Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Yesu belusaka bampofo zole
Yesu katukaka kuna mpe kwendaka. Ntangu yandi vwandaka luta na nzila, bampofo zole landaka yandi, mpe vwandaka looka: «Mwana ya Davidi, tala beto kyadi!»
Ntangu Yesu kumaka na yinzo, bampofo zole yina kwizaka pene-pene ya yandi, mpe yandi yufulaka bawu: «Beno ke na kukwikila ti mu lenda kusala yawu?» Bawu vutulaka: «Ee, nge lenda kusala yawu, Mfumu.» Na yina, Yesu simbaka bawu meso, mpe tubaka: «Bika ti yawu salama mutindu kele kiminu ya beno.» Meso ya bawu zibukaka, mpe Yesu kebisaka bawu: «Beno kuwa mbote! Ata muntu fwana kuzaba mambu yayi.» Kasi bawu kwendaka mpe zonzilaka Nkumbu ya Yesu na kati ya kizunga nyonso yina.
Yesu belusaka bampofo zole
Ntangu Yesu mpe bilandi ya yandi basikaka na mbanza Yeliko, nkonga ya nene ya bantu landaka Yesu. Bampofo zole vwandaka ya kuvwanda pene-pene na nzila. Bawu kuwaka ti Yesu vwandaka luta kuna, mpe bandaka na kulooka: «Mfumu, mwana ya Davidi! Tala beto kyadi!» Bantu vwandaka semba bawu, samu ti bawu vwanda swi. Kasi bawu lutilaka dyaka na kulooka na ngolo: «Mfumu, mwana ya Davidi! Tala beto kyadi!» Yesu kangamaka, bokilaka bawu, mpe yufulaka: «Yinki beno zola ti mu sala samu na beno?» Bawu vutulaka: «Mfumu, zibula beto meso.» Yesu talaka bawu kyadi, mpe simbaka bawu meso. Kaka na ntangu yina, bampofo zole bandaka na kutala, mpe bawu landaka Yesu.
Yesu belusaka mpofo na mbanza Besayida
Yesu na bilandi ya yandi kumaka na mbanza Besayida. Ba natinaka Yesu mpofo mosi, mpe bawu lombaka Yesu na kusimba yandi. Yesu simbaka mpofo na diboko, mpe basisaka yandi na bwala. Na manima, Yesu tulaka yandi mante na meso. Yandi tentikaka mpofo maboko mpe yufulaka yandi: «Nge ke na kutala kima?» Mpofo zibulaka meso, mpe tubaka: «Mu ke na kutala bantu. Mu ke na kutala bawu mutindu bayinti, kasi bawu ke na kutambula.» Yesu tentikaka dyaka yandi maboko na meso, mpe muntu yina talaka mbote. Yandi belukaka, mpe vwandaka tala bima nyonso na pwelele nyonso. Na yina, Yesu vutulaka yandi na yinzo ya yandi, mpe tubaka: «Kukota ve na bwala.»Masiya
Yesu belusaka dibaba ya makutu ya kufwa
Na manima, Yesu katukaka na mbanza Tile. Yandi lutaka na mbanza Sidone, mpe vutukaka pene-pene na dyanga ya Ngalili na kulutila na kizunga ya Bambanza-Kumi. Ba natinaka yandi muntu yina vwandaka na makutu ya kufwa, mpe vwandaka zonza mbote ve. Ba lombaka Yesu na kutentikila yandi maboko. Na yina, Yesu nataka yandi mwa ntama ya kisika yina vwandaka nkonga. Yandi tulaka yandi misapi na makutu, lobolaka mante na misapi, mpe simbaka yandi ludimi. Na manima, Yesu talaka na zulu, pemaka na ngolo nyonso, mpe tubaka na muntu yina: «Efata» (yina zola kutuba: funguka)! Kaka na ntangu yina, makutu ya muntu yango fungukaka, ludimi ya yandi nyangukaka, mpe yandi bandaka na kuzonza mbote. Yesu yiminaka bawu na kutuba yawu na muntu. Kasi mutindu yandi vwandaka lutila na kuyimina bawu, bawu vwandaka lutila mpe na kumwangisa nsangu. Bantu yitukaka mingi, mpe vwandaka tuba: «Mambu nyonso yina yandi ke salaka kele mbote! Yandi ke na kufungula makutu ya bantu yina ke kuwaka ve, mpe ke na kuzonzisa mababa.»
Yesu belusaka mpofo ya nkumbu Batime
Yesu na bilandi ya yandi kumaka na mbanza Yeliko. Ntangu yandi vwandaka basika na mbanza yina na bilandi ya yandi mpe na nkonga ya nene ya bantu, mpofo mosi na nkumbu Baatime, mwana ya Time, vwandaka ya kuvwanda na lweka ya nzila mpe vwandaka lomba bantu mbongo. Ntangu yandi kuwaka ti Yesu ya Nazaleti ke na kuluta, yandi lookaka: «Yesu, Mwana ya Davidi, tala munu kyadi!» Bantu mingi vwandaka semba yandi samu ti yandi vwanda swi. Kasi yandi lutilaka dyaka na kulooka ngolo: «Mwana ya Davidi, tala munu kyadi!» Yesu kangamaka mpe tubaka: «Beno bokila yandi.» Bawu bokilaka mpofo mpe zabisaka yandi: «Vwanda na kibakala mpe telama. Yandi ke na kubokila nge.»
Na yina, yandi losaka kiyunga ya yandi. Yandi dumukaka mpe kwendaka kisika vwandaka Yesu. Yesu yufulaka yandi: «Yinki nge zola ti mu sala samu na nge?» Mpofo vutulaka: «Mulongisi, sala ti mu tala dyaka.» Yesu zabisaka: «Kwenda, kiminu ya nge me belusa nge.» Kaka na ntangu yina, mpofo bandaka dyaka na kutala, mpe landaka Yesu.
Yesu belusaka mpofo
Yesu kumaka pene-pene ya mbanza Yeliko. Mpofo mosi vwandaka ya kuvwanda na lweka ya nzila, mpe vwandaka lomba bantu mbongo. Yandi kuwaka makelele ya nkonga ya bantu yina vwandaka luta, mpe yufulaka: «Wapi mambu kele awa?» Ba zabisaka yandi ti Yesu ya Nazaleti ke na kuluta. Na yina, yandi lookaka: «Yesu, Mwana ya Davidi, tala munu kyadi!»
Bayina vwandaka tambula na mantwala vwandaka semba yandi samu ti yandi vwanda swi. Kasi yandi lutilaka dyaka na kulooka ngolo: «Mwana ya Davidi, tala munu kyadi!»
Yesu telamaka mpe tumisaka ti ba nata yandi. Ntangu yandi kumaka na ntwala ya Yesu, Yesu yufulaka yandi: «Yinki nge zola ti mu sala samu na nge?» Mpofo vutulaka: «Mfumu, sala ti mu tala dyaka.» Yesu zabisaka yandi: «Tala! Kiminu ya nge me belusa nge.» Kaka na ntangu yina, yandi talaka dyaka, mpe landaka Yesu na kukembila Nzambi. Na kutala mambu yina salamaka, nkonga nyonso ya bantu kembilaka mpe Nzambi.
Yesu belusaka muntu yina butukaka mpofo
Ntangu Yesu vwandaka tambula na nzila, yandi talaka muntu yina butukaka na meso ya kufwa. Na yina, bilandi ya yandi yufulaka yandi: «Mulongisi, samu na yinki muntu yayi butukaka mpofo? Samu na masumu ya yandi to ya bibuti ya yandi?» Yesu vutulaka: «Ya kele ve samu na masumu ya yandi to ya bibuti ya yandi. Yandi kele mpofo, samu ti bisalu ya Nzambi talana na nzutu ya yandi. Ntangu bwisi ke ntete ya kutsya, beto fwana kusala bisalu ya Nzambi yina fidisaka munu. Mpimpa ke na kukwiza, mpe na ntangu yina, ata muntu ke lenda na kusala. Ntangu mu ke ntete na yinza, mu kele nsemo ya yinza.»
Na manima ya kuzonza mutindu yina, Yesu lobolaka mante na ntoto, mpe salaka mwa poto-poto na yawu. Yandi tulaka yawu na meso ya mpofo, mpe tubilaka yandi: «Kwenda sukula kizizi na kizinga ya Silowe.» (Nkumbu yayi zola kutuba «Muntu yina ba fidisaka».)
Na yina, mpofo kwendaka sukula kizizi, mpe ntangu yandi vutukaka, yandi vwandaka tala.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Na yina, muntu mosi ya bwazi kwizaka pene-pene ya yandi. Yandi fukamaka mpe tubaka: «Mfumu! Kana nge zola, nge lenda kuvedisa munu.» Yesu lambulaka diboko, simbaka yandi mpe tubaka: «Mu zola, vwanda ya kuvedila!» Kaka na ntangu yina, bakala yina belukaka na kimbevo ya yandi ya bwazi. Na manima, Yesu zabisaka yandi: «Kuwa munu mbote! Kuzabisa mambu yayi na muntu ve. Kasi kwenda kulakisa nzutu ya nge na sika ya nganga-Nzambi, mpe pesa munkayulu yina Moyize tumisaka. Yawu ke lakisa na bantu nyonso ti nge me beluka.»
Bantu natinaka yandi muntu ya binama ya kufwa yina vwandaka ya kulala na kipoyi. Ntangu Yesu talaka kiminu ya bawu, yandi tubaka na kikata: «Mwana ya munu, vwanda na kibakala! Nge me kuzwa mulemvo ya masumu.» Na yina, milongisi ya Misiku yina vwandaka kuna bandaka na kutuba na yisi ya ntima: «Muntu yayi ke na kusafula Nzambi.» Yesu bakulaka mabanza ya bawu, mpe tubaka: «Samu na yinki beno kele na mabanza ya yimbi ya mutindu yina? Yinki me lutila mpasi na kutuba: "Nge me kuzwa mulemvo ya masumu", to "Telama mpe tambula"? Kasi mu zola ti beno zaba ti Mwana ya Muntu kele na lutumu ya kulemvokila masumu awa na ntoto.» Na yina, yandi tubaka na kikata: «Telama, baka kipoyi ya nge, mpe kwenda na yinzo ya nge.» Muntu yina telamaka mpe kwendaka na yinzo ya yandi.
Ya vwandaka kuna na muntu mosi yina vwandaka na diboko ya kufwa. Mutindu ba-Falisye vwandaka sosa dyambu ya kufunda Yesu, bawu yufulaka yandi: «Misiku ya beto ke pesaka muswa ya kubelusa muntu na kilumbu ya Saba?» Yesu vutulaka: «Kana muntu na kati ya beno kele kaka na dimeme mosi, mpe kana yawu kubwa na dibulu ya yinda na kilumbu ya saba, yandi ke kwenda kubasisa yawu ve? Beno zaba mbote ti muntu me lutila dimeme mfunu. Na yina, misiku ya beto ke pesaka muswa na kusala muntu mambu ya mbote na kilumbu ya Saba.» Na yina, Yesu tubaka na muntu yina mutindu yayi: «Lambula diboko ya nge.» Muntu yina lambulaka diboko, mpe yawu belukaka. Yawu kumaka mutindu mosi na diboko ya yandi ya nkaka.
Mama ya kento ya Simoni vwandaka ya kulala na mfulu samu ti yandi vwandaka na dibawu. Ntangu Yesu kumaka, ba zabisaka yandi yawu na nswalu nyonso. Yesu kwendaka pene-pene ya yandi. Yandi simbaka yandi na diboko, mpe telemisaka yandi. Dibawu manisaka, mpe mama yina bandaka na kusadila bawu.
Yesu belusaka muntu ya bwazi
Muntu mosi ya bwazi kwizaka na sika ya Yesu. Yandi fukamaka na ntwala ya Yesu, mpe lombaka lusalusu na kutuba: «Kana nge zola, nge lenda kuvedisa munu.» Yesu talaka yandi kyadi mingi. Yandi lambulaka diboko, simbaka yandi, mpe tubaka: «Mu zola, vwanda ya kuvedila!» Na mpamukunu, bwazi manisaka muntu yina, mpe yandi belukaka.
Mwa bantu kwizaka kuna, mpe natinaka yandi kikata yina bantu yiya vwandaka nata. Kasi bawu vwandaka lenda ve na kulakisa yandi na sika ya Yesu samu ti bantu lutilaka mingi. Na yina, bawu yulukaka na muludi mpe tobolaka yawu na kisika yina vwandaka Yesu. Bawu kulumunaka kipoyi yina mbevo vwandaka ya kulala. Ntangu Yesu talaka kiminu ya bantu yina, yandi tubaka na kikata: «Mwana ya munu, Nge me kuzwa mulemvo ya masumu ya nge.»
Mwa milongisi ya Misiku vwandaka kuna, mpe vwandaka banza na kati ya bantima ya bawu: «Samu na yinki muntu yayi ke na kuzonza mutindu yina? Yandi ke na kusafula Nzambi. Kaka ni Nzambi lenda kulemvokila muntu masumu.» Yesu zabaka mbangu mabanza ya bawu, mpe zabisaka bawu: «Samu na yinki beno ke na mabanza ya mutindu yina? Yinki me lutila mpasi na kutuba na kikata: "Nge me kuzwa mulemvo ya masumu ya nge" to: "Baka kipoyi ya nge, mpe tambula"? Kasi mu zola ti beno zaba ti Mwana ya Muntu kele na lutumu ya kulemvokila masumu awa na ntoto.» Na yina, yandi tubaka na kikata: «Mu ke na kuzabisa nge: Telama, baka kipoyi ya nge, mpe kwenda na yinzo ya nge.» Kaka na ntangu yina, yandi telamaka, mpe bakaka kipoyi ya yandi. Yandi basikaka na meso ya bantu nyonso, mpe bawu yitukaka. Bawu vwandaka kembila Nzambi, mpe vwandaka tuba: «Nabunu beto tala mambu ya mutindu yayi.»
Yesu belusaka muntu ya diboko ya kufwa
Yesu kwendaka kota dyaka na yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife. Ya vwandaka kuna na muntu mosi yina vwandaka na diboko ya kufwa. Ba-Falisye vwandaka tala Yesu na nkebolo nyonso samu na kutala kana yandi ke belusa muntu yina na kilumbu ya saba, samu ti bawu vwandaka sosa dyambu ya kufunda yandi. Yesu tubaka na muntu ya diboko ya kufwa: «Telama mpe kwiza awa na ntwala ya bantu nyonso.» Na manima, yandi yufulaka bawu: «Yinki ke tubaka misiku ya beto? Kusala muntu mbote to yimbi na kilumbu ya saba? Kuvuukisa muntu to kufwa yandi?» Kasi bawu pesaka mvutu ve. Yesu talaka bawu na nkele nyonso. Yandi vwandaka ya kufuluka na kyadi samu ti bawu vwandaka na ntima ngolo. Na yina, yandi tubaka na muntu yina: «Lambula diboko ya nge.» Yandi lambulaka diboko ya yandi, mpe yawu belukaka.
Yesu belusaka muntu ya bwazi
Yesu vwandaka na kati ya mbanza mosi, mpe muntu mosi yina vwandaka na bwazi kwizaka kisika vwandaka Yesu. Ntangu yandi talaka Yesu, yandi fukamaka na ntwala ya Yesu kizizi na ntoto, mpe sambilaka mutindu yayi: «Mfumu! Kana nge zola, nge lenda kuvedisa munu!» Yesu lambulaka diboko, simbaka yandi, mpe tubaka: «Mu zola, vwanda ya kuvedila!» Kaka na ntangu yina, bwazi manisaka.
Bantu kwizaka kuna. Bawu nataka kikata na zulu ya kipoyi. Bawu vwandaka sosa mayela ya kukotisa yandi na kati ya yinzo samu na kutula yandi na ntwala ya Yesu. Kasi bawu vwandaka kuzwa ve kisika ya kukotisa yandi samu ti bantu lutilaka mingi. Na yina, bawu yulukaka na muludi ya yinzo. Bawu tobolaka muludi mpe kulumunaka yandi na zulu ya kipoyi ya yandi na ntwala ya Yesu na meso ya bantu nyonso. Ntangu Yesu talaka kiminu ya bawu, yandi tubaka na mbevo: «Nkundi ya munu, nge me kuzwa mulemvo ya masumu.» Milongisi ya Misiku mpe ba-Falisye bandaka na kutuba na yisi ya ntima: «Nani kele muntu yayi? Yandi ke na kusafula Nzambi. Nani dyaka lenda kulemvokila masumu, kana kaka Nzambi ve?» Yesu zabaka mabanza ya bawu, mpe tubaka: «Samu na yinki beno ke na kubanza mutindu yina? Yinki me lutila mpasi na kutuba: "Nge me kuzwa mulemvo ya masumu", to "Telama mpe tambula?" Kasi mu zola ti beno zaba ti Mwana ya Muntu kele na lutumu ya kulemvokila masumu awa na ntoto.» Na yina, yandi tubaka na muntu ya binama ya kufwa: «Telama, baka kipoyi ya nge, mpe kwenda na yinzo ya nge!» Kaka na ntangu yina, yandi telamaka na meso ya bantu nyonso. Yandi bakaka kipoyi yina yandi vwandaka ya kulala, mpe vutukaka na yinzo ya yandi na kukembila Nzambi.
Yesu belusaka muntu ya diboko ya kufwa
Na kilumbu ya nkaka ya Saba, Yesu kotaka na yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife, mpe bandaka na kulongisa. Ya vwandaka kuna na muntu mosi yina vwandaka na diboko ya lubakala ya kufwa. Milongisi ya Misiku mpe ba-Falisye vwandaka tala Yesu na nkebolo nyonso samu na kutala kana yandi ke belusa muntu na kilumbu ya saba, samu ti bawu kuzwa dyambu ya kufunda yandi. Kasi Yesu zabaka mabanza ya bawu. Na yina, yandi tubaka na muntu ya diboko ya kufwa: «Telama mpe kwiza awa na ntwala ya bantu nyonso.» Muntu yina telamaka mpe kwendaka na ntwala ya bantu nyonso. Na yina, Yesu zabisaka bawu: «Mu ke na kuyufula beno: Misiku ya beto ke pesaka muswa ya kusala muntu mbote to yimbi na kilumbu ya saba? Yawu ke pesaka muswa na kuvuukisa luzingu ya muntu, to na kubebisa yawu?» Yesu talaka bantu nyonso yina zungaka yandi, mpe tubaka na muntu yina: «Lambula diboko ya nge.» Yandi lambulaka diboko, mpe yawu belukaka.
Yesu belusaka kisadi ya mfumu mosi ya binwani ya Loma
Ntangu Yesu manisaka na kuzonza mambu nyonso yina na bantu yina vwandaka kuwa yandi, yandi kwendaka na mbanza Kapenawume. Mfumu mosi ya binwani nkama ya Loma vwandaka na mundongo mosi yina yandi vwandaka zola mingi. Mundongo yina vwandaka na kimbevo, mpe kumaka pene-pene na kufwa. Ntangu yandi kuwaka nsangu ya Yesu, yandi fidisaka mwa ndambu ya bakuluntu ya ba-Zwife na kulomba Yesu na kwiza kubelusa mundongo ya yandi. Bawu kumaka na ntwala ya Yesu, mpe bondilaka yandi mingi na kutuba: «Ya me lunga ti nge sadisa muntu yina, samu ti yandi ke zolaka bantu ya yinsi ya beto, mpe ni yandi tungisaka yinzo ya beto ya lusambulu.» Na yina, Yesu kwendaka na bawu. Ntangu yandi kumaka pene-pene ya yinzo ya mfumu ya binwani nkama, mfumu yina fidisaka bandiku ya yandi na kuzabisa Yesu: «Mfumu, bika kwandi na kutala mpasi! Mu kele ve ya kulunga na kuyamba nge na yinzo ya munu. Ni yawu yina, mu talaka ti mu kele ve ya kulunga na kwiza kutalana na ntwala ya nge. Kasi tuba kaka dyambu mosi, mpe kisadi ya munu ke beluka, samu ti munu mpe ke tumamaka na bamfumu ya munu, mpe mu kele na binwani yina ke tumamaka na munu. Kana mu tuba na mosi: "Kwenda!" Yandi ke kwenda. Kana mu tuba na ya nkaka: "Kwiza!" Yandi ke kwiza, mpe kana mu tuba na mundongo ya munu: "Sala kisalu yayi", yandi ke sala yawu.» Ntangu Yesu kuwaka mambu yina, yandi yitukaka mingi. Yandi balukaka na sika ya bantu yina vwandaka landa yandi, mpe tubaka: «Ya tsyelika mu ke na kuzabisa beno, nabunu mu tala kiminu ya mutindu yayi ata na bantu ya yinsi ya Isayeli!» Bantu yina mfumu ya binwani fidisaka, bawu vutukaka na yinzo ya mfumu ya bawu, mpe bawu kutaka mundongo yina na mavimpi ya mbote.
Ya vwandaka kuna na kento mosi yina mpeve ya yimbi pesaka kifuma ya kuvwanda na nzutu ya kukondama katuka bamvula kumi na nana, mpe yandi vwandaka lenda dyaka ve na kutelama mbote. Ntangu Yesu talaka kento yina, yandi bokilaka yandi mpe tubaka: «Kento, nge me beluka. Kimbevo ya nge me manisa.»
Yesu tentikaka yandi maboko, mpe kaka na ntangu yina, yandi telamaka mbote mpe kembilaka Nzambi.
Yesu belusaka mbevo na kilumbu ya Saba
Kilumbu mosi ya saba, Yesu kotaka na yinzo ya mfumu mosi ya ba-Falisye samu na kudya. Bayina vwandaka kuna vwandaka tala yandi na nkebolo nyonso. Bakala mosi yina vwandaka na kimbevo ya kuvimba nzutu telamaka na ntwala ya Yesu. Yesu bakaka kinzonzi, mpe yufulaka milongisi ya Misiku mpe ba-Falisye: «Misiku ya beto ke pesaka muswa to ve na kubelusa muntu na kilumbu ya Saba?» Kasi ata muntu pesaka mvutu. Na yina, Yesu simbaka mbevo, belusaka yandi, mpe vutulaka yandi.
Yesu belusaka bantu kumi yina vwandaka na bwazi
Yesu vwandaka kwenda na Yelusalemi, mpe lutilaka na ndilu ya Samaliya mpe ya Ngalili. Ntangu yandi vwandaka kota na bwala mosi, bantu kumi yina vwandaka na bwazi kwizaka bwabana yandi. Bawu telamaka mwa ntama na yandi, mpe lookaka: «Yesu, Mulongisi, tala beto kyadi!» Yesu talaka bawu mpe tubaka: «Beno kwenda kulakisa banzutu ya beno na sika ya banganga-Nzambi.»
Ntangu bawu vwandaka kwenda, bawu belukaka. Ntangu mosi na kati ya bawu talaka ti yandi belukaka, yandi vutukaka na sika ya Yesu na kukembila Nzambi na ngolo nyonso. Yandi fukamaka kizizi na ntoto na ntwala ya Yesu, mpe tondaka yandi. Muntu yina vwandaka muntu ya Samaliya. Na yina, Yesu tubaka: «Ya tsyelika, beno nyonso kumi me beluka, kasi wapi sika kele bantu yivwa ya nkaka? Na kati ya bawu nyonso, kaka ni nzenza yayi me banza na kuvutuka samu na kutonda Nzambi?» Na manima, Yesu zabisaka yandi: «Telama mpe kwenda! Kiminu ya nge me vuukisa nge.»Kimfumu ya Nzambi
Yesu belusaka kikata
Na manima ya mwa bilumbu, Yesu kwendaka na Yelusalemi samu na mukembo mosi ya ba-Zwife. Pene-pene na mwelo ya mbanza, mwelo ya Mameme, vwandaka na kizinga yina ba vwandaka bokila Betesada na ndinga ya ba-Ebeleyo. Yawu vwandaka na misampa tanu ya yinda. Bambevo mingi vwandaka ya kulala na kati ya misampa yina: bampofo, bikata mpe bantu ya bifuuma. [Bawu vwandaka vingila ti maza ningana, samu ti konso ntangu, mbazi ya Mfumu vwandaka kulumuka na kizinga yina, mpe vwandaka ningisa maza. Na yina, mbevo ya ntete yina vwandaka kota na manima ya kuningana ya maza vwandaka beluka na kimbevo ni kimbevo yina vwandaka na yandi.]
Ya vwandaka kuna na muntu yina vwandaka kikata katuka bamvula makumi tatu na nana. Yesu talaka yandi ya kulala. Yandi zabaka ti yandi vwandaka mutindu yina katuka ntama. Yesu yufulaka yandi: «Nge zola kubeluka?» Mbevo vutulaka: «Mfumu, mu ke na muntu ve yina lenda kukotisa munu na kizinga ntangu maza ke bandaka na kuningana. Ntangu mu ke sosaka na kukota, muntu ya nkaka ke tekilaka munu.» Yesu zabisaka yandi: «Telama! Baka nkwala ya nge, mpe tambula.» Kaka na ntangu yina, muntu yango belukaka. Yandi bakaka nkwala ya yandi, mpe tambulaka. Mambu yayi salamaka na kilumbu ya saba.
Na manima, yandi vutukaka na mbanza Kaana na Ngalili, kisika yandi kitulaka maza na vinu. Kalaka ya luyalu vwandaka kuna. Mwana ya yandi ya bakala vwandaka na kimbevo kuna na mbanza Kapenawume. Ntangu yandi kuwaka ti Yesu bikaka Zude samu na kukwiza na Ngalili, yandi kwendaka na sika ya Yesu, mpe lombaka yandi na kwiza kubelusa mwana ya yandi yina vwandaka pene-pene na lufwa. Yesu zabisaka yandi: «Kana beno tala ve bidimbu mpe mambu ya ngitukulu, beno lenda kukwikila ve.» Kasi kalaka ya luyalu vwandaka tatamana, mpe tubaka: «Mfumu, kwiza na yinzo ya munu ntete mwana ya munu kufwa.» Yesu zabisaka yandi: «Vutuka na yinzo. Mwana ya nge kele moyo.» Bakala yina kwikilaka na mambu yina Yesu zabisaka yandi, mpe vutukaka na yinzo ya yandi.
Na nzila, ntangu yandi vwandaka vutuka na yinzo, bisadi ya yandi kwizaka bwabana yandi, mpe tubaka: «Mwana ya nge kele moyo.» Yandi yufulaka bawu: «Na wapi ngunga mwana belukaka?» Bisadi vutulaka: «Dibawu manisaka yandi mazono na ngunga ya ntete ya manima ya midi.» Na yina, tata ya mwana bambukaka moyo ti ni na ngunga yina Yesu zabisaka yandi: «Mwana ya nge kele moyo.» Katuka ntangu yina, yandi mpe dikanda ya yandi nyonso kwikilaka. Yayi ni kidimbu ya zole yina Yesu salaka na Ngalili, ntangu yandi katukaka na Zude.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Kento mosi yina vwandaka basika menga katuka bamvula kumi na zole, kwendaka na manima ya Yesu, mpe simbaka yandi nsongi ya kinkuti. Yandi vwandaka tuba ti kana mu simba kaka kinkuti ya yandi, mu ke beluka. Kasi Yesu balukaka na manima. Yandi talaka kento yina, mpe tubaka: «Vwanda na kibakala mwana ya munu, kiminu ya nge me vuukisa nge.» Kaka na ntangu yina, kento yina belukaka.
Ya vwandaka na kati ya nkonga yina, na kento mosi yina vwandaka basika menga katuka bamvula kumi na zole. Yandi talaka mpasi ya kulutila na sika ya minganga mingi. Yandi manisaka mbongo nyonso ya yandi, mpe yandi belukaka ve. Kasi mpasi vwandaka lutila. Yandi kuwaka mambu yina bantu vwandaka zonza na Nkumbu ya Yesu. Na yina, yandi kwendaka na manima ya Yesu na kati ya nkonga, mpe simbaka kinkuti ya Yesu. Yandi vwandaka tuba na kati ya ntima: «Kana mu simba kaka kinkuti ya yandi, mu ke beluka.» Kaka na ntangu yina, menga bikaka na kubasika, mpe yandi zabaka ti yandi belukaka na kimbevo yina.
Na kati ya nkonga yina vwandaka na kento mosi yina vwandaka basika menga katuka bamvula kumi na zole. Yandi manisaka mbongo nyonso ya yandi na sika ya minganga. Kasi ata muntu lendaka na kubelusa yandi. Yandi kwendaka na manima ya Yesu, mpe simbaka nsongi ya kinkuti ya Yesu. Kaka na ntangu yina, menga vwandaka basika dyaka yandi ve. Yesu yufulaka: «Nani me simba munu?» Bantu nyonso mangaka, mpe Pyele tubaka: «Mulongisi, nkonga ya bantu me zunga nge mpe ke na kufyetikisa nge na balweka nyonso.» Kasi Yesu tubaka: «Muntu me simba munu samu ti ngolo me basika na nzutu ya munu.» Ntangu kento yina talaka ti ba zabaka yandi, yandi kwendaka fukama na mantwala ya Yesu na kutekita nyonso. Yandi zabisaka Yesu na ntwala ya bantu nyonso samu na yinki yandi simbaka yandi, mpe wapi mutindu yandi belukaka kaka na ntangu yina. Yesu zabisaka yandi: «Mwana ya munu, kiminu ya nge me vuukisa nge. Kwenda na kizunu.»
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Yesu belusaka kento mosi, mpe vumbulaka ndumba ya kufwa
Ntangu Yesu vwandaka zabisa bawu mambu yina, mfumu mosi ya ba-Zwife kwizaka pene-pene ya yandi. Yandi fukamaka na ntwala ya Yesu, mpe tubaka: «Mwana ya munu ya kento me kufwa kaka malu-malu yayi. Kasi kwiza kutentika yandi maboko, mpe yandi ke zinga dyaka.» Yesu telamaka mpe landaka yandi kintwadi na bilandi ya yandi.
Ntangu Yesu kumaka na yinzo ya mfumu yina ya ba-Zwife, yandi talaka miyimbidi, mpe dyaka nkonga ya bantu yina vwandaka dila. Na yina, yandi tubaka: «Beno basika! Ndumba yayi me kufwa ve. Kasi yandi ke na kulala.» Na kuwa mutindu yina, bantu bandaka na kuseka yandi. Ntangu bawu nyonso basikaka, Yesu kotaka na kivinga. Yandi simbaka ndumba na diboko, mpe ndumba vumbukaka.
Zayuse, mosi na kati ya bamfumu ya yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife kwizaka kuna. Ntangu yandi talaka Yesu, yandi fukamaka na ntwala ya Yesu, mpe tatamanaka na kulomba Yesu na kutuba: «Mwana ya munu ya kento kele pene-pene na lufwa. Kwiza kutula yandi maboko samu ti yandi vuuka mpe zinga.» Yesu kwendaka kintwadi na Zayuse. Nkonga ya nene ya bantu landaka Yesu, mpe vwandaka fyetikisa yandi na balweka nyonso.
Ntangu bawu kumaka na yinzo ya Zayuse, Yesu talaka bantu yina vwandaka kufwa nzutu na kudila mpe kulooka na ngolo. Yesu kotaka na yinzo mpe zabisaka bawu: «Samu na yinki beno ke na kusala makelele mpe beno ke na kudila! Mwana me kufwa ve. Yandi ke na kulala.» Kasi bantu vwandaka seka yandi. Na yina, yandi basisaka bawu nyonso na ngaanda. Yandi bakaka tata na mama ya ndumba yina, mpe kintwadi na bilandi tatu ya yandi, bawu kotaka na kivinga ya mwana. Yesu simbaka mwana na diboko, mpe tubaka: «Talita kume», ya zola kutuba «Mwana ya kento, mu ke na kuzabisa nge, vumbuka!» Na mpamukunu, mwana telamaka mpe tambulaka. (Yandi vwandaka na bamvula kumi na zole.) Na kutala mutindu yina, bawu nyonso yitukaka mingi.
Yesu tubaka dyaka: «Na nani mu lenda kufwanikisa bantu ya ntangu yayi? Na nani bawu me fwanana? Bawu me fwanana na bana ya fyoti yina kele ya kuvwanda na kisika yina bantu mingi ke yonzamaka, mpe bawu ke na kulooka na bampangi na kutuba: "Beto me sika miziiki na dituutu samu na beno, kasi beno me bina ve. Beto me yimba nzimbu ya lufwa, kasi beno me dila ve!"» Ya tsyelika, Yowane Mubotiki kwizaka. Yandi vwandaka kudya ve mampa mpe vwandaka kunwa ve vinu. Na yina beno tubaka: «Yandi ke na mpeve ya yimbi!» Mwana ya Muntu me kwiza. Yandi ke na kudya mpe kunwa, mpe beno ke na kutuba: «Muntu yayi ke na kubanza kaka na kudya mpe kunwa malafu. Yandi kele ndiku ya bilokoti-mpaku mpe ya misumuki!» Kasi ndwenga ya Nzambi ke talanaka ya kudedama na bantu nyonso yina ke ndimaka yawu.
Yesu na kati ya yinzo ya mu-Falisye mosi na nkumbu Simoni
Mu-Falisye mosi bokilaka Yesu na kwenda kudya na yinzo ya yandi. Yesu kwendaka na yinzo ya muntu yina, mpe vwandaka na mesa. Na kati ya mbanza yina vwandaka na musumuki mosi ya kento. Ntangu yandi kuwaka ti Yesu vwandaka kudya na yinzo ya Falisye yina, yandi nataka kitutu ya alabati ya kufuluka na mananasi.
Na yina, muntu mosi na nkumbu Zayuse kwizaka kuna. Yandi vwandaka mfumu ya yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife. Yandi fukamaka na ntwala ya Yesu, mpe lombaka yandi na kukwiza na yinzo ya yandi, samu ti mwana ya yandi ya kento yina vwandaka na bamvula keba ve kumi na zole vwandaka pene-pene na lufwa. Kaka ni mwana yina vwandaka na yandi.
Ntangu Yesu vwandaka kwenda na yinzo ya Zayuse, nkonga ya bantu vwandaka fyetikisa yandi na balweka nyonso.
Ntete Yesu manisa na kuzonza, muntu mosi yina katukaka na yinzo ya Zayuse kwizaka zabisa Zayuse: «Mwana ya nge me kufwa. Kukwamisa dyaka ve Mulongisi.» Kasi Yesu kuwaka mambu yina, mpe tubaka na Zayuse: «Kuvwanda na boma ve, kwikila kaka mpe yandi ke beluka.» Ntangu Yesu kumaka na yinzo ya Zayuse, yandi pesaka muswa kaka na Pyele, Yowane, mpe Zaki na kukota na yandi na yinzo kintwadi na tata mpe mama ya mwana yina. Bantu nyonso vwandaka dila, mpe vwandaka na kyadi samu na mwana yina. Na yina, Yesu tubaka: «Beno bika na kudila. Yandi me kufwa ve. Kasi yandi ke na kulala.» Bawu vwandaka seka yandi samu ti bawu zabaka ti mwana kufwaka. Kasi Yesu simbaka mwana na diboko, mpe tubaka na ngolo nyonso: «Mwana, vumbuka!» Mwana vumbukaka mpe telamaka na nswalu nyonso. Yesu tumisaka bawu na kupesa mwana yina madya. Bibuti ya yandi yitukaka mingi. Kasi Yesu tumisaka bawu na kuzabisa ve na bantu mambu yina salamaka.
Lufwa ya Lazale
Muntu mosi na nkumbu Lazale kuzwaka kimbevo. Yandi vwandaka zinga na Betani, mbanza ya Maliya mpe Mate bibusi ya yandi. Maliya vwandaka kento yina mwangisaka Yesu mananasi, mpe kusunaka yawu na bansuki ya yandi. Ni nkazi ya yandi Lazale vwandaka na kimbevo. Bibusi zole ya yandi fidisaka muntu na sika ya Yesu samu na kutuba: «Mfumu, ndiku ya nge ya luzolo ke na kimbevo ya ngolo.»
Ntangu Yesu kuwaka nsangu yina, yandi tubaka: «Nsukunu ya kimbevo yayi kele lufwa ve, kasi yawu kele samu na kulakisa nkembo ya Nzambi. Na yina, bunene ya Mwana ya Nzambi ke talana na bantu nyonso.»
Yesu vwandaka zola Mate, Maliya mpangi ya Mate, mpe Lazale. Ntangu yandi kuwaka ti Lazale vwandaka beela, yandi lutisaka dyaka bilumbu zole na kisika yina yandi vwandaka. Na manima, yandi tubaka na bilandi ya yandi: «Beto vutuka na Zude.» Bilandi vutulaka: «Mulongisi, ntama mingi ve, bantu ya Zude vwandaka sosa kufwa nge na matadi, mpe nge zola kuvutuka dyaka kuna?» Yesu tubaka: «Kilumbu ke na bangunga kumi na zole. Konso muntu yina ke na kutambula ntangu bwisi me yila ntete ve lenda kubula ve dibaku, samu ti yandi ke na kutala nsemo ya yinza yayi. Kasi, konso muntu yina ke na kutambula na mpimpa ke bula mabaku, samu ti nsemo kele na yandi ve.»
Na manima ya kuzonza mutindu yina, yandi tubaka: «Mpangi ya beto Lazale me lala. Mu ke kwenda kuvumbula yandi.» Na yina, bilandi zabisaka yandi: «Mfumu, kana yandi ke ya kulala, yandi ke beluka.» Yesu vwandaka zola kutuba ti Lazale me kufwa. Kasi bilandi vwandaka kanisa ti yandi vwandaka zonzila pongi. Na yina, Yesu zabisaka bawu na pwelele nyonso: «Lazale me kufwa.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Yesu dingimisaka kitembo ya ngolo
Yesu kotaka na bwatu, mpe bilandi ya yandi kwendaka na yandi. Na mpamukunu, kitembo ya ngolo bandaka na kufula na dyanga, mpe maza vwandaka kota na bwatu. Kasi Yesu vwandaka lala. Bilandi kwendaka pene-pene ya yandi. Bawu vumbulaka yandi na kutuba: «Mfumu, vuukisa beto. Beto ke kufwa!» Yesu vutulaka: «Samu na yinki beno ke na boma? Beno kele bantu ya kiminu ya fyoti.» Na yina, yandi telamaka. Yandi tumisaka na ngolo nyonso kitembo mpe maza ya dyanga na kudingama, mpe bima nyonso dingamaka. Bawu nyonso yitukaka mingi mpe tubaka: «Nani kele muntu yayi samu ti kitembo mpe maza ya dyanga tumama na yandi?»
Ntangu bwisi bandaka na kuyila, bilandi ya Yesu kwendaka pene-pene ya yandi, mpe zabisaka yandi: «Bwisi me banda na kuyila, mpe kisika yayi kele na kima ve. Vutula bantu yayi na babwala samu ti bawu kwenda kusumba madya.» Yesu vutulaka: «Ya ke mfunu ve ti bawu kwenda. Beno pesa bawu madya, beno mosi.» Kasi bilandi zabisaka yandi: «Beto ke kaka na mampa tanu na bambisi zole awa.» Yesu tubaka: «Beno natina munu yawu. Na manima, yandi tumisaka bantu nyonso na kuvwanda na zulu ya matiti. Yandi bakaka mampa tanu yina na bambisi zole. Yandi talaka na zulu, mpe tondaka Nzambi. Yandi bukunaka mampa, mpe pesaka yawu na bilandi samu ti bawu kabula yawu na bantu nyonso. Bawu nyonso kudyaka mpe yukutaka. Bilandi lokotaka bibuku yina bikanaka, mpe fulusaka bitunga kumi na zole. Lutangu ya bantu yina kudyaka lendaka vwanda mafunda tanu (5 000) ya babakala, ata kubaka lutangu ya bakento mpe bana.»
Ntete bwisi kutsya, Yesu kwendaka na sika ya bilandi ya yandi na kutambula na zulu ya maza.
Yesu dikilaka bantu mafunda yiya
Yesu bokilaka bilandi ya yandi, mpe zabisaka bawu: «Mu ke na kutala bantu yayi kyadi samu ti ya me kuma bilumbu tatu yina bawu kele na munu awa, mpe bawu ke dyaka ve na kima ya kudya. Mu zola ve ti bawu vutuka ata kudya kima samu ti bawu lenda kuvwanda ya kulemba na nzila ntangu bawu ke vutuka.» Bilandi vutulaka: «Wapi sika beto lenda kuzwa madya na kisika yayi kele na kima ve samu na kuyukutisa bantu nyonso yayi?» Yesu yufulaka bawu: «Beno kele na mampa yikwa?» Bawu vutulaka: «Beto kele na mampa nsambwadi na mwa bambisi ya fyoti.» Na yina, Yesu tumisaka bantu nyonso na kuvwanda na ntoto. Yandi bakaka mampa mpe nsambwadi bambisi. Na manima ya kutonda Nzambi, yandi bukunaka yawu mpe pesaka yawu na bilandi samu na kukabula yawu na bantu nyonso. Bawu nyonso kudyaka mpe yukutaka. Bilandi lokotaka mwa bandambu yina bikanaka, mpe bawu fulusaka bitunga nsambwadi. Lutangu ya bantu yina kudyaka vwandaka mafunda yiya (4 000) ya babakala ata kubaka lutangu ya bakento mpe bana.
Yesu mpe Pyele futaka mpaku ya Yinzo ya Nzambi
Ntangu Yesu na bilandi ya yandi kumaka na mbanza Kapenawume, bilokoti-mpaku ya Yinzo ya Nzambi kwendaka pene-pene ya Pyele, mpe yufulaka yandi: «Mfumu ya beno ke futaka mpaku ya Yinzo ya Nzambi?» Pyele vutulaka: «Ee, yandi ke futaka yawu.» Ntangu Pyele kotaka na yinzo, Yesu tekilaka na kuzonza na yandi: «Yinki nge ke na kubanza, Simoni? Banani fwana kufuta bampaku na bantinu ya yinza yayi? Bantu ya yinsi to banzenza?» Pyele vutulaka: «Ni banzenza fwana kufuta yawu.» Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Kana yawu kele mutindu yina, bantu ya yinsi fwana kufuta ve. Kasi beto ke na kuzola ve kutalisa bantu yayi ntima mpasi. Ni yawu yina, kwenda na mubu, mpe losa ndoba na maza. Mbisi ya ntete yina nge ke kuzwa, zibula yawu yinwa, mpe nge ke kuzwa mbongo ya kisengo. Baka yawu, mpe pesa bawu yawu samu na kufuta mpaku ya nge na ya munu.»
Yesu singaka yinti ya fike
Na suka, ntangu Yesu vwandaka vutuka na mbanza, yandi kumaka na nsatu. Yandi talaka yinti ya fike yina vwandaka na lweka ya nzila. Yandi kwendaka pene-pene ya yawu, kasi yandi talaka kaka makasa. Na yina, yandi tubaka na yinti ya fike: «Nge ke buta dyaka ve bambuma!» Mpe kaka na ntangu yina, yinti nyonso yumaka. Ntangu bilandi talaka mutindu yina, bawu yitukaka mingi mpe yufulaka Yesu: «Wapi mutindu yinti yayi ya bafike me yuma na mbala mosi?» Yesu vutulaka: «Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Kana beno kele na kiminu, mpe kana beno sala ntembe ve, beno ke sala kaka ve mambu yina mu me sala na yinti yayi. Kasi beno lenda dyaka kutuba na mongo yayi: "Katuka awa, mpe kwenda kubwa na mubu", mpe yawu ke salama. Bima nyonso yina beno ke lomba na lusambulu na kusala kiminu, beno ke kuzwa yawu.»
Kitembo ya ngolo fulaka. Bimpo ya maza vwandaka ningisa bwatu, mpe bwatu bandaka na kufuluka na maza. Yesu vwandaka lala na manima, mpe tulaka yintu na zulu ya mwa kifunda ya lele. Na yina, bilandi vumbulaka yandi, mpe tubaka: «Mulongisi, beto ke kufwa! Ya ke na kusala nge ntima mpasi ve?»
Yesu vumbukaka. Yandi tumisaka na ngolo nyonso kitembo na kudingama, mpe tubaka na maza ya dyanga: «Vwanda swi! Dingama!» Na yina, kitembo dingamaka, mpe bima nyonso kumaka swi. Na manima, Yesu zabisaka bawu: «Samu na yinki beno ke na boma? Beno ke ntete ve na kiminu?» Kasi bawu kumaka na boma mingi, mpe yufulaka bawu na bawu: «Nani kele muntu yayi samu ti kitembo mpe maza ya dyanga tumama na yandi?»
Mutindu bwisi bandaka na kuyila, bilandi ya Yesu kwendaka pene-pene ya yandi, mpe tubaka: «Bwisi me banda na kuyila, mpe kisika yayi kele na kima ve. Vutula bantu yayi na babwala mpe bayinzo ya mivungi yina kele pene-pene, samu ti bawu sumba bima ya kudya.» Yesu vutulaka: «Beno pesa bawu madya beno mosi.» Kasi bawu yufulaka yandi: «Nge zola ti beto kwenda kusumba mampa yina me fwanana na Badenalya bankama zole (200), mpe beto pesa bawu yawu?» Yesu zabisaka bawu: «Beno kwenda tala mampa yikwa kele na beno?» Bawu kwendaka tala mpe tubaka: «Beto kele na mampa tanu na bambisi zole.»
Na yina, Yesu tumisaka bilandi ya yandi na kukabula bantu nyonso na mwa bankonga, mpe na kuvwandisa bawu na zulu ya mwa matiti yina vwandaka kuna. Bantu vwandaka na bankonga. Ya vwandaka na bankonga ya bantu nkama, mpe bankonga ya bantu makumi tanu. Na manima, Yesu bakaka mampa tanu mpe bambisi zole. Yandi talaka na zulu mpe tondaka Nzambi. Yandi bukunaka mampa mpe pesaka yawu na bilandi ya yandi, samu ti bawu kabula yawu na bantu nyonso. Yandi kabulaka mpe bambisi zole yina na bantu nyonso. Bawu nyonso kudyaka mpe yukutaka. Bilandi lokotaka bibuku ya mampa mpe ya bambisi yina bikanaka. Bawu fulusaka bitunga kumi na zole. Lutangu ya bayina kudyaka mampa vwandaka mafunda tanu (5 000) ya babakala.
Yesu talaka ti bilandi ya yandi vwandaka tala mpasi na kunata bwatu, samu ti kitembo ya ngolo vwandaka bwabana bawu. Na yina, ntete bwisi kutsya, yandi tambulaka na zulu ya maza na kukwenda na sika ya bawu, mpe zolaka luta bawu. Ntangu bilandi talaka yandi na kutambula na zulu ya maza, bawu banzaka ti ya vwandaka mukuyu, mpe bawu bandaka na kulooka. Ya tsyelika, bawu nyonso vwandaka tala yandi, mpe kumaka na boma. Kasi yandi zabisaka bawu na mbangu: «Beno vwanda na kibakala! Ya kele munu. Beno tala boma ve.» Na manima, Yesu kotaka na bwatu yina, mpe mupepe dingamaka. Na yina, bilandi yitukaka mingi.
Yesu dikilaka bantu mafunda yiya
Kilumbu ya nkaka, nkonga ya bantu vukanaka dyaka. Mutindu bawu vwandaka ve na kima ya kudya, Yesu bokilaka bilandi ya yandi mpe zabisaka bawu: «Mu ke na kutala bantu yayi kyadi samu ti ya me kuma bilumbu tatu yina bawu kele na munu awa, mpe bawu ke dyaka ve na kima ya kudya. Kana mu vutula bawu na babwala ya bawu ata kudya kima, bawu ke vwanda ya kulemba na nzila, samu ti mingi na kati ya bawu me katuka ntama.» Bilandi vutulaka: «Wapi sika beto lenda kuzwa madya na kisika yayi kele na kima ve samu na kuyukutisa bantu nyonso yayi?» Yesu yufulaka bawu: «Beno kele na mampa yikwa?» Bawu vutulaka: «Beto kele na mampa nsambwadi.»
Na yina, Yesu tumisaka bantu nyonso na kuvwanda na ntoto. Yandi bakaka mampa nsambwadi, mpe na manima ya kutonda Nzambi, yandi bukunaka yawu mpe pesaka yawu na bilandi samu na kukabula yawu na bantu nyonso. Bilandi bakaka yawu mpe kabulaka. Bawu vwandaka mpe na mwa bambisi ya fyoti. Yesu tondaka Nzambi samu na bambisi yina, mpe tubaka na bilandi ya yandi na kukabula yawu mpe. Bantu nyonso kudyaka mpe yukutaka. Bilandi lokotaka mwa bandambu yina bikanaka, mpe bawu fulusaka bitunga nsambwadi. Bayina vwandaka kuna, vwandaka keba ve mafunda yiya (4 000), mpe Yesu vutulaka bawu.
Yesu singaka yinti ya fike
Na kilumbu yina landaka, ntangu bawu vwandaka basika na bwala Betani, Yesu kumaka na nsatu. Yesu vwandaka ntete ntama, mpe talaka yinti ya fike yina vwandaka na makasa, mpe kwendaka pene-pene ya yawu samu na kutala kana yawu vwandaka na bambuma. Kasi ntangu yandi kumaka kuna, yandi talaka kaka makasa samu ti ya vwandaka ve ntangu yina bayinti ya fike ke butaka bambuma. Na yina, Yesu tubaka na yinti ya fike: «Ata muntu ke kudya dyaka bambuma ya nge.» Bilandi kuwaka mambu yina Yesu tubaka.Yinzo ya Nzambi
Ndongosolo ya yinti ya fike yina yumaka
Na suka, ntangu bawu vwandaka luta, bawu talaka ti yinti yango ya bafike yumaka tii na myanzi. Pyele bambukaka moyo mpe tubaka: «Mulongisi! Tala yinti yina nge singaka me yuma.» Na yina, Yesu zabisaka bawu: «Beno vwanda na kiminu na Nzambi. Ya tsyelika, mu ke na kutubila beno, kana muntu tuba na mongo yayi: "Katuka awa, mpe kwenda kubwa na mubu", mpe kana yandi sala ve ntembe na kati ya ntima ya yandi, kasi yandi kwikila ti mambu yina yandi ke na kuzonza ke salama, yawu ke salama. Ni yawu yina, mu ke na kuzabisa beno: Bima nyonso yina beno ke lomba na lusambulu, beno fwana kukwikila ti beno me kuzwa yawu, mpe Nzambi ke pesa beno yawu. Ntangu beno kele ya kutelama samu na kusambila, kana beno kele na dyambu na muntu, beno lemvokila yandi samu ti Tata ya beno yina kele na mazulu lemvokila beno mpe yimbi yina beno me sala. [
Yesu bokilaka bilandi ya ntete
Kilumbu mosi, Yesu vwandaka na kumu ya dyanga ya Ngenezalete, mpe nkonga ya nene ya bantu kwizaka fuluka kisika yandi vwandaka samu na kuwa Mambu ya Nzambi. Yandi talaka babwatu zole pene-pene ya kumu ya maza. Bilobi-bambisi vwandaka me basika na yawu samu na kusukula bampwasa ya bawu. Yesu kotaka na bwatu mosi yina vwandaka ya Simoni, mpe zabisaka yandi na kunata yawu fyoti na maza. Na manima ya kuvwanda na kati ya bwatu, Yesu bandaka na kulongisa nkonga ya bantu.
Ntangu yandi manisaka na kuzonza, yandi tubaka na Simoni: «Nata bwatu ya nge kisika maza kele ndilu mingi, mpe nge na bampangi ya nge, beno losa bampwasa ya beno samu na kuzwa bambisi.» Simoni vutulaka: «Mulongisi, beto me sala mpimpa nyonso ata kuzwa kima. Kasi mutindu nge me tuba ti mu sala yawu, mu ke losa dyaka bampwasa.» Bawu losaka bampwasa na maza, mpe kuzwaka bambisi mingi. Bampwasa ya bawu bandaka na kupasuka. Na yina, bawu bokilaka bampangi ya bawu yina vwandaka na bwatu ya nkaka, samu ti bawu kwiza kusadisa bawu. Bampangi kwizaka, mpe bawu fulusaka babwatu nyonso zole na bambisi. Babwatu bandaka na kudyama samu ti bambisi lutilaka mingi. Ntangu Simoni Pyele talaka mutindu yina, yandi fukamaka na ntwala ya Yesu, mpe tubaka: «Mfumu! Katuka pene-pene ya munu samu ti mu kele musumuki.» Ya tsyelika, Simoni mpe bantu yina vwandaka na yandi kumaka na boma mingi ntangu bawu talaka lutangu ya nene ya bambisi yina bawu kuzwaka. Mutindu mosi mpe bankundi ya Simoni: Zaki mpe Yowane, bana ya Zebede, kumaka na boma. Kasi Yesu tubaka na Simoni: «Kutala boma ve. Katuka ntangu yayi, nge ke vwanda mulobi ya bantu.» Na yina, bawu nataka babwatu ya bawu na kumu, mpe bikaka bima nyonso samu na kulanda Yesu.
Yesu dingimisaka kitembo ya ngolo
Kilumbu mosi, Yesu kotaka na bwatu na bilandi ya yandi, mpe zabisaka bawu: «Beto sabuka na simu ya nkaka ya dyanga.» Na yina, bawu kwendaka. Ntangu bawu vwandaka sabuka, Yesu vwandaka lala. Na mpamukunu, kitembo ya ngolo fulaka na dyanga. Maza bandaka na kufuluka na bwatu, mpe bwatu vwandaka sosa kudyama. Na yina, bilandi kwendaka pene-pene ya Yesu. Bawu vumbulaka yandi na kutuba: «Mulongisi, Mulongisi, beto ke kufwa!» Yesu vumbukaka mpe tumisaka na ngolo nyonso kitembo mpe maza ya dyanga na kudingama. Yawu dingamaka, mpe kizunu vutukaka. Na manima, yandi yufulaka bawu: «Beno kele na kiminu ve?» Bilandi vwandaka na boma mpe yitukaka mingi. Na yina, bawu vwandaka tuba bawu na bawu: «Nani kele muntu yayi samu ti yandi ke na kutumisa kitembo mpe maza ya dyanga, mpe yawu ke na kutumama na yandi?»
Yesu dingimisaka kitembo ya ngolo
Kilumbu mosi, Yesu kotaka na bwatu na bilandi ya yandi, mpe zabisaka bawu: «Beto sabuka na simu ya nkaka ya dyanga.» Na yina, bawu kwendaka. Ntangu bawu vwandaka sabuka, Yesu vwandaka lala. Na mpamukunu, kitembo ya ngolo fulaka na dyanga. Maza bandaka na kufuluka na bwatu, mpe bwatu vwandaka sosa kudyama. Na yina, bilandi kwendaka pene-pene ya Yesu. Bawu vumbulaka yandi na kutuba: «Mulongisi, Mulongisi, beto ke kufwa!» Yesu vumbukaka mpe tumisaka na ngolo nyonso kitembo mpe maza ya dyanga na kudingama. Yawu dingamaka, mpe kizunu vutukaka. Na manima, yandi yufulaka bawu: «Beno kele na kiminu ve?» Bilandi vwandaka na boma mpe yitukaka mingi. Na yina, bawu vwandaka tuba bawu na bawu: «Nani kele muntu yayi samu ti yandi ke na kutumisa kitembo mpe maza ya dyanga, mpe yawu ke na kutumama na yandi?»
Yesu belusaka muntu yina vwandaka na bampeve ya yimbi
Yesu mpe bilandi ya yandi sabukaka dyanga mpe kumaka na kizunga ya Ngenezalete yina kele simu na simu na Ngalili.
Bwisi bandaka na kuyila. Na yina, bilandi kumi na zole kwendaka pene-pene ya Yesu mpe zabisaka yandi: «Vutula bantu yayi na babwala mpe bayinzo ya mivungi yina kele pene-pene samu na kusosa madya mpe bisika ya kulala, samu ti kisika yayi kele na kima ve.» Kasi Yesu zabisaka bawu: «Beno pesa bawu madya, beno mosi.» Bawu vutulaka: «Beto ke kaka na mampa tanu na bambisi zole. Nge zola ti beto kwenda kusumba madya yina bantu nyonso yayi lenda kudya?» Ya tsyelika, lutangu ya babakala yina vwandaka kuna lendaka vwanda mafunda tanu (5 000). Na yina, Yesu tubaka na bilandi ya yandi: «Beno vwandisa bawu na lutangu ya makumi tanu ya bantu na konso nkonga.» Bilandi tumamaka mpe bawu vwandisaka bantu nyonso. Yesu bakaka mampa tanu mpe bambisi zole. Yandi talaka na zulu mpe tondaka Nzambi samu na madya yina. Yandi zengaka yawu mpe pesaka yawu na bilandi, samu ti bawu kabula yawu na bantu nyonso yina vwandaka kuna. Bantu nyonso kudyaka mpe yukutaka. Na manima, ba fulusaka bitunga kumi na zole na bibuku ya mampa mpe ya bambisi yina bikanaka.Masiya
Kidimbu ya ntete ya Yesu na mbanza Kaana
Bilumbu zole lutaka, makwela salamaka na mbanza Kaana ya Ngalili. Mama ya Yesu vwandaka kuna. Na makwela yango, ba bokilaka mpe Yesu na bilandi ya yandi. Ntangu vinu manisaka, mama ya Yesu zabisaka yandi: «Ba ke dyaka ve na vinu.» Yesu vutulaka: «Mama, yinki nge ke na kusosa na munu? Ngunga ya munu me lunga ntete ve.» Na yina, mama ya Yesu tubaka na bisadi: «Beno sala mambu nyonso yina yandi ke zabisa beno.» Na kisika yina, ya vwandaka na mayuki sambanu ya nene yina ba yidikaka na ditadi. Konso diyuki lendaka kota Basenise zole to tatu. Ba-Zwife vwandaka sadila yawu samu na kuvedisa nzutu, mutindu vwandaka kifu ya bawu. Yesu tubaka na bisadi: «Beno fulusa banzungu yayi na maza.» Bawu fulusaka yawu mbote. Na manima, yandi zabisaka bawu: «Beno baka yawu, mpe beno nata yawu na mfumu ya makwela.» Bawu natinaka yandi yawu. Mfumu ya makwela kunwaka maza yina Yesu kitulaka na vinu. Yandi zabaka ve kisika yawu katukaka, kasi bisadi yina bakaka yawu na banzungu zabaka. Na yina, yandi bokilaka kikwedi, mpe tubilaka yandi: «Konso muntu ke kabulaka ntete vinu ya mbote, mpe vinu ya mwa yimbi ntangu bantu me kunwa mingi. Kasi nge me bumba vinu ya mbote tii na ntangu yayi!»
Yayi ni kidimbu ya ntete yina Yesu salaka. Yandi salaka yawu na mbanza Kaana ya Ngalili. Na kusala yawu, Yesu lakisaka nkembo ya yandi, mpe bilandi ya yandi kwikilaka yandi.
(Yesu zabaka yinki yandi zolaka sala. Kasi yandi yufulaka kyuvu yayi samu na kutonta Filipe.) Na yina, Filipe vutulaka: «Ata ti beto sumba mampa ya Badenalya bankama zole (200), konso muntu ke kuzwa ve kibuku ya dimpa.»
Kilandi ya nkaka, Andele leki ya Simoni Pyele, tubaka: «Ya kele awa na ditoko mosi yina ke na mampa tanu ya oloze na bambisi zole. Kasi yawu lenda kulunga ata fyoti, samu ti bantu me lutila mingi.» Yesu tubaka: «Beno vwandisa bawu.» Kisika yina vwandaka na matiti mingi. Bantu nyonso vwandaka na ntoto. Lutangu ya babakala yina vwandaka kuna lendaka vwanda mafunda tanu (5 000). Na yina, Yesu bakaka mampa. Yandi tondaka Nzambi, mpe kabulaka yawu na bantu yina vwandaka kuna. Yandi bakaka mpe bambisi, mpe kabulaka bawu. Yandi pesaka bawu yawu mutindu konso muntu vwandaka zola. Ntangu bawu nyonso yukutaka, Yesu tubaka na bilandi ya yandi: «Beno lokota bibuku yina me bikana samu ti yawu kubeba ve.» Bawu lokotaka yawu, mpe fulusaka bitunga kumi na zole na bibuku ya mampa yina bikanaka na mampa tanu ya oloze yina bantu kudyaka.
Ntangu bawu vwandaka me sala Basitade makumi zole na tanu to makumi tatu, bawu talaka Yesu yina vwandaka kwiza na sika ya bawu na kutambula na zulu ya maza, mpe boma kumaka na bawu. Kasi Yesu tubilaka bawu: «Beno tala boma ve! Ya kele munu.» Na yina, bawu zolaka kotisa yandi na bwatu. Kasi, kaka na ntangu yina, bawu kumaka na kisika yina bawu vwandaka kwenda.
Yesu talanaka na sika ya bilandi nsambwadi
Na manima ya mwa bilumbu, Yesu talanaka dyaka na ntwala ya bilandi ya yandi na kumu ya dyanga ya Tibeyale. Yawu salamaka mutindu yayi: Simoni Pyele, Toma (yina ba vwandaka bokila mpe Mapasa), Natanayele ya mbanza Kaana na Ngalili, bana ya Zebede, mpe bilandi zole ya nkaka vwandaka kintwadi.
Simoni Pyele tubilaka bawu: «Mu ke kwenda loba.» Bawu vutulaka: «Beto mpe ke kwenda na nge.» Na yina, bawu kwendaka mpe kotaka na bwatu. Kasi mpimpa nyonso yina, bawu kuzwaka bambisi ve.
Ntangu bwisi bandaka na kutsya, Yesu vwandaka ya kutelama na kumu ya maza. Kasi bilandi vwandaka zaba yandi ve. Yandi yufulaka bawu: «Bampangi, beno me kuzwa bambisi?» Bawu vutulaka: «Ve! Kima ve.»
Yesu zabisaka bawu: «Beno losa mpwasa na lubakala ya bwatu, mpe beno ke kuzwa bambisi.» Na yina, bawu losaka mpwasa, mpe bawu lendaka ve na kukotisa yawu na bwatu, samu ti bambisi lutilaka mingi.
Kilandi yina Yesu vwandaka zola mingi tubaka na Pyele: «Ya kele Mfumu.» Ntangu Pyele kuwaka ti ya vwandaka Mfumu, yandi lwataka lele yina yandi katulaka ntangu yandi vwandaka loba, mpe yandi kubwaka na maza. Bilandi ya nkaka landaka yandi na bwatu tii na kumu. Bawu vwandaka benda mpwasa yina vwandaka ya kufuluka na bambisi. Bawu vwandaka ve ntama na kumu, ya lendaka vwanda Bakude bankama zole (200).
Ntangu bawu kumaka na ntoto, bawu talaka mbisi yina ba vwandaka yoka na tiya ya makala, mpe mampa na lweka. Yesu tubilaka bawu: «Beno nata ndambu ya bambisi na yina beno me kuzwa.» Simoni Pyele kotaka na bwatu, mpe bendaka mpwasa na ntoto. Yawu vwandaka ya kufuluka na bambisi nkama mosi na makumi tanu na tatu (153) ya bambisi ya nene. Ata bambisi lutilaka mingi, mpwasa pasukaka ve.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Yesu belusaka kisadi ya mfumu mosi ya binwani ya Loma
Ntangu Yesu vwandaka kota na mbanza Kapenawume, mfumu mosi ya binwani nkama ya Loma kwizaka pene-pene ya yandi, mpe bondilaka yandi na kutuba: «Mfumu, kisadi ya munu ke na kubela na yinzo. Yandi me kuma na binama ya kufwa, mpe ke na kutala mpasi mingi.» Yesu zabisaka yandi: «Mu ke kwenda kubelusa yandi.» Kasi mfumu ya binwani vutulaka: «Mfumu, mu kele ve ya kulunga na kuyamba nge na yinzo ya munu. Kasi tuba kaka dyambu mosi, mpe kisadi ya munu ke beluka. Munu mpe ke tumamaka na bamfumu ya munu, mpe mu kele na binwani yina ke tumamaka na munu. Kana mu tuba na mosi "Kwenda", yandi ke kwenda. Kana mu tuba na ya nkaka "Kwiza", yandi ke kwiza, mpe kana mu tuba na mundongo ya munu "Sala kisalu yayi", yandi ke sala yawu.» Ntangu Yesu kuwaka mambu yina, yandi yitukaka mpe tubaka na bayina vwandaka landa yandi: «Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, nabunu mu tala kiminu ya mutindu yayi ata na muntu mosi ya Isayeli. Mu ke na kutubila beno ti bantu mingi ke katuka na esete mpe wesete samu na kuvwanda na mesa kintwadi na Abalayami, Isaaki, mpe Yakobi na kati ya Kimfumu ya Mazulu. Kasi ba ke losa na ngaanda na kati ya kitombe ya kulutila bayina fwanaka kota na Kimfumu ya Mazulu. Kuna, bawu ke dila mpe ke kwetisa meno.»
Na manima, Yesu tubaka na mfumu ya binwani: «Vutuka na yinzo ya nge. Mambu yina nge me lomba ke salama samu na kiminu ya nge.» Kaka na ntangu yina, kisadi ya mfumu ya binwani belukaka.
Yesu belusaka bantu zole yina vwandaka na bampeve ya yimbi
Ntangu Yesu kumaka na simu ya dyanga, na kizunga ya ba-Ngadale, bantu zole yina vwandaka na bampeve ya yimbi basikaka na kati-kati ya bandyamu, mpe kwizaka bwabana yandi. Bawu vwandaka na myangu ya kulutila, mpe ata muntu vwandaka meka na kuluta na nzila yina. Bawu bandaka na kulooka: «Mwana ya Nzambi, yinki nge ke na kusosa na beto? Nge me kwiza awa samu na kukwamisa beto ntete ntangu ya lufundusu kuma?»
Pene-pene na kisika yina, nkonga ya nene ya bangulu vwandaka sosa madya. Bampeve ya yimbi bondilaka Yesu na kutuba: «Kana nge zola kubingisa beto, fidisa beto na kati ya bangulu yayi.» Yesu zabisaka bawu: «Beno kwenda!» Bampeve ya yimbi basikaka na bantu zole yina, mpe kwendaka kota na kati ya bangulu. Na yina, nkonga nyonso ya Bangulu kulumukaka na nswalu nyonso kubanda na zulu ya mongo tii na kati ya dyanga, mpe kufwaka na kati ya maza. Mikengi ya bangulu yina kimaka mpe kwendaka na mbanza. Bawu zabisaka mambu nyonso yina salamaka, mpe mambu yina kuminaka bantu zole yina vwandaka na bampeve ya yimbi. Na yina, bantu nyonso ya mbanza basikaka samu na kwenda kubwabana Yesu. Ntangu bawu talaka yandi, bawu lombaka yandi na kukatuka na kizunga ya bawu.
Yesu belusaka dibaba
Ntangu bawu vwandaka basika, bantu natinaka Yesu muntu yina vwandaka dibaba samu ti yandi vwandaka na mpeve ya yimbi. Yesu bingisaka mpeve ya yimbi, mpe muntu yina bandaka na kuzonza. Bantu yitukaka mingi mpe tubaka: «Nabunu beto tala mambu ya mutindu yayi na yinsi ya Isayeli.»
Yesu bingisaka bampeve ya yimbi
Na ntangu yina, bantu natinaka Yesu bakala mosi yina vwandaka mpofo mpe dibaba samu ti yandi vwandaka na mpeve ya yimbi. Yesu belusaka yandi, mpe muntu yina bandaka na kuzonza mpe kutala.
Kento mosi ya nzenza kwikilaka Yesu
Yesu katukaka kuna, mpe yandi kwendaka na kizunga ya mbanza Tile mpe Sidone. Kento mosi ya mbanza Kana vwandaka zinga na kizunga yina. Yandi kwendaka na sika ya Yesu, mpe lookaka: «Mfumu! Mwana ya Davidi! Tala munu kyadi! Mpeve ya yimbi ke na kukwamisa mwana ya munu ya kento. Ya ke na kutalisa yandi mpasi mingi.» Kasi Yesu vutulaka ata dyambu. Bilandi kwendaka pene-pene ya Yesu, mpe tubaka: «Vutula yandi. Yandi ke na kubika ve na kulanda beto, mpe na kulooka.» Yesu vutulaka: «Nzambi fidisaka munu na sika ya bantu ya Isayeli yina kele mutindu mameme ya kuzimbana.»
Kasi kento yina kwizaka fukama na ntwala ya Yesu, mpe tubaka: «Mfumu, sadisa munu!» Yesu vutulaka: «Ya kele mbote ve na kubaka madya ya bana ya fyoti, mpe kulosa yawu na bayimbwa.» Kento vutulaka: «Mfumu, ya kele ya tsyelika. Kasi bayimbwa mpe ke kudyaka mwa bandambu ya madya yina ke kubwaka na yisi ya mesa ya bamfumu ya bawu.» Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Ee, kento! Kiminu ya nge kele nene! Bika ti mambu yina nge ke na kulomba, kusalama mutindu nge ke na kuzola.» Kaka na ntangu yina, mwana ya yandi ya kento belukaka.
Yesu belusaka mwana na kimbevo ya nzyeta
Ntangu bawu kumaka na kisika yina vwandaka nkonga ya bantu, muntu mosi kwizaka fukama na mantwala ya Yesu, mpe tubaka: «Mfumu! Tala mwana ya munu ya bakala kyadi. Yandi ke beelaka kimbevo ya nzyeta, mpe ke talaka mpasi mingi. Bantangu ya nkaka, yandi ke kubwaka na tiya to na maza. Mu me nata yandi na sika ya bilandi ya nge, kasi bawu me lenda ve na kubelusa yandi.» Yesu tubaka: «Beno bantu ya ntangu yayi! Beno kele bantu ya yimbi, mpe yina kele ve na kiminu, tii wapi ntangu mu ke vwanda kaka na beno? Tii wapi ntangu mu ke vibidila beno? Beno nata yandi awa.» Yesu ngalaka mpeve ya yimbi, mpe yawu basikaka na nzutu ya mwana. Kaka na ntangu yina, mwana belukaka.
Kasi na kati ya yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife, ya vwandaka na muntu mosi yina mpeve ya yimbi vwandaka kwamisa. Yandi lookaka na ngolo nyonso mutindu yayi: «Ee! Yesu, muntu ya Nazaleti, yinki nge ke na kusosa na beto? Nge me kwiza samu na kufwa beto? Mu zaba nani nge kele. Nge kele muntu ya longo yina Nzambi me fidisa!» Yesu ngalaka mpeve ya yimbi, mpe tubaka: «Vwanda swi, mpe basika na nzutu ya muntu yayi!» Mpeve ya yimbi ningisaka muntu yina na ngolo nyonso, mpe basikaka na kulooka na ndinga ya ngolo.
Yesu belusaka muntu yina vwandaka na bampeve ya yimbi
Na manima, bawu kumaka na simu ya nkaka ya dyanga ya Ngalili na kizunga ya bantu ya Ngenezalete. Kaka ntangu Yesu basikaka na bwatu, muntu mosi yina vwandaka na mpeve ya yimbi basikaka na kati-kati ya bandyamu, mpe kwizaka bwabana Yesu. Yandi vwandaka zinga kisika kele bandyamu, mpe ata muntu vwandaka lenda kukanga yandi basinga, ata ti yawu vwandaka ya bisengo. Bantangu ya nkaka, ba vwandaka kanga yandi maboko na makulu na basinga ya bisengo. Kasi yandi vwandaka zenga yawu, mpe ata muntu vwandaka lenda dyaka na kukutika yandi. Mpimpa na ntangu, yandi vwandaka zinga na kati-kati ya bandyamu, mpe na zulu ya myongo. Kuna, yandi vwandaka looka mpe lwalisa nzutu ya yandi na matadi.
Ntangu yandi talaka Yesu yina vwandaka ntete ntama, yandi kwendaka mbangu na sika ya Yesu, mpe fukamaka. Yandi lookaka na ngolo nyonso: «Yesu! Mwana ya Nzambi-Mpungu, yinki nge ke na kusosa na munu? Na Nkumbu ya Nzambi, mu ke na kulomba nge: Kukwamisa munu ve!» Yandi tubaka mutindu yina samu ti Yesu zabisaka yandi: «Mpeve ya yimbi, basika na nzutu ya muntu yayi!» Yesu yufulaka yandi: «Nkumbu ya nge nani?» Yandi vutulaka: «Nkumbu ya munu Nkonga samu ti beto kele mingi.» Yandi tatamanaka na kubondila Yesu na kufidisa ve bampeve yina na kizunga ya nkaka.
Na kisika yina, ya vwandaka na nkonga ya nene ya bangulu yina vwandaka sosa madya na mongo. Bampeve ya yimbi bondilaka Yesu na kutuba: «Fidisa beto na sika ya bangulu yina samu ti beto kota na bawu.» Yesu pesaka bawu muswa. Na yina, bampeve ya yimbi basikaka na nzutu ya muntu yina, mpe kwendaka kota na kati ya bangulu. Bangulu kulumukaka na nswalu nyonso kubanda na zulu ya mongo tii na kati ya dyanga, mpe dyamaka. Ya lendaka vwanda mafunda zole (2 000) ya bangulu.
Mikengi ya bangulu kimaka mpe kwendaka mwangisa nsangu na kati ya mbanza mpe bayinzo ya mivungi. Na yina, bantu kwizaka tala mambu yina salamaka.
Kasi beno, beno ke tubaka ti muntu lenda kutuba na tata to mama ya yandi: «"Bima yina mu zolaka pesa nge samu na kusadisa nge, kele Kolobane" (ya zola kutuba: munkayulu yina mu ke pesa na Nzambi). Beno ke pesaka yandi muswa ya kusadisa dyaka ve tata to mama ya yandi. Na mutindu yina, beno ke kangisaka muntu nzila na kuzitisa tata to mama ya yandi. Beno ke manisaka Mambu ya Nzambi mfunu samu na kusadila kinkulu ya beno.»
Mambu yina ke salaka ti muntu vwanda ve ya kuvedila
Na manima, Yesu bokilaka dyaka nkonga ya bantu, mpe tubaka: «Beno kuwa munu beno nyonso, mpe beno bakula mambu yayi: Ata kima ya ngaanda yina ke kotaka na nzutu ya muntu ke salaka ti yandi kuvwanda ve ya kuvedila. Kasi ni nyonso yina ke basikaka na nzutu ya muntu ke salaka ti yandi vwanda ve ya kuvedila. [
Kento mosi ya nzenza kwikilaka Yesu
Yesu katukaka kuna, mpe yandi kwendaka na kizunga ya Tile. Yandi kotaka na yinzo mosi, mpe vwandaka zola ve ti bantu zaba ti yandi vwandaka kuna, kasi yandi lembanaka na kubumbama. Kaka na ntangu yina, kento mosi yina mwana vwandaka na mpeve ya yimbi kuwaka nsangu ya Yesu. Yandi kwendaka sika vwandaka Yesu, mpe fukamaka na ntwala ya yandi. Kento yango vwandaka ve Zwife. Yandi vwandaka muntu ya mbanza Finisi ya kizunga ya Sili. Yandi lombaka Yesu na kubingisa mpeve ya yimbi yina vwandaka na mwana ya yandi ya kento. Kasi Yesu zabisaka yandi: «Bika bana kuyukuta ntete, samu ti ya kele mbote ve na kubaka madya ya bana ya fyoti, mpe kulosa yawu na bayimbwa.» Kento vutulaka: «Mfumu! Ya kele ya tsyelika. Kasi bayimbwa na yisi ya mesa ke kudyaka bibuku ya mampa yina bana ke bwisaka!» Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Samu na mvutu yina nge me pesa, nge lenda kuvutuka ya nge na yinzo. Mpeve ya yimbi me basika na nzutu ya mwana ya nge.» Kento vutukaka na yinzo ya yandi, mpe kutaka mwana ya yandi ya kuvumbuka na mfulu. Yandi vwandaka dyaka ve na mpeve ya yimbi.
Muntu mosi na kati ya nkonga vutulaka: «Mfumu, mu me natina nge mwana ya munu. Yandi kele na mpeve ya yimbi yina ke na kukumisa yandi dibaba. Mpeve ya yimbi yina ke kwamisaka yandi kisika ni kisika, mpe ke losaka yandi na ntoto. Yandi ke basisaka mafulu na yinwa, ke kwetisaka meno, mpe nzutu ya yandi ke kumaka ngolo. Mu me lomba bilandi ya nge na kubingisa mpeve yango, kasi bawu me lenda ve.» Yesu tubaka: «Beno bantu ya ntangu yayi! Beno kele bantu yina kele ve na kiminu! Tii wapi ntangu mu ke vwanda kaka na beno? Tii wapi ntangu mu ke vibidila beno? Beno nata yandi awa.»
Na yina, bawu natinaka yandi mwana yango. Ntangu mpeve ya yimbi talaka Yesu, yawu ningisaka mwana na ngolo nyonso, mpe mwana kubwaka na ntoto. Mwana vwandaka vindumuka, mpe mafulu vwandaka basika yandi na yinwa. Yesu yufulaka tata ya mwana yina: «Ya me kuma bamvula yikwa yawu ke kwamisaka yandi?» Tata vutulaka: «Yawu ke kwamisaka yandi katuka bumwana ya yandi. Konso ntangu, mpeve ya yimbi ke losaka yandi na tiya to na maza samu na kufwa yandi. Kana nge lenda kusala kima, sadisa beto mpe tala beto kyadi.» Yesu vutulaka: «Nge me tuba ti kana mu lenda kusala kima. Kasi zaba ti mambu nyonso ke salamaka na muntu yina ke kwikilaka.» Kaka na ntangu yina, tata ya mwana lookaka: «Mu ke na kukwikila. Sadisa munu samu ti mu kele muntu ya kiminu ya fyoti.» Ntangu Yesu talaka ti nkonga ya bantu vwandaka kwiza mbangu kisika yina bawu vwandaka, yandi tumisaka mpeve ya yimbi na ngolo, mpe tubaka: «Mpeve yina ke kufwaka makutu mpe ke kangaka ndinga, basika na nzutu ya mwana yayi, mpe kuvutuka dyaka ve.» Mpeve ya yimbi lookaka, ningisaka mwana na ngolo nyonso, mpe basikaka. Mwana kumaka mutindu muntu ya kufwa, mpe bantu mingi vwandaka tuba ti yandi me kufwa. Kasi Yesu simbaka mwana na diboko. Yandi telemisaka mwana, mpe mwana telamaka.
Yesu belusaka bambevo ya nkaka
Yesu basikaka na yinzo ya lusambulu ya ba-Zwife, mpe kwendaka na yinzo ya Simoni. Mama ya kento ya Simoni vwandaka na dibawu ya ngolo, mpe bayina vwandaka kuna, lombaka Yesu na kubelusa yandi. Yesu kondamaka pene-pene ya yandi, mpe ngalaka dibawu. Dibawu manisaka, kento yina telamaka na nswalu mpe bandaka na kusadila bawu.
Ntangu Yesu basikaka na bwatu, muntu mosi ya mbanza kwizaka bwabana yandi. Yandi vwandaka na bampeve ya yimbi, mpe katuka ntama, yandi vwandaka lwata dyaka ve bilele. Yandi vwandaka zinga ve na yinzo, kasi na bandyamu. Ntangu yandi talaka Yesu, yandi lookaka, kubwaka na ntwala ya makulu ya Yesu, mpe tubaka na ngolo nyonso: «Yesu, Mwana ya Nzambi-Mpungu! Yinki nge ke na kusosa na munu? Mulemvo ya nge, kukwamisa munu ve!» Ya tsyelika, yandi tubaka mutindu yina, samu ti Yesu vwandaka tumisa mpeve ya yimbi na kubasika na nzutu ya muntu yina. Mpeve yina vwandaka kwamisa yandi bambala mingi, mpe bantu vwandaka kanga yandi bisengo na maboko mpe makulu, samu ti yandi kima ve. Kasi yandi vwandaka zenga yawu, mpe mpeve ya yimbi vwandaka nata yandi na bisika yina bantu kele ve. Yesu yufulaka yandi: «Nkumbu ya nge nani?» Yandi vutulaka: «Nkumbu ya munu Nkonga.» Yandi tubaka mutindu yina samu ti bampeve mingi ya yimbi kotaka na nzutu ya yandi. Bampeve yina vwandaka lomba Yesu na kufidisa bawu ve na dibenga ya yinda kisika bampeve ya yimbi ke kangamaka.
Na kisika yina, ya vwandaka na nkonga ya nene ya bangulu yina vwandaka sosa madya na zulu ya mongo. Bampeve ya yimbi lombaka Yesu na kupesa bawu muswa ya kukota na bangulu yina, mpe Yesu pesaka bawu yawu. Na yina, bampeve ya yimbi basikaka na muntu yina, mpe kotaka na kati ya bangulu. Bangulu kulumukaka na nswalu nyonso kubanda na zulu ya mongo tii na kati ya dyanga, mpe dyamaka.
Ntangu mikengi ya bangulu talaka mambu yina salamaka, bawu kimaka mpe kwendaka mwangisa nsangu na kati ya mbanza mpe bayinzo ya mivungi. Bantu basikaka na mbanza samu na kutala mambu yina salamaka. Bawu kumaka kisika yina vwandaka Yesu, mpe talaka ya kuvwanda pene-pene ya makulu ya Yesu, muntu yina Yesu bingisaka bampeve ya yimbi. Yandi vwandaka ya kulwata bilele, mpe kumaka na mabanza ya kulunga. Na yina, bawu kumaka na boma.
Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno, bantu ya nkaka yina kele awa ke kufwa ve kana bawu tala ntete ve Kimfumu ya Nzambi.»
Luzabusu ya Kimfumu ya Nzambi
Na manima ya kuzonza mambu yina, bilumbu nana lutaka, mpe Yesu bakaka Pyele, Yowane na Zaki, mpe yandi kwendaka na bawu na mongo samu na kusambila. Ntangu yandi vwandaka sambila, kizizi ya yandi sobaka, mpe bilele ya yandi kumaka mpembe ya kulutila. Na mpamukunu, bantu zole vwandaka zonza na Yesu: ya vwandaka Moyize mpe Eli. Bawu vwandaka talana na kati ya nsemo ya nene ya mazulu, mpe bawu vwandaka zonzila mutindu Yesu fwanaka manisa kisalu ya yandi na kufwa na Yelusalemi.
Pyele mpe bampangi ya yandi vwandaka ya kulala. Kasi ntangu bawu vumbukaka, bawu talaka nkembo ya Yesu mpe bantu zole yina vwandaka ya kutelama na yandi. Ntangu Moyize na Eli vwandaka bika Yesu, Pyele tubaka na Yesu: «Mulongisi, ya kele mbote ti beto vwanda awa. Beto ke yidika bayinzo tatu ya lele: yinzo mosi ke vwanda ya nge, ya nkaka ke vwanda ya Moyize, mpe ya nkaka dyaka ya Eli.» (Pyele vwandaka zaba ve mambu yina yandi vwandaka tuba.)
Muntu mosi bandaka na kulooka na kati ya nkonga: «Mulongisi, mu ke na kubondila nge, tala mwana ya munu kyadi. Kaka ni mwana yayi ke na munu! Mpeve ya yimbi ke kwamisaka yandi, mpe ke salaka ti mwana looka. Yawu ke ningisaka yandi na ngolo nyonso, ke basisaka yandi mafulu na yinwa, mpe ke katukaka na mpasi na manima ya kunyokola yandi. Mu me lomba bilandi ya nge na kubingisa mpeve yango. Kasi bawu me lenda ve na kubingisa yawu.» Yesu tubaka: «Beno bantu ya ntangu yayi! Beno kele bantu ya yimbi mpe yina kele ve na kiminu! Tii wapi ntangu mu ke vwanda kaka na beno? Tii wapi ntangu mu ke vibidila beno?» Na yina, Yesu tubaka na muntu yina: «Nata mwana ya nge awa.» Ntangu mwana vwandaka kwiza pene-pene ya Yesu, mpeve ya yimbi losaka yandi na ntoto, mpe ningisaka yandi na ngolo nyonso. Kasi Yesu ngalaka mpeve ya yimbi, mpe belusaka mwana. Na manima, yandi vutulaka mwana na sika ya tata ya yandi. Bantu nyonso yitukaka samu na lulendo ya nene ya Nzambi.
Yesu zabisaka dyaka lufwa ya yandi
Mutindu bantu nyonso vwandaka yituka ntete na mambu yina Yesu vwandaka sala, Yesu tubaka na bilandi ya yandi:
Yesu pesaka mvutu na milongisi ya Misiku
Kilumbu mosi, Yesu vwandaka bingisa mpeve ya yimbi yina kumisaka muntu mosi dibaba. Ntangu mpeve ya yimbi basikaka, dibaba bandaka na kuzonza, mpe bantu yitukaka mingi.
Mosi na kati ya bawu bulaka mbele na kisadi ya nganga-Nzambi ya ntete, mpe zengaka yandi dikutu ya lubakala. Kasi Yesu tubaka: «Beno bika! Ya me lunga.» Yandi simbaka dikutu ya muntu yina, mpe belusaka yandi.
Ntangu bantu yina Yowane fidisaka vutukaka, Yesu bandaka na kuzonzila Yowane na sika ya bantu yina vwandaka kuna. Yandi tubaka: «Yinki beno kwendaka tala na yinsi ya kuyuma? Kidyadya yina mupepe vwandaka ningisa? Na yina, yinki beno kwendaka tala? Muntu yina lwataka bilele ya ntalu? Ve, samu ti bantu yina ke lwataka bilele ya ntalu, mpe ke zingaka na kati ya bimvwama kele na bayinzo ya bantinu. Kasi yinki kwandi beno kwendaka tala? Mumbikudi? Ee, ya tsyelika, mu ke na kutubila beno, yandi me lutila mumbikudi.» Ya tsyelika, Yowane kele muntu yina Dibuku ya Nzambi ke na kutuba: «"Mu ke fidisa ntumwa ya munu na ntwala ya nge samu na kuyidikila nge nzila."»
Yesu tubaka dyaka: «Mu ke na kutubila beno: Na kati ya bantu nyonso ya yinza, ata muntu me lutila Yowane mfunu. Kasi muntu ya nsuka na kati ya Kimfumu ya Nzambi me lutila yandi mfunu. Bantu nyonso mpe bilokoti-mpaku kuwaka yandi. Bawu zabaka ti Nzambi kele ya kudedama, mpe bawu ndimaka ti Yowane botika bawu. Kasi ba-Falisye mpe milongisi ya Misiku ndimaka ve mambu yina Nzambi zolaka samu na bawu, mpe bawu mangaka ti Yowane botika bawu.»