Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Jiso gwenyɛ ajii a binfeeŋ bifɛɛ
Jiso ja fɛ yeh yɛɛ le, wu doo wu jiɛnyi wu gɛɛne, binfeeŋ bimi bifɛɛ, nyu bilɛŋsɛ bi kuŋe bi bii wu le bi wanɛ fɛwɛɛwe bi duu lɛ, "Mwa Nfoŋ Dabi, koo yii fɛ bee le." Jiso gɛɛŋ wu lee yeh, binfeeŋ biyu bi wu le, wu biih bi le lɛ, "Bɛŋ le bɛŋ bɛɛŋ lɛ taŋlo ŋge fiɛɛ fì bɛŋ beede finɛ?" Bi bɛɛŋ lɛ, "Ɛɛŋ Tada." Jiso mo wu kuŋ ajii aboo le wu jɛmɛ lɛ, "Bii yi fitele fì bɛŋ leese yi ye yaŋ le, fi ge ye noo fɛ bɛŋ le." Ajii aboo mo wo gwenyɛ. Jiso mo wu lejɛ lo fi tɛmɛ bo le wu jɛmɛ lɛ, "Bɛŋ yɛ̂ne keefɛ bɛŋ môŋ bɛŋ gê muh kɛ̂ɛ gɛ." Geenɛ, bo ka bo gɛɛŋ bo saŋsɛ lo saaka kune lɛme chi Jiso kimbe ki woŋ wuyu le wuchii.
Jiso gwenyɛ ajii a binfeeŋ bifɛɛ
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo gɛ̀ gɛɛŋ bo doo bo fede Jɛliku, kinchvu ki bamii tu ki kfuunɛ ki bii a wu ajiŋ. Fi kooshɛ lɛ binfeeŋ bimi bifɛɛ, nyu bilɛŋsɛ bì gɛ̀ too gɛh bi shiide jwe wu je le, bi doo bi yu lɛ Jiso fede lo, bi mo bi tu bi wanɛ bi duu lɛ, "Tada, Mwa Nfoŋ Dabi, koo yii fɛ bee le." Kinchvu ki bamii tu ki wanɛ ki duu lɛ bo baŋ lo. Geenɛ bo ka bo waŋ lo bo gɛɛŋ fwe fwe lɛ, "Tada, Mwa Nfoŋ Dabi koo yii fɛ bee le." Jiso mo wu lɛɛŋ, wu tɛɛŋ bo, bo to, wu biih bo le lɛ, "Bɛŋ goone lɛ ŋgê la fɛ bɛŋ le?" Bo chvuu lɛ, "Tada, fɛɛ lɛ ajii a wese gwenyɛ." Yii koo Jiso, wu kuŋ ajii aboo le. Kimimia bo mo bo tu bo yɛde mwɛɛ le, bo mo bo ja bo bii Jiso le.
Jiso gwenyɛ ajii a kinfeeŋ ntɛ wù Bɛsada le
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo gɛ̀ daŋ bo bu Bɛsada, bamii bamu to bɛ kinfeeŋ kimi fɛ wu le bo lɛgɛ lɛ wu kuŋ wu le, wu fɛ wu. Jiso jijɛ wu yi kibo le, bɛ wu bu ntɛ wuyu le. Wu chuuyɛ nchwene yi ajii a we le, wu gɛɛ chiaaŋ yi ye ye le wu mo wu biih wu le lɛ, "Wo yɛde fiɛɛ le?" Kinfeeŋ kiyu chiaasɛ ajii we, ki bijɛ ki jɛmɛ lɛ, "N’yɛde bamii le jibejibe bo jiɛnyi nyu njɛ bite." Jiso ka wu gɛɛ chiaaŋ yi ajii a muh wuyu le, wu bijɛ nɛ tuŋŋ, ajii a we mo wo yuu, wu tu wu yɛde mwɛɛ le munchii chuule. Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Wo gɛ̂ɛne fɛ wo kfuuŋ, wo doo wo gɛɛne keefɛ wo ka wo lêe ntɛ le gɛ."
Jiso fɛ kinchifɛ tu ki yuge mwɛɛ ki jɛme
Jiso ja kimbe kì Taya le, wu fe Sidoŋ wu ka wu fe kimbe ki Bilaantɛŋ bì Yuufe le, wu mo wu tu je fɛ Mamasi wù Galalee le. Bamii bamu gɛ̀ ja bo to bɛ muh mu, wù nyu kinchifɛ wu kee gɛ njɛmɛ gɛ. Bo lɛgɛ Jiso lɛ wu gɛɛ chiaaŋ yi ye ye le, wu fɛ wu. Jiso mo wu jo wu bɛ wu bu a kinchvu kɛɛ ntɛnɛɛ bo tu bo nyu lɛbolɛbo. Wu leesɛ nyi yi kwaaŋ a bintuŋ bi muh wuyu le, wu chuuyɛ nchwene wu kuŋ lɛmɛ chi muh wuyu le, wu bijɛ we, wu shooŋ, wu jɛmɛ wu le lɛ, "Ɛfata", fì le lɛ, "Gwênyɛ!" Bintuŋ bi muh wuyu mo bi gwenyɛ kimimia, lɛmɛ che yaafɛ, wu mo wu tu wu jɛme chuule. Jiso mo wu chiisɛ lo bamii le lɛ keefɛ bo gê bo sɛ̂ɛŋ muh le gɛ. Geenɛ, no wu gɛ̀ chiisɛ, fi ka fi tu fi nyu gɛh noo, bo feeji bo gɛɛne bɛ fi fwe fwe. Jwe mo wu yuŋ lo bamii baaŋ. Bo tu bo ghaade, bo duu lɛ, "Jiso kee ki wu gê mwɛɛ munchii chuule. Wu gee binchifɛ yuge mwɛɛ, binjumɛ jɛme."
Jiso gwenyɛ ajii a Batimayu
Bo jiɛnyɛ bo to bo bu ntɛ wu Jɛliku le. Jiso gɛ̀ doo wu jade yo bɛ booŋ be ba ŋgoo mo kinchvu ki bamii kì baaŋ, kinfeeŋ kimi shii jwe wu je le ki lɛge mwɛɛ jee che nyu lɛ Batimayu, wù mwa Timayu. Wu doo wu yu lɛ le Jiso wu Nasalɛ, wu mo wu kɛ wu tu wanɛ fɛwɛɛwe lɛ, "Jiso, Mwa Nfoŋ Dabi, koo yii fɛ mɛne." Bamii ba duude tu bo wanɛ bo duu lɛ wu baŋ lo. Geenɛ wu ka wu mɛsɛ wu waŋ lo fɛwɛɛwe lɛ, "Mwa Nfoŋ Dabi, koo yii fɛ mɛne." Jiso lɛɛŋ, wu jɛmɛ lɛ bo tɛɛŋ wu. Bo mo bo tɛɛŋ kinfeeŋ kiyu bo jɛmɛ lɛ, "Wo le wo kɛme kishi kì joŋe, ja we, wu tɛŋe wo." Kinfeeŋ kiyu mo ki noŋ nju ye fɛkuu, ki selɛ we ki gɛɛŋ fɛ Jiso le. Jiso biih ki le lɛ, "Wo goone lɛ ŋge la fɛ wo le?" Kinfeeŋ kiyu chvuu lɛ, "Muh wu N’yɛyɛ, ŋkoŋe kì n’yɛne mwɛɛ le." Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Wo gɛɛne fiuŋ. Fitele fì wo leese yi ye yaŋ le, le fi ge wa ajii awo gwenyɛ." Kimimia noo ajii awe mo a yuu wu tu wu yɛne mwɛɛ le, wu tu wu bii Jiso le a wu gɛ̀ gɛɛne yo.
Jiso gwenyɛ ajii a kinfeeŋ
Jiso gɛ̀ doo wu fede a kinlaantɛŋ ki Jɛliku le, kinfeeŋ kimi shii jwe wu je le, ki lɛge mwɛɛ. Wu yu no kinchvu ki bamii kfuunɛ ki fede, wu mo wu biih laa le la lɛ?
Bo chvuu wu le lɛ, le Jiso wu Nasalɛ wu fede. Wu mo wu kɛ wu tu wu wanɛ lɛ, "Jiso, Mwa Nfoŋ Dabi, kôo yii fɛ mɛne."
Bamii ba gɛ̀ saa fwe, waŋ wu bo jɛmɛ lɛ wu baŋ lo. Geenɛ wu ka wu mɛsɛ lo wu waŋ fɛwɛɛwe lɛ, "Mwa Nfoŋ Dabi, kôo yii fɛ mɛne."
Jiso yu, wu lɛɛŋ wu jɛmɛ lɛ bo to bɛ wu. Bo to bɛ wu, Jiso biih wu le lɛ, "Wo goone lɛ ŋge la fɛ wo le?" Wu chvuu lɛ, "Tada, gêe lɛ ŋka yɛnɛ mwɛɛ le."
Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Wo yɛ̂ne la mwɛɛ le. Fitele fiuŋ fì wo lese yi ye yaŋ le, le fi ge wa ajii awo gwenyɛ."
Kimimia noo, wu mo wu kaasɛ wu tu wu yɛde mwɛɛ le. Wu mo wu ja wu tu wu bii Jiso le wu tume maŋkuŋ ma Nyo. Bamii bachii ba gɛ̀ bee fo yɛŋ, bo nya mbɛɛŋsɛ Nyo le.
Jiso gwenyɛ ajii a muh wù ba gɛ̀ boyɛ wù nyu kinfeeŋ
No Jiso gɛ̀ doo wu jiɛnyi, wu yɛŋ jwɛŋsɛ wumu le ba gɛ̀ boyi wu wù nyu wa kinfeeŋ. Booŋ bɛ ba ŋgoo, biih wu le lɛ, "Labai, gɛ̀ ge yɛɛŋ kimbefɛ fɛ ba boo muh wunɛ nyu wu feeŋ wa? Gɛ̀ ge muh wunɛ, noo bwee bɛ chiji le?" Jiso chvuu bo le lɛ, "Gɛ nyu muh wunɛ gɛ, kɛnɛ bwee bɛ chiji bò gɛ̀ ge kimbefɛ gɛ. Ba gɛ̀ boyi wu noo lɛ lɛme chi Nyo ge chi dunyɛ ye yi ye ye le. Bee kɛme ki bee lɛ̂ne lɛme chi muh wù tuŋ mɛ baaŋ fɛnshɛ. Kintaŋ too lo nyu kife kì taŋlo wu gɛ lɛŋ fiɛɛ gɛ. Gɛɛne bude sege la no nle yi woŋ kfunɛ le, le mɛ wù le n’yulɛ wu yi woŋ kfunɛ le." No Jiso jɛme njɛmɛ wunɛ, wu mo wu chvuuyɛ nchwene fɛkuu, wu tojɛ nshɛŋ wu mo wu yefɛ ajii a muh wɛɛ yu, wu mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Gɛ̂nɛ wo chûgɛ a Kinchvuuŋ ki Siloŋ le." (Jee chi Siloŋ le lɛ, "Ba tuŋ lo.") Wu mo wu gɛɛŋ wu chugɛ, wu kaase wu too wu yɛde wa mwɛɛ le.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Fi kooshɛ lɛ muh wumu wù gɛ̀ chɛne bɛ goŋ yì baaŋ, gɛ̀ ja wu to wu tuŋ anyuu a Jiso fwe wu jɛmɛ wu le lɛ, "Tada, taŋlo wo fɛ mɛ n’yuude, fɛ wo nɛ koŋe lo." Jiso mo wu nɛjɛ kibo wu kuŋ wu le wu jɛmɛ lɛ, "Ŋkoŋe lo, tɛ̂mɛ la wo yûude." Kimimia, goŋ yì baaŋ yiyu mo yi ka ye ye le, wu mo wu tu wu yuude. Jiso chiisɛ wu le lɛ, "Wo yɛ̂ne, keefɛ wo sɛ̂ɛŋ muh le gɛ. Geenɛ, gɛnɛ wo chûnyɛ kikwɛɛ kuŋ chiji kintanyɛ le, wo mo wo nya nnyaa yì Musɛ gɛ̀ jɛmɛ lɛ muh kɛmɛ ki wu nyâ ki wu chûnyɛ bamii le lɛ wu le wu tɛmɛ wa yi goŋ yinɛ le wu tu wu yûude."
Fi kooshɛ lɛ bamii bamu gɛ̀ too bɛ muh mu fɛ wu le a wu kwe wa kimbe kimimia, bo tuu a kidaŋ le. Jiso yɛŋ lɛ bamii bayu le bo leesɛ muntele muboo ye ye le, wu jɛmɛ muh wù gɛ̀ kwe kimbe kimimia wɛɛ le lɛ, "Nsaa yaŋ, jijɛ fitele le. Nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ biuŋ." Fi kooshɛ lɛ bamii bamu ba gɛ̀ duunyi banchi ba Nyo gɛ̀ kɛ bo tu bo shuŋshi lɛbolɛbo bo duu lɛ, "Muh wunɛ jode kijusɛ ki Nyo." Jiso kɛɛ baŋkwajɛ baboo wu biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme baŋkwajɛ ba befe a muntele mwɛna le nɛ nje la? Fi chige fì njɛmɛ le fì la? Ki njɛmɛ muh wunɛ le lɛ nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ bie noo, lɛ wu jâ we wu jîɛnyi le? Geenɛ, nlé ŋgê bɛŋ kɛ̂ɛ lɛ muh wu jee che le Mwamuh kɛme bvuŋga fɛkuu fɛnɛ ki wu lɛ̂ɛshɛ bimbefɛ." No wu jɛmɛ noo wu mo wu du muh wù gɛ̀ kwe kimbe kimimia wɛɛ le lɛ, "Ja we, wo jo bvuko bwuŋ wo gɛ̂ɛne fɛ yeh le." Wu mo wu ja we wu gɛɛne fɛ yeh le.
Fi kooshɛ lɛ muh mu gɛ̀ bee yu a kibo ke kimi nyume ki kwe wa. Bamii bamu ja bo biih Jiso le lɛ, "Nchi le wu bɛɛŋ lɛ taŋlo ba fɛ muh juu chi yuuŋ?" Bo gɛ̀ biide noo bo goone nyu fiɛɛ fì bo kooyi yi ye ye le. Jiso chvuu bo le lɛ, "Le yɛɛŋ a bɛŋ ntɛnɛɛ wù kɛme shóŋ, yimi gwe a kintuge le juu chi yuuŋ, wu gɛ jijɛ wu chii wu bvusɛ gɛ? Gɛ muh wu wuŋ fede shoŋ gɛ? Noo, tu nchi le wu bɛɛŋ lɛ muh ge lɛme chi joŋe juu chi yuuŋ." Wu mo wu jɛmɛ muh wù gɛ̀ bee kibo nyu ki kwe wɛɛ le lɛ, "Nɛ̂jɛ kibo kuŋ!" Muh wuyu nɛjɛ ki, ki mo ki tɛ̂mɛ ki tu ki nyu gɛh njɛ kimi kɛɛ.
Gɛ̀ bee mwɛɛdɛ Samoŋ gime, wu chɛne bɛ kin’ya. Gɛh no Jiso lese yeh, bo mo bo sɛɛŋ lo wu le kune kwɛse wuyu. Jiso gɛɛŋ fɛ wu gɛ̀ gime fo, wu jijɛ wu yi kibo le, wu chiaasɛ wu we. Kin’ya kiyu mo ki chinɛ wu le, wu ja we, wu bijɛ fiɛɛ bo ji.
Jiso fɛ muh wu chɛne bɛ goŋ yì baaŋ
Muh mu wu gɛ̀ chɛne bɛ goŋ yì baaŋ gɛ̀ ja wu to, wu tuŋ anyuu a Jiso jii, wu lɛgɛ wu, wu jɛmɛ lɛ, "Wo taŋlo wo fɛ mɛ n’yuude, fɛ wo nɛ koŋe lo." Yii koo Jiso, wu nɛjɛ kibo wu kuŋ wu le, wu jɛmɛ wu le lɛ, "Ŋkoŋe lo, tɛ̂mɛ la, wo yûude!" Kimimia, goŋ yì baaŋ yiyu mo yi chinɛ wu le, wu tɛmɛ wu tu wu yûude.
Bamii bamu gɛ̀ ja bo too banɛh bɛ muh mu fɛ wu le, bo nyu bo shumɛ yi bvuko le, wu kwe wa kimbe kimimia. Fi ya ki bo lee bo gɛɛŋ bɛ wu fɛ wu le nje bamii gɛ fasɛ baaŋ. Bo mo bo bɛɛŋ nyu a yeh we, bo chiɛɛ kiyɛ. No bo chɛle noo, bo mo bo shiishɛ muh wuyu a fiɛɛ fì wu gɛ̀ gime yo le. Jiso yɛŋ no bo le bo leesɛ muntele muboo ye ye le, wu mo wu jɛmɛ muh wù gɛ̀ kwe wa kimbe kimimia wɛɛ le lɛ, "Nsaa yaŋ, nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ biuŋ." Bamii bamu ba gɛ̀ yɛyi banchi ba Nyo ba gɛ̀ shiiyɛ fo yu noo, bo tu bo shuŋshi a muntele le, bo biide lɛ, "Muh wunɛ jɛme nɛ nɛɛ? Wu jode kijusɛ ki Nyo. Le yɛɛŋ wuyu wu taŋlo wu lɛɛshɛ bimbefɛ fuge Nyo sɛŋ?" Jiso mo wu kɛɛ a fitele fie le fiɛɛ fì bo gɛ kwaji, wu mo wu biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme kfuu chi banɛ baŋkwajɛ a muntele mwɛna le nɛ njɛ la? Fi chige fì njɛmɛ muh wunɛ le, le fì la? Ki njɛmɛ lɛ nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ bie noo, lɛ wu jo bvuko bwe wu gɛɛne la? Geenɛ, nlé ŋgê bɛŋ kɛ̂ɛ lɛ muh wù jee che le Mwamuh kɛme bvuŋga fɛkuu fɛnɛ ki wu lɛ̂ɛshɛ bimbefɛ." Wu mo wu jɛmɛ muh wù gɛ̀ kwe wa kimbe kimimia wɛɛ le lɛ, "Njɛme wo le, jâ we wo jô bvuko bwuŋ wo gɛ̂ɛne fɛ wo yeh le." Wu mo wu ja we, wu jo bvuko wu bude bamii bachii jiiŋe wu. Bo jiŋɛ nɛɛ, jwe yuŋ bo, bo tu bo tume maŋkuŋ ma Nyo, bo duu lɛ, "Bee gɛ̀ baaŋ a yɛŋ gɛ kfuu chi finɛ fiɛɛ le gɛ."
Jiso fɛ muh wù kibo kwe wa
Jiso ka wu gɛɛŋ wu lee yeh yi buunɛ le. Muh mu nyu yu a kibo ke kwe wa. Bamii bamu ba gɛ̀ bee yu bo goone fiɛɛ fì bo kooyi yi Jiso le, bo mo bo noŋ ajii ye ye le bo tu bo jiiŋe laa wu lé wu fɛ̂ muh juu chi yuuŋ la. Jiso jɛmɛ muh wu kibo ke gɛ̀ kwe wɛɛ le lɛ, "Jâ we wo tô fɛnɛ." No wu to, Jiso biih bamii le lɛ, "Fiɛɛ fì nchi le wu bɛɛŋ lɛ muh ge juu chi yuuŋ le fì la? Ki ba ge fiɛɛ fì joŋe, noo fì befe le? Ki ba fi muh noo, ki ba yuuyɛ lo le?" Bo chii. Jiso bijɛ bo bachii wu kɛnɛ bɛ shɛ́ŋ yì toonyɛ, shɛ́ŋ kwe wu, nje muntele muboo mù yiide. Wu jɛmɛ muh wù kibo ke gɛ̀ kwe wɛɛ le lɛ, "Nɛ̂jɛ kibo kuŋ." Wu nɛjɛ, ki mo ki tɛ̂mɛ.
Jiso fɛ muh wu goŋ yì baaŋ
Lɛ to nyume kife kimi le, Jiso nyu a kinlaantɛŋ kimi le, muh mu nyu yo goŋ yì baaŋ nyu yi ji wu. Muh wuyu yɛŋ Jiso le, wu to wu gwe a wu jii, wu lɛgɛ wu wu jɛmɛ lɛ, "Tada, wo taŋlo wo fɛ mɛ n’yuu, fɛ wo nɛ koŋe lo." Jiso mo wu nɛjɛ kibo wu kuŋ wu le wu jɛmɛ lɛ, "Ŋkoŋe lo, tɛ̂mɛ la wo yûude." Kimimia, goŋ yì baaŋ yiyu mo yi chinɛ wu le.
Fi kooshɛ lɛ bamii bamu gɛ̀ bee bo ja bo too bo shumɛ muh yi bvuko le, wù nyu wu kwe kimbe kimimia. Bo gɛ̀ mone ki bo to bo lee bɛ wu yeh, bo giŋsɛ a Jiso fwe. Geenɛ, bo gɛ̀ baaŋ kɛmɛ gɛ̀ je ki bo lee bɛ wu gɛ, nje bamii gɛ̀ fasɛ baaŋ. Bo mo bo bɛɛŋ nyu a yeh we, bo chiɛɛ kiyɛ, bo shiishɛ muh wuyu a bamii ntɛnɛɛ, a Jiso fwe, a fiɛɛ fì wu gɛ̀ gime yo le. No Jiso gɛ̀ yɛŋ lɛ bamii baa le bo gɛɛ muntele muboo ye ye le, wu mo wu jɛmɛ muh wuyu le lɛ, "Nsaa yaŋ, nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ biuŋ."
Bamii ba gɛ̀ duunyi banchi ba Nyo bɛ kinchvu ki Bafalashii baa, mo bo kɛ bo fiɛge bo duu lɛ, "Wunɛ le yɛɛŋ wù jode kijusɛ ki Nyo? Le yɛɛŋ wù taŋlo wu lɛɛshɛ bimbefɛ, fuge Nyo sɛŋ?"
Jiso kɛɛ fiɛɛ fì bo shuŋshi, wu biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme kfuu chi banɛ baŋkwajɛ a muntele mwɛna le nɛ nje la? Fi chige le fi la, ki njɛmɛ lɛ nle nlɛɛshɛ wa bimbefɛ bi muh wunɛ noo, lɛ wu ja we wu jiɛnyi le? Geenɛ, nlé ŋgê bɛŋ kɛ̂ɛ lɛ muh wù jee che le Mwamuh kɛme bvuŋga fɛkuu fɛnɛ ki wu lɛ̂ɛshɛ bimbefɛ." Wu mo wu jɛmɛ muh wu gɛ̀ kwe wa kimbe kimimia wuyu le lɛ, "Jɛme mɛ wo le, jâ we, wo jô bvuko bwuŋ wo gɛ̂ɛne a wo yeh."
Kimimia, wu mo wu ja we wu lɛɛŋ a bamii jii, wu mo wu jo fiɛɛ fì wu gɛ̀ gime yu wege wu mo wu ja wu gɛɛne fɛ wu kfuuŋ, wu tume maŋkuŋ ma Nyo.
Jiso fɛ muh juu chi yuuŋ
Gɛ̀ bee juu chi yuuŋ chimi, Jiso gɛɛŋ wu lee yeh yi buunɛ yimi le wu yɛyi bamii. Muh mu nyume yu bɛ kibo ke kinchiɛɛŋ ki kwe ka. Bamii ba gɛ̀ duunyi banchi ba Nyo mo Bafalashii bo tu bo goone fiɛɛ fì bo kooyi yi Jiso le. Bo mo bo booŋ ajii ye ye le bo jiiŋe laa wu le wu fɛ muh juu chi yuuŋ la. Jiso kɛɛ fiɛɛ fì bo fiine bɛ fi, wu jɛmɛ muh wù kibo ke gɛ̀ kwe wɛɛ le lɛ, "Jâ we, wo tô wo lɛ̂ɛŋ fɛnɛ." Wu mo wu ja we wu lɛɛŋ fo. Jiso biih bo le lɛ, "Mbiide nyu bɛŋ le lɛ, fiɛɛ fì nchi bɛmɛ lɛ muh ge juu chi yuuŋ le fì la? Ki muh ge fiɛɛ fì joŋe, noo fì befe le? Ki muh fi muh, noo ki muh yuuyɛ lo muh le?" Wu bijɛ bo ajii ajii wu kɛnɛ bo bachii, wu mo wu jɛmɛ muh wɛɛ le lɛ, "Nɛ̂jɛ kibo kuŋ." Wu nɛjɛ ki, ki mo ki tɛ̂mɛ.
Chiji kikwɛɛ ki bamii ba nchi leesɛ fitele yi Jiso le
No Jiso gɛ̀ mɛsɛ wa wu yɛyɛ bamii bɛ mwɛɛ munchii, wu mo wu ja wu gɛɛŋ a kinlaantɛŋ kì Kafanahum le. Kikwɛɛ ki ŋgoo yimi yi bamii ba nchi ba Lum gɛ̀ bee yo, wù kɛme nfwa we wumu, wu koŋe wù baaŋ. Nfwa wɛɛ chɛne, wù nyu wa jwe wu kwe le. Kikwɛɛ kiyu doo ki yu kune Jiso, wu mo wu tuŋ bamii ba gɛ̀ sage woŋ wu Bajuu lɛ bo gɛɛŋ bo lɛgɛ Jiso lɛ wu boh wu to wu fɛ nfwa we. Bo mo bo gɛɛŋ bo yɛŋ Jiso le bo ku chiaaŋ wu le, bo jɛmɛ lɛ, "Kee kee, to wo gɛɛŋ wo fi muh wese wunɛ, le muh wù taŋlo wo fi wu. Wu koŋe woŋ wese baaŋ, le wu wù gɛ̀ jonɛ yeh yese yi buunɛ."
Jiso mo wu ja bɛ bo gɛɛne. Bo doo bo fɛɛse fɛ yeh yi chiji kikwɛɛ ki bamii ba nchi kɛɛ le, wu tuŋ nsáa ye yimi lɛ yi gɛɛŋ yi chi Jiso. Yi gɛɛŋ, yi tasɛ bɛ wu, yi jɛmɛ wu le lɛ, "Tada, kikwɛɛ ki bamii ba nchi duu lɛ keefɛ wo ka wo shê wo yɛ̂ne ŋgɛ wo tôo gɛ. Lɛ wu baaŋ kojɛ gɛ muh wù taŋlo wo lee a wu yeh gɛ. Le fiɛɛ fì be ge tɛ lɛ keefɛ wu to bɛ bikaa bie lɛ wu yɛŋ wo le gɛ. Geenɛ, lɛ wo jɛ̂mɛ gɛh nyu jɛ mwa ye wu lɛme mo wu tɛmɛ. Lɛ wu tɛ le muh a bvuŋga bvu muh mu kuu, bamii ba nchi tɛ nyume a wu kuu. Wu to wu du muh le lɛ, ‘Gɛ̂nɛ’, wu mo wu gɛ̂ɛne lo, wu du muh le lɛ, ‘Tô’, wu mo wu too lo. Wu du tɛ nfwa we le lɛ, ‘Gêe nɛ’, wu mo wù gee lo."
Lɛ Jiso yu ntuŋ wɛɛ noo, jwe yuŋ lo wu, wu kaasɛ ye wu jɛmɛ kinchvu ki bamii kì gɛ̀ biih wu le lɛ, "Nsɛŋe bɛŋ le lɛ mbaaŋ n’yɛŋ gɛ muh le Ishwala wu lese kfuu chi finɛ fitele yi ye yaŋ le nɛ gɛ." Bamii baa bachiji kikwɛɛ ki bamii ba nchi gɛ̀ tuŋ doo bo kaasɛ bo tu yeh, bo yɛŋ nfwa wɛɛ nyu wu tɛmɛ wa.
Kwɛse wumu nyu yu kiyo kì befe kimi nyu ye ye le, kì to ki ge muh tu muh wu chigoŋ. Ki gɛ ge wa wu chɛŋ yi biluŋ le yuufe ncho nyaaŋ jiŋ ŋgvuusɛ wu, taŋlo wu gɛ ka wu lɛɛŋ we chaaŋ gɛ. Jiso yɛŋ kwɛse wuyu le wu tɛɛŋ wu wu to wu jɛmɛ wu le lɛ, "Bwaaŋ, wo le wo bonɛ wa chiaaŋ yi goŋ yo yinɛ le." No wu jɛmɛ noo, wu mo wu chiaasɛ kibo wu kuŋ wu le. Kimimia, jiŋ yɛɛ kaasɛ yi nɛjɛ ye, wu lɛɛŋ we chaaŋ, wu mo wu tu wu tume maŋkuŋ ma Nyo.
Jiso ka wu fɛ muh juu chi yuuŋ
Gɛ bee juu chi yuuŋ chimi, Jiso gɛɛŋ ki wu jî mwɛɛ a muh wù baaŋ wumu yeh. Muh wɛɛ gɛ̀ bee muh wu Bafalashii. Bamii ba gɛ̀ bee fo tu bo weede Jiso ki bo yɛŋ fiɛɛ fì wu lé wu gê. Gɛ bee muh mu lɛme fo a Jiso jii wu chɛne bɛ chi goŋ chi ge wa chiaaŋ bɛ bikaa muji. Jiso biih Bafalashii bɛ bamii ba gɛ̀ kee banchi ba Nyo ba gɛ̀ bee fo le lɛ, "Nchi wese le wu bɛɛŋ lɛ taŋlo ba fɛ muh juu chi yuuŋ noo wu baaŋ bɛɛŋ gɛ le?"
Bo gɛ chvuu fiɛɛ gɛ. Jiso jijɛ muh wɛɛ le, wu fɛ wu wu tɛmɛ, wu mo wu jɛmɛ lɛ wu gɛ̂ɛne.
Jiso fɛ bamii ba goŋ yì baaŋ yuufe
Jiso gɛ̀ gɛɛne Yɛlusalɛm, wu fede a kijwe ki woŋ wu Samaliya bɛ ki Galalee le. Wu gɛ̀ gɛɛne wu doo wu leese ntɛ wumu le, bilɛŋsɛ bamu yuufe ba gɛ̀ chɛne bɛ goŋ yì baaŋ yɛŋ wu le bo nyu je yì ndefe le, bo mo bo tɛɛŋ bɛ jɛ yi tɛɛme lɛ, "Jiso chiji kikwɛɛ, koo gɛh yii fɛ bee le."
No Jiso yɛŋ bo le, wu jɛmɛ lɛ, "Bɛŋ gɛ̂ɛŋ bɛŋ dûnyɛ ye yene bachiji kintanyɛ le." No bo ja bo gɛɛne bo mo bo tɛmɛ bo yuu bo baaŋ a je. Muh mu a bo antɛnɛɛ yɛŋ lɛ wu le wu tɛmɛ wa, wu kaasɛ wu tu jiŋ fɛ Jiso le wu yuuse Nyo fɛwɛɛwe. Noo, wu gɛɛŋ wu mo wu gwe a Jiso jii, wu nya wu kiyone. Muh wuyu gɛ̀ bee muh wu Samaliya. Jiso jɛmɛ lɛ, "Bamii bee yuufe ba mbe nfɛ bo mo bo yuu, ba bvuugɛ le faane? Fi le lɛ muh baaŋ nyu gɛ yu, wù yɛŋ lɛ wu lé wu kâasɛ wu tu jiŋ wu nya mbɛɛŋsɛ Nyo le fede ntolo wunɛ gɛ?" Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Ja we wo gɛ̂ɛne fiuŋ. Fitele fì wo lese yi ye yaŋ le, le fi ge wa wo tɛmɛ."
Jiso fɛ muh wu chɛŋ wa biluŋ mbaanshɛ ncho nyaaŋ
Ajiŋ ayu ŋka wu Bajuu wumu gɛ̀ bee Yɛlusalɛm, Jiso bɛɛŋ yo. Kintuge ki joo kimi gɛ̀ bee yo ba tɛŋe a jɛ́ yi Ibulu le lɛ Bɛseda, ki le mbebe Jwe wu Kitaŋ ki Shóŋ le. Ba nyu ba jooŋ baŋgaa fo batɛŋ, bamii ba binchɛŋ gɛ̀ shee bo loone lo fo, binfeeŋ bɛ bantɛŋelase mo ba kwe wa kimbe kimimia. [Bo gɛ̀ shee bo gime fo bo chiɛɛne sege joo le yi ja yi shiŋshɛ. Nchɛndaa Tada wumu gɛ̀ too kife le kife le, wu leese wu shiŋshi joo yiyu. Muh wù fwe wù ya wu lee yo sege Nchɛndaa wuyu shiŋshɛ joo yiyu, tu wu lé wu tɛ̂mɛ yi kinchɛŋ ke le mo nyu ki nɛɛ lɛ.] Muh mu gɛ̀ bee fo wu gɛ̀ chɛŋ wa biluŋ mbaanshɛ ncho nyaaŋ. Jiso doo wu to fo wu yɛŋ wu le, wu kɛɛ lɛ wu gɛ̀ giiŋ wa fo ntaŋ wù ndefɛ le, wu biih wu le lɛ, "Wo koŋe ki wo tɛ̂mɛ?" Muh wu kinchɛŋ wɛɛ chvuu lɛ, "Chii, gɛ ŋkɛme muh wù taŋlo wu fih wu leesɛ mɛ a joo yinɛ le sege yi shiŋshi gɛ. Sege yi shiŋshɛ, ndoo ŋgɛɛne ki nlee, nto muh mu nyu wu lee wa a mɛne." Jiso jɛmɛ wu le lɛ, "Jâ we, wo jô kijinɛ kuŋ, wo gɛ̂ɛne." Kimimia, muh wɛɛ mo wu tɛmɛ, wu jo kijinɛ ke wu mo wu gɛɛne.
Abvu gɛ̀ bee juu chi yuuŋ.
Jiso ka wu kaasɛ wu gɛɛŋ Kana wu a kimbe kì Galalee le, a wu gɛ̀ kaasɛ joo yo yi tu mbvuuŋ. Gɛ̀ bee muh wù baaŋ wumu nyu a kilaantɛŋ kì Kafanahum le, mwa ye wù jwɛŋsɛ chɛne. Muh wù baaŋ wɛɛ doo wu yu lɛ Jiso le wu ja wa Judia wu too Galalee, wu gɛɛŋ fɛ wu le, wu ku chiaaŋ lɛ wu boh wu to wu fɛ mwa ye, lɛ wu le wa jwe wu kwe le. Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Nɛ bɛŋ le njɛ bɛŋ yɛŋ mwɛɛ mù duunyi bvukugɛ bvu Nyo le sɛŋ, bɛŋ nɛ baaŋ yɛŋ gɛ tɛ mwɛɛ mu jwe wu yune le sɛŋ, bɛŋ gɛ leesɛ fitele yi ye yaŋ le gɛ." Muh wù baaŋ wɛɛ jɛmɛ wu le lɛ, "Chii, tô gɛh be bohge lo, fɛ mwa yaŋ kwe gɛ." Jiso chvuu wu le lɛ, "Wo gɛ̂ɛne, mwa yo le yu." Muh wɛɛ gɛ̀ bɛɛŋ fiɛɛ fì Jiso jɛme wu le, wu mo wu ja wu gɛɛne. No wu gɛ̀ boge, bɛ booŋ be ba lɛme lɛ tasɛ, bo sɛɛŋ wu le lɛ mwa wɛɛ le yu. Noo, wu biih bo kife ki wu chi kɛ̂ wu tɛɛme. Bo jɛmɛ wu le lɛ, "Chi bee njɛ juu kikaa kimimia fɛnshɛ, kin’ya kiyu mo ki chinɛ wu le." Chiji mwa wɛɛ mo wu kwajɛ lɛ le kife kiyu kì Jiso chi jɛme wu le lɛ, "Mwa yo le yu." Wu bɛ yeh ye yichii mo bo leesɛ muntele yi Jiso le. Finɛ fiɛɛ fì duunyi bvukugɛ bvu Jiso, gɛ̀ bee fi kiŋgane kinfɛɛ fì wu gɛ̀ ge sege wu gɛ̀ ja Judia wu to Galalee.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Fi kooshɛ lɛ kwɛse wumu wù gɛ̀ bee wu chɛŋ wa bɛ kinchɛŋ ki bikɛse lɛ biluŋ le yuufe ncho bifɛɛ gɛ̀ to a Jiso jiŋ wu kuŋ jwe wù nju ye le. Fɛ wu kuŋ noo, gɛ̀ bee wu jɛmɛ wa fɛ fitele fie le lɛ, "Nɛ mɛ moŋ nlo ŋkuŋ gɛh nyu nju ye le, tu nle ntɛmɛ wa." No wu kuŋ noo, Jiso kaasɛ ye wu yɛŋ wu le, wu jɛmɛ wu le lɛ, "Mwa yaŋ, keefɛ wo fâane gɛ. Fitele fiuŋ fì wo lese yi ye yaŋ le, le fi ge wa wo tɛmɛ." Gɛh sege yu, kwɛse wuyu mo wu tɛmɛ lo.
Kwɛse wumu tɛ gɛ̀ bee a kinchvu kiyu ntɛnɛɛ wù nyu wu chɛŋ wa bɛ kinchɛŋ ki bikɛse lɛ biluŋ yuufe ncho bifɛɛ. Wu gɛ̀ bee wu yɛŋ wa ŋgɛ baaŋ a bamii ba nche ba duude jiŋ, wu chɛŋɛ wa fiɛɛ fichii fì wu gɛ̀ kɛme, mwɛɛ foo gɛh lo mu gɛɛne fwe fwe. No wu gɛ̀ yu wa kune Jiso, wu mo wu to a wu jiŋ a kinchvu ntɛnɛɛ, wu kuŋ nju ye le, nje wu gɛ̀ duu fɛ fitele fie le lɛ, "Nɛ n’ya ŋkuŋ gɛh nyu nju ye le, tu nle ntɛmɛ wa." No wu gɛ̀ kuŋ noo, kinchɛŋ ke mo ki suunɛ kimimia. Kwɛse wuyu yu tɛ ye ye le lɛ wu le wu tɛmɛ wa.
Kwɛse wumu nyu a bo ntɛnɛɛ wù nyu wu chɛŋ wa bɛ kinchɛŋ ki bikɛse yi biluŋ le yuufe ncho bifɛɛ. Wu lɛsɛ wa fiɛɛ fichii fì wu gɛ̀ kɛme chiaaŋ yi bamii ba bifudɛ le, ki gɛ̀ ya bo ki bo fɛ. Wu kɛŋsɛ wu to a Jiso jiŋ, wu kuŋ jwe wù nju yi Jiso le. Kimimia kinchɛŋ ke mo ki suunɛ. Jiso biih lɛ, "Kuŋ yɛɛŋ mɛne?" Bamii bachii maŋe lo. Bita ja wu biih lɛ, "Chiji Kikwɛɛ, gɛ wo yɛde lɛ kinchvu ki bamii faase wo gɛ?" Jiso duu gɛh lɛ, "Muh le wu kuŋ mɛne. Nle yu no bvuŋga le bvu bu ye yaŋ le." Kwɛse wɛɛ yɛŋ lɛ gɛ je nyu yu yì taŋlo wu nyilɛ gɛ, njaŋ mo yi koo wu wu gɛɛŋ wu tuŋ anyuu a Jiso jii wu mo wu sɛɛŋ bamii bachii yu fiɛɛ fì be ge wu fɛ wu kuŋ Jiso le, wu ka wu sɛɛŋ no wu be kuŋ noo kinchɛŋ ke suunɛ lo kimimia. Jiso jɛmɛ wu le lɛ, "Mwa yaŋ, fitele fiuŋ fì wo lese yi ye yaŋ le, le fi ge wa wo tɛmɛ. Wo gɛ̂ɛne la chuule."
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Kwɛse wumu kuŋ Jiso le wu tɛmɛ, Jiso fɛ mwa muh wù baaŋ yɛmɛ
Gɛh no Jiso gɛ̀ baaŋ wu jɛme bo le noo, fi kooshɛ lɛ muh wù baaŋ wumu gɛ̀ to wu lee wu tuŋ anyuu a wu jii wu lɛgɛ lɛ, "Mwa yaŋ wù kwɛse le wu kwe gɛh mɛɛse nɛ, geenɛ, to wo kuŋ wu le bɛ kibo kuŋ wu kaasɛ wu tu yu." Jiso mo wu ja we bɛ wu tu bo gɛɛne, booŋ be ba ŋgoo bii tɛ wu le.
Jiso gɛɛŋ wu fɛsɛ fɛ muh wù baaŋ wɛɛ yeh le, wu yɛŋ bamii ba gɛ̀ toŋe bandoŋ ba kwe mo kinchvu ki bamii. Ki gɛ̀ bee fo bo fuge lo bɛ kwe. Jiso jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ sâaŋe, mwa wuyu baaŋ a kwe gɛ, wu lefe lo." Bamii bayu tu bo keede lo wu. Bo doo bo bvusɛ bamii bayu akfuuŋ, wu mo wu lee wu gɛɛŋ yeh, wu jijɛ mwa wuyu yi kibo le, wu mo wu ja we.
Chiji kikwɛɛ ki yeh yi buunɛ wumu mo wu ja wu to fo, jee che nyu lɛ Jailu. No wu yɛŋ Jiso le, wu gɛɛŋ wu gwe a wu jii, wu lɛgɛ wu wesee, wu jɛmɛ lɛ, "Mwa yaŋ wù shige wù kwɛse kwee lo. Kii wo, tô gɛh wo kûŋ wu le wu tɛmɛ, wu tu yu." Jiso mo wu ja bɛ wu tu bo gɛɛne, kinchvu ki bamii kfuunɛ ki bii ki faase Jiso.
Bo gɛɛŋ bo fɛsɛ fɛ la chi Jailu le, Jiso yɛŋ bamii beede bo fuge lo fo, kwe yode lo fo. Wu lee yeh, wu biih lɛ, "Bɛŋ beede, bɛŋ fuge manjuu le nɛ nje la? Mwa baaŋ kwe gɛ, wu lefe lo." Bo mo bo ja bo keede lo wu ŋkelɛ le. Wu ja wu bvusɛ bamii bachii akfuuŋ, wu jo gɛh nyu chiji mwa bɛ bwe mwa mo bamii be ba ŋgoo ba batɛde baa, bɛ bo lee bo gɛɛŋ fɛ mwa wuyu gɛ̀ gime fo. Wu jijɛ mwa wuyu yi kibo le wu jɛmɛ a jɛ́ yiboo le lɛ, "Talita Kum!" Fì le lɛ, "Mwa wù kwɛse, njɛme wo le, jâ we!" Kimimia noo, wu mo wu ja we wu tu wu jiɛnyi. Mwa wù kwɛse wuyu gɛ̀ bee biluŋ yuufe ncho bifɛɛ. Bo yɛŋ noo jwe yuŋ bo.
Jiso ja wu gha lɛ, "Fiɛɛ fì taŋlo mbege kiŋgogɛ ki mɛɛse kinɛ yu le la? Bo le njɛ la? Nlé nsɛ̂ɛŋ bɛŋ fiɛɛ fì bo le njɛ fi. Bo le gɛh njɛ booŋ ba shige shige bo le bo shiiyɛ manjuu ma waaŋ le, bamu tɛŋe bamu bo biide lɛ, ‘Bee toŋe ndoŋ fɛ bɛŋ bine sɛŋ? Bee nyaa ŋkee wu kwe bɛŋ mbɛmɛ gɛ?’ Le gɛh no Joŋ Nlesɛajoo gɛ to, wu shee jɛŋ wu muu gɛ mbvuuŋ gɛ, bɛŋ lɛ wu kɛmɛ nyu nchɛndaa wu debele ye ye le. Muh wù jee che le Mwamuh doo wu to, wu jii wu muu, bɛŋ lɛ ba bijɛ ba yɛŋ, wu jiɛnyi wu wuude mwɛɛ munjile wu yaane mbvuuŋ, wu ka nyu nsaŋ yi bamii ba koode ŋwa mo bamii ba befe bamu. Geenɛ, bamii bachii ba toone bvufee bvu Nyo duunyi lɛ le bvù kooji."
Jiso lɛɛshɛ bimbefɛ bi kinjikuu
Muh wu Bafalashii wumu tɛɛŋ Jiso lɛ wu to wu ji mwɛɛ a wu yeh. Jiso bɛɛŋ wu gɛɛŋ bo shii bo mo bo jii mwɛɛ. Fi kooshɛ lɛ kinjikuu kimu gɛ̀ bee tɛ ntɛ wɛɛ le. Wu yu lɛ Jiso jii mwɛɛ a muh Bafalashii wɛɛ yeh, wu mo wu jo fiŋkaaŋ fi mɛɛ ma yefɛ ma gwee wuŋ wu gɛɛŋ bɛ mo fo.
Jwɛŋsɛ wumu gɛ̀ to fo ba tɛŋe lɛ Jailu, nyu chiji kikwɛɛ ki yeh yi buunɛ yi yo le. No wu to, wu fe wu gɛɛŋ wu tuŋ anyuu wu ŋgvuumɛ a Jiso jii, wu ku chiaaŋ lɛ wu to gɛh a wu yeh, lɛ mwa ye kwee lo. Wu gɛ̀ kɛme mwa, ka gɛh wu maa, nyu mwa wù kwɛse wù nyu biluŋ yuufe ncho bifɛɛ. Bɛ Jiso ja bo gɛɛne kinchvu ki bamii faase Jiso.
Gɛh no Jiso gɛ̀ baaŋ wu jɛme kwɛse wɛɛ le noo, muh mu fɛsɛ fo wu ja fɛ la chi Jailu wù chiji kikwɛɛ ki yeh yi buunɛ yɛɛ le, wu jɛmɛ wu le lɛ, "Mwa yo le wu mɛsɛ wa. Keefɛ wo ka wo shê wo nyâa ŋgɛ Muh wu N’yɛyɛ le gɛ." Wu doo wu jɛmɛ noo, Jiso yu, wu jɛmɛ Jailu le lɛ, "Keefɛ wo fâane gɛ, lêesɛ gɛh nyu fitele fiuŋ yi ye yaŋ le maa, mwa yo lé wu tɛ̂mɛ." Bo mo bo ja bo gɛɛne fɛ Jailu kfuuŋ, lɛ wu doo wu gɛɛŋ wu fɛsɛ fo, Jiso faŋ lɛ muh yeh lee gɛ. Wu jo gɛh nyu Bita bɛ Jɛm mo Joŋ mo chiji mwa bɛ bwe mwa bɛ bo lee. Gɛ̀ bee bamii yode lo fo, kwe fiee lo fo. Jiso jɛmɛ lɛ, "Bɛŋ lû bɛ kwe, mwa wunɛ baaŋ kwe gɛ, wu lefe lo." Bamii ja bo tu bo keede lo wu fo, nje bo gɛ̀ kee chuule lɛ mwa wuyu le wu kwe wa. Wu gɛɛŋ fɛ mwa wuyu gɛ̀ gime fo, wu jijɛ wu yi kibo le wu tɛɛŋ lɛ, "Mwa wù kwɛse, ja we!" Wu mo wu kaasɛ wu tu yu, wu mo wu ja we kimimia. Jiso jɛmɛ lɛ ba jiŋɛ fiɛɛ ba nya wu wu ji. Bwee bɛ chiji yɛŋ fiɛɛ fì kooshi le, jwe yuŋ bo. Jiso leh lo lɛ keefɛ bo sɛ̂ɛŋ muh fiɛɛ fì kooshi gɛ.
Nsaa yi Jiso wù Lasolo kwe
Muh mu wù jee che gɛ̀ bee Lasolo gɛ̀ ja wu chɛne. Wu gɛ̀ bee muh wu ntɛ wù Bɛtani le, wu chee yo bɛ jɛ́me ye yi gɛ̀ bee Mɛɛle bɛ Mata. Mɛɛle wunɛ wù mwa bwee wu Lasolo gɛ̀ chɛne, nyu wu wù gɛ yefɛ bikaa bi Tada bɛ mɛɛ ma gwee wuŋ, wu sho bɛ yvu ye yi kikwɛɛ. No wu gɛ̀ chɛne noo, jɛ́me ye yiyu mo yi chiiŋsɛ tuŋ fɛ Jiso le lɛ, "Tada, muh wɛɛ wu le fitele fiuŋ chɛne lo." Lɛ Jiso doo wu yu ntuŋ wɛɛ, wu jɛmɛ lɛ, "Gɛ kinchɛŋ kinɛ nyu ki kwe gɛ. Ki lé ki dûnyɛ nyu bvukugɛ bvù le bvu Nyo, wu lɛ Mwa Nyo taŋlo wu kɛmɛ mbɛɛŋsɛ nje ki."
Jiso gɛ̀ koŋe Mata bɛ mwa bwee wu Mɛɛle mo Lasolo baaŋ. Geenɛ, sege wu gɛ̀ yu lɛ Lasolo chɛne lo, wu ka wu che fɛ wù gɛ̀ bee fo aju afaa. Ajiŋ ayu, wu jɛmɛ booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bee kaasɛ be tu jiŋ Judia." Bo biih wu le lɛ, "Labai, le gɛ kiŋguu kiŋguu nɛ wu Bajuu chi goone ki bo tumɛ wo bɛ ata wo kwe, wo ka tuu yo?" Jiso chvuu bo le lɛ, "Gɛ bikaa bi kife nyu yi juu le yuufe ncho bifɛɛ gɛ? Nɛ muh jiɛnyi fɛnshɛ, tu gɛ taŋlo wu baŋsɛ yi fiɛɛ le gɛ, nje n’yulɛ wu yi woŋ kfunɛ le baaŋ fɛ wu le. Geenɛ, muh jiɛnyi antaŋ, tu taŋlo wu baŋsɛ, nje gɛ wù kɛme n’yulɛ gɛ."
No wu jɛmɛ noo, wu mo wu du bo le lɛ, "Nsaa yese besabɛŋ wu Lasolo le wu lee wa, geenɛ nlé ŋgɛ̂ɛŋ ŋkâŋsɛ wu a lefɛ chiyu le." Booŋ be ba ŋgoo jɛmɛ wu le lɛ, "Tada, finɛ le lɛ wu lefe lo, tu wu lé wu gê wu tɛ̂mɛ." Jiso gɛ jɛme kune kwe yi Lasolo, geenɛ bo yuge lɛ wu jɛme nyu kune lefɛ chi leefɛ. Jiso mo wu jɛmɛ bo le chaaŋ lɛ, "Lasolo le wu kwe wa.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Jiso waŋ nfuŋ
Jiso gɛ̀ gɛɛŋ wu lee a ŋguh le, booŋ be ba ŋgoo bi tɛ wu le yo. Fi kooshɛ lɛ nfuŋ wumu wù baaŋ ja gɛh wu jaŋɛ wu kɛ a mamasi wuyu le wu shiŋshi joo yi bɛɛne yi lese a ŋguh le, yi goone ki yi yîsɛ a ŋguh le. Gɛ̀ bee Jiso lefe lo fie. Booŋ be ba ŋgoo gɛɛŋ bo kaŋsɛ wu bo du lɛ, "Tada, fi bee, bee lé be kwêeyɛ." Wu kaŋsɛ wu jɛmɛ bo le lɛ, "Ooo bamii ba mbɛmɛ wù shige. Bɛŋ faane la?" No wu jɛmɛ noo wu mo wu ja we wu waŋ nfuŋ wuyu mo joo yì baaŋ, mu lu, manjuu chii nɛ nshiiŋŋ. Jwe yuŋ bamii bayu nɛ kah. Bo ghaade lɛ, "Kfuu chi wunɛ muh le wu nɛɛ wù nfuŋ bɛ joo yuge wu le?"
Lɛ doo nyume fɛnfu, booŋ be ba ŋgoo kɛŋsɛ bo jɛmɛ wu le lɛ, "Fɛnɛ le kwa, juu gɛɛŋ wa, du lɛ bamii banɛ gɛɛŋ bantɛ le bo gu mwɛɛ muboo munjile." Jiso chvuu bo le lɛ, "Gɛ fi nyu lɛ bo ja gɛ. Le bɛŋ, bɛŋ lé bɛŋ nyâ bo fiɛɛ fì bo lé bo jî." Bo chvuu wu le lɛ, "Bee kɛme gɛh nyu chefe yi blɛd yishɛŋ bɛ bíɛŋ yifiɛɛ maa." Wu jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ to bɛŋ nya mɛne." Wu mo wu du kinchvu ki bamii kiyu le lɛ ki shiiyɛ fɛkuu yi agaaŋ le. Wu jo chefe yi yishɛŋ chiɛɛ bɛ bíɛŋ yi yifiɛɛ, wu bijɛ we, wu nya kiyone Nyo le, wu mo wu bwɛɛyɛ wu nya chefe yiyu booŋ be ba ŋgoo le, bo gajɛ kinchvu kiyu le. Bamii bachii ji bo fuu. Booŋ ba Jiso ba ŋgoo baanyɛ bimbɛge bì gɛ̀ shɛshɛ bi yisɛ ŋkáa yuufe ncho yifiɛɛ. Bamii ba gɛ̀ ji mwɛɛ munjile muyu gɛ̀ bee bilɛŋsɛ njɛ banchvuge batɛŋ, fɛ nyu bikɛse bɛ booŋ.
Lɛ to nyume wa an’yule, Jiso ja wu too fɛ bo le wu jiɛnyi yi joo le.
Jiso tɛɛŋ booŋ be ba ŋgoo wu jɛmɛ bo le lɛ, "Ŋkɛme yii fɛ kinchvu kinɛ le, nje bo le wa besa bo aju atade, fiɛɛ fì bo ji nyume gɛ yu gɛ. Gɛ ŋkoŋe lɛ nchinɛ bo le bo gɛɛne jɛŋ gɛ, nje taŋlo bo gɛɛŋ bo gwe jɛŋ aje." Booŋ be ba ŋgoo jɛmɛ wu le lɛ, "Taŋlo besabɛŋ jo faaŋ mwɛɛ munjile nchvuuŋ kfunɛ mù kojɛ ki ba nyaŋɛ kfuu chi kinchvu ki bamii kinɛ yu?" Jiso biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme chefe yi blɛd yimiɛɛ?" Bo chvuu lɛ, "Le bvusooshwi bɛ bíɛŋ nɛ shige." Jiso mo wu du lɛ kinchvu ki bamii kiyu shii fɛkuu Bo shiiyɛ, wu jo chefe yi blɛd yi bvusooshwi chiɛɛ mo bíɛŋ chiɛɛ, wu nya kiyone Nyo le, wu bwɛɛyɛ wu nya booŋ be ba ŋgoo le, bo gajɛ bamii bayu le. Muh wuchii ji, wu fuu. Bo baanyɛ bimbɛge bì gɛ̀ shɛshɛ, bi yisɛ ŋkáa bvusooshwi. Bamii ba gɛ̀ ji gɛ̀ bee bilɛŋsɛ banchvuge banɛh, fɛ nyu bikɛse bɛ booŋ.
Kune ŋkolɛ wu ŋwa wu yeh yi kintanyɛ le
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo gɛɛŋ bo bu Kafanahum, bamii ba gɛ̀ koode ŋwa wu yeh yi kintanyɛ le gɛ̀ to bo yɛŋ Bita le bo soge wu le lɛ, "Muh wene wu n’yɛyɛ too gɛh wu nooŋ ŋwa wu yeh yi kintanyɛ le?" Wu bɛɛŋ lɛ, "Ɛɛŋ." Bita gɛ̀ doo wu tu fɛ yeh le, yaŋsɛ Jiso wu giŋsɛ fiɛɛ fiyu fɛkuu, wu biih wu le lɛ, "Samoŋ, wo yɛde fiuŋ lɛ la? Banfoŋ ba fɛkuu fɛnɛ to bo koode ŋwa, bo ka bo fii kinsu nyu a baaŋ le? Bo to bo fii a booŋ baboo le noo, a bantolo le le?" Bita chvuu lɛ, "Bo to bo fii nyu a bantolo le." Jiso jɛmɛ wu le lɛ, "Tu gɛ booŋ baboo kɛme ki bo laaŋe gɛ. Geenɛ, fi le lɛ keefɛ besa wo tɛnɛ muntele mu bamii banɛ gɛ, gɛnɛ wo noŋ ŋgwe a mamasi le, biɛŋ yì wo le wo ya wo koo, wo gwênyɛ jwe wuyu, wo yɛŋ jise chi bige le yo, wo mo wo bvusɛ wo gɛɛŋ wo nya bo le ki wo lâŋɛ ŋwa wese besa wo yu."
Jiso noŋ loŋ kite kimi le
Lɛ to nyume antaana, no Jiso gɛ̀ kaase wu tuu jiŋ a kilaantɛŋ ki Yɛlusalɛm le, jɛŋ tu yi yuu wu. Wu yɛŋ kite kimi le mbebe yi je le ba to ba jii, wu mo wu gɛɛŋ fo, geenɛ wu gɛ̀ baaŋ yɛŋ gɛ fiɛɛ le yi ki le gɛ, wu yɛŋ gɛh nyu biŋkamɛ le maa. Wu mo wu noŋ loŋ kite kɛɛ le wu jɛmɛ lɛ, "Keefɛ fintaŋ ka fi yuŋ yi wo le gɛ!" Kimimia, kite kɛɛ mo ki bobɛ lo. Booŋ ba ŋgoo ba Jiso doo bo yɛŋ noo, jwe yuŋ bo. Bo tu bo ghaade lɛ, "Kite kinɛ jiɛnyi nɛɛ fɛ ki bobɛ lo kimimia nɛ?" Jiso chvuu bo le lɛ, "Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, nɛ bɛŋ leese fitele yi Nyo le, bɛŋ maŋe gɛ, bɛŋ gɛ ge gɛh nyu fiɛɛ fì ŋge bɛ kite kinɛ le maa gɛ. Nɛ bɛŋ jɛme mbegɛ wunɛ le lɛ, ‘Mugɛ ye fɛnɛ wo gɛɛŋ wo gwe a joo yì baaŋ le’, fi kooshɛ gɛh noo. Mo nyume la fì bɛŋ lɛge a buunɛ le, bɛŋ lé bɛŋ kɛ̂mɛ nɛ bɛŋ le bɛŋ leesɛ fitele yi Nyo le."
No bo gɛ̀ daŋe, nfuŋ wù baaŋ ja wu jaŋɛ wu kɛ wu tu wu muuse joo, joo lese a ŋguh le yi goone ki yi yîsɛ yo. Jiso gɛ̀ bee a ŋguh wɛɛ jiŋ wu lefe, wu giŋsɛ kikwɛɛ yi mbwaaŋ le. Bo gɛɛŋ bo kaŋsɛ wu bo du lɛ, "Muh wu N’yɛyɛ, kwe goone ki yi jô besabɛŋ wo ghaade gɛ?" Jiso kaŋsɛ, wu waŋ nfuŋ wuyu, wu jɛmɛ joo le lɛ, "Wo nyûme nshiiŋŋ." Nfuŋ wuyu mo wu lu, manjuu chii nɛ nshiiŋŋ. Wu mo wu biih booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bɛŋ faane la? Bɛŋ baaŋ a leesɛ gɛ fitele yi ye yaŋ le gɛ?" Ye kuufɛ bo, bo tu bo ghaade fɛwɛɛwe lɛbolɛbo lɛ, "Wunɛ muh le wù nɛɛ, wù nfuŋ bɛ joo yuge wu le?"
Juu gɛ̀ doo chi seele, booŋ be ba ŋgoo kɛŋsɛ bo jɛmɛ wu le lɛ, "Fɛnɛ le nchvuuŋ kife nyu ki gɛɛŋ wa, gɛh chinɛ bamii banɛ le bo gɛɛŋ bantɛ le bɛ ala a mbebe le, bo gu mwɛɛ muboo munjile." Jiso chvuu fie lɛ, "Le nya bɛŋ fiɛɛ bo le bo ji." Bo biih wu le lɛ, "Wo goone lɛ bee gooŋ badanale gii yifɛɛ bee gu mwɛɛ munjile yu bee to be nya bo le?" Jiso biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme chefe yi blɛd yimɛɛ? Bɛŋ gɛ̂ɛŋ bɛŋ bîjɛ." Bo gɛɛŋ bo bijɛ, bo to bo sɛɛŋ lɛ, "Le chefe yi blɛd yishɛŋ bɛ bíɛŋ yifiɛɛ." Jiso mo wu du lɛ booŋ be ba ŋgoo du lɛ bamii shiiyɛ binchvu le binchvu le, yi agaaŋ le. Noo, bamii bayu mo bo shiiyɛ fɛkuu kinchvu le gwii gwii bamu mbaanshɛŋ mbaanshɛŋ. Jiso jo chefe yi blɛd yì yishɛŋ chiɛɛ bɛ bíɛŋ yì yifiɛɛ chiɛɛ, wu bijɛ we, wu nya kiyone Nyo le, wu mo wu bwɛɛyɛ wu nya booŋ be ba ŋgoo le, bo nya bamii le. Wu gajɛ tɛ bíɛŋ yi yifiɛɛ bo le bachii. Bamii bachii ji bo fuu. Booŋ ba Jiso ba ŋgoo baanyɛ bimbɛge bi blɛd bɛ bi bíɛŋ bì gɛ̀ shɛshɛ, bì yisɛ ŋkáa yuufe ncho yifiɛɛ. Bamii ba gɛ̀ ji mwɛɛ munjile muyu gɛh bee bilɛŋsɛ banchvuge batɛŋ.
Wu yɛŋ no booŋ be ba ŋgoo lune bɛ ŋguh ki bo kɛɛne, nje fii gɛ̀ too je fwe yi chide wu. Lɛ to nyume an’yule wu ja wu tu wu too fɛ bo le, wu jiɛnyi yi joo le. Wu gɛ̀ too wu goone ki wu fê mbebe yiboo le. Bo doo bo yɛŋ no wu jiɛnyi yi joo le, bo tu bo kwaji lɛ le kiyi. Bo waŋ fɛwɛɛwe, nje bo bachii gɛ̀ yɛŋ wu le njaŋ koo bo. Kimimia, Jiso mo wu jɛmɛ bo le wu du lɛ, "Bɛŋ jîjɛ muntele mwɛna le, le mɛ! Keefɛ bɛŋ fâane gɛ!" No wu jɛmɛ noo, wu mo wu lee wu shii a ŋguh le bɛ bo, fii yiyu mo yi lu. Bo bijɛ nɛ, jwe yuŋ bo nɛ kah,
Jiso nyaŋɛ bamii banchvuge banɛh
Gɛh aju ayu le, kinchvu ki bamii ka ki to ki taashɛ nɛ gɛmm. Bo gɛ̀ kɛme gɛ mwɛɛ munjile gɛ, Jiso tɛɛŋ booŋ be ba ŋgoo wu jɛmɛ bo le lɛ, "Ŋkɛme yii fɛ kinchvu kinɛ le, nje bo le wa besa bo aju atade, fiɛɛ fì bo ji nyume gɛ yu gɛ. Nɛ nchinɛ lo bo tuu ala aboo le, bo gɛɛŋ bo gwe jɛŋ a je, no bamu ja jé yì ndefe le." Booŋ be ba ŋgoo chvuu lɛ, "Taŋlo muh jo faaŋ mwɛɛ munjile nchvuuŋ yanɛ ki wu nyâŋɛ kfuu chi banɛ bamii yu?" Wu biih bo le lɛ, "Bɛŋ kɛme chefe yi blɛd yimiɛɛ?" Bo chvuu lɛ, "Le bvusooshwi." Jiso mo wu du lɛ kinchvu ki bamii kiyu shii fɛkuu. Bo shiiyɛ, wu jo chefe yi blɛd yì bvusooshwi chiɛɛ, wu nya kiyone Nyo le, wu bweeyɛ, wu nya booŋ be ba ŋgoo le, bo gajɛ kinchvu kiyu le. Bo gɛ̀ kɛme tɛ bíɛŋ yì shige shige nɛ shige. Wu ka wu jo, wu nya kiyone Nyo le, wu jɛmɛ bo gajɛ bamii bayu le. Muh wuchii ji wu fuu. Bo baanyɛ bimbɛge bì gɛ̀ shɛshɛ, bi yisɛ ŋkáa bvusooshwi. Bamii ba gɛ̀ ji gɛ̀ bee njɛ banchvuge banɛh.
Jiso njiŋ kite kimi
Akfuuŋ bu ayuu Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo ja Bɛtani bo ka bo gɛɛne Yɛlusalɛm, jɛŋ tu yi yuu wu. Wu yɛŋ kite kimi ki bojɛ je yì ndefe le kì ba to ba jii. Wu mo wu gɛɛŋ fo ki wu yɛ̂ŋ laa le no wu ke fiɛɛ yi ki le wu ji la. Wu doo wu gɛɛŋ wu bu fo wu gɛ yɛŋ fiɛɛ le yi ki le gɛ, wu yɛŋ gɛh nyu biŋkamɛ le maa, nje gɛ gɛ̀ bee kife kì ki to ki yune gɛ. Wu mo wu jɛmɛ kite kiyu le lɛ, "Gɛ muh baaŋ wu ka wu yu wu to wu ji fiɛɛ yi wo le gɛ!" No wu jɛmɛ noo booŋ be ba ŋgoo yu.
N’yɛyɛ wù jade yi kite kì Jiso gɛ̀ njiŋ kɛɛ le
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo gɛ̀ bu bo fede antaana, bo yɛŋ kite kɛɛ le ki bobɛ wa kichii ki shii ki bu yi gɛŋ le. Bita kwajɛ fiɛɛ fì chi kooshɛ, wu jɛmɛ Jiso le lɛ, "Muh wu N’yɛyɛ, yɛŋ no kite kɛɛ kì wo chi njiŋ le ki bobɛ wa." Jiso chvuu bo le lɛ, "Nɛ bɛŋ leese fitele yi Nyo le, nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, muh jɛme mbegɛ wunɛ le lɛ, ‘Mugɛ fɛnɛ wo gɛɛŋ wo gwe a joo yì baaŋ le’, wu duu noo wu maŋe gɛ a fitele le gɛ, wu bɛɛŋ lɛ fiɛɛ fì wu jɛme le fi kooshɛ, tu wu lé wu mûgɛ. Noo, nsɛŋe bɛŋ le lɛ, mo nyume la fì bɛŋ lɛge a buunɛ le, bɛŋ bɛɛŋ lɛ bɛŋ le bɛŋ kɛme wa, tu bɛŋ lé bɛŋ kɛ̂mɛ. Bɛŋ doo bɛŋ lɛɛŋ tɛ ki bɛŋ bûune, fi nyume lɛ muh kɛme muh mu fɛ fitele le, wu lɛɛshɛ fiɛɛ fiyu. Bɛŋ gêe noo lɛ Chiji wene wù le fɛwe lɛɛshɛ tɛ biɛna bimbefɛ. [
Jiso tɛɛŋ booŋ be ba kinchvu ba fwe
Gɛ̀ bee juu chimi, Jiso ja wu lɛme mbebe Mamasi wù Gɛnesalɛt le, gɛ̀ bee bamii tuŋ kiŋgaŋ bo faase wu bo yuge jɛ yi Nyo. Wu ja wu yɛŋ baŋguh bafɛɛde june wu joo le, bamii ba gɛ̀ kɛme bo nyu bo bu wa yo bo chuge gii yiboo yi bíɛŋ. Wu gɛɛŋ wu lee a ŋguh wumu le, nyu wu Samoŋ, wu jɛmɛ lɛ wu tooŋsɛ wu lee wù gɛɛŋ a joo shige. Wu tooŋsɛ, Jiso mo wu shii yo bamii nyu kwa wu yɛyi bo. Wu gɛ̀ yɛyɛ wu mɛsɛ, wu mo wù jɛmɛ Samoŋ le lɛ, "Tôoŋsɛ ŋguh wu lee wu gɛɛŋ fɛ joo njuume fo, bɛŋ noŋ gii yene bɛŋ koo bíɛŋ."
Samoŋ chvuu lɛ, "Chiji kikwɛɛ, bee chi che lo we bee nooŋ gii bvu yuu, bee baaŋ fiɛɛ koo gɛ. Geenɛ, no jɛmɛ wo, nlé nôŋ gɛh lo." Bo gɛɛŋ bo noŋ, bo koo bíɛŋ yo wesee, bo doo bo bvuuse, gii yiboo goone ki yi sûumɛ. Noo, bo ŋwalɛ bamii baboo ba kinchvu a ŋguh wumu le lɛ bo to bo fih bo. Bo to bo bvusɛ bíɛŋ yiyu yi yisɛ baŋguh baboo, baŋguh tu bo goone ki bo shiide a joo. Samoŋ Bita yɛŋ fiɛɛ fì kooshi le, wu mo wu gɛɛŋ wu tuŋ anyuu wu ŋgvuumɛ a Jiso jii wu jɛmɛ lɛ, "Kii wo Tada, ja fiuŋ fɛnɛ wo chinɛ mɛne, nle fiaŋ muh wù befe."
Wu gɛ̀ jɛme noo, nje wu bɛ bamii be ba kinchvu gɛ̀ yɛŋ bíɛŋ yì bo gɛ̀ kolɛ le, ye kuufɛ bo. Ye kuufɛ tɛ Jɛm bɛ Joŋ booŋ ba Jɛbɛdi ba gɛh bee tɛ a kinchvu ki Samoŋ le. Jiso jɛmɛ Samoŋ le lɛ, "Keefɛ wo fâane gɛ. Kɛge mɛɛse gɛɛne fwe, wo lé wo koode wa nyume bamii."
Lɛ bo yu noo, bo mo bo bvusɛ baŋguh baboo kwa, bo chinɛ mwɛɛ munchii le bo mo bo bii Jiso le.
Jiso kɛme bvuŋga a we a nfuŋ bɛ joo
Lɛ ka nyu juu chimi, Jiso jɛmɛ booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bee daŋ mamasi bee gɛɛŋ wuŋ kwege." Bo mo bo lee a ŋguh le bo daŋe. No bo gɛ̀ daŋe, Jiso kɛ wu lefe. Nfuŋ ja wu kɛ wu shii, wu fuge joo bɛ bvuŋga joo lese a ŋguh le yi goone ki yi yîsɛ yo, bo nyu wa lo jwe wu kwe le. Bo gɛɛŋ bo kaŋsɛ Jiso bo du lɛ, "Chiji Kikwɛɛ, Chiji Kikwɛɛ, bee le be kweeyɛ." Jiso kaŋsɛ wu waŋ nfuŋ bɛ joo yì gɛ̀ fuge yiyu, nfuŋ wuyu lu, joo mo yi chii nɛ shiiŋŋ. Wu biih bo le laa, "Bɛŋ leese fitele nyu yi yɛɛŋ le mbɛŋ?" Ye kuufɛ bo, bo kɛmɛ nfaaŋ bo ghaade lɛ, "Wunɛ le muh wù nɛɛ wù wanɛ nfuŋ bɛ joo mu yuge wu le?"
Jiso kɛme bvuŋga a we a nfuŋ bɛ joo
Lɛ ka nyu juu chimi, Jiso jɛmɛ booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bee daŋ mamasi bee gɛɛŋ wuŋ kwege." Bo mo bo lee a ŋguh le bo daŋe. No bo gɛ̀ daŋe, Jiso kɛ wu lefe. Nfuŋ ja wu kɛ wu shii, wu fuge joo bɛ bvuŋga joo lese a ŋguh le yi goone ki yi yîsɛ yo, bo nyu wa lo jwe wu kwe le. Bo gɛɛŋ bo kaŋsɛ Jiso bo du lɛ, "Chiji Kikwɛɛ, Chiji Kikwɛɛ, bee le be kweeyɛ." Jiso kaŋsɛ wu waŋ nfuŋ bɛ joo yì gɛ̀ fuge yiyu, nfuŋ wuyu lu, joo mo yi chii nɛ shiiŋŋ. Wu biih bo le laa, "Bɛŋ leese fitele nyu yi yɛɛŋ le mbɛŋ?" Ye kuufɛ bo, bo kɛmɛ nfaaŋ bo ghaade lɛ, "Wunɛ le muh wù nɛɛ wù wanɛ nfuŋ bɛ joo mu yuge wu le?"
Jiso kɛme bvuŋga a we a banchɛndaa ba debele
Bo daŋ mamasi wɛɛ bo bu wuŋ kwege kimbe ki Gɛlasɛŋ le, bo chinɛ wa kimbe ki woŋ kì Galalee le.
Lɛ juu doo chi gɛɛne ki chi selɛ, booŋ ba Jiso ba ŋgoo ba yuufe ncho bafɛɛ bo kɛŋsɛ bo to bo jɛmɛ wu le lɛ, "Dû lɛ bamii banɛ le lɛ bo gɛ̂ɛŋ bantɛ bɛ ala a mbebe le, bo gû mwɛɛ muboo munjile bɛ fɛ bo lé bo chê fo, nje fɛnɛ le nchvuuŋ."
Jiso chvuu fie lɛ, "Le bɛŋ, bɛŋ lé bɛŋ nyâ bo fiɛɛ fì bo lé bo jî." Bo jɛmɛ lɛ, "Fiɛɛ fì bee kɛme le gɛh chefe yi blɛd yishɛŋ bɛ bíɛŋ yifiɛɛ. Fuge noo sɛŋ tu wo goone lɛ bee gɛɛŋ be gu lo mwɛɛ munjile ŋguu le fɛ bee to be nya bamii banɛ le bachii." Bo gɛ̀ duu noo nje bamii gɛ̀ bee fo wesee, bilɛŋsɛ maa gɛ̀ bee njɛ banchvuge batɛŋ. Jiso mo wu jɛmɛ booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bɛŋ du bamii baa shiiyɛ fɛkuu manjuu le manjuu le, njɛ mbaanshɛŋ, mbaanshɛŋ." Bo jɛmɛ, bo mo bo shiiyɛ bo bachii. Jiso jo chefe yi blɛd yi yishɛŋ chiɛɛ bɛ bíɛŋ yi yifiɛɛ chiɛɛ, wu bijɛ we, wu nya kiyone Nyo le, wu mo wu bwɛɛyɛ wu nya booŋ be ba ŋgoo le lɛ bo gâ binchvu bi bamii baa le. Bo gajɛ, bamii bachii ji bo fuu, booŋ ba Jiso ba ŋgoo baanyɛ bimbɛge bì gɛ̀ gweeyɛ, bi yisɛ ŋkaa yuufe ncho yifiɛɛ.
Jiso kaasɛ joo yi tu mbvuuŋ
Aju gɛ̀ bu atade, bo gee ŋka wu bvuguu a kilaantɛŋ kì Kana kimbe kì Galalee le, bwe Jiso gɛ̀ bee fo. Bo gɛ̀ be Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo fɛ ŋka wɛɛ le. Mbvuuŋ gɛ̀ ka, bwe Jiso be wu wu du lɛ, "Gɛ mbvuuŋ baaŋ yu gɛ." Jiso chvuu wu le lɛ, "Kwɛse, wo bege mɛ yu nje la? Kife kaŋ baaŋ a kojɛ gɛ." Bwee jɛmɛ bamii ba gabe le lɛ, "Fiɛɛ fichii fì wu lé wu jɛ̂me lɛ bɛŋ ge, bɛŋ ge." Gɛ̀ bee sháaŋ lɛme fo bvusoo yì bo kɛnyɛ bɛ ata. Sháaŋ chinɛ le yì Bajuu gɛ̀ gɛɛde joo yì bo chuge ye yu ki bo yuude a Nyo jii. Shaaŋ yimimia gɛ̀ jode joo njɛ baleta mbambvusooshwi ncho batɛŋ (75) gɛɛne bude baleta gwii kicho yuufe ncho batɛŋ (115).
Jiso ja wu jɛmɛ bamii ba gabe baa le lɛ, "Bɛŋ tuu joo bɛŋ yisɛ a sháaŋ chiɛɛ le." Bo mo bo tuu joo bo yisɛ a sháaŋ yiyu le. Wu mo wu jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ sɛɛ yimi mɛɛse bɛŋ gɛɛŋ bɛ yi fɛ chiji gabe le." Bo sɛɛ bo gɛɛŋ bɛ yi. Chiji gabɛ fi, wu moŋ joo yiyu wu yu yi nyu yi tu wa mbvuuŋ. Wu ma laa manɛ mbvuuŋ ja faane la. (Geenɛ, bamii ba gabe ba gɛ̀ sɛlɛ joo yiyu gɛ̀ kee fɛ mo gɛ̀ ja fo.) Chiji gabe mo wu tɛɛŋ chiji bvuguu, wu biih wu le lɛ, "Bamii to bo ya bo ga nyume mbvuuŋ ma joŋe fwe fɛ ŋka le, sege bamii mu wa bo fuu, fɛ bo gade ma joŋe, wo tu wo gɛɛ fiuŋ mbvuuŋ ma joŋe wo to bɛ mo nyu mɛɛse?" Finɛ gɛ̀ bee fiɛɛ fì fwe fi duunyi bvukugɛ bvu Jiso fì wu gɛ̀ ge antɛnɛɛ a mwɛɛ mu duunyi bvukugɛ bwe. Wu gɛ̀ ge fiɛɛ finɛ a kilaantɛŋ kì Kana kimbe kì Galalee le. No wu ge noo, fi mo fi duunyi bvukugɛ bwe, booŋ be ba ŋgoo mo bo leese fitele yi ye ye le.
Wu gɛ̀ biide noo, wu mone gɛh lo Filib nje wu kibɛɛ gɛ̀ bee wu kee wa fiɛɛ fì wu lé wu gê. Filib chvuu wu le lɛ, "Gɛ bige bì ba laaŋe mwa wu lɛme yu yi aju le gii yifɛɛ kooji no taŋlo ba gu mwɛɛ munjile mu muh wu mumwaa wu mumwaa bo le kɛmɛ fi shige gɛ." Mwa ye wu ŋgoo wumu wù jee che gɛ̀ bee lɛ Andulu wù mwa bwe Samoŋ Bita mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Mwa wù jwɛŋsɛ wumu le fɛnɛ wù kɛme chefe yi blɛd yishɛŋ bɛ bíɛŋ yifiɛɛ, geenɛ finɛ fiɛɛ taŋlo fi ge la fɛ kfuu chi banɛ bamii ba duude nɛ le?" Jiso jɛmɛ lɛ, "Bɛŋ dû bamii baa le lɛ bo shîiyɛ fɛkuu" Gɛ̀ bee agaaŋ nyu fo wesee, bo mo bo jɛmɛ bo shiiyɛ, bilɛŋsɛ maa gɛ̀ bee njɛ banchvuge batɛŋ. Jiso mo wu jo chefe yi blɛd chiɛɛ, wu nya kiyone Nyo le, wu mo wu gajɛ bamii ba gɛ̀ shiiyɛ baa le. Wu ge gɛh yɛɛŋyɛɛŋ bɛ bíɛŋ chiɛɛ. Muh wuchii kɛme gɛh no wu gɛ̀ goone. Bo gɛ̀ ji bo fuu, wu jɛme booŋ be ba ŋgoo le lɛ, "Bɛŋ bânyɛ bimbɛge, wu lɛ keefɛ fiɛɛ lɛsɛ achiji gɛ." Noo, bo mo bo banyɛ bimbɛge bi chefe yi blɛd yi yishɛŋ chiɛɛ bì gɛ̀ shɛshɛ, bi yisɛ ŋkáa yuufe ncho yifiɛɛ.
Bo tu bo chiide ŋguh bo daŋe, bo gɛ̀ gɛɛŋ wa bo bu njɛ bama batɛde kɛnɛ banɛh lɛɛ, bo ja bo yɛŋ Jiso le wu jiɛnyi yi joo le wu too wa mbebe yi ŋguh le. Njaŋ koo bo. Geenɛ, wu jɛmɛ bo le lɛ, "Keefɛ bɛŋ fâane gɛ, le mɛ!" Bo yu noo, bo mo bo tu bo koŋe ki bo jo wu a ŋguh le. Lɛ bo njaŋɛ, ŋguh fɛɛse wa ŋgɛɛmɛ yi joo le kwa fɛ bo gɛ̀ gɛɛne fo.
Jiso dunyɛ kikwɛɛ ke booŋ be ba ŋgoo le mbebe mamasi le
Ajiŋ ayu Jiso ka wu dunyɛ kikwɛɛ ke booŋ be ba ŋgoo le mbebe Mamasi wù Tibɛlia le. Fi gɛ̀ kooshi a yinɛ je le: Samoŋ Bita bɛ Toma wù ba gɛ̀ tɛŋe lɛ Amaŋ, mo Natanya wu Kana kimbe kì Galalee le, mo booŋ ba Jɛbɛdi lɛ, mo booŋ ba ŋgoo ba Jiso bamu bafɛɛ gɛ̀ bee kijusɛ kimimia. Samoŋ Bita ja wu jɛmɛ bo le lɛ, "Nlade bíɛŋ." Bo jɛmɛ wu le lɛ, "Besabɛŋ le be la." Bɛ bo mo bo bu bo gɛɛŋ bo lee a ŋguh le. Geenɛ, bo jiɛnyɛ bo che a joo bo gɛ koo fiɛɛ gɛ.
Lɛ akfuuŋ kɛ a yuude a too, Jiso to wu lɛɛŋ ŋgɛɛmɛ yi joo le, booŋ be ba ŋgoo gɛ̀ baaŋ kɛɛ gɛ lɛ le wu gɛ. Jiso biih bo le lɛ, "Booŋ baŋ, bɛŋ le bɛŋ koo gɛh bíɛŋ?" Bo chvuu wu le lɛ, "Aay." Wu jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ noŋ gwii je kibo kinchiɛɛŋ ki ŋguh le bɛŋ lé bɛŋ kôo fiɛɛ." Bo mo bo noŋ, wu tu wu yage bo ki bo chii, nje bo gɛ̀ koo bíɛŋ yo wesee. Mwa ŋgoo wu Jiso wɛɛ wù Jiso gɛ̀ koŋe doo wu yɛŋ noo, wu mo wu jɛmɛ Bita le lɛ, "Le Tada." No Samoŋ Bita yu lɛ le Tada, wu mo wu jii njú ye ye le, nje wu gɛ̀ bee ye yi yɛse. No wu jile njú ye noo wu mo wu selɛ a joo wu tu wu gɛɛne fɛ Jiso le. Geenɛ, booŋ ba ŋgoo bamu baa tu bo bii a ŋguh le bo chiide gwii kwɛɛ wù nyu wu yisɛ bɛ bíɛŋ. Gɛ bo gɛ̀ baaŋ je yì ndefe le fɛ bo bu kwa gɛ. Bantaŋ gɛ̀ shɛɛ wa njɛ ŋkɛŋɛ mbaanshɛŋ. Bo gɛɛŋ bo fɛsɛ kwa bo yɛŋ ŋgu le wu keede lo yi bika le, bíɛŋ nyu yu, blɛd nyu tɛ fo. Jiso jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ to bɛ bíɛŋ yimi yì bɛŋ kole." Noo Samoŋ Bita gɛɛŋ wu bɛɛŋ a ŋguh le wu chii gwii wu bu kwa wù nyu wu yisɛ bɛ bíɛŋ yì kuge yi gɛ̀ bee gwii kicho mbaanshɛŋ ncho yishɛde (153). No yi gɛ̀ bee wesee nɛ, gwii gɛ̀ baaŋ saayɛ gɛ.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Jiso fɛ mwa lɛme wu kikwɛɛ ki bamii ba nchi
Jiso gɛ̀ ja wu gɛɛŋ wu lee a kilaantɛŋ kì Kafanahum le, kikwɛɛ ki bamii ba nchi kimi gɛ̀ to ki yɛŋ wu le ki ku chiaaŋ wu le ki du lɛ, "Tada, mwa yaŋ wu lɛme gime yeh wu ŋgɛɛse lo, wu le wu kwe wa kimbe kimimia." Jiso jɛmɛ wu le lɛ, "Nlé ntô nfɛ̂ wu?" Geenɛ, kikwɛɛ ki bamii ba nchi kɛɛ chvuu Jiso le lɛ, "Tada, gɛ ŋkooji muh wù taŋlo wo to a wu yeh gɛ. Jɛmɛ gɛh nyu jɛ mwa yaŋ wu lɛme mo wu tɛmɛ. Nle a bvuŋga bvu muh mu kuu, bamii ba nchi nyu tɛ a mɛ kuu. Njɛme muh le lɛ, ‘Gɛ̂nɛ’, wu mo wu gɛɛne lo, ndu muh le lɛ, ‘Tô’, wu mo wu too lo. Ndu tɛ nfwa waŋ le lɛ, ‘Gêe nɛ’, wu mo wu gee lo." Jiso doo wu yu fiɛɛ fì wu jɛme, jwe yuŋ lo wu. Wu jɛmɛ bamii ba gɛ̀ bii wu le lɛ, "Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, ŋge mbaaŋ a n’yɛŋ gɛ muh le Ishwala wù lese kfuu chi finɛ fitele yi ye yaŋ le nɛ gɛ. Nsɛŋe bɛŋ le lɛ bamii wesee le bo ja bimbe le bichii, kɛge a juu saane yo gɛɛne bude a chi seele yo, bo to bo shii bo jii mwɛɛ bɛ bachiji bena wù Ablaham mo Asik mo Yakob woŋ wu Nyo wu fɛwe le, geenɛ, booŋ ba woŋ wuyu le wuboo le ba noŋ bo yi kijibɛ le akfuuŋ fɛ bamii lé bo gê bo beede bo ŋgeji bige." No Jiso jɛmɛ noo wu mo wu du kikwɛɛ ki bamii ba nchi kɛɛ le lɛ, "Wo gɛɛne la, fi lé fi gê noo no wo le wo leesɛ fitele ye yaŋ le." Mwa lɛme wu kikwɛɛ ki bamii ba nchi wuyu mo wu tɛmɛ lo gɛh ki sege.
Jiso bvusɛ banchɛndaa ba debele yi bamii le bafɛɛ
Jiso gɛ̀ daŋ wu bu wuŋ kwege kimbe ki bamii ba Gadala le. Bɛ bamii bafɛɛ tasɛ banchɛndaa ba debele nyu yi bo le. Bamii bayu gɛ̀ bu afuuŋ yì ba gɛ̀ jiiyi bamii yo le, bo gɛ̀ ŋase baaŋ taŋlo muh gɛ fe lo je yo gɛ. Fi kooshɛ lɛ bo gɛ̀ kɛ bo tu bo wane fɛwɛɛwe bo biide lɛ, "Mwa Nyo, wo fii la a bee le? Wo to fɛnɛ ki wo nyâ ŋgɛ bee le kife baaŋ a kojɛ gɛ?" Gɛ̀ bee ŋgoo yi munyuŋa jii kimbe kiyu le mu duude lo. Banchɛndaa ba debele bayu mo bo lɛgɛ Jiso lɛ, "Kii wo, wo nɛ le wo bvusɛ bee, wo chiiŋsɛ bee yi munyuŋa mwege le." Jiso mo wu jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ gɛ̂ɛŋ lo!" Bo mo bo bu, bo gɛɛŋ bo lee yi munyuŋa muyu le. Fi kooshɛ lɛ ŋgoo yi munyuŋa yiyu yichii gɛ̀ kɛŋ yi boh a kiŋkoŋ le, mu shii a mamasi le mu kweeyɛ yo. Bamii ba gɛ̀ chiɛɛne munyuŋa muyu fɛɛ lo, bo gɛɛŋ a kilaantɛŋ le, bo sɛɛŋ fiɛɛ fichii nchensɛŋ fì gɛ̀ kooshɛ bɛ bamii ba banchɛndaa ba debele gɛ̀ bee yi bo le. Fi kooshɛ lɛ kilaantɛŋ kiyu kichii gɛ̀ bu lo ki to ki yɛŋ Jiso le. No bo gɛ̀ yɛŋ wu le, bo lɛgɛ lɛ wu ja gwɛŋ wuboo le.
Jiso fɛ kinchifɛ
No bamii bayu gɛ̀ ja wa bo gɛɛne, fi kooshɛ lɛ bamii gɛ̀ ja bo to bɛ kinchifɛ kimi fɛ Jiso le, nchɛndaa wu debele nyu yi wu le. Jiso doo wu bvusɛ nchɛndaa wu debele wuyu ye yi muh wuyu le, wu mo wu kɛ wu jɛme. Kinchvu ki bamii yɛŋ noo jwe yuŋ bo, bo tu bo maŋe bo duu lɛ, "Gɛ bo gɛ̀ yu wa bo yɛŋ fiɛɛ njɛ finɛ le woŋ wù Ishwala le gɛ."
Bvuŋga bvu Jiso jade faaŋ?
Bamii bamu ja bo to bɛ muh mu wu feeŋ, wu nyu kinchifɛ, nchɛndaa wu debele nyu yi wu le. Jiso fɛ wu, wu jɛme wu ka yɛde mwɛɛ le.
Kwɛse wumu wù gɛ̀ bee ntolo leesɛ fitele yi Jiso le
Jiso ja fo wu kɛŋsɛ yo wu gɛɛŋ kimbe ki Taya bɛ Sidoŋ le. Fi kooshɛ lɛ kwɛse wumu wu Kanan wù gɛ̀ bee yo gɛ̀ ja wu to wu yɛŋ Jiso le, wu bee fɛ wu le lɛ, "O Tada, mwa Nfoŋ Dabi, koo yii fɛ mɛne. Mwa yaŋ wù kwɛse le nchɛndaa wu debele fiinɛ bɛ wu baaŋ." Geenɛ Jiso yu wu gɛ ghaa lo gɛ. Booŋ be ba ŋgoo kɛŋsɛ bo to bo lɛgɛ wu bo jɛmɛ lɛ, "Du kwɛse wunɛ le lɛ wu gɛ̂ɛne. Wu bii wu nyaa njiɛɛsɛ bee le." Jiso chvuu lɛ, "Ba gɛ̀ tuŋ mɛ nyu fɛ bamii ba Ishwala le maa ba le njɛ shóŋ yi ja wa yi lɛsɛ lo." Geenɛ kwɛse wɛɛ ja gɛh wu to wu tuŋ anyuu a Jiso jii wu jɛmɛ lɛ, "Tada, fih gɛh mɛ." Jiso chvuu wu le lɛ, "Gɛ fi nyu chuule ki jo ŋgu yi booŋ noŋ bvú le gɛ." Kwɛse wuyu jɛmɛ lɛ, "Le nchiɛɛŋ chii. Geenɛ bvú to yi boonyi munchvuge mu chiji bo sege wu jii mu gweeyi." Jiso mo wu chvuu wu le lɛ, "O kwɛse wunɛ, mbɛmɛ wo tɛɛme lo. Fi kooshɛ fɛ wo le no wo goone." Gɛh noo mwa ye mo wu tɛmɛ.
Jiso fɛ mwa wumu wù gɛ̀ gwee kika
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo gɛ̀ boh bo fɛsɛ fɛ kinchvu ki bamii gɛ̀ bee fo. Muh mu ja wu to wu tuŋ anyuu a Jiso fwe, wu jɛmɛ wu le lɛ, "Tada, koo yii fɛ mwa yaŋ le. Wu gwee kika, wu yɛne ŋgɛ baaŋ. Wu jade wu gwe fɛntaŋ, wu ja wu gwe a joo le. Mbe nto bɛ wu fɛ booŋ buŋ ba ŋgoo le bo moŋ sɛŋ ki bo fɛ wu." Jiso jɛmɛ lɛ, "O oo! Kiŋgogɛ kì achiji kì baaŋ lee gɛ fitele yi Nyo le gɛ. Nlé ŋgê nyûme bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ? Nlé ŋkâaŋ shɛ́ŋ bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ? Bɛŋ to bɛ mwa wuyu fɛnɛ bɛŋ nya mɛne." Bo gɛɛŋ bɛ wu, Jiso waŋ nchɛndaa wu debele wù gɛ̀ bee yi mwa wɛɛ le wu bu, wu mo wu tɛmɛ lo kimimia.
Gɛh sege yu, muh mu gɛ̀ bee yeh yi buunɛ yiyu le, gɛ̀ bee kiyo kì yiide nyu ye ye le. No wu leese yu, wu mo wu waŋ lɛ, "Jiso wu Nasalɛ, wo goone la a bee le? Wo to ki wo lɛ̂ɛshɛ lo bee? Ŋkee wo chuule. Le wo wù Yuude wù ja fɛ Nyo le." Jiso waŋ kiyo kì yiide kiyu, wu jɛmɛ lɛ, "Baŋ lo, wo bu yi muh wunɛ le." Kiyo kì yiide mo ki ge muh wuyu gwe fɛkuu wu tu wu tage, ki jaŋ fɛwɛɛwe, ki mo ki bû ye ye le.
Jiso bvusɛ banchɛndaa ba debele yi muh le
Jiso bɛ booŋ be ba ŋgoo daŋ mamasi wuyu bo bu wuŋ kwege, kimbe ki bamii ba Gɛlasɛŋ le. No wu gɛ̀ bude a ŋguh le, wu tasɛ bɛ muh mu wù kiyo kì yiide gɛ̀ njiiŋse bɛ wu, wu bu afuuŋ yì ba gɛ̀ jiiyi bamii yo le. Muh wuyu to wu chee afuuŋ yiyu le. Muh nyu gɛ yu wù taŋlo wu kaaŋ wu mo bɛ bancha gɛ. Kiŋgane kì duude le ba gɛ̀ leese wu kinfaŋa le, ba kaaŋ chiaaŋ ye bɛ bancha, wu suume bancha bayu, wu saayɛ binfaŋa biyu. Gɛ muh gɛ̀ kɛme bvuŋga bvù taŋlo wu jijɛ wu le gɛ. Muh wuyu tu wu shɛŋe a manta mayu le wu bɛɛne wu bude yi bambegɛ le antaŋ bɛ fɛnshɛ, wu wanɛ, wu shooshi ye ye bɛ ata.
No wu yɛŋ Jiso le baaŋ je yì ndefe le, wu legɛ wu to wu tuŋ anyuu a wu jii, wu waŋ fɛwɛɛwe lɛ, "Jiso Mwa Nyo, Nyo wu le Kikwɛɛ ki Mwɛɛ Munchii lɛ, wo fii la a mɛne? Nlɛge wo a jee chi Nyo le lɛ keefɛ wo nyâ mɛ ŋgɛ gɛ." Wu gɛ̀ jɛme noo, nje Jiso gɛ̀ waŋ wa lɛ, "Kiyo kì yiide kinɛ, bû lo yi muh wunɛ le." Jiso biih wu le lɛ, "Jee chuŋ le yɛɛŋ." Wu chvuu lɛ, "Jee chaŋ le lɛ kinchvu, nje bee duude lo." No wu chvuse noo, wu mo wu lɛgɛ Jiso wesee lɛ keefɛ wu kuŋ bɛ bo woŋ wuyu kwɛɛ le gɛ.
Gɛ̀ bee ŋgoo yi munyuŋa mù duude jii mwɛɛ yi mbɛɛsɛ le fo. Biyo bì yiide biyu mo bi lɛgɛ Jiso lɛ, "Wo chiiŋsɛ bee nyu a munyuŋa mwege le bee lee yi mu le." Jiso bɛɛŋ. Biyo biyu mo bi bu yi muh wuyu le, bi gɛɛŋ bi lee yi munyuŋa muyu le. Ŋgoo yi munyuŋa muyu gɛ̀ bee njɛ banchvuge bafɛɛ. Mu sɛŋ mu boh a kiŋkoŋ kɛɛ le, mu shii a mamasi wuyu le, mu kweeyɛ yo. Bamii ba gɛ̀ chiɛɛne munyuŋa muyu ja fo, bo fɛɛ lo, bo gɛɛŋ bo sɛɛŋ saaka wuyu a laantɛŋ bɛ bantɛ ba yo le. Bamii tu bo yuge, bo bude bo too ki bo to bo yɛŋ fiɛɛ fì kooshi le.
Geenɛ, bɛŋ tu duu fiena lɛ, ‘Nɛ muh kɛme fiɛɛ fì taŋlo wu fih chiji kɛnɛ bwee yu, wu ja wu jɛmɛ chiji bɛ bwee le lɛ fiɛɛ fiyu le Kobaŋ’, fì le lɛ le wa fi Nyo, tu bɛŋ baaŋ ka bɛɛŋ gɛ lɛ wu jo fiɛɛ fiyu wu fi chiji kɛnɛ bwee yu gɛ. Bɛŋ gee noo, bɛŋ gee jɛ yi Nyo tuu fiɛɛ fì achiji nje kinche kena ki woŋ kì bɛŋ yɛyi bamii yu. Mwɛɛ mumu ka nyume tɛ yu wesee njɛ munɛ mù bɛŋ gee."
Fiɛɛ fì taŋlo fi chɛŋe bɛ muh
Jiso ka wu tɛɛŋ bamii bo to, wu jɛmɛ bo le lɛ, "Bɛŋ bachii bɛŋ yêgɛ bɛŋ yû fiɛɛ fì njɛme, bɛŋ kɛɛ chuule. Gɛ fiɛɛ nyu yu a kfuuŋ fì leese yi ye yi muh le fì yiisɛ wu gɛ, le fiɛɛ fì bude a wu shɛŋ fì taŋlo fi yiisɛ wu. [
Fitele fì kwɛse wumu wù gɛ̀ bee muh wu kituŋ gɛ leesɛ yi Jiso le
Jiso gɛ̀ ja fo, wu gɛɛŋ kimbe ki bilaantɛŋ bì Taya bɛ Sidoŋ le. No wu gɛnɛ yo, wu lee yeh yimi le wu goone gɛ lɛ muh kɛɛ lɛ wu le yo gɛ. Geenɛ, bamii kɛɛ gɛh lo. Kwɛse wumu gɛ̀ bee yo kiyo kì yiide nyu yi mwa ye wù kwɛse le. Kimimia no wu yu kune Jiso, wu mo wu to wu gwe bikaa bie le. Kwɛse wuyu gɛ̀ bee muh wu Glek, gɛ wù gɛ̀ bee muh wu Bajuu gɛ. Ba gɛ̀ boyi wu Fonishia woŋ wù Silia le. No wu gwe noo, wu mo wu lɛgɛ Jiso lɛ wu bvusɛ nchɛndaa debele wuyu yi mwa ye le. Jiso chvuu wu le lɛ, "Chinɛ bo ya bo nyaŋɛ booŋ, nje gɛ fi joŋe ki ba jo ŋgu yi booŋ ba noŋ bvú le gɛ." Kwɛse wuyu chvuu wu le lɛ, "Le nchiɛɛŋ chii. Geenɛ, sege booŋ jii mwɛɛ bvú to yi boonyi munchvuge mu gweeyi fɛkuu" Jiso mo wu jɛmɛ wu le lɛ, "Nje fiɛɛ fì wo chvuse finɛ, wo taŋlo wo gɛ̂ɛne fiuŋ, nchɛndaa debele wuyu le wu chinɛ wa mwa yo le." Kwɛse wuyu mo wu ja wu tuu jiŋ fɛ yeh le, wu doo wu gɛɛŋ wu yɛŋ mwa gime fɛnta nchɛndaa debele wuyu nyu wu bu wa.
Muh chvuu wu le a kinchvu ntɛnɛɛ lɛ, "Muh wu N’yɛyɛ, mbe nto bɛ mwa yaŋ fɛ wo le nje kiyo kimi le ye ye le, kì gee muh tu kinchifɛ. Kiyo kiyu to kichufɛ wu ki noŋ fɛkuu, bifuu tu bi bude a wu mu wu ŋgeji bige, wu jade wu tɛɛnyi. Njɛmɛ lɛ booŋ buŋ ba ŋgoo bvusɛ kiyo kiyu, bo moŋ sɛŋ." Jiso yu noo, wu jɛmɛ lɛ, "O oo! Kiŋgogɛ kì baaŋ lee gɛ fitele yi Nyo le kinɛ gɛ! Nlé nyû bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ? Nlé ŋkâaŋ shɛ́ŋ bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ? Bɛŋ to bɛ mwa wuyu fɛnɛ bɛŋ nya mɛne." Bo mo bo jo mwa wuyu bo tu bo too bɛ wu fɛ Jiso le. No kiyo kiyu yɛŋ Jiso le, ki mo ki chûfɛ mwa wuyu kimimia wu gwe fɛkuu wu tu wu biiŋse fo, bifuu bude amu. Jiso biih chiji mwa wuyu le lɛ, "Fiɛɛ finɛ gɛ̀ kɛ sege la?" wu chvuu lɛ, "Fi gɛ̀ kɛ wu, wu baaŋ shige. Kiyo kiyu le ki noŋ wa wù kiŋgane le kiŋgane le fɛ ŋgu le mo a joo le ki goone ki ki yuuyɛ lo wu. Nɛ wo taŋlo wo ge fiɛɛ, kii wo, wo koo gɛh lo yii fɛ bee le, wo fih bee." Jiso biih wu le lɛ, "Lɛ laa ntaŋlo ŋge fiɛɛ la? Nyo taŋlo wu ge fiɛɛ fichii fɛ muh wù le wu leesɛ fitele yi ye ye le." Kimimia chiji mwa wuyu mo wu jaŋ fɛwɛɛwe lɛ, "Nle nleesɛ fitele yi Nyo le. Gêe lɛ ŋka nleesɛ nfe lo noo." Jiso doo wu yɛŋ kinchvu ki bamii le ki lege ki too ki taashi fɛ wù gɛ̀ bee fo, wu waŋ kiyo kì yiide kiyu wu jɛmɛ lɛ, "Wo, kiyo kì yiide kinɛ kì gee mwa wunɛ jɛme gɛ, wu yuge gɛ tɛ mwɛɛ gɛ, njɛme wo le, bû yi mwa wunɛ le, wo gɛɛŋ lo! Keefɛ wo ka wo lêe ye ye le gɛ!" Kiyo kiyu jaŋ fɛwɛɛwe, ki ka kichufɛ mwa wuyu, ki noŋ wu a je yì befe le, ki mo ki bû ye ye le. Wu tu wu gime fɛkuu njɛ kiŋkwe ki muh. Bamii ba duude yɛŋ noo, bo tu bo duu lɛ, "Wu le wu kwe wa." Jiso jijɛ wu yi kibo le wu chiaasɛ wu, wu lɛɛŋ we.
Jiso fɛ bamii ba duude
Jiso gɛ̀ ja wu bu yeh yi buunɛ yɛɛ le, wu gɛɛŋ wu lee a Samoŋ yeh. Gɛ̀ bee mwɛɛdɛ Samoŋ chɛne bɛ kin’ya. Bo lɛgɛ lɛ Jiso fih wu. Wu gɛɛŋ fɛ wu gɛ̀ gime fo, wu lɛɛŋ a wu we, wu waŋ kin’ya kiyu, ki chinɛ wu le wu tɛmɛ. Kimimia, kwɛse wɛɛ mo wu ja we wu bijɛ fiɛɛ bo ji.
Jiso doo wu bude a ŋguh le, lɛ wu fɛsɛ kwa, bɛ muh mu wu a kinlaantɛŋ ki yu le tasɛ bɛ banchɛndaa ba debele bo fuuŋse wu. Bo che wa ye ye le baaŋ wu jiɛnyi kichinɛ kiyɛse, wu chee nyu afuuŋ yì ba gɛ̀ jiiyi bamii yo le. Wu ka chee gɛ fɛ yeh le gɛ. No wu yɛŋ Jiso le, wu mo wu saa wu chinɛ kitada, wu gɛɛŋ wu gwe a wu jii, wu waŋ bɛ bvuŋga lɛ, "Jiso, Mwa Nyo, Nyo wu le Kikwɛɛ ki Mwɛɛ Munchii lɛ, wo goone la a mɛne? Kii kii, keefɛ wo nyâ mɛ ŋgɛ le gɛ." Wu gɛ̀ jɛme noo nje Jiso gɛ̀ bee wu waŋ wa kiyo ki debele kiyu lɛ ki bû yi muh wuyu le. Ki to ki tu ki chuufe wù kiŋgane le kiŋgane le ba koode lo wu, ki ba koo ba kaaŋ chiaaŋ mo bikaa bɛ ncha fɛ ba tu ba chiɛɛne. Bo gɛ̀ kaaŋ noo, wu suume gɛh lo, kiyo kiyu mo ki chuufe wu, wu mo wu tu wu lege wu gɛɛne nchvuuŋ.
Jiso mo wu biih muh wɛɛ le lɛ, "Jee chuŋ le yɛɛŋ?" Wu chvuu lɛ, "Jee chaŋ le kinchvu." Wu gɛ̀ chvuse noo nje banchɛndaa ba debele gɛ̀ bee bo chiiŋ lo yi ye ye le. Banchɛndaa bayu lɛgɛ Jiso lɛ keefɛ wu chiiŋsɛ bo nyu a kintuge kì shiide nɛ ŋooŋŋ le gɛ. Gɛ̀ bee ŋgoo yi munyuŋa yimi jii mwɛɛ yi mbɛɛsɛ le fo, banchɛndaa ba debele bayu mo bo lɛgɛ Jiso lɛ wu chiiŋsɛ bo bo boh bo gɛɛŋ bo lee nyu yi munyuŋa muyu le. Wu bɛɛŋ. Bo mo bo bu ye yi muh wuyu le, bo daŋsɛ bo gɛɛŋ bo lee yi munyuŋa muyu le. Mu sɛŋ mu boh a kiŋkoŋ le, mu shii a mamasi wɛɛ le, mu kweeyɛ yo.
Bamii ba gɛ̀ chiɛɛne munyuŋa muyu yɛŋ fiɛɛ fì gɛ̀ kooshɛ le, bo ja fo, bo baa lo legɛ, bo gɛɛŋ bo sɛɛŋ saaka wuyu a kilaantɛŋ bɛ bantɛ ba yo le. Bamii tu bo yuge, bo bude bo gɛɛne ki bo yɛŋ tɛ fiɛɛ fì kooshi le. Bo to fɛ Jiso be bee fo, bo yɛŋ muh wɛɛ le, banchɛndaa ba debele baa chinɛ wa wu le, wu shii mbebe Jiso le, wu jii njú, bvufee bwe kaasɛ wa bvu tu fo. Bo faŋ baaŋ.
Nsɛŋe bɛŋ nchiɛɛŋ lɛ, bamii bamu lɛme fɛnɛ bo nyu gɛ bo to bo yu wuŋ wu kwe gɛ fɛ bo yɛŋ mo fɛ Nyo sage bvunfoŋ bwe fo gɛ."
Nfiɛɛnɛ yi Jiso kusɛ
Gɛ̀ bee gɛh njɛ aju nyaaŋ, no Jiso jɛme mwɛɛ munɛ, wu jo Bita bɛ Joŋ mo Jɛm bɛ bo bɛɛŋ yi mbegɛ wumu le lɛ wu gɛɛŋ wu buunɛ. Wu gɛɛŋ wu doo wu buune, nfiɛɛnɛ ye ja yi kusɛ, nju ye tɛ kusɛ yi tu yi baaŋ yi lale nɛ mwawmwawmwaw. Fi kooshɛ lɛ bamii bafɛɛ, nyu Musɛ bɛ Alaja gɛ̀ bee bo ja bo bunɛ bo tu bo jɛme bɛ Jiso. N’yulɛ wù Nyo baaŋ yi bo le. Bɛ bo jɛme kune kwe yi Jiso gɛ̀ kɛme ki wu gɛ̂ɛŋ wu kwe Yɛlusalɛm ki fi gê fi to fi kojɛ no Nyo gɛ̀ gɛlɛ.
Bo gɛ̀ jɛme noo, Bita bɛ Joŋ mo Jɛm lefɛ goge lo bo. Bo doo bo kaŋsɛ, bo yɛŋ no n’yulɛ wù Nyo baaŋ ye yi Jiso le, bo ka bo yɛŋ bamii bafɛɛ baa le bo lɛme bɛ wu. Bamii ba bafɛɛ bayu doo bo baa bikaa, Bita ja wu bunɛ wu jɛmɛ Jiso le lɛ, "Chiji Kikwɛɛ, fi joŋe no bee le fɛnɛ. Chinɛ bee jooŋ chúŋ yishɛde, yimi nyu yo, yimi nyu yi Musɛ, yimi nyu yi Alaja." Wu gɛ̀ jɛme noo, wu kee gɛ mo fiɛɛ fì wu jɛme gɛ.
Lɛ bo bijɛ bo yɛŋ muh mu wu ja wu tu wu wanɛ a kinchvu kɛɛ ntɛnɛɛ lɛ, "Muh wu N’yɛyɛ, kii wo bijɛ gɛh fɛ mwa yaŋ le. Kagɛ mwa yaŋ wunɛ nɛ. Kiyo kimi jade kichufɛ wu ki noŋ, wu tage, wu funɛ, bifuu bude a wu mu. Ki gɛɛne lo bɛ wu, gɛ ki bɛme lɛ wu yɛnɛ gɛ. Mbe nlɛgɛ wa booŋ buŋ ba ŋgoo lɛ bo bvusɛ kiyo kiyu bo moŋ sɛŋ."
Jiso yu noo, wu jɛmɛ lɛ, "O oo! Kiŋgogɛ kì achiji kì baaŋ lee gɛ fitele yi Nyo le gɛ. Nlé nyû bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ, nlé ŋkâaŋ shɛ́ŋ bɛ bɛŋ ŋgɛ̂ɛŋ mbû nɛɛ?" Wu mo wu jɛmɛ chiji mwa wɛɛ le lɛ, "Tô bɛ mwa yo fɛnɛ!" Wu jo wu doo wu too bɛ wu, nchɛndaa debele wɛɛ ka wu chiaasɛ mwa wɛɛ wu noŋ fɛkuu, wu tage. Jiso waŋ kiyo kì yiide kiyu ki bu yi mwa wɛɛ le, wu mo wu tɛmɛ. Jiso mo wu nya wu chiji le. Bamii bachii yɛŋ bvuŋga bvù le bvu Nyo le, jwe yuŋ bo.
Jiso ka wu jɛmɛ kune baŋgɛ be bɛ kwe ye
No bo gɛ̀ baaŋ bo kɛme kiŋgha ki mwɛɛ munchii mù Jiso gɛ̀ gee le, wu ja wu jɛmɛ booŋ bɛ ba ŋgoo le lɛ,
Jiso bɛ Bɛsebu
Jiso gɛ̀ bvusɛ banchɛndaa ba debele yi muh mu le nyu kinchifɛ. No nchɛndaa wu debele wuyu gɛ̀ bu, muh wuyu mo wu kɛ wu jɛme. Kinchvu ki bamii yɛŋ noo bo kɛmɛ lo kiŋgha baaŋ.
Muh mu bo le gɛ̀ goone ki wu gwô, wu mo wu chuŋ nyu kintuŋ kinchiɛɛŋ ki fwa wu kikwɛɛ ki bachiji kintanyɛ. Jiso kaŋ lɛ, "Keefɛ muh ka wu môŋ gɛ!" Wu mo wu kuŋ kintuŋ ki muh wuyu le ki mo ki kâasɛ ki tu fo.
Bamii ba Joŋ gɛ̀ tuŋ baa ja, Jiso mo wu kɛ wu jɛme kinchvu ki bamii le kune Joŋ, wu biide lɛ, "Bɛŋ chi bude bɛŋ gɛɛne nchvuuŋ ki bɛŋ gɛ̂ɛŋ bɛŋ yɛŋ nyu la le? Gane chì fii fede chi shiŋshi le? No gɛ nyu noo gɛ, bɛŋ chi bude bɛŋ gɛɛne bɛŋ yɛde nyu la le? Muh wù susɛ ye bɛ njú yì bonɛ ye le? Bɛŋ yêgɛ bɛŋ yû, bamii ba suse ye bɛ njú yì tɛɛme kwa bo jii bikwɛɛ biboo bo to bo nyu gɛh nyu anto. Bɛŋ chi gɛɛne noo ki bɛŋ yɛ̂ŋ nyu la le? Muh wu ntuŋ wu Nyo le noo? Ɛɛŋ, tu bɛŋ chi bɛŋ yɛŋ. Nsɛŋe bɛŋ le lɛ, wu fede muh wu ntuŋ wu Nyo. Le wu wù ba gɛ̀ saŋ kune wù Nyo duu lɛ,
‘Yêgɛ yû, nlé ŋgê nchiiŋsɛ muh waŋ wu ntuŋ wu sa wo fwe,
wu lé wu gɛ̂ɛŋ wu sêesɛ je yo fɛ wo too.’
Nsɛŋe bɛŋ le lɛ antɛnɛɛ a bamii ba le wa yi kikwɛɛ ki nshɛŋ le too bude mɛɛse, gɛ muh nyu yu wù kuge wu fede Joŋ gɛ. Geenɛ, muh wu le muh wù shige antɛnɛɛ a bvunfoŋ bvu Nyo, le wu wù kuge wu fede wu."
Bamii bachii mo bamii ba gɛ̀ koode ŋwa yu no Jiso jɛme lɛ Joŋ gɛ̀ bee muh wu ntuŋ wu Nyo bo bɛɛŋse lɛ bvunfoŋ bvu Nyo le bvù chaaŋ, nje bo tɛ gɛ̀ bɛɛŋ Joŋ leesɛ bo a joo Geenɛ, Bafalashii mo bamii ba gɛ̀ kee banchi ba Nyo chuule gɛ̀ faŋ fiboo ntaŋ wù Nyo gɛ̀ too bɛ wu nje bo gɛ̀ faŋ lɛ keefɛ Joŋ leesɛ bo a joo tɛ gɛ.