Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Ri Jesús kuꞌkunaj e kebꞌ moyabꞌ
Are xel bꞌik ri Jesús chilaꞌ xepe kebꞌ moyabꞌ. Xkitereneꞌj xkichapleꞌj uraqik kichiꞌ xkibꞌij: ¡Jesús, Ralkꞌwaꞌl ri David, toqꞌobꞌisaj la qawach!
Ri e moyabꞌ xkitereneꞌj bꞌik ri Jesús xok pa ri ja. Are e kꞌo chi pa ri ja, ri Jesús xuta chike: ¿La kikojo chi kinkwinik kixinkunaj? Ri e moyabꞌ xkibꞌij: Jeꞌ, Ajawxel, kaqakojo.
Ri Jesús xuchap ri kibꞌoqꞌoch kꞌa te riꞌ xubꞌij: Kꞌulmataj iwukꞌ ri kikojo.
Aninaq xekwinik xekaꞌy chi junmul. Ri Jesús xubꞌij chike: Man kitzijoj ta chi chike nikꞌaj ri xkꞌulmatajik.
Ri achyabꞌ are xeꞌl loq xkitzijoj ri xubꞌan ri Jesús chike konojel ri winaq pa ri tinimit.
Kekunax kebꞌ moyabꞌ
Are xel bꞌik ri Jesús pa ri tinimit Jericó e rachiꞌl ri utijoxelabꞌ, sibꞌalaj kꞌi winaq e teren bꞌik chirij. E kꞌo kꞌu kebꞌ achyabꞌ e tꞌuyul chuchiꞌ ri bꞌe, are xkito chi tajin kikꞌow bꞌik ri Jesús chilaꞌ xkiraq kichiꞌ, xkibꞌij: Ajawxel, ralkꞌwaꞌl ri David, toqꞌobꞌisaj la qawach.
Ri winaq xeꞌkiyajo rech kuꞌxlanik, man xkita ta kꞌut ri xbꞌix chike xane rukꞌ chuqꞌabꞌ xkiraq kichiꞌ xkibꞌij: Ajawxel, Ralkꞌwaꞌl ri David, toqꞌobꞌisaj la qawach.
Xtakꞌiꞌ ri Jesús, xuꞌsikꞌij, xuta chike: ¿Jas kiwaj kinbꞌan chiꞌwe?
Ri moyabꞌ xkibꞌij: Ajawxel, kaqaj kujkaꞌyik.
Ri Jesús xutoqꞌobꞌisaj kiwach, xuchap ri kibꞌoqꞌoch, aninaq xekwinik xekaꞌyik, kꞌa te riꞌ xkitereneꞌj ri Jesús.
Ri Jesús kukunaj jun moy achi pa ri tinimit Betsaida
Are xopan ri Jesús pa ri tinimit Betsaida, nikꞌaj winaq xkikꞌam bꞌik jun moy achi rukꞌ xkita toqꞌobꞌ che kuchap kanoq. Ri Jesús xukꞌam bꞌik ri moy achi che ri uqꞌabꞌ xel bꞌik pa ri tinimit. Xuchubꞌaj pa ri ubꞌoqꞌoch, xuya ri uqꞌabꞌ puꞌwiꞌ kꞌa te riꞌ xuta che: ¿La kawil chik? Ri achi xuwaꞌjilisaj ri ukaꞌyebꞌal xubꞌij: Jeꞌ, keꞌnwil chi ri winaq jer kebꞌantaj cheꞌ kebꞌinik.
Ri Jesús xuya chik junmul ri uqꞌabꞌ puꞌwiꞌ ri uꞌbꞌoqꞌoch ri achi, kꞌa te riꞌ xkunatajik. Ri achi xkꞌayik xuchapleꞌj rilik ri jastaq jacha kubꞌan jun utz uwach winaq. Ri Jesús xutaq bꞌik ri achi cho rachoch, xubꞌij bꞌik che: Man katok ta chi bꞌik pa le tinimit xuqujeꞌ man katzijoj ta chike ri winaq jas ri xkꞌulmataj awukꞌ.Cristo
Ri Jesús kukunaj jun achi ri man kachꞌaw taj xuqujeꞌ man kuta taj
Xel loq ri Jesús pa ri tinimit Tiro, xeꞌ pa Sidón chuxukut ri plo pa Galilea, xkanaj kanoq pa ri tinimit Decápolis. Ri Jesús are kꞌo chilaꞌ, xkikꞌam bꞌik jun achi rukꞌ katakꞌtoꞌman kachꞌawik, xkita toqꞌobꞌ che kuya ri uqꞌabꞌ puꞌwiꞌ. Ri Jesús xukꞌam bꞌik ri achi utukel, xujut ri uwiꞌ uqꞌabꞌ pa ri uxikin, kꞌa te riꞌ xukoj uchubꞌ cho ri raqꞌ. Kꞌa te riꞌ xkaꞌyik cho ri kaj, xujiqꞌaj nim kyaqiqꞌ, kꞌa te riꞌ xubꞌij che ri achi: ¡Efatá! ri kel kubꞌij ¡Chatjaqatajoq!
Rukꞌ we riꞌ xjaqataj ri uxikin ri achi xuqujeꞌ xjaqataj ri uchꞌabꞌal, xuchapleꞌj chꞌawem jetaq kachꞌaw jun utz winaq. Ri Jesús xubꞌij chike ri winaq chi man kuya taj kakitzijoj ri xkꞌulmatajik, pune xuꞌpixibꞌaj, ri winaq rukꞌ chuqꞌabꞌ xkitzijoj ri xkꞌulmatajik. Ri winaq sibꞌalaj xemayijanik, xkibꞌij: Utz kubꞌan chubꞌanik taq le jastaq, kuꞌkunaj ri e tꞌoꞌyabꞌ xuqujeꞌ kuya kichꞌabꞌal ri e memabꞌ.
Ri Jesús kukunaj ri moy achi Bartimeo
Kꞌa te riꞌ xoꞌpan pa ri tinimit Jericó. Bꞌenam kubꞌan ri qꞌij are xel bꞌik ri Jesús pa Jericó e rachiꞌl ri utijoxelabꞌ xuqujeꞌ sibꞌalaj e kꞌi winaq. Kꞌo jun moy kuta ulimoxna ubꞌiꞌ Bartimeo (ralkꞌwaꞌl ri Timeo) tꞌuyul chuchiꞌ ri bꞌe. Are xuto chi petinaq ri Jesús aj Nazaret, xuchapleꞌj uraqik uchiꞌ xubꞌij: Jesús, Ralkꞌwaꞌl ri David, cheꞌl kuꞌx la chwe.
E kꞌi xkiyajo rech kataniꞌk, man xtaniꞌ ta kꞌut xane ko xuraq uchiꞌ xubꞌij: Ralkꞌwaꞌl ri David, cheꞌl kuꞌx la chwe.
Xtakꞌiꞌ ri Jesús, xubꞌij: Chichꞌabꞌej apanoq.
Xaq jeriꞌ xkichꞌabꞌej apanoq. Xkibꞌij che: Chatkiꞌkotoq, katusikꞌij le Jesús.
Ri achi xukꞌyaq kanoq ri uqꞌuꞌ, xchꞌoplajik, xqebꞌ loq rukꞌ ri Jesús. Ri Jesús xuta che: ¿Jas kawaj kinbꞌan awukꞌ?
Ri moy achi xubꞌij: Ajtij, kawaj kinkaꞌyik.
Ri Jesús xubꞌij che: Ri akojobꞌal xatukunaj, utz chik kateꞌek.
Aninaq xkaꞌy chi junmul ri achi, xuchapleꞌj utereneꞌxik ri Jesús pa ri bꞌe.
Kakunax ri moy achi
Are xopan ri Jesús chuxukut ri tinimit Jericó, kꞌo jun moy tꞌuyul chuchiꞌ ri bꞌe, kuta ulimoxna. Are xuto chi e kꞌi winaq tajin kiꞌkꞌowik, xuta chike ri winaq jas ri tajin kakꞌulmatajik. Ri winaq xkibꞌij che: Are ri Jesús aj Nazaret ri tajin kikꞌow waral.
Ri moy xuraqaqej uchiꞌ, xubꞌij: Jesús, Ralkꞌwaꞌl ri David, cheꞌl kuꞌx la chwe.
Ri winaq ri e nabꞌe apanoq choch xkibꞌij che chi katanik, xa kꞌu kꞌo na ri xubꞌan churaqik uchiꞌ: Ralkꞌwaꞌl ri David, che la kuꞌx la chwe.
Xtakꞌiꞌ kꞌu ri Jesús, xtaqan chukꞌamik apanoq ri achi. Are xqet chuxukut, ri Jesús xuta che: ¿Jas kawaj kinbꞌan chawe?
Ri moy xubꞌij: Ajawxel, kawaj kinkaꞌyik.
Ri Jesús xubꞌij che: Chakꞌamawaꞌj ri akaꞌyebꞌal. Xatutzir rumal ri akojobꞌal.
Aninaq xkaꞌyik, xteriꞌ kꞌu chirij ri Jesús, kuqꞌijilaꞌj ri Dios, konojel kꞌu ri winaq ri xkilo xkiqꞌijilaꞌj ri ubꞌiꞌ ri Dios.
Ri Jesús kukunaj jun achi moy are xalaxik
Tajin kikꞌow bꞌik ri Jesús are xril jun achi moy wi pa ri ukꞌojiꞌkal. Ri utijoxelabꞌ xkita che: Jas che wa moy we achi ri pa ri ukꞌojiꞌkal ¿jachin chike waꞌ xmakunik, la areꞌ o aꞌreꞌ ri utat unan?
Ri Jesús xubꞌij chike: Man areꞌ taj xmakunik, xuqujeꞌ man are ta ri utat unan. Xkꞌulmatajik we riꞌ rech kaqꞌalajin na ri kwinem ri Dios pa ri ukꞌaslemal. Choqꞌaqꞌ kꞌut kinbꞌan ri uchak ri xintaqow loq, utz chi kꞌo na ri qꞌij, jeriꞌ rumal are kape ri aqꞌabꞌ maj jun kakwinik kachakunik. Are in kꞌo in cho ri uwachulew, in riꞌ ri qꞌaqꞌ ri katunanik rech ri uwachulew.
Are xbꞌiꞌtaj we tzij riꞌ rumal, xchubꞌan pa ri ulew, kꞌa te riꞌ xubꞌan xaqꞌoꞌl rukꞌ ri uchubꞌ, kꞌa te riꞌ xuqibꞌ che ri ubꞌoqꞌoch ri moy, xubꞌij che: Jat jaꞌchꞌaja awibꞌ pa le jaꞌ chonolik ubꞌiꞌnam Siloé, ri kel kubꞌij Taqoꞌn.
Ri moy achi xeꞌek xuꞌchꞌaja ribꞌ, kakaꞌy chik chi kꞌut are xtzalij loq.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Xaq kꞌa te xqet jun chꞌaꞌk achi rukꞌ, xukiꞌ choch, xubꞌij che: Ajawxel, wetaꞌm chi kakwin la chinukunaxik, ¿la kaj la kinkunaj la?
Ri Jesús xuya ri uqꞌabꞌ puꞌwiꞌ ri achi, kꞌa te riꞌ xubꞌij che: Kawaj, chatutziroq.
Aninaq xutzir ri achi.
Kꞌa te riꞌ, ri Jesús xubꞌij che: Qas chatatabꞌej we riꞌ, man katzijoj ta chi che jun winaq chik ri xkꞌulmatajik. Xaq xwi jat jawjeꞌ ri kꞌo wi ri chꞌawenel pa kiwiꞌ ri winaq, chakꞌama bꞌik ri sipanik ri xtaqan ri Moisés chubꞌanik, rech kakil ri e chꞌawenelabꞌ pa kiwiꞌ ri winaq chi xatutzir che ri yabꞌil.
Are kꞌo chilaꞌ e nikꞌaj winaq xkikꞌam bꞌik jun achi ri qꞌoyol pa ri uchꞌat, ri man kakwin taj kusalabꞌaj ribꞌ. Ri Jesús are xril ri kikojobꞌal ri winaq xubꞌij che ri achi: Achi, chabꞌana achuqꞌabꞌ. In katinkuy che ronojel ri amak.
E kꞌo kꞌu jujun aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik chilaꞌ, xkichomaj: Jachin jun jeꞌ kunaꞌ we achi riꞌ, we pukꞌuꞌx chi are Dios, awas riꞌ ri kuchomaj. Ri Jesús retaꞌm ri tajin kakichomaj, rumal riꞌ xuta chike: ¿Jas che sibꞌalaj itzel kixchoman chwij? ¿Jas ri man kꞌax ta ubꞌixik? ¿Xkuyutaj ri amak, o chatwaꞌjiloq chatbꞌinoq? Rech kꞌu kiwilo chi in in uKꞌojol ri Achi, kꞌo nukwinem chukuyik makaj choch ri uwachulew, xubꞌij ri Jesús che ri achi ri man kakwin taj kabꞌinik: Chatwaꞌjiloq, chakꞌama bꞌik ri achꞌat, jat cho awachoch.
Xwaꞌjil kꞌu bꞌik ri achi, xeꞌ cho rachoch.
Chilaꞌ kꞌo wi jun achi ri man kakwin taj kusalabꞌaj jun uqꞌabꞌ. Ri fariseos rumal cher kakaj kakimol umak ri Jesús xkibꞌij: ¿La kuya bꞌe ri taqanik kakunax jun winaq pa ri qꞌij rech uxlanem?
Ri Jesús xubꞌij: We kꞌo jun chiꞌwe katzaq bꞌik jun uchij pa jun jul pa jun qꞌij rech uxlanem, ¿la keꞌresaj loq chilaꞌ? Jas mat keꞌresaj wi. Jun winaq kꞌut are nim uqꞌij choch jun chij. Rumal laꞌ yaꞌtalik kabꞌan ri utzilal pa ri qꞌij rech uxlanem.
Kꞌa te riꞌ, ri Jesús xubꞌij che ri achi ri man kakwin taj kusalabꞌaj ri uqꞌabꞌ: Chayuqu ri aqꞌabꞌ.
Ri achi xuyuq ri uqꞌabꞌ, aninaq xutzirik, je xkanajik jetaq ri jun uqꞌabꞌ chik ri utz.
Aninaq xkibꞌij che ri Jesús chi ri ujiꞌ ixoq ri Simón yawabꞌ, qꞌoyol pa ri usok, kꞌo qꞌaqꞌ che. Ri Jesús xqebꞌ rukꞌ ri ixoq, xuchap che ri uqꞌabꞌ, xutoꞌo xwaꞌjilik. Aninaq kꞌut xel bꞌik ri qꞌaqꞌ che ri ixoq. Aninaq xwaꞌjilik xuchapleꞌj kipatanixik.
Ri Jesús kukunaj jun chꞌaꞌk achi
Xopan jun chꞌaꞌk achi rukꞌ ri Jesús, xqebꞌ rukꞌ xukiꞌk choch, kꞌa te riꞌ xuta toqꞌobꞌ che xubꞌij: We kaj la, chinchꞌajchꞌobꞌej la.
Salabꞌataj ri ranimaꞌ ri Jesús xuyuq ri uqꞌabꞌ xuchap ri achi, xubꞌij: Jeꞌ kawaj, chatchꞌajchꞌobꞌetajoq.
Ri achi aninaq xutzirik, xel bꞌik ri chꞌaꞌk che.
Xoꞌpan xuqujeꞌ e kajibꞌ achyabꞌ kukꞌam bꞌik jun achi cheꞌarinaq ri utyoꞌjal. Man kekwin ta kꞌut keqebꞌ rukꞌ ri Jesús rumal ri kikꞌyal ri winaq, rumal riꞌ xkesaj ri uwiꞌ ri ja jawjeꞌ kꞌo wi ri Jesús, xkiqasaj bꞌik ri achi ri cheꞌarinaq ri ubꞌaqil, qꞌoyol pa ri uchꞌat. Are xril ri Jesús ri kikojobꞌal ri achyabꞌ, xubꞌij che ri achi ri cheꞌarinaq utyoꞌjal: Nukꞌojol, ri amak xekuyutajik.
Jujun chike ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik ri e tꞌuyul chilaꞌ xkichomaj: ¿Jas che jewaꞌ katzijon we achi riꞌ? Awas ri tajin kubꞌij: "¿Jachin riꞌ ri kakwinik kukuy makaj, we man xaq xwi ri Dios?"
Qas che riꞌ ri qꞌotaj riꞌ, ri Jesús xretaꞌmaj ri tajin kakichomaj ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik. Xubꞌij chike: ¿Jas che jeriꞌ kixchomanik? ¿Jas ri man kꞌax ta ubꞌixik che we achi ri cheꞌarinaq utyoꞌjal, "xkuyutaj ri amak" o are "chatwaꞌjiloq, chakꞌama bꞌik ri achꞌat, jat cho awachoch"? Rech kiwilo chi ri uKꞌojol ri Achi kꞌo ukwinem chukuyik makaj cho ri uwachulew. Xuchꞌabꞌej ri achi ri cheꞌarinaq ubꞌaqil xubꞌij che, Kinbꞌij chawe: Chatwaꞌjiloq, chakꞌama bꞌik ri achꞌat, jat cho awachoch.
Ri achi xwaꞌjilik, chikiwach konojel ri winaq xukꞌam bꞌi ri uchꞌat, kabꞌinik xeꞌek. Konojel ri winaq xkichapleꞌj uqꞌijilaꞌxik ri Dios. Xkibꞌij: Man qilom ta wi jun jastaq jetaq we riꞌ.
Ri Jesús kukunaj jun yawabꞌ pa ri qꞌij rech uxlanem
Junmul chik xok bꞌik ri Jesús pa ri Sinagoga, chilaꞌ kꞌo wi jun achi cheꞌarinaq jun uqꞌabꞌ. Kꞌo kꞌu jujun winaq kakaj kakimol umak ri Jesús, xaq jeriꞌ xaq kikꞌakꞌaleꞌm we kukunaj kanoq ri achi pa ri qꞌij rech uxlanem. Ri Jesús xubꞌij che ri achi, ri cheꞌarinaq uqꞌabꞌ: Chattakꞌal chikiwach konojel.
Kꞌa te riꞌ xubꞌij chike winaq ri e kꞌakꞌaleꞌninaq: ¿Jas yaꞌtalik kabꞌan pa ri qꞌij rech uxlanem? ¿La yaꞌtalik kabꞌan utzilal o etzelal, la utz kakol jun winaq o are utz kakamisaxik?
Maj jun chike ri winaq xchꞌawik. Ri Jesús xuꞌkaꞌyej ri winaq, xyojtajik, xuqujeꞌ xbꞌisonik rumal ri ukowil ri kanimaꞌ, kꞌa te riꞌ xubꞌij che ri achi: Chayuqu ri aqꞌabꞌ.
Are xuyuq ri uqꞌabꞌ ri achi, xutzirik.
Ri Jesús kukunaj ri jun chꞌaꞌk achi
Ri Jesús are xopan pa ri jun leꞌaj xuriq jun achi nojinaq che chꞌaꞌk. Ri achi are xrilbꞌej rech ri Jesús, xukiꞌk, xuya ri upalaj pa ri ulew, xuta toqꞌobꞌ che kakunaxik jewaꞌ xubꞌij: Wajaw, we kaj la, chinkunaj la xuqujeꞌ chinchꞌojchꞌobꞌej la.
Ri Jesús xuyuq ri uqꞌabꞌ, xuchapo, kꞌa te ri xubꞌij che: Kawaj, chatutziroq.
Aninaq xsach ri chꞌaꞌk ri kꞌo che ri achi.
Xoꞌpan kꞌu nikꞌaj achyabꞌ kukꞌam loq jun achi qꞌoyol cho jun chꞌat, man kakwin taj kusalabꞌaj ribꞌ, xkitzukuj kꞌut jas xkibꞌan che rokisaxik bꞌik cho ri Jesús. Man kekwin ta kꞌut koꞌk bꞌik pa ri ja rumal cher sibꞌalaj e kꞌi ri winaq, xaq jeriꞌ xkesaj nikꞌaj xot puꞌwiꞌ ri ja, xkiqasaj bꞌik ri achi cho ri Jesús. Are xril ri Jesús ri kikojobꞌal, xubꞌij che ri achi: Ala, ri amak xekuyutajik.
Ri fariseos xuqujeꞌ ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik xkibꞌij: ¿Jachin jun jeꞌ kunaꞌ we achi riꞌ? Xaq kubꞌij awas taq tzij che ri Dios. Xaq xwi ri Dios kakwinik kukuy makaj.
Ri Jesús xril ri xkichomaj ri achyabꞌ pa kanimaꞌ. Xuta chike: ¿Jas che jewaꞌ kixchoman pa taq iwanimaꞌ? ¿Jachin man kꞌax ta ubꞌixik: "Xkuyutaj ri amak" o "Chatwaꞌjiloq, chatbꞌinoq"? Rech kꞌu kiwilo chi ri uKꞌojol ri Achi kꞌo ukwinem kukuy makaj cho ri uwachulew.
Ri Jesús xukaꞌyej ri achi ri man kakwin taj kusalabꞌaj ribꞌ, xubꞌij che: Chatwaꞌjiloq, chakꞌama bꞌik ri achꞌat, jat cho awachoch.
Ri achi aninaq xwaꞌjilik chikiwach konojel ri winaq, xukꞌam bꞌik ri uchꞌat, xeꞌ cho rachoch kuqꞌijilaꞌj ri Dios.
Kakunan ri Jesús pa ri qꞌij rech uxlanem
Pa jun qꞌij rech uxlanem, are tajin kuya kꞌutuꞌn ri Jesús pa ri Sinagoga, kꞌo kꞌu jun achi, kaminaq ri wiqiqꞌabꞌ uqꞌabꞌ. Ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik xuqujeꞌ ri fariseos xkikꞌakꞌaleꞌj ri Jesús, ri kichomanik are chi we ri Jesús kukunaj ri achi pa ri qꞌij rech uxlanem, kakimol umak rumal cher kachakun pa ri qꞌij rech uxlanem. Retaꞌm kꞌu ri Jesús ri kichomanik, xubꞌij che ri achi: Chatan loq, chattakꞌal chikiwach konojel. Ri achi kꞌut xtakꞌiꞌk chikiwach konojel ri winaq. Xubꞌij ri Jesús chike ri winaq ri kakimol umak: Kꞌo jun kꞌotbꞌal chiꞌ kawaj kinbꞌan chiꞌwe: ¿Jas ri utz kaqabꞌan pa ri qꞌij rech uxlanem, la are utz kabꞌan ri utzilal o are utz kabꞌan ri etzelal? ¿La are utz kakol jun kꞌaslemal o kakꞌis puꞌwiꞌ jun kꞌaslemal?
Ri Jesús xuꞌkaꞌyej pa kijujunal konojel ri winaq ri e chemel chirij, kꞌa te riꞌ xubꞌij che ri achi: Chayuqu le aqꞌabꞌ.
Are xuquq ri uqꞌabꞌ, xutzirik.
Ri Jesús kukunaj jun patanil re ri ajchꞌoꞌj chajil nima tinimit rech Roma
Are xtoꞌtaj ri Jesús che tzijonem kukꞌ ri winaq, xeꞌ pa ri tinimit Capernaúm. Chilaꞌ kel wi jun kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit rech Roma. Xyawaj kꞌu jun patanil we achi riꞌ ri sibꞌalaj uloqꞌ, jubꞌiqꞌ karaj kakamik. Ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit are xuto chi katzijox ri Jesús, xuꞌtaq bꞌik e kꞌamal taq bꞌe ke ri winaq aꞌj Israel rech keꞌkisikꞌij la ri Jesús jeriꞌ kulukunaj kan ri patanil rech. Are xoꞌpan rukꞌ ri Jesús, xkibꞌochiꞌj, xkibꞌij che: We achi riꞌ, taqal che chi kaya la ri kuta che la, rumal cher xuyak jun qaSinagoga rumal cher kuloqꞌaj ri qatinimit.
Ri Jesús xeꞌ kukꞌ, are xnaqajin che ri ja ri kꞌo wi ri yawabꞌ, ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit xuꞌtaq bꞌik e rech chꞌabꞌeꞌn, xeꞌkibꞌij che ri Jesús: Ajawxel, xaq maqꞌitajisaj ibꞌ la, man taqal ta chwe kok la pa ri wachoch. Rumal riꞌ man xinkꞌut ta nupalaj choch la, bꞌij jun tzij la rukꞌ riꞌ kakunataj ri patanil we. In xuqujeꞌ kinnimaj kitzij ri nimaꞌq kiqꞌij chinuwach, xuqujeꞌ kꞌo ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit chuxeꞌ raqan nuqꞌabꞌ. We kinbꞌij che jun: "¡Jat!" kincha che, keꞌek. We kinbꞌij xuqujeꞌ che jun chik: "Chatan loq," kincha che, kapetik. We kinbꞌij che ri patanil we: "¡Chabꞌana we riꞌ!" kincha che, jaꞌe kachaꞌ kubꞌano.
Are xuta ri Jesús we riꞌ, sibꞌalaj xmayijanik, xtzalqꞌomijik, xubꞌij chike ri winaq ri e teren chrij: Kinbꞌij chiꞌwe, man nuriqom ta we nimalaj kojobꞌal riꞌ xa ta ne chikixoꞌl ri winaq aꞌj Israel.
Are xoꞌpan ri e taqoꞌn cho rachoch ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit, utzirinaq chi ri patanijel.
kꞌo kꞌu jun ixoq chilaꞌ, wajxaq lajuj junabꞌ yawabꞌ, rumal cher jun itzelalaj uxlabꞌal xubꞌan kan bꞌujbꞌik cher ri uwo rachaq, man kakwin ta kꞌut sukꞌum katakꞌiꞌk. Are xilitaj rumal ri Jesús, xusikꞌij xubꞌij che: Ixoq, chatutzir che ri ayabꞌilal.
Are xuya ri uqꞌabꞌ ri Jesús puꞌwiꞌ, aninaq sukꞌum xtakꞌiꞌ ri ixoq, xuchapleꞌj uqꞌijilaꞌxik ri Dios.
Ri Jesús kopan cho rachoch jun fariseo
Jun qꞌij rech uxlanem, ri Jesús xeꞌwoꞌk cho rachoch jun kinimaꞌqil ri fariseo, e kꞌo chi kꞌu nikꞌaj fariseos ri tajin kakiwalwechij ri jastaq ri kubꞌan ri Jesús. Jun achi kꞌut ri kꞌo sipoj che kꞌo chilaꞌ cho ri Jesús. Ri Jesús kꞌut xuta chike ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik xuqujeꞌ ri fariseos. ¿La yaꞌtalik kabꞌan kunanik pa ri qꞌij rech uxlanem?
Maj kꞌu jun xchꞌawik chike ri e kꞌo chilaꞌ. Ri Jesús kꞌut xukꞌam apanoq ri yawabꞌ, xukunaj bꞌik, kꞌa te riꞌ xutaq bꞌik cho rachoch.
Kekunax e lajuj chꞌakibꞌ rumal ri Jesús
Jun qꞌijal bꞌenam rij ri Jesús pa ri tinimit Jerusalén, tajin kꞌu kiꞌkow bꞌik pa ri tinimit Samaria xuqujeꞌ pa Galilea. Okem kꞌu bꞌik rij pa ri jun tinimit, xeꞌl loq e lajuj achyabꞌ e chꞌaꞌkibꞌ, rumal kꞌu cher naj e kꞌo wi loq. Xkiraq kichiꞌ xkibꞌij: Ajtij, Jesús, cheꞌl kuꞌx la chaqe.
Are xeꞌrilo, xubꞌij chike: Jix, jiꞌkꞌutu iwibꞌ chkiwach ri chꞌawenelabꞌ cho ri Dios pa kiwiꞌ ri winaq.
E bꞌenaq kꞌu pa ri bꞌe are xechꞌajchꞌobꞌetajik. Are kꞌu xril jun chike ri achyabꞌ chi xutzirik, xtzalijik kuraqaqej uchiꞌ kuqꞌijilaꞌj ri Dios. Xukulik xqaj cho ri Jesús, xtyoxin che, pune aj Samaria we achi riꞌ. Xubꞌij kꞌu ri Jesús che: ¿La man kꞌu e lajuj achyabꞌ ri xechꞌajchꞌobꞌetajik? ¿Jawjeꞌ kꞌu e kꞌo wi ri e bꞌelejebꞌ chik? ¿La maj chi jun ri xtzalij loq chuyaꞌik uqꞌij ri Dios, la xaq xwi we achi ri man qawinaqil taj?
Xubꞌij kꞌu ri Jesús che ri achi: Chatwaꞌjiloq, jat, xatkunataj rumal ri akojobꞌal.
Ri Jesús kukunaj jun achi kaminaq utyoꞌjal
Are ikꞌowinaq chik jun janipa qꞌij, xpaqiꞌ ri Jesús pa ri nimaqꞌij kech ri winaq aꞌj Israel ri kabꞌan pa Jerusalén. Chilaꞌ kꞌo jun jaꞌ chuxukut ri kꞌolibꞌal ubꞌiꞌnam Okibꞌal kech ri chij, sutim rij rukꞌ jobꞌ raqan ja, Betzatá ubꞌiꞌ pa arameo. Pa taq ri raqan ja riꞌ e qꞌoyoqꞌoj sibꞌalaj e kꞌi yawabꞌibꞌ, e kꞌo e moyabꞌ, e chꞌokeꞌr, kꞌo man kekwin taj kakisalabꞌaj kibꞌ. Jeriꞌ rumal che taq ri qꞌij riꞌ kꞌo jujun mul jun ángel kaqaj loq chusalabꞌaxik ri jaꞌ, ri winaq ri kaqaj nabꞌe pa ri jaꞌ are kasalabꞌataj kanoq kutzirik. Chilaꞌ xuqujeꞌ kꞌo wi jun achi ri kaminaq ri utyoꞌjal juwinaq lajuj wajxaqibꞌ junabꞌ. Ri Jesús are xril ri achi qꞌoyol pa ri ulew, xuchomaj chi kꞌi qꞌij chik kꞌo chilaꞌ, jeriꞌ xuta che: ¿La kawaj katutzirik?
Ri achi xubꞌij: Wajaw, maj jun kabꞌanow toqꞌobꞌ chwe kinuqasaj pa le jaꞌ, are kasalabꞌataj kanoq raj kinqaj chupam kꞌa te kinwilo jun chik nabꞌe kaqajilobꞌ chupam.
Ri Jesús xubꞌij che: Chatwaꞌjiloq, jat chakꞌama bꞌik ri achꞌat.
Ri achi aninaq xutzirik, xukꞌam bꞌik ri uchꞌat, xuchapleꞌj bꞌinem. Ri kꞌulmatajem riꞌ xbꞌantaj pa ri qꞌij rech uxlanem.
Kꞌa te riꞌ xtzalij chik ri Jesús pa Caná rech Galilea, chilaꞌ xukꞌex wi ri jaꞌ pa vino. Kꞌo kꞌut jun ukꞌojol ri jun rajchak ri qꞌatal tzij yawabꞌ je laꞌ pa ri tinimit Capernaúm. Are xretaꞌmaj ri achi, utat ri yawabꞌ, chi xopan ri Jesús pa Galilea, upetik pa Judea, xeꞌ chutzukuxik. Are xuriqo, xuta toqꞌobꞌ che rech keꞌ chukunaxik ri ukꞌojol rumal xa jubꞌiqꞌ karaj kakamik. Ri Jesús xubꞌij che: Ri ix man kixkojon ta wi la we man kiwil kꞌutbꞌal xuqujeꞌ etal.
Ri ajchak rech ri qꞌatal tzij xubꞌij che ri Jesús: Wajaw, bꞌana la toqꞌobꞌ, oj la cho ri wachoch rech man kakam taj ri nukꞌojol.
Ri Jesús xubꞌij che ri achi: Chattzalij cho awachoch, man kakam taj ri akꞌojol.
Xukoj ri achi ri xbꞌix che rumal ri Jesús, kꞌa te riꞌ xtzalij cho rachoch. Are bꞌenaq ri achi cho rachoch, xeꞌl loq ri e rajchakibꞌ chukꞌulaxik pa ri bꞌe, xkibꞌij che chi man xkam taj ri ukꞌojol xane xkꞌasiꞌk xuqujeꞌ xutzirik.
Ri achi xuta chike jas qꞌotaj xutzir ri ukꞌojol. Ri ajchakibꞌ xkibꞌij: Iwir qas jun hora ikꞌowinaq che ri unikꞌajil qꞌij xel bꞌik ri qꞌaqꞌ che.
Naꞌtaj kꞌu che ri utat ri akꞌal chi qas che riꞌ ri qꞌotaj riꞌ, xubꞌij ri Jesús che: "Ri akꞌojol kakꞌasiꞌ na." Jeriꞌ konojel ri e kꞌo rukꞌ ri achi pa ri rachoch xekojon che ri Jesús.
Are waꞌ ri ukabꞌ etal ri xubꞌan ri Jesús are xtzalij loq pa Galilea upetik pa Judea.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Are e bꞌenaq pa ri bꞌe, xiꞌkꞌow bꞌik jawjeꞌ ri kꞌo wi jun ixoq yawabꞌ kabꞌlajuj junabꞌ. Ri yabꞌil riꞌ kubꞌano chi ri ixoq kutzaq ri ukikꞌel. Are xril ri ixoq chi tajin kiꞌkꞌow bꞌik ri Jesús, xuchomaj: we ta kꞌo bꞌanom wiꞌ nuchapom apanoq ri umanta ri Jesús, rukꞌ riꞌ kinutzirik. Xqet kꞌut chirij ri Jesús, xuchap ri umanta. Ri Jesús xtzalqꞌomijik xukaꞌyej ri ixoq, xubꞌij che: Man kakꞌaxir ta chi awanimaꞌ, are ri akuꞌlibꞌal kuꞌx chirij ri Dios, xatkunanik.
Qas che ri qꞌotaj riꞌ xkunataj ri ixoq.
Kꞌo jun ixoq ri xeꞌ kabꞌlajuj junabꞌ xaq katuruw ukikꞌel. Bꞌenaq kukꞌ sibꞌalaj e kꞌi ajkunabꞌ usachom ronojel ri urajil, man kꞌo xutayij ri xubꞌano rumal cher xa xnimataj ri yabꞌil che. Are xuto katzijoxik ri Jesús, xok bꞌik chikixoꞌl ri winaq, xuꞌchapa ri umanta. Jewaꞌ xubꞌano rumal xubꞌij: Kinkunatajik we kinkwinik kinchap ri ratzꞌyaq ri Jesús. Aninaq xtaniꞌk ri kikꞌ che ri ixoq, kꞌa te xunaꞌo xtaniꞌk ri qꞌoxom che.
Kꞌo kꞌu jun ixoq chikixoꞌl ri winaq, kabꞌlajuj junabꞌ xaq katuruw ukikꞌel, maj jun ajkun kwininaq chukunaxik. Ri ixoq xqebꞌ chrij ri Jesús, xuchap ri uchiꞌ ri umanta, aninaq xtaniꞌ ri kikꞌ che.
Ri Jesús xuta chike ri winaq: ¿Jachin xinchapowik?
Rumal kꞌu cher kojonel ri winaq xkibꞌij chi man aꞌreꞌ taj xechapow ri Jesús, ri Pedro xubꞌij che: Ajtij e sibꞌalaj kꞌi winaq kakipaqchiꞌj la xuqujeꞌ kakipuyij la.
Ri Jesús xubꞌij che: Kꞌo jun winaq ri xinchapowik. Xinnaꞌo kꞌo chuqꞌabꞌ xel bꞌik chwe.
Are xril ri ixoq chi xnabꞌetaj ri xubꞌano, kabꞌiribꞌatik, xukulik xqaj cho ri Jesús, chkiwach konojel ri winaq xutzijoj jas rumal xuchap ri manta, xuqujeꞌ chi aninaq xutzirik. Ri Jesús xubꞌij che: Numiꞌal, ri akojobꞌal xatukunaj, jat pa jaꞌmaril.
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Kakꞌastajisax jun laj ali, xuqujeꞌ kakunax jun ixoq ri uriqom yabꞌil
Tajin katzijon ri Jesús, are xopan jun kꞌamal kibꞌe ri winaq aꞌj Israel, xukiꞌ choch kꞌa te riꞌ xubꞌij che: Xkam ri numiꞌal, we kꞌu keꞌya ri qꞌabꞌ la puꞌwiꞌ, kakꞌastaj na riꞌ.
Xwaꞌjil ri Jesús, xeꞌ rukꞌ ri achi, e rachiꞌl ri utijoxelabꞌ.
Ri Jesús xutaqej ri ubꞌe, xopan cho rachoch ri kꞌamal kibꞌe ri winaq aꞌj Israel. Are xopanik, xeꞌril ri ajqꞌojomabꞌ tajin kakibꞌan ri qꞌojom rech muqbꞌal, xuqujeꞌ sibꞌalaj e kꞌi winaq kakiraqaqej kichiꞌ koꞌqꞌik. Ri Jesús xubꞌij chike: Chixel bꞌik waral. Ri ali man kaminaq taj, xaq kawarik.
Konojel kꞌu ri winaq ri e kꞌo chilaꞌ xetzeꞌn che ri Jesús. Ri Jesús xeꞌresaj bꞌik ri winaq pa ri ja, te kꞌu riꞌ xok bꞌik. Xuchap ri ali che ri uqꞌabꞌ. Ri ali xwaꞌjilik.
Xopan kꞌut jun kꞌamal bꞌe rech ri Sinagoga rukꞌ ri Jesús ubꞌiꞌnam Jairo. Ri Jairo are xrilbꞌej uwach ri Jesús xukiꞌ pa ri ulew. Xuta toqꞌobꞌ che, xubꞌij: Raj kakam ri kꞌin laj numiꞌal, oj la wukꞌ jeꞌ ya ri qꞌabꞌ la puꞌwiꞌ rech kutzirik xuqujeꞌ kakꞌasiꞌk.
Ri Jesús xeꞌ rukꞌ ri Jairo, sibꞌalaj e kꞌi winaq xeteriꞌ bꞌik chrij, kakipaqchiꞌ la kibꞌ.
Are xoꞌpan cho rachoch ri kꞌamal bꞌe pa ri Sinagoga, ri Jesús xeꞌril ri winaq tajin kakiraqaqej kichiꞌ koꞌqꞌik. Xok bꞌik pa ri ja, xubꞌij chike: ¿Jas che sibꞌalaj kixel chꞌuꞌj chiroqꞌexik le ali? Le ali man kaminaq taj, xaq kawarik.
Konojel ri winaq xkitzeꞌj ri Jesús, ri Jesús xeꞌresaj loq konojel ri winaq ri e kꞌo pa ri ja, xaq xwi xekanaj kanoq ri utat unan ri akꞌal rachiꞌl ri e tijoxelabꞌ, xebꞌe jawjeꞌ ri kꞌo wi ri ali. Ri Jesús xuchap ri ali che ri uqꞌabꞌ, xubꞌij che: ¡Talita, kum! ri kel kubꞌij Ali, kinbꞌij chawe: Chatwaꞌjiloq.
Ri ali ri kabꞌlajuj ujunabꞌ aninaq xwaꞌjilik, xuchapleꞌj bꞌinem. Konojel ri winaq xemayijanik are xkil ri xkꞌulmatajik.
Ri Jesús xubꞌij: ¿Jachin rukꞌ keꞌnjunamaj wi we winaq rech we qꞌij junabꞌ riꞌ? ¿Jachin rukꞌ kejunumataj wi? Xaq e junam kukꞌ ri akꞌalabꞌ ri e tꞌuyutꞌuj pa ri kꞌayibꞌal kakibꞌij chibꞌil taq kibꞌ: "Xqoqꞌisaj ri suꞌ, man xixxojow taj, xqabꞌixoj bꞌix rech kamikal man xixoqꞌ taj." Jeriꞌ rumal cher ri Juan are xpetik man xwaꞌ taj xuqujeꞌ man xqumun taj, rumal riꞌ xibꞌij chi kꞌo jun itzel uxlabꞌal che. Xpe kꞌu ri uKꞌojol ri Achi, Areꞌ kawaꞌik xuqujeꞌ kaqumunik, ri ix kꞌut kibꞌij che: "Jun jiqꞌalaj achi, jun qꞌabꞌarel, kech chꞌabꞌeꞌn e toqꞌil taq alkabal xuqujeꞌ aꞌjmakibꞌ." Are kꞌu ri etaꞌmabꞌal ri rech ri Dios, kaqꞌalajin pa taq kikꞌaslemal ri e tereneꞌl taq rech Areꞌ.
Kaqꞌij jun kꞌokꞌ laj kunabꞌal chirij ri Jesús rumal jun ixoq ajmak
Jun chike ri fariseos xusikꞌij ri Jesús che waꞌim cho ri rachoch, ri Jesús are xopanik, xtꞌuyiꞌk chwi ri mexa. Kꞌo kꞌu jun ajmak ixoq kel pa ri tinimit, are xuto chi ri Jesús tajin kawaꞌ cho rachoch ri fariseo, xukꞌam bꞌik jun laj ulimeꞌt nojinaq che kꞌokꞌalaj kunabꞌal.
Xopan kꞌu jun achi rukꞌ ri Jesús, ubꞌiꞌ Jairo, jun kꞌamal bꞌe pa ri Sinagoga, xukulik xqaj cho ri Jesús, xuta toqꞌobꞌ che rech keꞌ rukꞌ cho ri rachoch. Jeriꞌ rumal cher ri Jairo xa jun umiꞌal kꞌolik, kabꞌlajuj ujunabꞌ raj kꞌu kakamik, ri Jesús kꞌut xeꞌ rukꞌ ri Jairo, are kꞌu ri winaq sibꞌalaj e kꞌi, kakipuyila ri Jesús.
Tajin katzijon na ri Jesús, are xopan jun uꞌtaqoꞌn ri kꞌamal bꞌe rech ri Sinagoga, xuꞌbꞌij che: Man kaya ta chi latzꞌ che ri ajtij, xkam ri amiꞌal.
Are xuta ri Jesús, xubꞌij che ri Jairo: Man kaxiꞌj ta awibꞌ, we kakojo chi kakunataj ri amiꞌal, kakunatajik.
Are xopan ri Jesús cho rachoch ri Jairo, man xuya ta bꞌe xok japachinaq rukꞌ, xwi ri Pedro, Juan xuqujeꞌ ri Jacobo, xuqujeꞌ ri utat unan ri ali. Ri winaq ri e kꞌo chilaꞌ, kakibꞌisoj xuqujeꞌ kakoqꞌej ri ali. Ri Jesús xubꞌij chike, man kixoqꞌ ta chik, ri ali xaq kawarik, man kaminaq taj.
Ri winaq are xkita we riꞌ xkichapleꞌj uyoqꞌik ri Jesús rumal cher ketaꞌm chi kaminaq chik ri ali. Ri Jesús xuchap ri uqꞌabꞌ ri ali, xubꞌij che: Chatwaꞌjiloq ali.
Ri ali aninaq xwaꞌjilik, xtzalij loq ri ranimaꞌ. Ri Jesús kꞌut xtaqan chuyaꞌik uwa ri ali. Sibꞌalaj xemayijan ri utat unan ri ali. Ri Jesús xubꞌij chike chi man kakitzijoj ri xkꞌulmatajik che jun chik.
Ri ukamikal ri Lázaro
Kꞌo jun achi yawabꞌ ubꞌiꞌ Lázaro aj pa ri tinimit Betania chilaꞌ jawjeꞌ ri keꞌl wi ri e ranabꞌ María rachiꞌl ri Marta. Ri María are waꞌ ri xqꞌijow kꞌokꞌ kunabꞌal chirij ri Ajawxel, xuqujeꞌ xusuꞌ ri raqan rukꞌ ri uwiꞌ. We kebꞌ alaxik riꞌ xetaqan chubꞌixik che ri Jesús: Ajawxel, ri sibꞌalaj loqꞌ ech chꞌabꞌeꞌn la yawabꞌ.
Are xuta ri Jesús we riꞌ, xubꞌij: We yabꞌilal riꞌ man kakꞌis taj pa kamik xane qꞌijilaꞌbꞌal rech ri Dios, rech jeriꞌ kaqꞌijilaꞌtaj na ri Ukꞌojol ri Dios.
Ri Jesús sibꞌalaj uꞌloqꞌ ri Marta rachiꞌl ri María, xuqujeꞌ ri Lázaro. Pune xuto chi yawabꞌ ri Lázaro, xkanaj chi na kan kebꞌ qꞌij jawjeꞌ ri kꞌo wi. Kꞌa te riꞌ xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ: Chujtzalij pa Judea.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij: Ajtij, chi jun janipa qꞌij kanoq ri winaq aꞌj Israel raj xkibꞌan laꞌ che abꞌaj ¿kaj kꞌu la katzalij chi la je laꞌ?
Ri Jesús xubꞌij chike: ¿La man kꞌu kabꞌlajuj hora kꞌo pa jun qꞌij? Ri winaq ri kabꞌin paqꞌij man kutopij taj uwiꞌ raqan rumal cher katunax rumal ri qꞌij rech ri uwachulew. Ri winaq kꞌut ri chaqꞌabꞌ kabꞌinik kutopij uwiꞌ raqan rumal cher man katunax taj rumal ri tunal ri katunanik.
Kꞌa te riꞌ xutzꞌaqatisaj ubꞌixik: Ri qech chꞌabꞌeꞌn Lázaro xa tajin kawarik, kineꞌ chanim chukꞌasuxik.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij: Ajawxel, we xaq tajin kawarik, kawaꞌjil na riꞌ.
Ri Jesús are xutzijoj rij ri ukamikal ri Lázaro, ri tijoxelabꞌ kꞌut pa kikꞌuꞌx chi are xutzijoj rij ri waram. Ri Jesús kꞌyaqal xubꞌan chubꞌij chike: Xkam ri Lázaro.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Ri Jesús kutanabꞌaꞌ ri kyaqiqꞌ puꞌwiꞌ ri plo
Ri Jesús xaqꞌan bꞌik pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ ri jaꞌ e rachiꞌl ri utijoxelabꞌ. Are e bꞌenaq chi puꞌwiꞌ ri jaꞌ, xaq kꞌa teꞌ, xwaꞌjil jun nimalaj kyaqiqꞌ xuchapleꞌj ukojik bꞌik ri jaꞌ pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal. Are kꞌu ri Jesús tajin kawarik. Ri utijoxelabꞌ xebꞌe chukꞌasuxik, xkibꞌij che: Ajawxel, tajin kujqaj xeꞌ le jaꞌ, chujtoꞌ la.
Ri Jesús xubꞌij chike: ¿Jas che sibꞌalaj kixiꞌj iwibꞌ? Ix man kuꞌl ta ikꞌuꞌx chirij ri Dios. Xwaꞌjil ri Jesús, xuyaj ri kyaqiqꞌ xuqujeꞌ ri jaꞌ, ronojel kꞌut xjoriꞌk. Ri e tijoxelabꞌ xemayijanik, kakibꞌila chibꞌil taq kibꞌ: ¿Jachin waꞌ we achi riꞌ, ri kyaqiqꞌ xuqujeꞌ ri jaꞌ keniman che?
Are xuchapleꞌj uqajem ri qꞌij, ri e tijoxelabꞌ xeqet rukꞌ ri Jesús xkibꞌij che: Waꞌ we kꞌolibꞌal riꞌ naj kꞌo wi che ri tinimit, xuqujeꞌ tajin kaqaj le qꞌij. Bꞌij la chike ri winaq chebꞌoꞌj pa taq ri tinimit, jeꞌkiloqꞌo kiwa.
Ri Jesús xubꞌij chike: Man rajawaxik ta laꞌ kebꞌek. Chiꞌtzuqu ix.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij che: Xaq xwi kꞌo jobꞌ kaxlan wa qukꞌ xuqujeꞌ kebꞌ kar.
Ri Jesús xubꞌij chike: Chikꞌama loq waral.
Are xeꞌtaqtaj ri winaq rech ketꞌuyiꞌ cho ri saq, ri Jesús xukꞌam ri jobꞌ kaxlan wa rachiꞌl ri kebꞌ kar, xkaꞌy chikaj, xtyoxin che ri Dios, kꞌa te riꞌ xupirij ri kaxlan wa xuya chike ri utijoxelabꞌ, rech kakijach chike ri winaq. Konojel ri winaq xewaꞌik, sibꞌalaj xenojik, ri tijoxelabꞌ xkimulij ronojel ri chꞌaqaꞌp ri xkanajik, chi ronojel xkiriq na kabꞌlajuj chakach. Karaj e jobꞌ mil achyabꞌ ri xewaꞌik, man xaꞌjilax ta ri ixoqibꞌ rachiꞌl ri akꞌalabꞌ.
Kꞌa chaqꞌabꞌ na are xuchapleꞌj bꞌinem ri Jesús puꞌwiꞌ ri jaꞌ xqebꞌ chuxukut ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ ri jaꞌ.
Ri Jesús kuꞌtzuq kajibꞌ mil winaq
Ri Jesús xuꞌsikꞌij ri utijoxelabꞌ, xubꞌij chike: Kintoqꞌobꞌisaj kiwach konojel we winaq riꞌ. Xeꞌ oxibꞌ qꞌij e kꞌo wukꞌ, man kꞌo ta kiwa kitijom. Man kawaj ta kꞌut ketzalij cho kachoch we man kewaꞌ bꞌik, rukꞌ jubꞌiqꞌ kekam che numik pa ri bꞌe.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij che: Naj uj kꞌo wi che ri tinimit, ¿jawjeꞌ keꞌ qa man wi loq kiwa konojel we winaq riꞌ?
Ri Jesús xuta chike: ¿Janipa kaxlan wa kꞌo iwukꞌ?
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij: Wuqubꞌ kaxlan wa, rachiꞌl kebꞌ oxibꞌ alaj taq kar.
Ri Jesús xuꞌtaq ri winaq che tꞌuyulem pa ri ulew. Kꞌa te riꞌ xukꞌam ri wuqubꞌ kaxlan wa xuqujeꞌ ri kar, xutyoxij che ri Dios. Kꞌa te riꞌ xupirij ri kaxlan wa xuqujeꞌ ri kar, xuya chike ri utijoxelabꞌ, rech kakijach chike ri winaq. Konojel ri winaq xewaꞌik, xuqujeꞌ xenojik. Are xkimol ri chꞌaqaꞌp ri xkanajik, xkiriq na, wuqubꞌ chakach. E kajibꞌ mil achyabꞌ ri xewaꞌik, man xaꞌjilax ta ri ixoqibꞌ xuqujeꞌ ri akꞌalabꞌ.
Ri alkabal rech ri Templo
Are xopan ri Jesús pa ri tinimit Capernaúm, ri e toqꞌil taq alkabal rech ri Templo xeqet rukꞌ ri Pedro, xkita che: ¿La kutoj kꞌu le iwajtij alkabal rech le Templo?
Jeꞌ, kutojo, xubꞌij ri Pedro.
Are xok bꞌik ri Pedro pa ri ja, ri Jesús xnabꞌej chutayik che: Simón, ¿jas kabꞌij at? Ri e nimaꞌq taq taqanelabꞌ ¿jachin chike kakitoqꞌij wi ri alkabal, chike ri e kalkꞌwaꞌl o chike konojel ri winaq?
Chike konojel ri winaq, xcha ri Pedro.
Ri Jesús xubꞌij che: Kawilo ri e kalkꞌwaꞌl man kakitoj taj. Man kawaj ta kꞌut kinkoj chꞌoꞌj chikixoꞌl we winaq riꞌ. Jat pa le plo, chakꞌyaqa ri chapbꞌal kar. Ri nabꞌe kar ri kachapo, kꞌo jun pwaq pa uchiꞌ. Chawesaj ri pwaq, rukꞌ riꞌ chatojo ri alkabal we in xuqujeꞌ awe at.
Ri Jesús kuchaqiꞌjarisaj jun higuera
Sibꞌalaj aqꞌabꞌil are tzalijem loq rech ri Jesús pa ri tinimit, xnumik. Are xril jun higuera ri kꞌo chuchiꞌ ri bꞌe, xqebꞌ rukꞌ, xraj xutzukuj jun uwach, xa ta ne kꞌu ne jun xuriqo. Xubꞌij che ri cheꞌ: Xa ta ne junmul chik katwachinik.
Tzi che riꞌ ri higuera xchaqiꞌjarik. Ri tijoxelabꞌ xemayijanik are xkil ri xkꞌulmatajik.
¿Jas che laꞌ aninaq xchaqiꞌjar ri higuera? xechaꞌ.
Ri Jesús xubꞌij chike: Qas tzij kinbꞌij chiꞌwe, we qas kꞌo ikojobꞌal, man kakabꞌalaj ta ikꞌuꞌx, man xwi ta kixkwinik laꞌ kibꞌano jetaq le xinbꞌan in che le higuera, xane kixkwinik kibꞌij che le juyubꞌ leꞌ, chatel bꞌik chilaꞌ jat pa le cho, jeriꞌ kꞌut kakꞌulmataj na. We qas kikojonik, kikꞌamawaꞌj na ronojel ri kita pa ri ichꞌawem.
Are e kꞌo chi puꞌwiꞌ ri plo, xwaꞌjil aqꞌanoq jun nimalaj kyaqiqꞌal jabꞌ, ri jaꞌ xuchapleꞌj okem pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal karaj kasach kanoq chuxeꞌ ri plo. Ri Jesús tajin kawarik pa ri kꞌisbꞌal tꞌuyulibꞌal ri kꞌo pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, ri e tijoxelabꞌ aninaq xkikꞌasuj xkibꞌij che: ¡Ajtij! ¿la man kil la chi raj kujkamik?
Xwaꞌjilik ri Jesús, xuyaj ri kyaqiqꞌ, kꞌa te riꞌ xubꞌij che ri plo: Chatuxlanoq.
Ri plo xjoriꞌk xuta chꞌabꞌexik. Ri Jesús xuta chike ri utijoxelabꞌ: ¿Jas che sibꞌalaj kixiꞌj iwibꞌ? ¿Maj ikojobꞌal?
Ri tijoxelabꞌ sibꞌalaj xkixiꞌj kibꞌ kakibꞌij chibꞌil taq kibꞌ: ¿Jachin we achi riꞌ, ri plo rachiꞌl ri kyaqiqꞌ keniman che?
Are xqaj ri qꞌij, xeqet ri tijoxelabꞌ rukꞌ ri Jesús, xkibꞌij che: Xeꞌ le qꞌij, xuqujeꞌ sibꞌalaj naj uj kꞌo wi che ri tinimit. Cheꞌtaqa la bꞌi le winaq kebꞌe pa ri tinimit ri kꞌo chi qanaqaj rech keꞌkiloqꞌo jastaq ketijowik rij.
Ri Jesús xubꞌij chike: Chiya ix kiwa.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij: Pwaq re jun junabꞌ chak waꞌ kukꞌam bꞌik ¿la kaj kꞌu la kaqasach ronojel ri pwaq riꞌ rech keꞌqatzuq we winaq riꞌ?
¿Janipa kaxlan wa kꞌo iwukꞌ? xcha ri Jesús chike.
Ri tijoxelabꞌ xeꞌkila janipa kꞌa te riꞌ xkibꞌij che: Jobꞌ kaxlan wa kꞌo qukꞌ rachiꞌl kebꞌ kar.
Xtaqan kꞌu ri Jesús rech ketꞌuyubꞌax ri winaq cho ri saq pa taq wokaj. Ri winaq xkimulij kibꞌ pa taq nikꞌaj ciento xuqujeꞌ pa taq jujun ciento. Ri Jesús xukꞌam ri jobꞌ kaxlan wa rachiꞌl ri kebꞌ kar, xkaꞌy chikaj, xutewechiꞌj. Kꞌa te riꞌ xupirij ri kaxlan wa, xuya chike ri utijoxelabꞌ rech kakiya chike ri winaq. Xujach xuqujeꞌ ri kar chikiwach konojel. Konojel ri winaq xewaꞌik, sibꞌalaj xenojik. Ri tijoxelabꞌ xkisikꞌ ronojel ri chꞌaqaꞌp taq kaxlan wa ri xkanajik rachiꞌl ri kar, xkimulij kꞌu kabꞌlajuj chakach. Jobꞌ mil winaq ri xetzuqik.
Kꞌa kamuquq na are xeꞌril ri tijoxelabꞌ tajin kakibꞌinisaj ri jukubꞌ bꞌinibꞌal rukꞌ chuqꞌabꞌ rumal ri kyaqiqꞌ tajin kuꞌpuyij, ri Jesús kabꞌinik puꞌwiꞌ ri jaꞌ xqebꞌ kukꞌ raj xikꞌow bꞌik chikiwach. Ri tijoxelabꞌ are xkilo chi tajin kabꞌin puꞌwiꞌ ri jaꞌ, xkiraq kichiꞌ, pa kikꞌuꞌx chi jun subꞌunel. Sibꞌalaj xkixiꞌj kibꞌ rumal ri xkilo. Ri Jesús aninaq xuꞌchꞌabꞌej, xubꞌij chike: Chixuxlanoq, In waꞌ. Man kixiꞌj ta iwibꞌ.
Xaqꞌan kukꞌ pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, ri kyaqiqꞌ xtaniꞌk, ri tijoxelabꞌ sibꞌalaj xemayijanik.
Ri Jesús kuya kiwa e kajibꞌ mil winaq
Pa taq ri qꞌij riꞌ, sibꞌalaj e kꞌi winaq xkimulij kibꞌ. Rumal ri maj kakitijo, ri Jesús xuꞌsikꞌij riꞌ utijoxelabꞌ xubꞌij chike: Sibꞌalaj kintoqꞌobꞌisaj kiwach we winaq riꞌ rumal xeꞌ oxibꞌ qꞌij e kꞌo wukꞌ maj kiwa kitijom. We keꞌntaq bꞌik cho taq kachoch kekam waꞌ che numik pa ri bꞌe, rumal maj kiwa kitijom e kꞌo jujun chike naj kepe wi.
Ri tijoxelabꞌ, xkibꞌij che: ¿Jawjeꞌ keqakꞌama wi kiwa konojel we winaq riꞌ? Naj uj kꞌo wi che ri tinimit.
Ri Jesús xuta chike: ¿Janipa kaxlan wa kꞌo iwukꞌ?
Ri Jesús xubꞌij chike ri winaq chi ketꞌuyiꞌ pa ri ulew. Xukꞌam ri wuqubꞌ kaxlan wa, xutyoxij che ri Dios, kꞌa te riꞌ xuya chike ri utijoxelabꞌ rech kakijach chikiwach ri winaq. Jeriꞌ xkibꞌan ri tijoxelabꞌ. Xuqujeꞌ kꞌo kebꞌ oxibꞌ alaj taq nitzꞌ kar kukꞌ. Xutyoxij xuqujeꞌ ri Jesús che ri Dios, kꞌa te riꞌ xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ chi kakijach chikiwach ri winaq. Ri winaq xewaꞌik, sibꞌalaj xenojik. Ri tijoxelabꞌ xkimulij na wuqubꞌ chakach chꞌaqaꞌp kaxlan wa. E kajibꞌ mil ri winaq ri xewaꞌik. Kꞌa te riꞌ xel bꞌik kukꞌ ri winaq.
Ri Jesús kuchꞌajchꞌobꞌej ri Templo
Chukabꞌ qꞌij, are kelik loq pa Betania, ri Jesús xnumik. Xril apanoq jun ucheꞌal higuera ri kꞌo uxaq, xeꞌrilaꞌ kꞌut we kꞌo uwach. Are xopan rukꞌ ri cheꞌ xaq xwi uxaq xuꞌriqaꞌ, maj uwach rumal majaꞌ kuriq ri qꞌij kawachin ri higos. Ri Jesús xubꞌij che ri ucheꞌal higos: Maj chi jun kutzukuj higos chawe, ri tijoxelabꞌ xkita ri xubꞌij ri Jesús.
Xchaqiꞌjar ri ucheꞌal ri higuera
Che ri aqꞌabꞌil are xiꞌkꞌow bꞌik chuxukut ri ucheꞌal ri higos, xkilo chi xchaqiꞌjar ri ukꞌaꞌmal ri cheꞌ. Xnaꞌtaj che ri Pedro ri ubꞌim kanoq ri Jesús, xubꞌij che: Ajtij, chilampe la, xchaqiꞌjar le ucheꞌal le higos le xetzelaj la kanoq uwach.
Ri Jesús xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ: ¡Chixkojonoq che ri Dios! Qas tzij kinbꞌij chiꞌwe, we kꞌo jun kubꞌij che we jun juyubꞌ riꞌ: "Chatel bꞌik chilaꞌ, jat pa le plo, qas kukojo ri kubꞌij man kakabꞌalaj ta ukꞌuꞌx che, kakꞌulmataj na ri kubꞌij." Rumal riꞌ kinbꞌij chiꞌwe are kibꞌan chꞌawem, chikojo chi xikꞌamawaꞌj ri tajin kito rech kayaꞌtaj na chiꞌwe. We iwoyawal che jun are tajin kibꞌan chꞌawem, chixkuyunoq rech ri iTat ri kꞌo chilaꞌ chikaj kukuy xuqujeꞌ na ri imak ix.
Ri e nabꞌe taq utijoxelabꞌ ri Jesús
Jun qꞌijal ri Jesús tajin kutzijoj ri utzij ri Dios chuchiꞌ ri plo Genesaret, xeꞌril kꞌu kebꞌ jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ jaꞌ ri e kꞌo chuchiꞌ ri plo. Eꞌlinaq loq ri e chapal taq kar ri e kꞌo chupam tajin kakichꞌaj ri e kikꞌat. Ri Jesús xaqꞌan pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ jaꞌ, xuta toqꞌobꞌ che ri Simón Pedro ajchoqꞌe ri jukubꞌ chi kupaqchiꞌj bꞌik ri jukubꞌ pa ri jaꞌ. Kꞌa te riꞌ xtꞌuyiꞌ pa ri jukubꞌ, xuchapleꞌj uyaꞌik kꞌutuꞌn chike e kꞌi winaq. Are xtoꞌtaj che chꞌawem, xubꞌij che ri Simón: Jat jawjeꞌ nim qajinaq wi le jaꞌ, chakꞌyaqa le akꞌat chilaꞌ rech kaꞌchap ri kar.
Ri Simón, xubꞌij: Ajtij, ronojel jun aqꞌabꞌ xujchakunik, xa ta ne jun kar xqachapo. We kꞌu jeriꞌ kabꞌij la, kaqakꞌyaq le kꞌat junmul chik.
Are jewaꞌ xkibꞌano, xenoj ri kar pa ri kꞌat, ri kꞌat xkichapleꞌj tꞌoqopinik. Ri Simón rachiꞌl ri toꞌl taq rech xeꞌkisikꞌij ri kachiꞌl ri e kꞌo pa ri jun jukubꞌ chik, rech ketoꞌ kumal. Xkinojisaj kꞌu kebꞌ jukubꞌ che kar, raj kꞌu keqaj ri jukubꞌ chuxeꞌ ri jaꞌ. Are xril ri Simón Pedro ri xbꞌantajik, xukulik, xqaj cho ri Jesús, xubꞌij che: Ajawxel Jesús, cheꞌl la wukꞌ, man taqal ta chwe kinkꞌojiꞌ ukꞌ la, sibꞌalaj in ajmak.
Jewaꞌ xubꞌij rumal sibꞌalaj xmayijanik che ri kikꞌiyal ri kar ri xeꞌkichapo, ri rachiꞌl xuqujeꞌ xemayijan rukꞌ. Ri e rachiꞌl ri Simón, ri Jacobo, ri Juan, uꞌkꞌojol ri Zebedeo, xemayijan xuqujeꞌ. Ri Jesús xubꞌij che ri Simón: Man kaxiꞌj ta awibꞌ jetaq ri xabꞌan chkichapik kar, je kabꞌan na chkikꞌamik la winaq wukꞌ in.
Are xetzalij pa ri chaqiꞌj ulew, xkiya kan ronojel ri kijastaq, xkitereneꞌj ri Jesús.
Ri Jesús kutanabꞌaꞌ ri jun nimalaj kyaqiqꞌ puꞌwiꞌ ri plo
Jun qꞌijal xaqꞌan ri Jesús pa jun jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ jaꞌ, xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ: Chujqꞌax chꞌaqaꞌp rech le plo.
Are e bꞌenaq puꞌwiꞌ ri plo, xwar ri Jesús, xpe kꞌu jun nimalaj kyaqiqꞌ puꞌwiꞌ ri plo, xuchapleꞌj okem ri jaꞌ pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, xuchapleꞌj qajem chuxeꞌ ri jaꞌ, sibꞌalaj xibꞌibꞌal. Ri tijoxelabꞌ xebꞌe chukꞌasuxik, xkiraq kichiꞌ xkibꞌij: Ajtij, ajtij, kujjiqꞌik.
Xwaꞌjil ri Jesús, xuyaj ri kyaqiqꞌ xuqujeꞌ ri jaꞌ, ri kyaqiqꞌ xtaniꞌk, ronojel xjoriꞌk. Xubꞌij kꞌu chike ri utijoxelabꞌ: ¿Jawjeꞌ kꞌo wiꞌ ri ikojobꞌal?
Ri tijoxelabꞌ xemayijanik xuqujeꞌ xkixiꞌj kibꞌ kakitatabꞌela chibꞌil taq kibꞌ. ¿Jachin waꞌ we achi riꞌ cher kataqan puꞌwiꞌ ri jaꞌ xuqujeꞌ ri kyaqiqꞌ keniman che?
Ri Jesús kutanabꞌaꞌ ri jun nimalaj kyaqiqꞌ puꞌwiꞌ ri plo
Jun qꞌijal xaqꞌan ri Jesús pa jun jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ jaꞌ, xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ: Chujqꞌax chꞌaqaꞌp rech le plo.
Are e bꞌenaq puꞌwiꞌ ri plo, xwar ri Jesús, xpe kꞌu jun nimalaj kyaqiqꞌ puꞌwiꞌ ri plo, xuchapleꞌj okem ri jaꞌ pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, xuchapleꞌj qajem chuxeꞌ ri jaꞌ, sibꞌalaj xibꞌibꞌal. Ri tijoxelabꞌ xebꞌe chukꞌasuxik, xkiraq kichiꞌ xkibꞌij: Ajtij, ajtij, kujjiqꞌik.
Xwaꞌjil ri Jesús, xuyaj ri kyaqiqꞌ xuqujeꞌ ri jaꞌ, ri kyaqiqꞌ xtaniꞌk, ronojel xjoriꞌk. Xubꞌij kꞌu chike ri utijoxelabꞌ: ¿Jawjeꞌ kꞌo wiꞌ ri ikojobꞌal?
Ri tijoxelabꞌ xemayijanik xuqujeꞌ xkixiꞌj kibꞌ kakitatabꞌela chibꞌil taq kibꞌ. ¿Jachin waꞌ we achi riꞌ cher kataqan puꞌwiꞌ ri jaꞌ xuqujeꞌ ri kyaqiqꞌ keniman che?
Kesax jun itzel uxlabꞌal che ri jun achi
Xoꞌpan pa ri tinimit Gadara, ri kꞌo apanoq cho ri Galilea chuchiꞌ ri plo.
Are xqaj qꞌij, xeqet ri tijoxelabꞌ rukꞌ, xkibꞌij che: Cheꞌtaqa la bꞌik ri winaq pa taq ri naqaj taq tinimit chutzukuxik kiwa xuqujeꞌ jun kꞌolibꞌal jawjeꞌ kekanaj wi kanoq, maj kariqitaj waral jawjeꞌ ri uj kꞌo wi.
Ri Jesús xubꞌij chike: Chiꞌtzuqu ix.
Ri tijoxelabꞌ xkibꞌij: Xaq xwi jobꞌ kaxlan wa xuqujeꞌ kebꞌ kar kꞌo qukꞌ, o are kaj la keꞌqaloqꞌo la kiwa konojel we winaq ri.
Jewaꞌ xkibꞌij rumal cher xkilo chi e jobꞌ mil achyabꞌ e kꞌolik, ri Jesús xubꞌij chike: Chibꞌij chike ketꞌuyiꞌ pa puq rech nikꞌaj ciento.
Jewaꞌ xkibꞌan ri tijoxelabꞌ xeꞌkitaq konojel ri winaq rech ketꞌuyiꞌk. Xukꞌam ri Jesús ri jobꞌ kaxlan wa xuqujeꞌ ri kebꞌ kar, xkaꞌy chikaj, xutewechiꞌj, xupirij. Kꞌa te riꞌ xuya chike ri utijoxelabꞌ rech kakijach chike ri winaq. Konojel ri winaq xewaꞌik xuqujeꞌ xenojik, are xkimulij ri chꞌaqaꞌp taq kaxlan wa, kabꞌlajuj chakach xmulitajik.
Kabꞌan jun kꞌulanem pa ri Caná rech Galilea
Churox qꞌij, xbꞌan jun kꞌulanem pa Caná rech Galilea. Ri unan ri Jesús kꞌo pa ri kꞌulanem riꞌ. Ri Jesús xuqujeꞌ ri utijoxelabꞌ e sikꞌital pa ri kꞌulanem riꞌ. Are xkꞌis ri vino, ri unan ri Jesús xubꞌij che ri Jesús: Maj chik kivino.
Ri Jesús xubꞌij che: Ixoq, ¿jaswe in che we jastaq riꞌ majaꞌ kuriq ri nuqꞌotaj?
Ri unan ri Jesús xubꞌij chike ri e patanijelabꞌ: Chibꞌana ronojel ri kubꞌij chiꞌwe.
Kꞌo kꞌu waqibꞌ qꞌebꞌal bꞌantal che abꞌaj, are waꞌ kakikoj ri winaq aꞌj Israel pa ri kinimaqꞌij rech chꞌajchꞌobꞌen ibꞌ. Ri qꞌebꞌal riꞌ kuqꞌiꞌ jun ciento limeꞌt jaꞌ. Ri Jesús xubꞌij chike ri e patanijelabꞌ: Chinojisaj le qꞌebꞌal che jaꞌ. Ri patanijelabꞌ xeꞌkinojisaj ri qꞌebꞌal. Kꞌa te riꞌ xubꞌij chike: Chikꞌama bꞌik jubꞌiqꞌ che ri kꞌamal bꞌe rech ri nimaqꞌij. Jeriꞌ xkibꞌano. Ri kꞌamal bꞌe are xunaꞌ ri jaꞌ ri bꞌantal chik vino che, pune man retaꞌm jawjeꞌ xkꞌam wi bꞌik, xwi ri patanijelabꞌ etaꞌmaninaq chi are waꞌ ri jaꞌ ri xkipulij bꞌik. Xusikꞌij ri jiꞌatz pa utukel, xubꞌij che: Konojel ri winaq kakikoj nabꞌe ri utz vino. Are nim chik kitijom ri aꞌjtobꞌom, kꞌa te riꞌ kaya chike ri vino ri man paqal taj rajil. Ri at kꞌut ayakom kan ri utz laj vino kꞌa pa ri kꞌisbꞌal rech ri nimaqꞌij.
Are waꞌ ri nabꞌe kꞌutbꞌal ri xubꞌan ri Jesús pa Caná, je laꞌ pa Galilea. Jeriꞌ xubꞌan chukꞌutik ri ujuluwem, xekojon kꞌu ri tijoxelabꞌ che.
Jeriꞌ xubꞌij che ri Felipe rech karilo jas kubꞌij che, ri Jesús kꞌut retaꞌm chik jas kubꞌano. Ri Felipe xubꞌij: Man kakwin ta riꞌ kebꞌ ciento denario kuloqꞌ chꞌaqaꞌp taq kikaxlan wa we winaq riꞌ.
Jun chik chike ri utijoxelabꞌ ubꞌiꞌnam Andrés, ri rachalal ri Simón Pedro, xubꞌij che: Kꞌo jun ala waral rukꞌaꞌm jobꞌ kaxlan wa bꞌantal che cebada rachiꞌl kebꞌ kar. ¿Jas ta kꞌu waꞌ we ri chike we kikꞌiyal we winaq riꞌ?
Ri Jesús xtaqanik chikitꞌuyubꞌaxik konojel ri winaq, sibꞌalaj nim qꞌayes kꞌo pa ri leꞌaj riꞌ. Xetꞌuyiꞌk kꞌut konojel, ri kikꞌiyal ri achyabꞌ e kꞌulanik are jobꞌ mil. Ri Jesús xukꞌam apanoq ri kaxlan wa, xtyoxin che ri Dios, kꞌa te riꞌ xujach chike ri tꞌuyul chilaꞌ, xajanipa ri xkaj. Je xuqujeꞌ xubꞌan che ri kar. Are xenoj ri winaq, ri Jesús xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ: Chisikꞌa le e chꞌaqaꞌp le xekanaj kanoq rech man xaq ta katzaqik.
Xkiyak kꞌut ri e chꞌaqaꞌp ri xekanaj kanoq, xkimulij kabꞌlajuj chakach chꞌaqaꞌp kaxlan wa rech cebada.
Ri e tijoxelabꞌ oꞌkinaq chi bꞌik jobꞌ o waqibꞌ kilómetros pa ri jaꞌ are xkil ri Jesús tajin kaqebꞌ rukꞌ ri jukubꞌ, kabꞌin puꞌwiꞌ ri jaꞌ bꞌenaq, xkixiꞌj kibꞌ. Ri Jesús xubꞌij chike: In waꞌ, man kixiꞌj ta iwibꞌ.
Xaq jeriꞌ xkikꞌamawaꞌj ri Jesús pa ri jukubꞌ. Ri jukubꞌ xopan kꞌut chuchiꞌ ri jaꞌ ri e bꞌenaq wi.
Ri Jesús kukꞌut ribꞌ chkiwach ri utijoxelabꞌ
Junmul chik ri Jesús xukꞌut ribꞌ chkiwach ri utijoxelabꞌ, chuchiꞌ ri cho Tiberias. Jewaꞌ xubꞌan chukꞌutik ribꞌ. Ri Simón Pedro xaq jun e kꞌo wi rukꞌ ri Tomás (ri kabꞌix yoꞌx che), ri Natanael ri kel pa Caná pa Galilea, ri e ralkꞌwaꞌl ri Zebedeo, xuqujeꞌ e kebꞌ tijoxelabꞌ chik. Ri Simón Pedro xubꞌij: Kineꞌ na pa chapoj kar.
Ri e tijoxelabꞌ xkibꞌij che: Kujeꞌ awukꞌ.
Xaq jeriꞌ xeꞌl bꞌik xaqꞌan pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ ri jaꞌ, xa ta kꞌu ne jun kar xkiriq che ri chaqꞌabꞌil riꞌ. Are xsaqirik, ri Jesús xopan chuchiꞌ ri cho. Ri tijoxelabꞌ man xkichꞌobꞌ taj chi areꞌ. Xaq kꞌa teꞌ ri Jesús xuta chike: Alabꞌom, ¿la maj jun jas iwe tijowik rij iwukꞌ?
Maj, xecha ri tijoxelabꞌ.
Ri Jesús xubꞌij chike: Chikꞌyaqa ri kꞌat pa iwiqiqꞌabꞌ rech kiꞌchap ri kar. Je kꞌu ri xkibꞌano, sibꞌalaj e kꞌi kar xeꞌkichapo, man kekwin ta chi kꞌut kakesaj loq ri kꞌat pa ri jaꞌ.
Ri tijoxel ri sibꞌalaj kaloqꞌax rumal ri Jesús xubꞌij che ri Pedro: Are Ajawxel.
Are xuta ri Pedro xbꞌix che "Are Ajawxel" aninaq xukoj bꞌik ri ratzꞌyaq jeriꞌ rumal xaq kꞌyaqal ratzꞌyaq ukojom, kꞌa te riꞌ xukꞌyaq bꞌik ribꞌ pa ri jaꞌ. Ri nikꞌaj tijoxelabꞌ chik xekanaj kanoq pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ ri jaꞌ, tajin kakijuruj kan ri kꞌat nojinaq che kar, jeriꞌ rumal chi ciento metros e kꞌo wi che ri uchiꞌ ri jaꞌ. Are xeqaj pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, xkil jun kar rachiꞌl jun kaxlan wa kꞌo cho jun rachaq qꞌaqꞌ. Ri Jesús xubꞌij chike: Chikꞌama loq kebꞌ oxibꞌ kar che ri xiꞌchap loq.
Ri Simón Pedro xpaqiꞌ pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal, xuꞌjuruj bꞌik ri kꞌat sibꞌalaj nojinaq che nimaq taq kar, kꞌa chuchiꞌ ri jaꞌ. Xeꞌkichap jun ciento rukꞌ nikꞌaj rachiꞌl oxibꞌ kar. Pune sibꞌalaj e kꞌi kar e kꞌo bꞌik pa ri kꞌat, man xtꞌoqopin ta kꞌu ri kꞌat.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Ri ukojobꞌal ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit aj Roma
Are xok bꞌi ri Jesús pa ri tinimit Capernaúm, jun kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit aj Roma xqet rukꞌ, xuta tobꞌanik che, xubꞌij: Ajawxel Jesús, ri patanil we kꞌo cho ja, yawabꞌ, sibꞌalaj kunaꞌ qꞌoxom, man kakwin taj kusalabꞌaj ribꞌ.
Ri Jesús xubꞌij che: Kineꞌek riꞌ, keꞌnkunaj kanoq.
Ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit xubꞌij: Ajawxel, man taqal ta chwe kok la pa ri wachoch. Kubꞌano we kabꞌij la jun tzij rech jeriꞌ kakunataj ri patanil we. Wetaꞌm in jas jeꞌ ri yoꞌj taqanik xuqujeꞌ ri nimanik. We kinbꞌij che jun ajchꞌoꞌj, "keꞌ pa jun leꞌaj", keꞌek. We kinsikꞌij xuqujeꞌ apanoq jun chike kapetik. We kintaq jun patanil we chubꞌanik jun jastaq, kubꞌano.
Ri Jesús xmayijanik are xuta ri xubꞌij ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit. Rumal riꞌ xubꞌij chike ri winaq ri e teren chirij: Qas tzij kinbꞌij chiꞌwe chi man nuriqom ta jun winaq waral pa ri tinimit Israel ri qas kꞌo ukojobꞌal jetaq we achi riꞌ. Qas chitatabꞌej we kinbꞌij riꞌ: Kepe na winaq pa taq jaljoj taq tinimit kewaꞌ na rukꞌ ri Dios pa ri rajawarem, ketꞌuyiꞌ na kukꞌ ri e kimam ri Abraham, ri Isaac xuqujeꞌ ri Jacob. Are kꞌu ri e kꞌo apan nabꞌe pa ri ajawarem rech ri Dios, keꞌsax na bꞌik, kekꞌyaq bꞌik pa ri qꞌequꞌmal. Chilaꞌ koꞌqꞌ wi na rumal ri kꞌax, xuqujeꞌ kakiqutꞌutꞌej wi na ri kiware.
Kꞌa te riꞌ xubꞌij che ri kinimaꞌqil ri ajchꞌoꞌjabꞌ chajil tinimit: Chattzalij cho awachoch, kꞌulmataj awukꞌ jacha ri xakojo.
Qas che ri qꞌotaj riꞌ, xutzir ri patanil rech ri achi.
E kebꞌ achyabꞌ ri kꞌo itzel uxlabꞌal chike
Are xopan ri Jesús pa Gadara, ri kꞌo chuchiꞌ ri plo, xeꞌl loq kebꞌ achyabꞌ chuxoꞌl ri muqbꞌal taq kaminaqibꞌ. Sibꞌalaj e xibꞌibꞌal rumal riꞌ maj jun winaq kakwinik kikꞌow pa ri bꞌe riꞌ. Are xeqet ri kebꞌ achyabꞌ rukꞌ ri Jesús, ri itzel taq uxlabꞌal xkiraq kichiꞌ xkibꞌij: Jesús, Ralkꞌwaꞌl ri Dios, ¿jas kaj la chaqe, la kaqꞌat kꞌu la tzij pa qawiꞌ kꞌa majoꞌq kuꞌriqa ri kꞌisbꞌal qꞌatoj tzij?
E kꞌo kꞌu apanoq sibꞌalaj e kꞌi aq chikinaqaj. Ri itzel taq uxlabꞌal xkita toqꞌobꞌ che ri Jesús, xkibꞌij: We kujesaj la bꞌik chike we achyabꞌ riꞌ, ya la bꞌe chaqe kujok chike le aq leꞌ.
Ri Jesús xubꞌij: Chixok chike.
Ri itzel taq uxlabꞌal xeꞌl bꞌik chike ri achyabꞌ, xoꞌk chike ri aq. Ri aq kexikꞌanik xebꞌek, man xetakꞌiꞌ taj, xetzaq bꞌik pa ri plo, chilaꞌ xejiqꞌ wi.
Ri aꞌjyuqꞌabꞌ ke ri aq xaꞌnimaj bꞌik, xebꞌe pa ri tinimit. Chilaꞌ xkitzijoj wi ronojel ri xkꞌulmataj kukꞌ ri aq xuqujeꞌ kukꞌ ri achyabꞌ ri xeꞌl itzel taq uxlabꞌal chike. Konojel ri winaq xeꞌkila ri Jesús, xkita toqꞌobꞌ che rech kel bꞌik pa ri tinimit.
Ri Jesús kukunaj jun mem achi
Are tajin keꞌl bꞌik ri achyabꞌ pa ri ja, e nikꞌaj winaq xkikꞌam loq rukꞌ ri Jesús jun achi ri man kakwin taj kachꞌawik rumal cher kꞌo jun itzel uxlabꞌal che. Ri Jesús xresaj bꞌik ri itzel uxlabꞌal ri kꞌo che ri achi, are xesataj bꞌik ri itzel uxlabꞌal che, ri achi xchꞌawik. Ri winaq ri e kꞌo chilaꞌ xemayijanik, xkibꞌij: Man ilom ta wi pa Israel jun kꞌulmatajem jetaq we riꞌ.
Ri Jesús xuqujeꞌ ri kꞌamal kibꞌe ri itzel taq uxlabꞌal
E nikꞌaj winaq xkikꞌam bꞌik jun achi rukꞌ ri Jesús rech kakunax loq. Ri achi moy xuqujeꞌ man kachꞌaw taj rumal cher kꞌo jun itzel uxlabꞌal che. Ri achi xkunax loq rumal ri Jesús, xkwinik xchꞌawik xuqujeꞌ xkaꞌyik.
Ri ukojobꞌal jun ixoq ri man aj Israel taj
Are xel bꞌik ri Jesús chilaꞌ, xeꞌ pa ri tinimit Tiro xuqujeꞌ Sidón. Kꞌo jun ixoq chilaꞌ kachiꞌl ri kabꞌix kananeos chike kumal ri winaq aꞌj Israel, xuraq uchiꞌ xqebꞌ rukꞌ ri Jesús, xubꞌij che: Ajawxel, lal riꞌ ri Ralkꞌwaꞌl ri David, toqꞌobꞌisaj la nuwach, chintoꞌ la. Kꞌo jun itzel uxlabꞌal che ri wal ali, sibꞌalaj kubꞌan kꞌax che.
Ri Jesús xa ta ne jun tzij xubꞌij che. Ri e tijoxelabꞌ xeqet rukꞌ ri Jesús xkibꞌij che: Bꞌij la che le ixoq chi man kujutereneꞌj taj xuqujeꞌ chuxlanoq.
Ri Jesús xubꞌij: Ri Dios xinutaq loq xaq xwi chikitoꞌik ri winaq ri aꞌj Israel, rumal jer e kꞌo chij ri e sachinaq kanoq.
Ri ixoq xqet rukꞌ ri Jesús, xukiꞌ choch, xubꞌij che: Ajawxel, chintoꞌ la.
Ri Jesús xubꞌij che: Man utz taj kaqaya ri kiwa ri alkꞌwaꞌlaxelabꞌ chike ri tzꞌiꞌ.
Ri ixoq xubꞌij che: Qas tzij wi, Ajawxel. Pune jeriꞌ, ri tzꞌiꞌ kakitij ri uxeꞌr taq kiwa ri e kajaw ri katzaq chuxeꞌ ri mexa.
Ri Jesús xubꞌij che ri ixoq: Ixoq, at qas kuꞌl wi akꞌuꞌx chirij ri Dios. Kabꞌantaj na awukꞌ ri xata chwe. Qas che ri qꞌotaj riꞌ xutzir ri ral ri ixoq.
Ri Jesús kukunaj jun ala ri kꞌo jun itzel uxlabꞌal che
Are xoꞌpan kukꞌ ri winaq, xqebꞌ jun achi rukꞌ ri Jesús, xukiꞌk choch xubꞌij che: Ajawxel, toqꞌobꞌisaj la uwach le nukꞌojol. Kabꞌan kꞌax che, kꞌi mul katzaq pa qꞌaqꞌ xuqujeꞌ pa jaꞌ. Xinkꞌam loq chikiwach le tijoxelabꞌ la, man xekwin taj xkikunaj.
Ri Jesús xubꞌij: ¡Ri ix, ix itzel taq winaq, maj ikojobꞌal! ¿La ronojel mul in kꞌo iwukꞌ qaj iwukꞌ? ¿La ronojel mul kinkochꞌ ri kibꞌano? Kꞌa te riꞌ xubꞌij: Chikꞌama loq ri ala.
Ri Jesús xresaj bꞌik ri itzel uxlabꞌal ri kꞌo che ri ala, qas che ri qꞌotaj riꞌ ri ala xkunatajik.
Xaq kꞌa teꞌ xwaꞌjil jun achi pa ri Sinagoga ri kꞌo jun itzel uxlabꞌal che, xuraq uchiꞌ xubꞌij: Jesús aj Nazaret, ¿jas che kanim awibꞌ chiqaxoꞌl? ¿La xa at petinaq chiqatukixik? In wetaꞌm at jachinaq. At riꞌ ri at chaꞌtal rumal ri Dios.
Ri Jesús xubꞌij che: Chatuxlanoq, chatel bꞌik che we achi riꞌ.
Ri itzel uxlabꞌal xutzaq ri achi pa ri ulew rukꞌ chuqꞌabꞌ, kꞌa te riꞌ xuraqaqej uchiꞌ, xel bꞌik che ri achi.
Ri Jesús karesaj bꞌik jun itzel uxlabꞌal che jun achi
Xoꞌpan chꞌaqaꞌp rech ri cho pa ri kulew ri winaq gerasenos. Are xqaj ri Jesús pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ ri jaꞌ, xkꞌulax rumal jun achi, kꞌo jun itzel uxlabꞌal che, elem loq rech chuxoꞌl ri e muqbꞌal taq kaminaqibꞌ. Ri achi chikixoꞌl taq ri muqbꞌal kaminaqibꞌ kakꞌojiꞌ wi chi paqꞌij chi chaqꞌabꞌ, man kabꞌan ta uyutik rukꞌ chꞌichꞌ jatꞌibꞌal. Kutꞌoqopij taq ri chꞌichꞌ jatꞌibꞌal ri kajatꞌibꞌex rech, maj jun kakwin chuchapik. Chi chaqꞌabꞌ chi paqꞌij ri achi kakꞌojiꞌ chikixoꞌl ri muqbꞌal taq kaminaqibꞌ xuqujeꞌ puꞌwiꞌ taq ri juyubꞌ, kuraqaqej uchiꞌ xuqujeꞌ kuchꞌey ribꞌ rukꞌ taq abꞌaj. Naj kꞌo wi ri achi are xril apanoq ri Jesús, kaxikꞌanik xeꞌek xeꞌxukuloq choch. Rukꞌ chuqꞌabꞌ xuraq uchiꞌ, xubꞌij: Jesús ralkꞌwaꞌl ri nimalaj Dios ¿jas che kape la waral? Bꞌana la toqꞌobꞌ man kabꞌan ta la kꞌax chwe.
Jewaꞌ xubꞌij ri itzel uxlabꞌal rumal cher ri Jesús xubꞌij che: Chatel bꞌik che we achi riꞌ.
Ri Jesús xuta che: ¿Jas abꞌiꞌ?
Ri itzel uxlabꞌal xubꞌij: Legión nubꞌiꞌ, rumal sibꞌalaj uj kꞌi.
Ri itzel sibꞌalaj xuta toqꞌobꞌ che ri Jesús rech man kesax taj bꞌik pa ri tinimit riꞌ. E kꞌo sibꞌalaj e kꞌi aq tajin keyuqꞌux apanoq puꞌwiꞌ ri juyubꞌ rumal riꞌ, ri itzel taq uxlabꞌal xkibꞌij che ri Jesús: Ya la bꞌe chaqe kujok chike le aq leꞌ.
Ri Jesús xuya bꞌe chike. Ri itzel taq uxlabꞌal xeꞌl bꞌik che ri achi, xoꞌk chike ri kebꞌ mil aq ri tajin keyuqꞌuxik. Ri aq xechꞌuꞌjarik, xetzaq bꞌik pa ri plo, xejiqꞌik.
Ri e yuqꞌul taq aq xaꞌnimaj bꞌik, xebꞌe pa taq ri leꞌaj chutzijoxik ri xkꞌulmatajik, konojel kꞌu ri winaq xebꞌe chi rilik ri xkꞌulmatajik.
Ri ikꞌutuꞌn ix kubꞌij chi ri alkꞌwaꞌlaxel kuyaꞌo kubꞌij chike ri utat unan:
"Ri tobꞌanik ri kawaj xinya che alaq xinya che ri Dios."
We jeriꞌ kubꞌij ri alkꞌwaꞌlaxel man kakwin ta chi riꞌ kuꞌtoꞌ ri utat unan.
Jeriꞌ kakꞌulmataj iwukꞌ ix rumal ri naqꞌatajibꞌal ri kikꞌutu,
man kinimaj ta chik ri utzij ri Dios, kꞌi jastaq jetaq we riꞌ kibꞌano.
Junmul chik ri Jesús xuꞌsikꞌij ri winaq, xubꞌij chike: Chinitatabꞌej iwonojel xuqujeꞌ chichꞌobꞌo we riꞌ: Man are ta kachꞌulujisan ri winaq ri jastaq ri kutijo xane are kachꞌulujisan ri etzelal ri kel loq pa ranimaꞌ.
Ri ukojobꞌal ri jun ixoq ri man aj Israel taj
Xel bꞌik ri Jesús chilaꞌ, xeꞌ pa jun leꞌaj ri kꞌo pa ri tinimit Tiro rachiꞌl Sidón. Xok bꞌik pa jun ja, are xraj maj jun ketaꞌmanik jawjeꞌ kꞌo wi, man xkwin ta kꞌut rawaj ribꞌ. Kꞌo jun ixoq aninaq xretaꞌmaj chi xopan ri Jesús chilaꞌ. Ri ixoq kꞌo jun ral ali, kꞌo jun itzel uxlabꞌal che, xopanik xeꞌxukul cho ri Jesús. Ri ixoq aj Fenicia rech ri tinimit Siria xuta toqꞌobꞌ che ri Jesús rech kakunax ri ral. Ri Jesús xubꞌij che: Nabꞌe chaya bꞌe chike ri alkꞌwaꞌlaxelabꞌ kewaꞌik, rumal man kuya taj kamaj ri kiwa ri alkꞌwaꞌlaxelabꞌ kakꞌyaq chkiwach ri tzꞌiꞌ.
Ri ixoq xubꞌij: Jeꞌ tat, ri tzꞌiꞌ kakitij xuqujeꞌ ri uxeꞌr taq kiwa ri alkꞌwaꞌlaxelabꞌ ri katzaq chuxeꞌ ri mexa.
Ri Jesús xubꞌij che: Rumal jeriꞌ xabꞌan chutzalixik uwach ri xinbꞌij chawe, ri itzel xel bꞌik che ri awal. Jat pa jororemal.
Are xopanik ri ixoq cho rachoch, xuꞌriqa ri akꞌal qꞌoyol pa ri uchꞌat. Elinaq chi bꞌik ri itzel uxlabꞌal che.
Jun achi kꞌo chikixoꞌl ri winaq xubꞌij che ri Jesús: Ajtij, xinkꞌam loq ri nukꞌojol choch la rumal kꞌo jun itzel uxlabꞌal che, man kuya ta bꞌe che kachꞌawik. Are kukoj uchuqꞌabꞌ ri itzel uxlabꞌal che, katzaq pa ri ulew, kawusuw upuꞌchiꞌ, kuqutꞌutꞌej ri uware. Xinbꞌij chike le tijoxelabꞌ la kakesaj bꞌik ri itzel uxlabꞌal che, man xekwin ta che.
Ri Jesús xubꞌij: ¡kꞌax iwe ix winaq ri maj ikojobꞌal che ri Dios, naj chik in kꞌo iwukꞌ! ¿Jampaꞌ xaq in kꞌo iwukꞌ? ¿La xaq kinkochꞌ in ri kibꞌano? Chikꞌama loq ri ala.
Xkikꞌam bꞌik ri ala rukꞌ. Ri itzel uxlabꞌal xutzaq ri ala pa ri ulew, xuchapleꞌj bꞌalkaꞌtik, kawusuw ri upuꞌchiꞌ. Ri Jesús xuta che ri utat ri ala: ¿Jampaꞌ xuchapleꞌj we kꞌax riꞌ che we ala?
Ri achi xubꞌij: Pa ri ralkꞌaꞌlal. Ri itzel uxlabꞌal kꞌi mul raj ukamisam we ala. Utzaqom pa ri qꞌaqꞌ xuqujeꞌ pa ri jaꞌ. We kakwin la, kujtoꞌ la. Cheꞌl kuꞌx la chaqe.
Ri Jesús xubꞌij: ¿Jamo riꞌ kabꞌij we kakwin laꞌ? Ronojel keꞌ ubꞌanik rukꞌ ri winaq ri kakojon che ri Dios.
Ri utat ri ala aninaq xubꞌij: Kinkojonik che ri Dios, chintoꞌ la rukꞌ ri nukojobꞌal.
Are xril ri Jesús chi tajin kakimulij kibꞌ kꞌi winaq, xubꞌij che ri itzel uxlabꞌal: At uxlabꞌal ri kabꞌan tꞌoꞌy, mem che we ala riꞌ, chatel bꞌik, man katok ta chik che.
Ri uxlabꞌal xuraqaqej uchiꞌ, xubꞌirirej ri ala rukꞌ chuqꞌabꞌ, kꞌa te riꞌ xel bꞌik che. Ri ala raj xkamik cher xbꞌantajik, e kꞌi winaq xkibꞌij: Xkam le ala.
Ri Jesús kꞌut xuchap ri ala che ri uqꞌabꞌ, xuwaꞌjilisaj. Ri ala xwaꞌjilik, xtakꞌiꞌk.
Ri Jesús kukunaj ri ujiꞌ chuchuꞌ ri Simón Pedro
Xel kꞌu loq ri Jesús pa ri Sinagoga, xeꞌ cho rachoch ri Simón. Chilaꞌ kꞌo wi ri ujiꞌ chuchuꞌ ri Simón kꞌo qꞌaqꞌ che. Xkita kꞌu jun toqꞌobꞌ che ri Jesús rech kukunaj kanoq. Ri Jesús xqet chuxukut ri usok ri ujiꞌ ri Pedro, xresaj bꞌik ri yabꞌil che ri ixoq. Ri ixoq aninaq xwaꞌjilik, xuꞌpatanij.
Ri Jesús are xqaj pa ri jukubꞌ bꞌinibꞌal puꞌwiꞌ jaꞌ, xuriq jun achi ri kꞌo jun itzel uxlabꞌal che upetik pa ri tinimit, we achi riꞌ najtir chik man kukoj ta ratzꞌyaq, xuqujeꞌ man kakꞌojiꞌ ta cho rachoch, xane pa taq ri muqbꞌal kaminaq kakꞌojiꞌ wi. We achi riꞌ are xril ri Jesús, xuraq uchiꞌ, xukulik xqaj choch, rukꞌ chuqꞌabꞌ xubꞌij: ¿Jas kaj la chwe, Jesús ralkꞌwaꞌl ri nimalaj Dios? Kinta toqꞌobꞌ che la man kabꞌan ta la kꞌax chwe.
Jewaꞌ xubꞌij rumal cher ri Jesús xtaqanik rech ri itzel Uxlabꞌal kel bꞌik che ri achi. Kꞌi chi mul ubꞌanom rech che ri achi, pune kajatꞌix ri raqan rachiꞌl ri uqꞌabꞌ rukꞌ chꞌichꞌ jatꞌibꞌal xuqujeꞌ kachajixik, kutꞌoqopij kan ri chꞌichꞌ jatꞌibꞌal, ri itzel uxlabꞌal kujururej bꞌik pa taq ri kꞌolibꞌal ri katzꞌinowik. Ri Jesús xuta che: ¿Jas ri abꞌiꞌ?
Legión nubꞌiꞌ, xchaꞌ.
Jewaꞌ xubꞌij rumal cher sibꞌalaj e kꞌi ri itzel taq uxlabꞌal oꞌkinaq che. Ri itzel taq uxlabꞌal xkibꞌochiꞌj ri Jesús rech ketaq bꞌik pa ri qꞌequꞌmal. Xkita toqꞌobꞌ che ri Jesús rech kuya bꞌe chike kok chike ri nikꞌaj aq ri tajin keyuqꞌux puꞌwiꞌ ri juyubꞌ. Ri Jesús xuya bꞌe chike. Are xel bꞌik ri itzel taq uxlabꞌal che ri achi, xoꞌk chike ri aq, konojel ri aq xebꞌe pa ri plo, xejiqꞌik.
Are xkil ri aꞌjyuqꞌabꞌ ri xbꞌantajik, xaꞌnimajik, xkiya utzijoxik ri xkꞌulmatajik chike ri winaq pa ri tinimit, xuqujeꞌ pa taq ri leꞌaj. Xeꞌl kꞌu bꞌik konojel ri winaq chi rilik ri xbꞌantajik, xeꞌkiriqa ri achi ri xel itzel uxlabꞌal che, tꞌuyul rukꞌ ri Jesús, are xkilo chi utz uwach, xuqujeꞌ ukojom chi ratzꞌyaq xkixiꞌj kibꞌ che.
Kinbꞌij xuqujeꞌ chiꞌwe chi e kꞌo winaq ri e kꞌo waral man kekam ta na, we man nabꞌe kakil ri ajawarem rech ri Dios.
Jesús rachiꞌl ri Elías xuqujeꞌ ri Moisés
Wajxaqibꞌ qꞌij ubꞌim ri Jesús we jastaq riꞌ, xpaqꞌi puꞌwiꞌ jun juyubꞌ chubꞌanik chꞌawem, e rachiꞌl ri Pedro, ri Juan xuqujeꞌ ri Jacobo. Tajin kubꞌan chꞌawem are xkꞌexkꞌobꞌ ri upalaj, xsaqir ri ratzꞌyaq xuqujeꞌ xuchapleꞌj chuplinem. Xkikꞌut xuqujeꞌ kibꞌ e kebꞌ achyabꞌ ketzijon rukꞌ ri Jesús, are Moisés rachiꞌl Elías. Sibꞌalaj jeꞌl ri ujuluwem ri kipalaj. Ketzijon rukꞌ ri Jesús, puꞌwiꞌ ri ukamikal ri kakꞌulmataj na pa ri tinimit Jerusalén.
Ri Pedro kꞌut xuqujeꞌ ri e rachiꞌl e kaminaq che waram, are xekꞌastaj qꞌanoq, xeꞌkil we kebꞌ winaq riꞌ xuqujeꞌ ri ujuluwem. Are kakibꞌan bꞌenam ri e kebꞌ achyabꞌ, xpe ri Pedro, xuchapleꞌj chꞌawem pune man qas ta kuchomaj jas ri tajin kubꞌij: Ajtij, utz waꞌ kujkanaj waral. Kaqayaq oxibꞌ alaj taq ja, jun ech la, jun rech le Moisés, xuqujeꞌ jun rech le Elías.
Kꞌo kꞌu jun achi chikixoꞌl ri winaq, ko xchꞌawik, xubꞌij: Ajtij, bꞌana la jun toqꞌobꞌ chwe, toꞌo la le nukꞌojol. Kꞌo jun itzel uxlabꞌal che, xaq kꞌa teꞌ kuraqaqej uchiꞌ, katontiꞌrik, kawusuw upuꞌchiꞌ. Tajin kubꞌan kꞌax che. Xeꞌnbꞌochiꞌj ri tijoxelabꞌ la kakesaj bꞌik ri itzel uxlabꞌal, man xekwin ta kꞌut.
Ri Jesús xubꞌij: Ri ix winaq sibꞌalaj man kixkojon taj, xuqujeꞌ man sukꞌ ta riꞌ bꞌe. ¿Jampaꞌ xaq in kꞌo iwukꞌ che ikochꞌik? Chakꞌama loq ri akꞌojol.
Ri itzel uxlabꞌal xutzaq ri ala pa ri ulew are tajin kaqebꞌ loq. Ri Jesús kꞌut xresaj bꞌik ri itzel uxlabꞌal, xukunaj ri ala, kꞌa te riꞌ xutzalij bꞌik che ri utat. Konojel ri winaq xkimayijaj ri nimalaj uchuqꞌabꞌ ri Dios.
Kutzijoj chi junmul ri ukamikal ri Jesús
Are tajin kemayijan ri winaq che ri xubꞌan ri Jesús, ri Jesús xubꞌij chike ri utijoxelabꞌ:
Ri Jesús rachiꞌl ri Beelzebú
Jun qꞌijal chik ri Jesús tajin karesaj jun itzel uxlabꞌal ri umemarisam jun achi. Are xesataj ri itzel uxlabꞌal che ri mem achi, ri achi xchꞌawik. Konojel kꞌu ri winaq xemayijanik.
Jun kꞌut chike ri tijoxelabꞌ xusakꞌij bꞌik ri wiqiqꞌabꞌ uxikin ri patanil re ri kinimal ri chꞌawenel cho ri Dios chikiwach ri winaq. Ri Jesús xubꞌij chike: Chiya chilaꞌ.
Xuchap kꞌu ri uxikin ri achi, xukunaj.
Are xebꞌe ri uꞌtaqoꞌn ri Juan, ri Jesús xuchapleꞌj utzijoxik ri Juan chike ri winaq, xubꞌij: ¿Jas xiꞌwila are xixeꞌ pa ri ulew ri katzꞌinowik? ¿La xiꞌwila jun patzꞌan ri kasalabꞌax rumal ri kyaqiqꞌ? We man jeriꞌ ¿jas kꞌu xiꞌwila? ¿La xiꞌwila jun achi ri ukojom atzꞌyaq paqal rajil? Man je ta riꞌ, rumal cher ri e winaq ri kakikoj atzꞌyaq ri paqal taq rajil e kꞌo riꞌ pa taq ri nimaq taq ja kech ri taqanelabꞌ. We man are waꞌ xiꞌkaꞌyej ¿jas kꞌu xiꞌkaꞌyej? ¿La xiꞌwila jun tzijol rech ri utzij ri Dios? Jeꞌ, riꞌ areꞌ kꞌo na choch jun qꞌalajisal rech ri utzij ri Dios. Are waꞌ ri taqoꞌn, ri ubꞌim loq ri Dios pa ri utzij, are xubꞌij: Kintaq na bꞌik ri nutaqoꞌn kanabꞌej chawach, rech kusukꞌumaj apanoq ri abꞌe. Kinbꞌij kꞌu chiꞌwe man kꞌo ta jun chikixoꞌl ri winaq ri sibꞌalaj nim uqꞌij cho ri Juan, pune jeriꞌ, ri kꞌin laj nitzꞌ pa ri ajawarem rech ri Dios, are sibꞌalaj nim uqꞌij cho ri Juan.
Are xkita ri winaq xuqujeꞌ ri e toqꞌil taq alkabal ri xbꞌixik, xkichomaj chi sibꞌalaj sukꞌ ri ubꞌe ri Dios, xbꞌan kꞌu kiqasanaꞌ rumal ri Juan. Ri fariseos kꞌut xuqujeꞌ ri aꞌjtijabꞌ rech ri taqanik man xkaj taj xbꞌan kiqasanaꞌ rumal ri Juan, xaq jeriꞌ xketzelaj ri urayibꞌal ukꞌuꞌx ri Dios chike.