Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
IYesu kwulu obinɛ efa inɛ
Dafi iYesu dzata imbe na le lu nɛ, obinɛ nghi efa kyɛdɔn, le kweela gbɛɛ, <<Di eyi elela, Ongwɛ iDevedi!>>
Ngwi o yɛ lu onufozu nɛ, obinɛ ntona si ba mbon, man o byi ma gbɛɛ, <<Ema noyɛyɛ gbɛɛ ani ka yagba kwulu ema inɛɛ?>> A gbɛɛ, <<Ɛɛn, Otsɛ.>>
Nɛ o kye abɔ gbo ma inɛ si gbɛɛ, <<No kyɔ dafi oyɛyɛ onuunu mgbi ema dzɛ mani>> ta inɛ mgbi ama kwulu. IYesu kwo ma adɔ kpɔklɔɔ gbɛɛ, <<Di gbɛɛ ema nu inggisɛ onyi ye odzɛ mi ungwɔnɛ ba na.>> Nghaduu a tasɛ ka kye odzɛ mgban gbɔ kpatsɛ ɛsɛ na duu.
A kwulu obinɛ efa inɛ
Ngwi emi iYesu le dzata iJeriko nɛ, ijiji inggisɛ kyɛdɔn. Inggisɛ ama obinɛ efa sɔto ondoofɛ, ngwi a fwo gbɛɛ iYesu le nyɛ ofɛ na nɛ, a kweela gbɛɛ, <<Otsɛ, Ongwɛ iDevedi, di eyi elela!>>
Ijiji inggisɛ ntona kyɔkyɔ yi ama di nya ma gbɛɛ nu ma dede, kpaa a nghao kweela duu gbɛɛ, <<Otsɛ, Ongwɛ iDevedi, di eyi elela!>>
IYesu kwulɛsɛ di kwu ma ela, si byi ma gbɛɛ, <<Li alungwɔ mina ema gbɛɛ ni ani kyɔ ema ele?>>
A nu uka gbɛɛ, <<Otsɛ, i mina eyi odinɛ.>>
IYesu si di ma elela man kye abɔ gbo ma inɛ. Labɔlabɔ mata inɛ kwulu loma man a kyɛdɔn.
IYesu kwulu ongyulɔ obinɛ inɛ mi iBɛtisaida
A ba iBɛtsaida, man inggisɛ angbeka kye ongyulɔ obinɛ ba wa tɛkyɛ nu iYesu gbɛɛ no kye abɔ gbon. O byi ongyulɔ obinɛ na abɔ di kyon tasɛ dzata ogalu. Ngwi o kyanggwɔ kyin inɛ di kye abɔ ban nɛ, iYesu byun gbɛɛ, <<Abu di ungwɔɔ?>>
Obinɛ na ndinɛ kɛ esho si gbɛɛ, <<Ani di ibyi inggisɛ, a to dafi ekwɔ mani le kyikyɛ kpatsɛ.>>
IYesu diyɛ kye abɔ gbon inɛ. Ta inɛ mgban kwulu, inɛ mgban yɛ, man o di alungwɔ duu saan. Nɛ iYesu won ofɛ lu udɛ, di won ola gbɛɛ, <<Ka yɛ kɛ ogalu na wuba.>>
IYesu ngyɛlu inggisɛ ikplima
Ta iYesu dzata ewo igeli iTiru yɛ nyɛ iSidon, lu utɔ iGalalia tɔ lu ayɛsɛ mgbi iDekapoli, igeli iwyo ntonani.
Inggisɛ angbeka kye inggisɛ nkyadɔ di li fyonmfye ogbɔdzɛ ba mbon, si tɛkyɛ nun gbɛɛ no kye abɔ gbon ewo.
Nghanɛ o kyon lu enggengga, dzata ibyi inggisɛ ntonani, iYesu gbe ongwufabɔ wonkɛ adɔ. Man o kyanggwɔ tokɛ ongwufabɔ di kye bɛ inggisɛ na mi idɛ. Ta iYesu ndinɛ kɛ esho diyɛ sandu man o nyan gbɛɛ, <<Efata!>> (Itan gbɛɛ, <<kwulu!>>). Mi ungwɔ ngwi iYesu kyɔ nɛ, adɔ mgbi inggisɛ na kwulu, idɛ mgban di shɛta ta o wita ogbɔdzɛ tɔ saan.
IYesu kwo ma adɔ gbɛɛ nu ma ka nya inggisɛ onyi ba. Nghaduu ngwi o le kwunewo okwo ma adɔ nɛ, a nghao le kiyayi ogbɔdzɛ mi ele. Nɛ ama duu ungwɔ okwulewo na kyi gbɛlu ma sɔ. A gbɔgbɛɛ, <<O kyɔ alungwɔ duu saan, o nu ama okyadɔ fwo di nu emi ikplima gbɔdzɛ.>>
IYesu kwulu iBatimayɔ inɛ
Nɛ a si luba iJeriko. Dafi iYesu yi engwafɔɔn yi ibyi inggisɛ wafɔ ungwonyi le tasɛ dzata igeli nɛ, inggisɛ obinɛ ngwu a li kwun di iBatimayɔ (itan di, Ongwɛ iTimayɔ), sɔdzɛ ewo ofɛ le bibɔ. Ngwi o fwo gbɛɛ li iYesu ongwi iNadzareti nɛ, o wita okweela gbɛɛ, <<iYesu, Ongwɛ iDevedi, di ani elela!>>
Ibyi inggisɛ kwɔn di nyan gbɛɛ non yile ondu tukwu shili-shili, kpaa o kweela nghaabɔ ogbugbe gbɛɛ, <<Ongwɛ iDevedi, di ani elela!>>
Ta iYesu si kwulɛsɛ gbɔgbɛɛ, <<Kwun ela na.>> A si kwu obinɛ na ela gbɛɛ, <<Dzɛ yi atsa! Kyato nto! O le kwu abu ela.>> O si gbe angwuto mgban ngwuta mi agya oka, kyato vla kɛ mbi iYesu.
Nɛ iYesu byun gbɛɛ, <<Li alungwɔ ngwi abu mina gbɛɛ ni ani kyɔ abu ele?>>
Inggisɛ obinɛ na gbɛɛ, <<Otsetse, ani mina gbɛɛ n ki dinɛ.>>
Ta iYesu gbɛɛ, <<Lu, oyɛyɛ onuunu mgbi abu ngyɛlu abu ootse.>> Vla-vla ma jo inɛ mgban kwulu o di diyɛ kyɛdɔ iYesu mi ofɛ le lu.
IYesu kwulu obinɛ obibɔ inɛ
Dafi iYesu le to kwɛkwɛ mi iJeriko nɛ, inggisɛ obinɛ oka sɔdzɛ mi ondoofɛ, le bibɔ. Mi onɔ ngwi o fwo ibyi inggisɛ le nyɛ nɛ, o byita ungwɔ nle kiyayi mani. A nyan gbɛɛ, <<Li iYesu ongwi iNadzareti le nyɛ.>>
O kwu ela mi ela okwukwo gbɛɛ, <<IYesu, Ongwɛ iDevedi, di ani elela!>>
Ama nto iyayi mbon fan ela nyan gbɛɛ no tukwondu, kpaa o di kwu ela okwukwo nghaangha, <<Ongwɛ iDevedi, di ani elela!>>
Nɛ iYesu kwulɛsɛ woola gbɛɛ nu ma kye inggisɛ obinɛ na ba mbon. Ngwi o ba kwɛkwɛ nɛta, iYesu byun gbɛɛ, <<Li alungwɔ ngwi abu mina gbɛɛ ni ani kyɔ abu ele?>>
O gbɛɛ, <<Otsɛ, ani mina odinɛ.>>
IYesu si gbɔ yan gbɛɛ, <<Inɛ no kwulu lo abu; oyɛyɛ mgbi abu nu abu yɛɛ saan.>> Labɔlabɔ mata, o si dinɛ, kyɛdɔ iYesu, dile tsɛ Imgbasho. Ngwi inggisɛ duu di ungwɔnɛ nɛ, ama kpaa tsɛ Imgbasho.
IYesu kwulu inggisɛ nbinɛ kyɛ ifu inɛ
Dafi iYesu kyikyɛ le kɛ nɛta, o di ongyulɔ ongwu nbinɛ kyɛ ifu. Engwafɔɔn byun gbɛɛ, <<Otsetse, li emɛ kyɔ obube, inggisɛ nɛ naadi ama omban, ngwi a mban binɛ kyɛ ifu?>>
Nɛ iYesu gbɛɛ, <<Li inggisɛ nɛ naadi ama omban kyɔ obube ba, kpaa ungwɔnɛ kyɔ ikyegbɛɛ idɔ mgbi Imgbasho no tso ambɛ mi oshishe mgban. Dafi onɔ ka desho nɛ, li kyɛmɛ ngwi eyi ka kyidɔ mgbi Ongwu ndɔ ani esɔ nani. Otu kyɛma, ngwi inggisɛ onyi ka kyidɔ wuba. Ngwi Ani ka dzɛ ɛsɛ nɛ nɛ, Ani li osa mgbi ɛsɛ.>>
Ngwi o gbɔdzɛ nɛ ngha nɛ, o kyanggwɔ tokɛsɛ, o bwili ekyɛ mi anggwɔ si kye gyuwo ongyulɔ na inɛ. O nyan gbɛɛ, <<Lu, ka ngwunɛ mi uta mgbi iSilon>> (ita iyi nɛ gbɛɛ deesɔ). Nɛta ongyulɔ na lu ka ngwunɛ, si yɛ luba udɛ le dinɛ.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Ongyulɔ ndzɛ yi otsoma ba wa kwonkɛ iyayi si nyan gbɛɛ, <<Otsɛ, ni abu gbela yɔ, o ka nu ani yɛɛ saan.>>
IYesu naabɔ gbon ewo nyan gbɛɛ, <<Ani gbela, yɛɛ saan.>> Plɛ nɛta otsoma mgban gbosa. Ta iYesu nyan gbɛɛ, <<Di gbɛɛ abu nya inggisɛ onyi kpaa ungwɔnɛ ba. Kpaa lu, ka kye ewabu tso mbi ama ofifɛ mgbi Imgbasho di nu umba ngwi iMose wo ema ola mani, otso obwɛndɛ mboma.>>
Engyulɔ angbeka kye inggisɛ nkwulu afɔ yi abɔ ba mbon, ladzɛ amukwu. Ngwi iYesu di oyɛyɛ onuunu mgbi ama nɛ, o nya inggisɛ otummya na gbɛɛ, <<Ka teeyi ba, ongwani; a dzita abu yi ali ibwubwe.>>
Mi ungwɔnɛ nɛ, etsetse mgbi ola mgbi iMose angbeka gbɔ yi ewoma gbɛɛ, <<Inggisɛ nɛ le fya Imgbasho ito!>>
Ngwi iYesu ye ewodzɛ mgbi ama nɛ, o gbɛɛ, <<Kyɔsinɛ ngwi ema le tsɛwodzɛ ibwubwe mi itukwu nghaa? Li ole nghao sunɔ ba: li ogbɛɛ, <A dzita abu yi ali ibwubwe,> naadi ogbɛɛ, <Kyato kyikyɛ>? Kpaa li ikye ni ema ye gbɛɛ Ongwɛ Inggisɛ dzɛ yi mfye mi ɛsɛ nɛ odzɛ inggisɛ ta yi ali ibwubwe...>> Ta o nya inggisɛ ntummya ma gbɛɛ, <<Kyato, kye amukwu mgbi abu lu udɛ.>> Ongyulɔ ma si kyato lu udɛ.
nɛ inggisɛ nwaawaa abɔ dzɛ imbe nani. Ngwi a le pita itɔdzɛ okye abɔ byi efu dulu ongwufabɔ mbi iYesu nɛ, a byun gbɛɛ, <<Li ola ongyɛlu inggisɛ ootse mi egbe otonyewoo?>>
IYesu nya ma gbɛɛ, <<Kini inggisɛ mgbi ema onyi dzɛ yi mmala, ma i gbɛsɛ wokɛ ishɛ mi egbe otonyewo ma, o ka dulun tɔ lo? Nghanɛ inggisɛ nghao dzɛ yi oyabɔ ngha mmala! Li ola okyɔ osuse mi egbe otonyewo.>>
Ta o nya inggisɛ na gbɛɛ, <<Na abɔ mgbi abu.>> Nɛ o na abɔ man i yɛɛ saan dafi oka nani.
Awo bwa Onowa iSaimɔn ladzɛ esɛ, man a nya iYesu odzɛ mgban. Nghanɛ o kɛ mbon, yan abɔ kyilen sɔkunto. Awo na dzanta man o si wita ogbe ungwogye nu ma.
IYesu ngyɛlu inggisɛ otsoma
Inggisɛ ndotsoma ba mbi iYesu wa kwakwafɔ esɛ tɛkyɛ nun gbɛɛ, <<Ni abu mina yɔ, o ki nu ani yɛɛ saan.>>
Ngwi iYesu li di elela kpakpa nɛman o na abɔ mgban gbo inggisɛ na ewo di nyan gbɛɛ, <<Ani mina; yɛɛ saan!>> Plɛ nɛta otsoma dzanta man ootse mgban ngyɛ.
Ta inggisɛ angbeka nghi enɛ wa to, kye inggisɛ ngbikye tukwu esɛ le ba mbi iYesu. Dafi a yagba kyon kaka mbi iYesu ba ikye ibyi inggisɛ nɛ, a ka flɛ ikpendu mi ikye mgbi iYesu yɛyɛ man kyon tashulu yi amukwu wa lakiyayi iYesu. Ngwi iYesu di oyɛyɛ onuunu mgbi ama nɛ, o nya inggisɛ ngbikye tukwu esɛ na gbɛɛ, <<Ongwɛ, a dzita abu yi ali ibwubwe mgbi abu.>>
Etsetse mgbi ola mgbi iMose angbeka sɔto mmanani, a le tsɛwɛ mi itukwu mgbi ama gbɛɛ, <<Kyɔsinɛse inggisɛ nɛ gbɔdzɛ ngha? O le kwu Imgbasho shanyɛ! Li emɛ ka dzɛ inggisɛ ta yi obube se Imgbasho yuon ta baa?>>
Plɛ nɛta, iYesu ka ye mi onodzi mgban gbɛɛ li ungwɔ ngwi a le tsɛwɛ mi itukwu mgbi ama joaali, man o nya ma gbɛɛ, <<I kyɔsinɛ ngwi ema le tsɛwɛ itɔ ungwɔ ntonɛ? Li ole nghao sunɔ ba: onya inggisɛ ngbikye tukwu esɛ na gbɛɛ, <A dzɛ abu ta yi ali ibwubwe,> naadi o gbɛɛ, <Kyato, kyelu obutu mgbi abu kyikyɛ>? Nghaduu li onu ema ye gbɛɛ Ongwɛ Inggisɛ dzɛ yi mfye mi ɛsɛ nɛ odzɛ inggisɛ ta yi ali ibwubwe…>> O nya inggisɛ ogbikye tukwu esɛ na gbɛɛ, <<N nya abu, kyato, kyelu obutu mgbi abu lu udɛ.>> O kyato, kyelu obutu mgban si kyikyɛ mi inai ma duu. Ungwɔnɛ kwulu ali inggisɛ duu ewo man a si tsɛ Imgbasho, le gbɛɛ, <<Eyi yama di itɔ ungwɔnɛ ye ba!>>
Inggisɛ nkwulu abɔ
Onoka nɛ iYesu kɛ ozu okwakye mgbi emi iJuda, man inggisɛ nkwulu abɔ dzɛ ele. Angbeka mi ele le pita itɔdzɛ ni ama kye abɔ byi efu nun obube, nghanɛ a gbe inɛ fyakwun ikye odi non ka ngyɛlu inggisɛ na ootse mi egbe otonyewo yɔ. Nɛ iYesu nya inggisɛ okwulu abɔ na gbɛɛ, <<Kyato dzɛkunto mi inai ali inggisɛ duu.>>
Ta iYesu byi ma gbɛɛ, <<Li ole nghao li ola mi egbe otonyewo: okyɔ osuse naadi okyɔ obube, odulu oshishe watɔ naadi ongwɔɔngwɔ?>> Kpaa a gbɔdzɛ onyi ba.
O kyidi ma kpatsɛ yi itingga man i kakan ewo lu byulu mi itukwu otiishu mgbi ama nani, iYesu nya inggisɛ na gbɛɛ, <<Na abɔ mgbi abu.>> O nan tɔ, man abɔ mgban byakpa yɛɛ saan.
Inggisɛ ongwu iYesu ngyɛlun otsoma
Dafi iYesu dzɛ mi igeli oka nɛ, inggisɛ oka ba mbon ongwu otsoma gban ewo sɔ. Ngwi o di iYesu nɛ, o lakɛ esɛ kye inɛ tukwu esɛ, tɛkyɛ nun gbɛɛ, <<Otsɛ, ni abu ki gbela, o ka yagba nu ani yɛɛ saan.>>
IYesu na abɔ gbon ewo nyan gbɛɛ, <<Ani gbela, yɛɛ saan!>> Mi onɔ na ta otsoma ngyɛ lon.
Inggisɛ angbeka si kye inggisɛ ngwu alewo mgban kwulu mi amuku, a fya okyon kaka ozu okyon lakiyayi iYesu.
Kpaa dafi a tu ofɛ okyɔ ngha ba ikye ibyi inggisɛ nɛ, a lu ka tɔkɛ ikpendu, kyon nyɛ ikpendu mi amuku nyɛ idzidzɛ ibyi inggisɛ nghataa lu iyayi iYesu.
Dafi iYesu di oyɛyɛ onuunu mgbi ama nghanɛ, o gbɛɛ, <<Uka, a kye ali ibwubwe mgbi abu ta abu mkpa.>>
Ta emi iFarasi bɛyi etsetse mgbi ola, wita otsɛwodzɛ gbɛɛ, <<O tsɛwɛ gbɛɛ ongwu li ali inggisɛ? Odzɛ na li ito! Li Imgbasho yuon ka dzata inggisɛ yi obube!>>
Nghaduu ngwi iYesu ye ewodzɛ mgbi ama nɛ, o byi ma gbɛɛ, <<Li ali ewodzɛ ngwi ema le tsɛ mi itukwu mgbi ema da? Li ekyɛ nghao li adzɛ ba: Li ogbɛɛ, a dzita abu yi ali ibwubwe mgbi abu naadi li ogbɛɛ: <Kyato kyikyɛ?> Kpaa li ikye onu ema ye gbɛɛ Ongwɛ Inggisɛ dzɛ yi mfye mi ɛsɛ nɛ odzɛ inggisɛ ta yi ali ibwubwe...>> O gbɔ yi inggisɛ ngwu alewo mgban kwulu na gbɛɛ, <<Ani le nya abu kyato, kyelu amuku mgbi abu lu udɛ.>> Labɔlabɔ mata, inggisɛ ngwu alewo mgban kwulu na kyato dzɛkunto mi inɛ mgbi ama, o kyi kyelu amuku mgban ongwi a kyon wele ba ma lu udɛ le tsɛ Imgbasho.
Inggisɛ owaa abɔ
Mi egbe otonyidɔ oka nɛ, iYesu kaka ozu okwakye mgbi emi iJuda le tso, nɛ inggisɛ oka wodzɛ ele ongwu abɔ abugye mgban waawaa. Emi iFarasi bɛyi etsetse mgbi ola gbe inɛ fyakwun ikye nu ma di ni o ka bwe inggisɛ na mi egbe otonyidɔ yɔ, ni ama tu itɔdzɛ okye abɔ byi ele kwun elikwɔ. Nghaduu iYesu ye ewodzɛ mgbi ama otsɛɛtsɛ man o si nya inggisɛ owaa abɔ na gbɛɛ, <<Kyato wa dzɛkɛ mi iyayi mgbi ali inggisɛ duu.>> Ta o kyato wa kwulɛsɛ dzɛkɛ.
Nghanɛ iYesu nya ma gbɛɛ, <<Ani le byi ema ita, li ole li ola mgbi eyi ngwi li ayin okyɔɔkyɔ mi egbe otonyidɔ: li okyɔ osuse naadi li okyɔ obube, li odulu oshishe naadi li odzili oshishe?>>
IYesu ndinɛ di ma kpatsɛ si nya inggisɛ owaa abɔ na gbɛɛ, <<Na abɔ mgbi abu.>> O si kyɔ ngha, ta abɔ mgban yɛɛ saan.
Oyɛyɛ onuunu mgbi ongyukwo oblakwutsɛ mgbi emi iRoma
Dafi iYesu ngyɛlu odzɛ ogbɔɔgbɔ yi ibyi inggisɛ tsatsadu nɛ, o si kaka iKapenahun. Mi igeli na, ongbidɔ mgbi ongyukwo oblakwutsɛ oka ngwu kpan itukwu saan dotse dzɛ kwɛkwɛ okwulu-kwulu. Ongyukwo oblakwutsɛ mgbi emi iRoma nɛ si fwo odzɛ mgbi iYesu, o dɔ engyukwo emi iJuda angbeka esɔ gbɛɛ nu ma ka nyan no ba wa ngyɛlu ongbidɔ mgbi ongwu ootse. Nɛ a ka tɛkyɛ nu iYesu gbɛɛ, <<Inggisɛ nɛ mina abɔ oyaaya mbi abu kyɛmɛ-kyɛmɛ. Ikyekyɛ ɛsɛ mgbi eyi kpan itukwu, o di mbɛ eyi ozu okwakye.>> Nɛ iYesu si wafɔ yi ama.
Dafi iYesu dzɛ kwɛkwɛ okaka udɛ nɛ, ongyukwo oblakwutsɛ mgbi emi iRoma na dɔ emi okan angbeka esɔ nu ma ka nyan gbɛɛ, <<Otsɛ, ka nu ewabu okakewo wuba, ikyena ani mɛ ongwu abu ka ba onufozu mgbi ani ba. Ani mɛ okɛ mbi abu ba. Nghanɛ gbɔ elodzɛ ta ootse mgbi ongbidɔ mgbi ani ka ngyɛ. Ikyena ani abuen kpaa n li inggisɛ nbyidzɛ abɔ mfye, yi emi oblakwutsɛ mi abɔ ani, ni ani nya ongwunɛ gbɛɛ, <Lu,> o li lu. N di li gbɔ yi oka gbɛɛ, <Kwa> o di li ba. N di li nya ongbɛ mgbɛn gbɛɛ, <Kyungwɔnɛni,> o di li kyɔ ngha.>>
Ngwi iYesu fwo odzɛ nɛ nghanɛ, i kwulun ewo yan, o kyata inɛ mbi ibyi ama nkyan iyikpa ma si gbɛɛ, <<N nya ema, n tu itɔ oyɛyɛ onuunu nshewo itɔ nɛ ye ba, kwo mbi emi Israi kpaa.>> Engyesɔ ntona yɛ lu udɛ ka tu ongbidɔ na yɛɛ saan.
man ongyaa oka dzɛ imbe na ngwu onodzi obube non dotse fulu mɛ onova iwyodegyata, o kilɛ li yagba zunto kpaakpa gbɛ ba. Ngwi iYesu din nɛ, o kwun ela ba iyayi si nyan gbɛɛ, <<Ongyaa, a shɛ abu adita mi ootse mgbi abu!>> O kye abɔ gbon, labɔlabɔ nɛta, o si kyato dzɛkunto kpaakpa man le tsɛ Imgbasho.
IYesu kɛ udɛ inggisɛ iFarasi
Egbe otonyidɔ oka nɛ, iYesu kɛ le ka gye oga mi udɛ mgbi inggisɛ iFarasi imɔ oka, a si kye inɛ fyakwun. Nɛta inggisɛ oka ngwu afɔ yi abɔ weeni ba mbi iYesu. Nɛ iYesu byi ama otso ola mgbi iMose bɛyi emi iFarasi ita gbɛɛ, <<Ola mgbi eyi noofɛ ongyɛlu ootse mi egbe otonyidɔ naadi i nu ba?>> Kpaa a dede shilididi. Ta iYesu byi inggisɛ na abɔ, man o ngyɛlun ootse di dzanta non lu.
IYesu ngyɛlu inggisɛ iwyo otsoma
Ngwi iYesu tɔ ofɛ le kɛ iJerosalin nɛ, o nyɛ otsee mgbi iSamaria bɛyi iGalalia. Dafi o le kɛ oka kaka agwɔ oka nɛ, emi otsoma nghi iwyo si tun. A kwulɛsɛ mbombo si kwun ela mi ela okwukwo gbɛɛ, <<iYesu, Ongyukwo, di eyi elela!>>
Dafi iYesu di ma nɛta, o nya ma gbɛɛ, <<Lu na, ka kye ewema tso ama ofifɛ mgbi Imgbasho.>> Ngwi a tɔ ofɛ le kɛ nɛta, otsoma gbosa loma.
Onyi mi idzidzɛ mgbi ama di dafi otsoma gbosa lon nɛta, o yidɔ ba le tsɛ Imgbasho mi ela okwukwo. O ba wa lakɛ esɛ mi iyayi iYesu yɛ tan angba. O li inggisɛ iSamaria. IYesu byita gbɛɛ, <<Li inggisɛ iwyo ngwu otsoma gbosa loma baa? Inggisɛ egyanɛ ntona kɔ? Inggisɛ onyi kpaa yidɔ o wa tsɛ Imgbasho ba se li ingyoga nɛ taa?>> Man o nyan gbɛɛ, <<Kyato lu, oyɛyɛ onuunu mgbi abu nu abu watɔ.>>
IYesu ngyɛlu inggisɛ ootse mi ondu ibu
Onɔ oka nɛ, iYesu di yidɔ kɛ iJerosalin mi oga mgbi emi iJuda. Ibu mmala dzɛ ogalu iJerosalin ngwi a li kwun di Onufɛ Ogalu Mmala ngwi dzɛ yi iwulu opo nghi eda, iyin mi ondu iHibru li iBɛtesda. Ibyi inggisɛ ama ndotse lato opo ntonani, ama obinɛ, ama ogbikye tukwu esɛ, bɛyi ama ngwu alewo kwulu. [Ongyesɔ li kyɛ esho wa kaka eni nani, di kyɔ akpeni: inggisɛ ongwu ababɔ nkaka mi onɔ ngwi akpeni le gbo na yɔ, ali ootse mgban duu li ngyɛ.] Inggisɛ oka nose ladzɛ mmanani ngwu dotse onova osudiwyo diwyegyata. Onɔ ngwi iYesu din ladzɛ mmana di difwi gbɛɛ o dzɛ mi ootse na onɔ kɛ nɛ, o byun gbɛɛ, <<I mina abu gbɛɛ ni ootse mgbi abu ngyɛɛ?>>
Inggisɛ ootse na si nu uka gbɛɛ, <<Ongyukwo, ani dzɛ yi inggisɛ onyi nka ya ani abɔ kye ani kaka ibu onɔ ngwi a kyɔ akpeni ba. Ni ani le fya gbɛɛ nin kaka ta inggisɛ oka li teyi ani.>>
Nɛ iYesu nyan gbɛɛ, <<Kyato! Kyi kyelu obutu mgbi abu, kyikyɛ.>> Labɔlabɔ mata ootse mgban ngyɛ; o kyi kyelu obutu mgban si kyikyɛ.
Mi egbe ngwi ungwɔnɛ kyɔ ma li egbe otonyewo,
O diyɛ kɛ igeli iKana mi ayɛsɛ mgbi iGalalia imbe ngwi o kyata eni yɛɛ eneekwɔ nani. Ongbodzi inggisɛ idɔ mgbi utɔ oka ongwan la ootse mi ɛsɛ iKapenahun. Ngwi inggisɛ nɛ fwo gbɛɛ iYesu dzata iJudia luba iGalalia nɛ, o si kɛ mbon ka tɛkyɛ nun gbɛɛ no ba wa bwe ongwan ongwu ndotse kaka ikwongye nani.
Nɛ iYesu nyan gbɛɛ, <<Se ni ema di ambɛ yi ungwɔ okwulewo bayɔ ema ka noyɛyɛ ba.>>
Ongbodzi inggisɛ idɔ mgbi utɔ na gbɛɛ, <<Ongyukwo, ba vla duuse ni ongwani wa kwulu.>>
IYesu gbɛɛ, <<O ka yagba lu, unka ka kyɔ ongwabu ba.>> Inggisɛ na gbela yi odzɛ ngwi iYesu gbɔ nɛ taman o si lu.
Ngwi o kale kɛ ofɛ mani engbidɔ mgban wa nyan gbɛɛ ewo gbosa lo ongwan. O byi ma onɔ ngwi ewo gbosa lon mani, a gbɛɛ, <<Li obyi onyi mi onɔ ngwi awo dzanta.>>
Man otsɔn difwi dafi li onɔ na yɛyɛ ngwi iYesu gbɛɛ, <<Ongwabu ka dzɛ oshishe.>> Nɛta ongwu yi etɔ mgban duu noyɛyɛ.
Li ambɛ okwulewo ongwu fan ngwi iYesu kyɔ mi onɔ ngwi o dzata iJudia luba iGalalia aani.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Mi onɔ mata ongyaa nle yɛ eyi mɛ onova iwyodefa ba mi iyikpa mgbi iYesu wa kye abɔ gbon ondu angwuto. O gbɔ yi ewon gbɛɛ, <<Ni ani kye abɔ gbon gbo-gbo angwuto kpata, ootse mgbi ani ka ngyɛ.>>
IYesu kyata din, si gbɛɛ, <<Fyumfye itukwu, ongwani; oyɛyɛ onuunu mgbi abu ngyɛlu abu ootse.>> Man ootse mgbi ongyaa na si ngyɛ mi onɔ nani.
Ongyaa oka kpaa dzɛ mmana ngwu teka ogyiiyɛ onova iwyodefa. O gyisɔ kwuba mi abɔ mgbi ama obwe ootse, di kye mbelu ungwɔ ngwi o sulun duu, ngwi ewo kika gbosa nɛ ootse nghao kɛɛkiyayi. Ngwi o fwo odzɛ iYesu nɛ, o si gbuokɛ idzidzɛ inggisɛ wa kye abɔ gbon angwuto mi iyikpa, ikyekyɛ o tsɛwɛ gbɛɛ, <<kini ani kye abɔ gbon angwuto kpaa ta, ootse mgbɛn ka ngyɛ.>> Labɔlabɔ nɛ eyi odɛɛdɛ mgban dzɛ man o si difwi mi idzidzɛ ewo mgban dafi isɔ na gbosa mani.
Mi idzidzɛ inggisɛ ntona, ongyaa oka dzɛ le yeeyi mɛ onova iwyodefa. O kye mbelu aludu mgban duu mbi ama obwotse, kpaa onyonyi yan abɔ ba. O kaka ifu ibyi inggisɛ ntona wa kye abɔ gbo iYesu ondu angwuto mi iyikpa, labɔlabɔ mata eyi dzɛ lon.
IYesu gbɛɛ, <<Li emɛ kye abɔ gbo ani?>>
Ama duu le tangwɛ, iPyita gbɛɛ, <<Ongyukwo, ibyi inggisɛ ama nkpakɛkɛ wo abu yɛ mba yi abu nɛ abu le byita gbɛɛ: <Li emɛ kye abɔ gbo ani ewoo?> >>
Nghaduu iYesu gbɛɛ, <<Inggisɛ kye ewo gbo ani, bana n kwu ambɛ dafi mfye tɔ mbi ani mani.>>
Ongyaa na di dafi ongwu dzɛ mi odaada wuba nɛ, o ba yi ewo otsaatsa wa kwɛsɛ mi iyayi mbi iYesu. O gbɔ mi inɛ mgbi inggisɛ tsatsa dafi i kyɔ se ongwu kye abɔ gbon ondu angwuto, ngwi ewo mgbi ongwu kpa di gbosa mina mani.
Nɛ iYesu nyan gbɛɛ, <<Ongwongyaa, oyɛyɛ mgbi abu onuunu dulu abu tɔ. Lu mi iyu.>>
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Ongwongyaa ikwukwɔ bɛyi ongyaa ndotse
Dafi iYesu le gbɔdzɛ nɛ, ongye ogbe inggisɛ teyi ba wa gbe akwafɔ kwɛsɛ mi iyayi mbon si gbɛɛ, <<Ongwani ongwu ongyaa kuma kwulu ta aani. Nghaduu ba wa kye abɔ mgbi abu gbon, ta o ka dzɛ oshishe.>> IYesu si kyato yi engwafɔɔn kɛ yan.
Ngwi iYesu kaka udɛ ongye ogbe inggisɛ teyi wa di ama ofo elete yi ibyi inggisɛ tole wulu nɛ, o gbɛɛ, <<Lu enggengga na, ongwongyaa nɛ kwulu ba kpaa o le nanuna.>> A si shan isha. Ngwi a nu ibyi inggisɛ ntona tasɛ nɛ, iYesu kaka ifoozu ka byi ongwongyaa na mi abɔ, man o kyato.
Man onyi mi idzidzɛ mgbi ama oteyi mi ozu okwakye mgbi emi iJuda, iyin di iJaru badzɛ imbe nani, ngwi o dili iYesu nɛta o si lankɛ esɛ mi iyayi, diyɛ tɛkyɛ nun saan gbɛɛ, <<Ongwani ongyaa ongwu ongbungbɛ le kwulu, tsuutsu ba wa kye abɔ mgbi abu gbon ewo azukwu ni ewo mgban gbosa no dzɛ oshishe.>> Nghanɛ iYesu wafɔ yan.
Ijiji inggisɛ kyan iyikpa kwuba, imbe flengba lon.
Ngwi a ba udɛ ongye oteyi ozu okwakye mgbi emi iJuda nɛ, iYesu di imbe yɛɛ yuu yi akwɔ bɛyi ikwu otseetse mi ela okwukwo. O kaka ifun di nya ma gbɛɛ, <<I kyɔsinɛ ngwi ema nu imbe suusu yi ikwu otseetse ngha? Ongwɛ nɛ kwulu ba kpaa o nanuna ta.>> Nghaduu a shan isha.
Onɔ ngwi o nu ma tasɛ nɛman, o kyi kyelu ama omban bɛyi engwafɔ mgban nghi eta ntona kaka ifoozu imbe ngwi ongwɛ se ladzɛ mani. O kpalun abɔ nyan gbɛɛ, <<Italita kumi!>> (Itan gbɛɛ, <<Ongwongyaa ongbungbɛ, ani le nya abu gbɛɛ, kyato!>>). Labɔlabɔ nɛta ongwongyaa na kyɛɛ dzɛkunto le kyikyɛ yilili kpatsɛ (o li onova iwyodefa). Mi ungwɔnɛ i kwulu ma ewo saan.
<<Ma li alungwɔ ngwi ani ka kye inggisɛ emi etɔ nɛ mba yan? A to sinɛ? A to dafi ɛngbɛ ama nto ifyidu le kwu ewoma ela gbɛɛ:
<<Eyi gbla ema ozuna,
kpaa ema shufwe ba,
Eyi shashi ibɔ,
kpaa ema tsukwu ba!
Lubana iJɔn okyɔ iBatisima ba, o li gye ungwogye ba, di li wa eneekwɔ ba; ema gbɛɛ: <Esɛ dɔn ikye.> Ongwɛ Inggisɛ ba le gye diyɛ wa, kpaa ema li gbɛɛ: <Dii, o li inggisɛ okyɔ nggwɔ yi inggisɛ ofya ɛbyɛ di li oka ama ogbɛ udza ifyɛɛ bɛyi emi ali ibwubwe.> Nghaduu ozoyeye li tso otsitsi tɔ mbi ama nkyɛdɔn mani.>>
Owagbai ongyaa kye engyie kyi iYesu afɔ
Inggisɛ iFarasi oka bɔ iYesu ungwogye ongwi onɔdɛ mi udɛ mgban, o ka sɔkɛ imbe ogye ungwogye. Onɔ ngwi ongyaa owagbai ngwu dzɛ igeli na, ka fwo dafi iYesu le gye ungwogye mi ozu mgbi inggisɛ iFarasi nɛ, o kye ikpɔkpɔ alabasta mgbi engyie ogbungbɛ,
Nɛ inggisɛ oka ba, a li kwun di iJaru, o li ongyukwo mi ozu okwakye mgbi emi iJuda, o kwɛsɛ mi iyayi iYesu, si tɛkyɛ yan gbɛɛ no kɛ udɛ ongwu. Ikyekyɛ ongwan ongwu ongyaa onyi kpokpo, ngwu mɛ onova iwyodefa, le fyikwu.
Dafi iYesu le kɛ nɛ, ibyi inggisɛ tukwun kpakpa.
Onɔ ngwi iYesu le gbɔdzɛ nɛ mata, inggisɛ oka mi udɛ iJaru, ongyukwo mi ozu okwakye mgbi emi iJuda na ba, o gbɛɛ, <<Ongwabu ongwu ongyaa na kwulu wa: Ka kaka Otsetse ewo wuba.>>
Ngwi iYesu fwo nghanɛ, o nya iJaru gbɛɛ, <<Ka teeyi ba, dzɛ yi oyɛyɛ onuunu, ta ootse mgban ka ngyɛ.>>
Dafi iYesu ka kaka udɛ iJaru nɛ, o gbela onu inggisɛ onyi kpaa kaka ozu yan ba, se li iPyita yi iJɔn bɛyi iJɛnsi yi otsɔ ongwongyaa na bɛyi onɔn ta. Ali inggisɛ duu le tsukwu dile kyelela mi ikye ongwɛ nani. Nghaduu iYesu gbɛɛ, <<Ka tsukwu ba na, lubana ongwɛ nɛ kwulu ba, o nanuna ta.>>
Ama duu shan isha ikwangha, ikyekyɛ a ye gbɛɛ di o kwulu. Kpaa ngwi iYesu byin abɔ nɛ, o gbɛɛ, <<Ongwani, kyato!>> Ta oshishe mgban yɛ, man o kyato plɛ. IYesu si nya ma gbɛɛ, nu ma kye ungwogye non gye. I kwulu ama o mban ma ewo, nghaduu iYesu wo ma ola gbɛɛ nu ma ka nya inggisɛ onyi ungwɔ nkyɔ nɛ ba.
Ikwu iLadzaru
Onɛnɛ inggisɛ ngwu a li kwun di iLadzaru dotse. O kyɛ mi iBetani, mi agwɔ mgbi iMeri bɛyi ongwunɔn iMata. IMeri nɛ, li ongwu ongwunɔn iLadzaru onɛnɛ ladzɛ esɛ mi ootse aani, di li ongwu kpɔɔ ka wa kye engyie ogbungbɛ kyi iYesu afɔ di kye fɔlu mi otu mgban. Nghanɛ emi ongwunɔn engyaa deesɔ mbi iYesu gbɛɛ, <<Otsɛ, ongwu nkpaabu itukwu na dotse.>>
Mi onɔ ngwi iYesu fwo ungwɔnɛ mata, o gbɔgbɛɛ, <<Ootse nɛ ka ngyɛ mi ikwongye ba. Ei, li mi ikye okwɔkwɔ mgbi Imgbasho adzi ni Ongwɛ Imgbasho tu okwɔkwɔ mi ele.>> IYesu di iMata yi ongwunɔn ongwu ongyaa bɛyi iLadzaru kpan itukwu. Nghaduu, ngwi o fwo gbɛɛ iLadzaru dotse nɛ, o diyɛ dzɛ imbe ngwi o dzɛ na egbe efa kpɔɔ.
Ta o nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Yidɔ kɛ iJudia na.>>
A gbɛɛ, <<Otsetse, li enggeengga ngwi emi iJuda fya otsɛ abu akwutsɛ, nghanɛ abu diyɛ le kɛ imbe naa?>>
IYesu gbɛɛ, <<Obyi li iwyodefa mi egbe baa? Inggisɛ nkyikyɛ mi onɔ ka tsiishi ba, ikyekyɛ o li di osa ongwi ɛsɛ nɛni. Li mi onɔ ngwi o kyikyɛ mi otu mata ngwi o li tsiishi, ikyekyɛ osa dzɛ ba.>>
Ngwi o gbɔdzɛ nɛ nyɛ nɛ, o kiyayi onya ma gbɛɛ, <<Okeyi iLadzaru nuna, kpaa n le kɛ ele oka kyilen una.>>
Engwafɔɔn nu uka gbɛɛ, <<Otsɛ, ki non nuna yɔ, o ka tu iyu.>> IYesu le gbɔdzɛ ikwu mgbi iLadzaru, kpaa engwafɔɔn tsɛwɛ gbɛɛ o le gbɔdzɛ una onana mgbi atta nɛni.
Nɛta o si nya ma mi ododa gbɛɛ, <<ILadzaru kwulu,
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
IYesu nu akpeni kwulu
IYesu si kaka uwaa man emi ongwafɔɔn kyɛdɔn. Vla nɛta, onikyɔ awo gbokyɛɛ mi utɔ nani, nghanɛ akpeni le kadu yaokɛ uwaa. Nghaduu iYesu le nuna. Emi ongwafɔɔn kɛ ka kyilen, nyan gbɛɛ, <<Otsɛ, dulu eyi tɔ! Di eyi le dzili!>>
O nya ma gbɛɛ, <<Ema ngwu oyɛyɛ onuunu mgbi ema shanyɛ nɛ, i kyɔsinɛ ema dzɛ yi imio kpakpa ngha?>> Ta o si kyato kyɔkyɔ yi awo bɛyi akpeni nani, i si kwulu tsiin.
I kwulu inggisɛ ntona ewo man a byita gbɛɛ, <<Nɛnɛ li ali itɔ inggisɛ dɛn? Ngwi awo yi akpeni kpaa li fwon!>>
Dafi onɔ dzɛ kwɛkwɛ ogbɛsɛ nɛ, engwafɔɔn ba mbon wa gbɛɛ, <<Imbe nɛ li ifoshɛ, onɔ di gbɛsɛ wa, nu ibyi inggisɛ ntonɛ ofɛ nu ma lu, zukwu nu ma lu emi agwudɛ ka gya ewoma ungwogye.>>
IYesu gbɛɛ, <<Dzɛ mbisɔ a ka lu ba. Nu ma ungwogye nu ma gye na.>>
A gbɛɛ, <<Eyi dzɛ yi ibredi nghi eda ta yi abatsa efa.>>
O gbɛɛ, <<Kye wa nin na.>> Ta o woola ni ibyi ntona sisɛ mi oshɛ. O kyelu ibredi eda bɛyi abatsa efa ntona si kyile inɛ esho, ta Imgbasho angba man kye mwalu ibredi ntona kye nu engwafɔ mgban, engwafɔɔn si kye gha ibyi inggisɛ ntonani. Ama duu gye tolo, engwafɔ iYesu di sa ambulu ama nsisi ma mi uya nghi iwyodefa. Mmbwo inggisɛ ama ngye ungwogye ma mɛ dafi engyulɔ idubu eda hini, a kye engyaa yi ɛngbɛ wele ba.
Mi ikyegbe nɛ, iYesu lu le ka tu ma, le kyikyɛ mi ikye eni.
Nghanɛ iYesu kwu engwafɔɔn ela ba mbon di gbɛɛ, <<Elela kyɔ ani wo inggisɛ ntonɛni; bana a to yi ani mɛ egbe eta waani yi unkonyi ogyeegye ba. N mina owo ma ofɛ lu yi enbwa ifu ba, adzi nu ma ka kwu anadza mi ofɛ ba mani.>>
Engwafɔ mgban nu uka gbɛɛ, <<Li mi ole eyi ka tu ibredi mi ifoshɛ nɛ mɛ obyi ibyi inggisɛ ntonɛ enbwa?>>
IYesu si byita gbɛɛ, <<Ema dzɛ yi ibredi eminɛ?>>
A gbɛɛ, <<Li nghi egyafa bɛyi engwɛ abatsa bwee.>>
O nya ibyi inggisɛ nu ma sisɛ mi ombulu. Ta o kyi kyelu ibredi egyafa yi engwɛ abatsa ntona, ngwi o ta Imgbasho angba nɛ, o kye mwalu di kye nu engwafɔ mgban, man a yilen kye gha ibyi inggisɛ ntonani. Ama duu gye di tolo. Ngwi nyɛ nɛta, engwafɔɔn kyi gbelu ambulu ama nsisi ma mbwo uya egyafa. Mmbwo inggisɛ ama ngye ungwogye ma li idubu enɛ, engyaa yi ɛngbɛ wele ba.
Udza IDracama
Ngwi iYesu yi engwafɔɔn wa kaka iKapenahun nɛ, ama ogbɛ udza IDracama ba mbi iPyita wa byun gbɛɛ, <<Otsetse mgbi ema nɛ li kpa udza ifyɛɛ mgbi ozu okwukwo osunu Imgbasho mi iJerosalin lo?>>
O gbɛɛ, <<Ɛɛn, o li kpa.>> Ngwi iPyita wa kaka ozu nɛta, iYesu li inggisɛ ongwu ababɔ ogbɔdzɛ. O byita gbɛɛ, <<Abu tsɛwɛ sinɛ, iSaimɔn? Li mbi ele ngwi utɔ emi ɛsɛ li gbɛ udza ifyɛɛ, li mbi engwɛ ma engyulɔ naadi li mbi inggisɛ angbeka?>>
Nɛ iPyita nu uka gbɛɛ, <<Li mbi inggisɛ angbeka.>> Ta iYesu gbɛɛ, <<Ngyɛse emi ongwɛ ma wele ba.>> <<Nghaduu ni eyi ka foola mgbi ama bayɔ, lu utɔ ka ngwi alii. Kye mmbweni ongwi ababɔ ngwi abu kwu ma; kwulun ondu ta o ka tu iwai awuya. Kyelu kye wa nu ma mi ikye udza ifyɛɛ mgbi ani yi abu.>>
Andundu ngweeni
Mi egbegbeegbe ngwi iYesu yɛ le luba ogalu nɛta enbwa dɔn. O dili andundu mi ondoofɛ, si kɛ kwɛkwɛ kpaa tu unka mi ele ba sede afɛ ta. O si gbɔ yan gbɛɛ, <<Abu ka wa owawa wuba!>> Labɔlabɔ mata ekwɔ na ngweeni.
Ngwi engwafɔɔn dili ungwɔnɛ nɛ, ewo waa loma man a byita gbɛɛ, <<I kyɔsinɛse andundu nɛ ngweeni vla ngha?>>
IYesu nu uka gbɛɛ, <<N le nya ema otsitsi, ni ema noyɛyɛ di dzɛ yi itukwu efefa bayɔ, ema ka kyungwɔ ngwi a kyɔ yi ekwɔ andundu nɛ ta ba, kpaa ema ka yagba nya unggwɔ gbɛɛ, <kye ewabu lu ka ngwuta wokɛ ekyoo okwukwo> o dika kyɔ ngha yɛyɛ. Alungwɔ ngwi ema bɔ mi ibɔ di noyɛyɛ yɔ, a ka nu ema.>>
Onikyawo gbokyɛɛ, gbe akpeni le yaokɛ uwaa jo uwaa dzɛ kwɛkwɛ osulu. IYesu ladzɛ ifu uwaa kye ikye dɔdzɛ ungwɔ okye ikye dɔ efu le nuna, engwafɔɔn kyilon, a byun gbɛɛ, <<Otsetse, ni eyi mbe eni kwulu kpaa li itɔdzɛ mbi abu ba lɔ?>>
O gbokyɛɛ, feela yi awo diyɛ nya akpeni gbɛɛ, <<Dede! Dzɛ shilididi!>> Man awo kwulu, imbe yɛɛ tsiin!
O nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Kyɔsinɛ ngwi ema tsimio ngha? Ema sulu oyɛyɛ onuunu walo?>>
Idzidzi kwulu ma, a yɛ byi ewoma gbɛɛ, <<Nɛnɛ li emɛ? Ngwi awo bɛyi akpeni kpaa li fwon?>>
Mi onɔ na, dafi onɔ le gbɛsɛ wa, nɛ engwafɔ mgban ba mbon, wa nyan gbɛɛ, <<Imbe nɛ li ifoshɛ, onɔ di kɛ byulu. Nu inggisɛ ntonɛ ofɛ zukwu nu ma lu ogalu ama nto kwɛkwɛ ka gya ungwogye abuoma gye.>>
Nghaduu o gbɛɛ, <<Ema kye ungwɔ nu ma gye na.>>
A nyan gbɛɛ, <<Nana ka mɛ udza ofyia egyata mgbi inggisɛ idɔ onyi! Ni eyi ka mbe itɔ udza na kpakpa ogya ibredi nu ma gyee?>>
O byita gbɛɛ, <<Ema sulu ibredi olɔlɔ nghi eminɛ? Kɛ ka kyidi na.>>
Ngwi a kɛ ka kye gbɔlu nɛ, a gbɛɛ, <<IBredi olɔlɔ nghi eda yi abatsa efa.>>
Nghanɛ iYesu nu ma elodzɛ gbɛɛ, nu ma nu inggisɛ ntonɛ duu sisɛ ibwi-ibwi mi oshɛ indinda nɛni. Man a si sisɛ mi otsotsa, ideli ideli bɛyi ngwusefa dɔn iwyiwyo. Ngwi o kyi kyelu ibredi eda yi abatsa efa ntona, di kyile inɛ esho nɛ, o kye angba nu Imgbasho man kye mwalu ibredi ntonani. Kye nu engwafɔɔn gbɛɛ nu ma kye gha ibyi inggisɛ ntonani. O di kye ghalu abatsa efa ntona gyaakye ma duu. Ama duu gye tolo. Engwafɔ mgban kye salu ambulu ibredi yi abatsa nsisi ma mbwo uya iwyodefa kyɛɛ-kyɛɛ. Mmbwo engyulɔ ama ngye ma li idubu eda.
O di engwafɔ mgban tole gbili yi akpeni, ikyekyɛ awo le nu ma okakewo, mi obyi enɛ ongwi ikyegbe o tɔ ka tu ma, le kyikyɛ mi ikye eni. O ba dafi o ka wa nyɛ ma mani, kpa ngwi a di dafi o le kyikyɛ mi ikye eni nɛ, a tsɛwɛ gbɛɛ o li onodzi inggisɛ ikwukwɔ. Man a gbobakwɔ, ikyekyɛ ama duu din tsimio.
Mi onɔ nata, o si nya ma gbɛɛ, <<Fyumfye itukwu na! Ka yama mio ba na, li ani.>> Nɛ o kaka uwaa yi ama man awo kwulɛsɛ akponyi. Ta ewo fwɛ loma tsatsa,
IYesu byi inggisɛ idubu enɛ enbwa
Mi egbe ntona ibyi inggisɛ angbeka di kwakye. Dafi a dzɛ yi unkonyi kpaa ngwi a ka gye ba nɛ, IYesu kwu engwafɔɔn ela ba mbon si nya ma gbɛɛ, <<Elela kyɔ ani wo inggisɛ ntonɛni; a to yi ani mmɛnɛ egbe eta waani, ma a dzɛ yi unkonyi ogyeegye ba. Kini ani nu ma ofɛ gbɛɛ nu ma lu udɛ yi enbwa ifu yɔ, a ka kwanadza mi ofɛ, ikyesinɛ angbeka kyɛ imbe otunto.>>
Emi ongwafɔɔn byun gbɛɛ, <<Nghanɛ li mi ole mi ifoshɛ nɛ ngwi inggisɛ ka tu ibredi mɛ obyi ma enbwa?>>
IYesu byi ma gbɛɛ, <<Li ibredi eminɛ ngwi ema dzɛyan?>> A gbɛɛ, <<Egyafa.>>
O nya ibyi inggisɛ ntona gbɛɛ nu ma sisɛ mi ombulu. Ngwi o kye gbɛlu ibredi egyafa ntona di ta Imgbasho angba nɛ, o kye mwalu gbe nu engwafɔɔn gbɛɛ nu ma gha ibyi inggisɛ ntonani, a si kyɔ ngha. A di dzɛ yi engwɛ abatsa kpaa gwee, iYesu di ta Imgbasho angba mi engwɛ abatsa ntonani di nya engwafɔɔn nu ma kye gha ma. Inggisɛ ntona gye di tolo. Ngwi a gye nyɛ nɛ, engwafɔɔn kye salu ambulu ama nsisi ma mbwo uya egyafa.
Inggisɛ mɛ dafi idubu enɛ to mi onɔ nani. Ngwi iYesu nu ma ofɛ nu ma lu nɛta,
IYesu lɔ inggisɛ onya tɔ mi ozu okwukwo osunu Imgbasho mi iJerosalin
Tegblifan dafi a le dzata ogalu mgbi iBetani nɛ, enbwa dɔ iYesu. O di andundu kwo mbombo yi afɛ mi efu yugu-yugu, o si kɛ oka kyidi kaba awawa to ele. Ngwi o ka to itan nɛ, o yama tu unkonyi ba se afɛ ta, ikyena li onɔ mgban owa owawa ba. O si nya ekwɔ na gbɛɛ, <<Inggisɛ onyi ka yama tu awawa mbi abu gye wuba.>> Emi ongwafɔɔn fwo dafi o gbɔ ngha mani.
Andundu ongwɔngwɔ
Mi egbegbe, ngwi a le lu nɛ, a di andundu na ngwɔ wita kyɛ akpa lu ikyen. Ta iPyita wɛ di nya iYesu gbɛɛ, <<Otsetse, dii! Ekwɔ andundu ngwi abu won ikamba nɛ ngwɔ!>>
IYesu si nyan gbɛɛ, <<Dzɛ yi oyɛyɛ onuunu mbi Imgbasho. N nya ema otsitsi, yeba ni inggisɛ nya unggwɔ nɛ gbɛɛ, <Lu, kye ewabu ka ngwuta mi ekyoo okwukwo,> di yama dzɛ yi angwɛ mi itukwu ba di noyɛyɛ gbɛɛ ungwɔ ngwi ongwu gbɔ na ka kyɔ ngha yɔ, a ka kyɔn ele. Nghanɛ n nya ema, alungwɔ ngwi ema bɔ mi ibɔ yɔ, noyɛyɛ gbɛɛ ema tun wa, ta dika li mgbi ema. Mi onɔ ngwi ema kwulɛsɛ le bibɔ yɔ, dzata angbeka ama nkyɔ ema obube. Ta Otsema ndzɛ esho na ka dzita ema yi ali ibwubwe mgbi ema.>> [
Engwafɔ mgbi iYesu emi ababɔ
Egbe oka nɛ, iYesu kwulɛsɛ dzɛ ewuutɔ mgbi iGenesareti, ibyi inggisɛ kpakɛkɛ won tole fwo odzɛ Imgbasho. Nɛ o ndinɛ ka gbo yi uwaa nghi efa bɛto onduutɔ kpaa ama otuntsɛ woto ele ba, a tasɛ le sa ukɛ mgbi ama. O kaka uwaa oka ongwi li mgbi iSaimɔn, man nyan gbɛɛ no tsamu uwaa kaka eni gwee, ta o sɔkɛ esɛ mi uwaa si tso ma ungwɔ.
Onɔ ngwi o ngyɛlu ogbɔdzɛ yi ama nɛ, o nya iSaimɔn gbɛɛ, <<Gblekɛ ole, ka wo ukɛ ni ema kwu mmbwɛ.>>
ISaimɔn nun uka gbɛɛ, <<Ongyukwo, eyi kwo ukɛ mi otu nghataa ni egbe fa mi adzɛ kpakpa, kpaa eyi kwu oshagye ba; kpaa li abu gbɔ mayɔ n ka kye wo.>>
Ngwi a kyɔ dafi iYesu nya ma nɛ, a kwu mmbwɛ kpakpa, man ukɛ mgbi ama wita ofawa. Nɛ a flɛ ama otuntsɛ angbeka ama nwoto uwaa oka ntona abɔ gbɛɛ nu ma wa ya ma abɔ, nɛ a si kwu mmbwɛ mbwo uwaa efa ntona kyɛɛ dile fya osulu-sulu.
Ngwi iSaimɔn iPyita di ungwɔnɛ nghanɛ, o ka kye akwafɔ kwokɛ esɛ mi iyayi mgbi iYesu, o nyan gbɛɛ, <<Lu dzɛ ani ta, Otsɛ, lubana ani li inggisɛ alobube.>> Ikyekyɛ ongwu bɛyi ama nto yan duu i kwulu ma ewo mi itɔ mmbwɛ ngwi ama kwu kwuba nani. Li ngha ngwi iJɛnsi bɛyi iJɔn emi ongwɛ iDzebedi ama nle tuntsɛ yi iSaimɔn na kpaa i kwulu ma ewo aali. Nghaduu, iYesu nya iSaimɔn gbɛɛ, <<Ka mio ba, wita mi onɛnɛ lu iyayi ka li inggisɛ ngwi ema kale kwu.>> Ta a kye kwolu uwaa mgbi ama dɔkɛ esɛ, a dzata alungwɔ duu kyɛdɔn.
IYesu nu onikyɔ awo kwulu
Egbe oka nɛta, iYesu si kaka uwaa yi engwafɔɔn, o nya ma gbɛɛ, <<Eyi ka foyombo utɔ.>> A si kyato olu. Ngwi a le lu nɛ, iYesu nauna. Nɛ onikyɔ awo ba wa fa mi utɔ, nghanɛ uwaa le mweeni, ta a dzɛ mi okakewo kpakpa.
Man a ba mbon wa kyilen, a nyan gbɛɛ, <<Ongyukwo, Ongyukwo! Eyi le dzili!>>
IYesu kyato fa awo yi akpeni ela: onikyɔ awo kwulu, man imbe yɛɛ tsiin. O nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Oyɛyɛ onuunu mgbi ema kɔ?>>
Kpaa dafi i kwulu ma ewo imio diyɛ wo ma nɛ, a gbɔ yi ewoma gbɛɛ, <<Nɛnɛ li ali inggisɛ dɛn? O fa awo yi akpeni ela ta a fwon!>>
IYesu nu onikyɔ awo kwulu
Egbe oka nɛta, iYesu si kaka uwaa yi engwafɔɔn, o nya ma gbɛɛ, <<Eyi ka foyombo utɔ.>> A si kyato olu. Ngwi a le lu nɛ, iYesu nauna. Nɛ onikyɔ awo ba wa fa mi utɔ, nghanɛ uwaa le mweeni, ta a dzɛ mi okakewo kpakpa.
Man a ba mbon wa kyilen, a nyan gbɛɛ, <<Ongyukwo, Ongyukwo! Eyi le dzili!>>
IYesu kyato fa awo yi akpeni ela: onikyɔ awo kwulu, man imbe yɛɛ tsiin. O nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Oyɛyɛ onuunu mgbi ema kɔ?>>
Kpaa dafi i kwulu ma ewo imio diyɛ wo ma nɛ, a gbɔ yi ewoma gbɛɛ, <<Nɛnɛ li ali inggisɛ dɛn? O fa awo yi akpeni ela ta a fwon!>>
Inggisɛ iGeraseni ngwu esɛ dɔn ikye
Emi iYesu si fooye ka kaka ogalu iGeraseni, nli oyombo utɔ iGalalia nani.
Ngwi onɔ le ka gbɛsɛ nɛ, emi iwyodefa ntona ba mbi iYesu wa gbɛɛ, <<Nu ijiji inggisɛ ntonɛ ofɛ, nu ma lu igeli yi ayɛsɛ mi agya nɛni. A mina imbe ngwi a ka la di tu ungwogye, ikyekyɛ imbe ngwi eyi dzɛ nɛ li imbe okplagada!>>
IYesu nu ma uka gbɛɛ, <<Nu ma ungwɔ nu ma gye na.>> Kpaa a gbɛɛ, <<Eyi dzɛ yi ibredi nghi eda bɛyi mmbweni efa ta. Ni eyi ka byi inggisɛ ntonɛ duu enbwa yɔ, sede eyi ka lu ka gyaagya ungwogye.>> (A mɛ engyulɔ idubu eda sini.)
Nghaduu iYesu nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Nu ma sisɛ ibwi-ibwi mɛ mmbwo ngwusefa dɔn iwyo, ngwusefa dɔn iwyo hini.>> Engwafɔɔn kyɔ ngha yɛyɛ, ali inggisɛ duu sisɛ. IYesu kyi kyelu ibredi bɛkɛ yi mmbweni ntona man kyile inɛ kɛ esho, o bibɔ di kye mwalu. Ta o kye nu ama okyɛ yan nu ma kye gha ma. Ama duu gye di tolo, ambulu nsisi ma a kye gbelu mbwo uya nghi iwyodefa.
IYesu kyata eni yɛɛ eneekwɔ
Mi egbe ongwu ta ma eba okwokyiikwokyi dzɛ ogalu iKana mi ɛsɛ iGalalia. Onɔ iYesu dzɛ ele, nɛ iYesu yi engwafɔ mgban kpaa a bɔ ma eba okwokyiikwokyi nani. Ngwi eneekwɔ wa ngyɛ nɛ, onɔ iYesu nyan gbɛɛ, <<A sulu eneekwɔ wuba.>>
IYesu nyan gbɛɛ, <<Onɛn, li ekyɛ ngwi abu kye ani le wokɛ ele? Onɔ mgbi ani gyɔ waba.>>
Onɔn si nya engbidɔ ntona gbɛɛ, <<Kyɔ alungwɔ ngwi o nya ema duu.>>
Atankpɛ akwutsɛ mgbi eni nghi egyin to kwɛkwɛ mi imbe nani, itɔ ngwi emi iJuda li sa ewoma mi odzɛɛdzɛ aletɔ mgbi ama mani, ali atankpɛ li kye ikpɔkpɔ eni mɛ osu lu osudiwyo.
IYesu nya engbidɔ ntona gbɛɛ, <<Kweni mbwo atankpɛ ntonɛ na.>> A si kweni mbwo ma kyɛɛ kyɛɛ.
Ta o nya ma gbɛɛ, <<Onɛnɛ yɔ, mwa ka nu ongyukwo mgbi oga nɛ tsatso na.>>
A si kyɔ dafi o gbɔ mani, man ongyukwo mgbi oga nɛ mbadi eni ngwi o kyatan yɛɛ eneekwɔ nani. O ye imbe ngwi eneekwɔ nɛ tɔkyɛ ba, kpaa engbidɔ ama nkweni ma ye. O kwu obongyaa ofufɛ ela lu enggengga, ka gbɛɛ, <<Ali inggisɛ li teyi kye eneekwɔ osuse tasɛ se wa kye obube ba olɛlɛ onɔ ngwi ingyoga wa ungwɔ kpakpa mani, nghaduu abu kye osuse da nghataa ba onɛnɛni.>>
Nɛnɛ li ambɛ okwulewo ongwi ababɔ ngwi iYesu kyɔ mi iKana mi iGalalia. O kye okwɔkwɔ mgban tso, nɛta engwafɔ mgban si kye oyɛyɛ onuunu mgbi ama byikɛ mbon.
IYesu byita nɛ ikye ombadun ta, ikyesinɛ o teyi ye mi itukwu mgban ungwɔ ngwi ongwu ka kyɔ.
IFyilipi nun uka gbɛɛ, <<Udza okpa idɔ mgbi ofyia egyata kpaa ka mɛ ogya ibredi nu ma tsan aba kpatsɛ ba!>>
Ongwafɔ mgbi iYesu oka, Andru, ongwunɔ iSaimɔn iPyita si gbɛɛ, <<Ongwongyulɔ dzɛ mmɛnɛni ngwu dzɛ yi ibredi ngwi a kyɔ mi ibale nghi eda bɛyi ongwɛ abatsa efa, ntonɛ ka to ole mbi ibyi inggisɛ ntonɛ?>>
IYesu si gbɛɛ, <<Ni inggisɛ ntonɛ sisɛ.>> Oshɛ kyinda mi imbe na kpakpa man inggisɛ ntona sisɛ mi ele, engyulɔ mɛ dafi idubu eda sini. IYesu si kyelu ibredi kye angba nu Imgbasho man kye nu engwafɔ mgban nu ma kye gha inggisɛ ntonani, o di kyɔ ngha yi mmbweni yɛyɛ, ama duu gye dafi a mina mani.
Ngwi inggisɛ duu tu gye gyɔlo ma nɛ, o si nya engwafɔɔn gbɛɛ, <<Kyi salu ambulu nsisi ma kwakye mbonyi ni unkonyi ka nyanya ba na.>> A si kye salu ambulu ibredi ibale nghi eda ngwi a gye sisi ma mbwo uya nghi iwyodefa.
Dafi a fa uwaa kɛ mɛ imai eta naadi eta dɔ itsitsi nɛ, a di iYesu kyikyɛ mi ikye eni le ba kwɛkwɛ yi ama, ta imio wo ma. Nghaduu o nya ma gbɛɛ, <<Li Ani, ka mio ba na.>> Nɛ a mina okyon kaka uwaa, ntunto nɛta uwaa to ondu esɛ mi imbe ngwi a le kɛ mani.
IYesu tsetu engwafɔ egyafa.
Ngwi ungwɔnɛ wa nyɛ nɛ, iYesu di tsetu emi ongwafɔɔn, mi ekyoo okwukwo mgbi iTiberia. Li itɔ ofɛ ngwi i kyɔ joani: iSaimɔn iPyita, iTɔmɔsu (ngwi a li kwun di ongwefa nani) iNataniɛ ongwi iKana mi ɛsɛ iGalalia, emi ongwɛ iDzebedi, bɛyi engwafɔ mgbi iYesu angbeka efa kpaa to mbonyi. ISaimɔn iPyita nya ma gbɛɛ, <<Ani le lu mtsɛ ota-ta,>> a gbɛɛ, <<Eyi kpaa ka kɛ yi abu.>> Ta a si tasɛ ka kaka uwaa, kpaa mi otu na duu a kwu unkonyi ba.
Mi egbegbe ototu nɛ iYesu wa kwudzɛkɛ mi agobo, kpaa emi engwafɔɔn yagba difwi gbɛɛ li iYesu ba.
O kwu ma ela kɛ gbɛɛ, <<Emi okani, ema kwu nka wa lo?>>
A nun uka gbɛɛ, <<Ei.>>
O nya ma gbɛɛ, <<Ngwi Ibriji mgbi ema mi abugye mgbi uwaa ta ema ka kwu ungwɔ.>> Ngwi a kyɔ ngha nɛta, a yagba okwo ukɛ kaka uwaa ba, ikye mmbweni kwuba ngwi a kwu mani.
Ta ongwafɔ nkpa iYesu itukwu na nya iPyita gbɛɛ, <<Li Otsɛ iYesu!>> Ngwi iSaimɔn iPyita fwo gbɛɛ, <<Li Otsɛ nɛ,>> o kye angwuto mgban ongwi esɛ tukwu (lubana o teyi kye kwulu mi ewo) man ngwa gyɛkɛ eni. Engwafɔ angbeka ntona kyɛdɔ mi uwaa, a kwo ukɛ yi mmbwɛ ngwi mbweele ma luba agobo, ikyesinɛ i tunto yi agobo ba, i mɛ dafi akwubɔ ideli onyi hini. Ngwi a tɔ lu agobo nɛ, a di ibredi ladzɛ, angola le gbɛ mmbweni di dɔdzɛ ele.
IYesu nya ma gbɛɛ, <<Dulu mmbwɛ ngwi ema kwa kwu nɛ ba na.>>
ISaimɔn iPyita tɔdɔkɛ uwaa di kye kwolu ukɛ dɔkɛ esɛ. Mmbweni okwukwo mbweele, duu li ideli onyi yi ngwusefa dɔn iwyo diwyeta, ma dafi mmbwɛ ntona le kwuba nɛ kpaa ukɛ fawa ba.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Oyɛyɛ onuunu mgbi ongyukwo oblakwutsɛ
Onɔ ngwi iYesu kaka iKapenahun nɛ, ongyukwo oblakwutsɛ ba mbon, wa mina oyabɔ. O gbɛɛ, <<Otsɛ, ongbidɔ mgbi ani kwulu afɔ yi abɔ ladzɛ udɛ le gyadzɛ kpakpa.>>
IYesu nyan gbɛɛ, <<N ka kɛ ka ngyɛlun ootse.>>
Ta ongyukwo oblakwutsɛ na si gbɛɛ, <<Otsɛ, ani mɛ abu ka kaka iwulu endu mgbi ani ba. Gbɔɔgbɔ odzɛ ta, ewo mgbi ongbidɔ mgbi ani sika ngyɛ. Lubana ani abuen li ongyulɔ nbyidzɛ abɔ mfye, yi ama oblakwutsɛ byito abɔ ani. Nin nya ongwunɛ gbɛɛ, <Lu>, O li lu, nin nya oka na gbɛɛ, <kwa!> O di li ba. Ani li gbɔ yi ongbidɔ mgbi ani gbɛɛ, <Kyungwɔnɛni!> O di li kyɔn.>>
Onɔ ngwi iYesu fwo odzɛ nɛ nɛ, i kwulun ewo man o si gbɔ yi ama nkyɛdɔn ntona gbɛɛ, <<N nya ema otsitsi, ani tu inggisɛ onyi kpaa mi Israi yi itɔ oyɛyɛ onuunu okɔtɔndzi nɛ ye ba. N nya ema gbɛɛ inggisɛ kwuba ka kyɛ mi onosa yi onɔdɛ ba, dika kwu imbe mgbi ama mi oga yi Abrahan, Adziki bɛyi iJeko mi esutɔ ongwi esho. Kpaa a ka lɔ ama esutɔ dzɛ ikye ma tasɛ lu iyifu, mi imbe ngwi ikwu otseetse yi aba ogyeegye ka dzɛ mani.>>
Nɛ iYesu nya ongyukwo oblakwutsɛ na gbɛɛ, <<Lu! Ka dzɛ yɛyɛ dafi abu noyɛyɛ nani.>> Ta ootse ngyɛ lo ongbidɔ mgban na mi onɔ na yɛyɛ.
Engyulɔ efa ama ndzɛ yi esɛ ikye
Ngwi iYesu foye dɔkɛ ayɛsɛ iGadarene nɛ, engyulɔ efa ama nto yi esɛ ikye tɔkyɛ imbe endzi wa tun. A sulu imoga ewo nghanɛ inggisɛ onyi kpaa li nyɛ ofɛ na ba. A kweela gbɛɛ, <<Li alungwɔ wo abu yi eyi, Ongwɛ Imgbasho? Abu ba owa nu eyi isɔ duuse ni onɔ ma wa gyɔɔ?>>
Ibyi obyia kwuto le gye ungwɔ, fyata yi ama gwee. Emɛsɛ ntona tɛkyɛ yi iYesu gbɛɛ, <<Kini abu lɔlu eyi tɔ yɔ, nu eyi ofɛ ni eyi ka kaka ibyi obyia ntonani.>>
IYesu nya ma gbɛɛ, <<Lu!>> Ta a si tɔ lu ka kaka ibyi obyia ntonani, man obyia ntona duu tsinya ka ngwuta mi agobo yaokɛ utɔ si kwulu mi eni. Ama ongyo obyia ntona si tsinya lu ka kaka igeli kye odzɛ nɛ gbɔfwɛ kpatsɛ duu yi ungwɔ nkyɔ yi engyulɔ ama nto yi esɛ ikye ntonani. Nɛ emi igeli na duu tasɛ ka tu iYesu. Ngwi a din nɛ, a tɛkyɛ yan gbɛɛ non lu dzata ayɛsɛ mgbi ama.
Ngwi iYesu yi engwafɔɔn le tasɛ nɛ, a kye inggisɛ ngwu onodzi ibwubwe bwan non yɛɛ ikplima ba mbon. IYesu lɔ onodzi emɛsɛ na onya tɔ ta, inggisɛ ikplima na si gbɔdzɛ. I kwulu ibyi inggisɛ ntona ewo ta a gbɛɛ, <<Nkonyonyi itɔ nɛ kpaa kyɔ mi ɛsɛ Israi ye waba.>>
IYesu bɛyi iBɛdzɛbu
Ta a kye inggisɛ ngwu esɛ dɔn ikye binɛ di li ikplima ba mbi iYesu, nɛ iYesu ngyɛlun ootse, man o gbɔdzɛ yɛ di.
Oyɛyɛ onuunu mgbi ongyaa iKana
Ngwi iYesu dzata imbe na nɛ, o lu ayɛsɛ mgbi iTiru yi iSidon. Ta ongyaa iKana ndzɛ ayɛsɛ na ba mbon wa makwɔ gbɛɛ, <<Otsɛ, Ongwɛ iDevedi, di ani elela! Esɛ dɔ ongwani ongwu ongyaa ikye she.>>
IYesu gbɔ elodzɛ onyi ba. Nɛ engwafɔɔn ba mbon wa tɛkyɛ yan gbɛɛ, <<Nu ongyaa nɛ ofɛ no lu, bana o le makwɔ kyɛ eyi iyikpa.>>
O gbɛɛ, <<A dɔ ani esɔ mbi mmala mgbi Israi nbyulu ma kyoon.>>
Ongyaa ma ba wa kwɛsɛ mi iyayi mbon, o gbɛɛ, <<Otsɛ, ya ani abɔ!>>
IYesu nu uka gbɛɛ, <<Li ayin okye ungwogye mgbi engwɛ ngwuta to obwe ba.>>
Ongyaa na gbɛɛ, <<Ɛɛn, Otsɛ, obwe kpaa li gye ambulu ungwogye ama n yangwuta mi adinyatsɛ mgbi otsungwudɛ mani.>>
Man iYesu nu uka gbɛɛ, <<Ongyaa, oyɛyɛ onuunu mgbi abu shewo! Ungwɔ ngwi abu mina ma a kyɔ abu ele wa.>> Ta ewo gbosa lo ongwan ongwu ongyaa na mi obyi na yɛyɛ.
Ongwongyulɔ ngwu a dulun onodzi emɛsɛ
Dafi a yidɔ wa tu ibyi inggisɛ nɛ, ongyulɔ oka ba wa kwokiyayi iYesu. O nyan gbɛɛ, <<Otsɛ, di ongwani ongwu ongyulɔ nɛ elela. O li dzɛkwulu pyiipyii mi onɔ ngwi i wa dzɛsin, o li gye onikyɔ adzɛ oshewo saan. O li gbɛsɛ tsɛkɛ ola hona mi eni alonɔ ngwi i dzɛsun duu. N kyon ba mbi engwafɔ mgbi abu, kpaa a yagba ongyɛlun ootse nɛ ba.>>
Nɛ iYesu gbɛɛ, <<Kpei, etɔ ndzɛ yi oyɛyɛ onuunu ba di dzɛ kpɛnyɛ-kpɛnyɛ nɛ! Ka kye onɔ sinɛ ngwi ani ka dzɛ yi ema? Ka kye onɔ sinɛ ngwi ani ka kyungwɔ yi ema? Kye ongwongyulɔ ma ba mbi ani mmɛnɛni!>> Ta iYesu kyɔkyɔ yi onodzi obube nani, man onodzi ma tasɛ mbi ongwongyulɔ nani, mi onɔ na jo ootse mgban ngyɛ.
Mi onɔ ma ta, inggisɛ oka mi ozu okwakye mgbi emi iJuda ngwu esɛ dɔn ikye teela gbɛɛ, <<Li alungwɔ ngwi abu mina yi eyi, iYesu ongwi iNadzareti? Abu ba owa dzili eyii? Ani ye inggisɛ ngwu abu dzɛ mani, Ongwɛ Osaan mgbi Imgbasho!>>
IYesu kyɔkyɔ yan gbɛɛ, <<Yile ondu tukwu! Tasɛ mbon!>> Onodzi obube na siin mfyumfye yi ela otaata man si tɔ dzanta.
IYesu lɔ onodzi emɛsɛ tɔ mbi inggisɛ
A foyombo utɔ lu ayɛsɛ iGeraseni nani. Ngwi iYesu tasɛ mi uwaa mata, ongyulɔ oka yi onodzi okpɛkpɛ tɔ mi imbe endzi wa tun. Inggisɛ nɛ li la imbe endzi, inggisɛ onyi dzɛma nka bwan adi gbɛ ba, kwoba yi ashi kpaa. Bana a li teyi bwan afɔ yi abɔ, kpaa o li byi ashi yi iyudza ntona kye gbɔdzɛ dulu afɔ tɔ. Inggisɛ onyi fyumfye mɛ osin bɛsɛ ba. Otu yi onɔ mi imbe endzi bɛyi undɔ ntona o li le teela diyɛ dzɛ ewon ifwa mi akwutsɛ.
Ngwi o dili iYesu mbombo mata, o tsinya ka gbe akwafɔ kwokɛ esɛ mfyumfye mi iyayi iYesu. O feela kpakpa, <<Li ekyɛ wo abu yi ani. IYesu, Ongwɛ Imgbasho ngwu ngha mi esho? Fa mbi Imgbasho gbɛɛ abu ka nu ani adzɛ ba!>> Ikyesinɛ iYesu teyi nyan gbɛɛ, <<Abu onodzi ibwubwe tasɛ mbi inggisɛ nɛni!>>
Ta iYesu byun gbɛɛ, <<Iyi abu di emɛ?>>
O nu uka gbɛɛ, <<Iyi ani gbɛɛ ibyibyi, ikyekyɛ eyi le kwuba.>> O si tɛkyɛ diyɛ gbabɔ nu iYesu gbɛɛ, no ka lɔ ama onya dzata imbe nɛ ba.
Obyia ibyibyi tole gye ungwogye kwɛkwɛ mi undɔ mi imbe nani. Onodzi ibwubwe ntona tɛkyɛ nu iYesu gbɛɛ, <<Lɔlu eyi kaka obyia ntonɛni; noofɛ ni eyi kaka mboma.>> O nu ma ofɛ, man onodzi ibwubwe ntona tasɛ lu ka yaokɛ mbi obyia ntonani. Obyi obyia na mɛ dafi idubu efa sini, a tashulu mi agblo yaokɛ utɔ si dzili.
Ama ongyo obyia ntona tsinya lu ka gbɔ mi igeli bɛyi ayɛsɛ nani. Inggisɛ gbe ewoma tasɛ le wa di ungwɔ nkiyayi mani.
Nghaduu ema li gbɛɛ li ayin ni inggisɛ nya ama omba ma gbɛɛ, <Gyen aba, n ka yagba tobyi ema ba. Ikyesinɛ n tsekise zondu okye ungwɔ ngwi ani kika kye nu ema ma, nu Imgbasho, nghanɛ ema li non kyɔ unkonyi kpaa mi ikye otsɔn naadi onɔn wuba. Ikyenghanɛ ema kye ngwɔlu elodzɛ Imgbasho mi aletɔ mgbi ema ngwi ema gbeto emidema esɛ nani. Ema di li kyungwɔ kwuba itɔ nani.>>
IYesu diyɛ kwu ibyi inggisɛ ela ba mbon di gbɛɛ, <<Ema duu gadɔ mbi ani, di difwi ungwɔnɛ na. Nkonyi nka kaka mbi inggisɛ se ka non tsiidza dzɛma ba. Kpaa li ungwɔ ama ntɔ mbi inggisɛ ba esɛ mani. Li ama li non tsiidza aali.>>
Oyɛyɛ onuunu mgbi ongyaa mi iSarofonishia
IYesu lu dzata imbe nani yɛ lu ewo igeli iTiru. O kaka ozu kpaa i minan gbɛɛ inggisɛ onyi no ka ye ba; nghaduu kpaa o yagba kye ewon da ba. Dafi ongyaa ngwu ongwan dzɛ yi onodzi ibwubwe ka fwo odzɛ mgban nɛ, o ba wa gbɛsɛ lankɛ iyayi. Ongyaa na li iGriki, a mban mi ayɛsɛ iSiafonishia mi iSiria. O tɛkyɛ nu iYesu gbɛɛ non lɔlu emɛsɛ na tɔ mbi ongwan ongwu ongyaa.
Nghaduu iYesu nyan gbɛɛ, <<Ababɔ ni ɛngbɛ nu ma gye ungwogye dafi a mina duuse, lubana li ayin ba okye ungwogye ndzɛ mi ikye ɛngbɛ ngwuta nu obwe.>>
Ongyaa na nun uka gbɛɛ, <<Ɛɛn, Otsɛ iYesu, obwe ama nlato ifo adinyatsɛ ogye ungwogye mgbi ɛngbɛ kpaa, li gye ambulu ama nngwuta mani.>>
IYesu si nyan gbɛɛ, <<Mi itɔ uka ngwi abu nu ani nɛ, yɛ lu udɛ abu; emɛsɛ na dzita ongwabu ongwi ongyaa na wa.>>
O lu udɛ ta o ka di ongwan ladzɛ akwulo, dafi emɛsɛ na teyi tɔ mbon lu wa.
Ongyulɔ oka mi ibyi na nun uka gbɛɛ, <<Otsetse, ani kye ongwani ongyulɔ ba mbi abu, o dzɛ yi onodzi obube li non gbɔdzɛ gbɛ ba. Alonɔ ngwi i dzɛsin duu, li kyon ngwuta lakɛ esɛ. O li mbwuuvu ondu, le gyaaba, di li ngwafwa kpɔklɔɔ. Ani nya engwafɔ abu gbɛɛ nu ma lɔ onodzi na tɔ, kpaa a yagba ba.>>
IYesu gbɛɛ, <<Kpei, ema etɔ ama onoyɛyɛ ba ntonɛ, ani ka dzɛ yi ema onɔ ka tunto sinɛ? Ani ka shitukwu yi ema onɔ ka tunto sinɛ? Kye ongwɛ ma ba mbi ani.>>
A si kyon ba mbon. Ngwi onodzi na di iYesu labɔlabɔ mata, o kye ongwɛ na gyɛsɛ le kwɔɔkwɔ. O gbɛsɛ lakɛ esɛ dile myini kpatsɛ, le tsuuvu ondu.
IYesu byi otsɔngwɛ na gbɛɛ, <<I kye onɔ sinɛ ngwi o dzɛ ngha?>>
O gbɛɛ, <<Kyɛ esɛ mgban. Li kyon ngwuta wokɛ ola naadi eni ikye ongwɔn. Nghanɛ ni abu ka yagba kyungwɔ mi ele yɔ, di eyi elela ya eyi abɔ.>>
IYesu gbɛɛ, <<Li ungwɔ ogbɛɛ kini abu yagbaa? Alungwɔ duu ka yagba kyɔ kyɛmɛ mbi inggisɛ nnoyɛyɛ.>>
Labɔlabɔ nɛ otsɔngwɛ na kweela gbɛɛ, <<Ani noyɛyɛ; tobyi ani ni ani kɛkiyayi mi oyɛyɛ onuunu.>>
Ngwi iYesu di gbɛɛ ibyi inggisɛ tsinya le wa di nɛ, o fwa yi onodzi obube na gbɛɛ, <<Abu onodzi okyadɔ bɛyi ikplima nɛ, ani wo abu ola, tasɛ mbon dika yɛ kaka mbon wuba.>>
Onodzi na teela di nu ongwɛ na tsa si tɔ dzanta. Ongwɛ na lakɛ dafi inggisɛ ikwukwɔ man ali inggisɛ duu gbɛɛ, <<O kwulu.>> Nghaduu iYesu byin abɔ kyilen esho ta o si dzɛkunto.
IYesu ngyɛlu ibyi inggisɛ ootse
O si kyato mi ozu okwakye mgbi emi iJuda, lu udɛ iSaimɔn, onɔ na awo bwa onowa iSaimɔn ladzɛ esɛ le tsaatsa, nɛ a nya iYesu gbɛɛ no yan abɔ. Ta iYesu si kɛ ka klɛsɛ mbon, o kyɔkyɔ yi awo na, man i tɔ dzanta. Onowa iSaimɔn si kyato wita gbe ungwogye le nu ma.
Ngwi iYesu fa dɔkɛ esɛ nɛta, o tsa yi inggisɛ oka mi igeli nani, ngwu esɛ dɔn ikye. O nya yi angwuto owoowo onɔ kɛ, o di li la udɛ ba, li imbe endzi ta ngwi o li la. Ngwi o di iYesu nɛ, o makwɔ mi ela okwukwo, o lankɛ iyayi, yɛ kwu ela mfyumfye gbɛɛ, <<Li ekyɛ wo abu yi ani, iYesu, Ongwɛ Imgbasho nngha mi esho? N le tɛkyɛ nu abu, ka nu ani adzɛ ba!>> IYesu plɛ woola gbɛɛ, ni onodzi ibwubwe na tasɛ mbon. Lubana a li bwan mi onɔ ibyibyi, kye ashi won tan itse, ikye ole ngyon, kpaa o li gbɔdzɛ adi nani, onodzi ibwubwe li lɔn lu okwɛsɛ.
IYesu byun gbɛɛ, <<Iyi abu di emɛ?>> O nyan gbɛɛ: <<Ibyibyi>> bana onodzi ibwubwe kaka mbon kwuba. Onodzi ibwubwe ntona tɛkyɛ nu iYesu gbɛɛ no ka lɔ ama onya ka yaokɛ ikplishɛ na ba.
Obyia ibyibyi kwuto le gye ungwɔ mi ewunggwɔ. Onodzi ibwubwe ntona si le tɛkyɛ yi iYesu gbɛɛ no nu ama ofɛ ni ama lu ka kaka obyia, man o si nu ma ofɛ. Ta onodzi ibwubwe ntona tasɛ mbi inggisɛ na lu ka kaka mbi obyia ntonani. Obyi obyia ntona nyɛ yi onya kye ikye byi ufɛ lu ka yaokɛ utɔ si dzili mi eni.
Ama ntole ngyo obyia ntona di ungwɔ nkyɔ mani ta a si tsinya lu ka kye odzɛ nɛ gbɔfwɛ nya ma mi igeli bɛyi ama nto okwɔ mi agya na duu. Nɛ inggisɛ tasɛ le ka di ungwɔ nkyɔ mani. A si ba mbi iYesu, wa tu inggisɛ ongwu onodzi ibwubwe tɔ mbon ma, sɔdzɛ iyayi mgbi iYesu, o wo angwuto ewo di dzɛ yi ozoyeye saan; ta i kwulu ma ewo.
N nya ema otsitsi, angbeka to mmɛnɛ nka di ikwongye inɛ ba nghataa ngwi a ka di esutɔ mgbi Imgbasho.>>
Okwɔkwɔ mgbi iYesu
Ngwi iYesu gbɔdzɛ ntonɛ nyɛ egbe egyata nɛta, o kyi kyelu iPyita bɛyi iJɔn yi iJɛnsi lu yan mi unggwɔ oka bibɔ. Ngwi o kale bibɔ nɛ, inɛ mgban si kyata, angwuto mgban tundzɛ yɛ kwɔ dafi mmbwo onaabɔ mani. Plɛ nɛta, engyulɔ efa: iMose yi Elaija, tɔ wita ogbɔdzɛ yi iYesu. A tɔ mi okwɔkwɔ ongwi esho sile gbɔdzɛ mgbi ikwu mgbi iYesu ndzɛ kwɛkwɛ ombwumbwo mi iJerosalin mani.
IPyita yi angbeka si nuna lu byulu, onɔ ngwi a kyato nɛ, a di iYesu yi okwɔkwɔ mgban yi inggisɛ nghi efa toyan. Dafi iMose yi Elaija wita olu nɛ, iPyita nya iYesu gbɛɛ, <<Ongyukwo, i tishi ni eyi ki to mmɛnɛni! Ni eyi klɛ afu eta, onyi ikye abu, onyi ikye iMose, onyi ikye Elaija.>> (Nghaduu o ye odzɛ ngwi o le gbɔ ma ba.)
Inggisɛ mi ifu ibyi kwu ela gbɛɛ, <<Otsetse, ani gbabɔ nu abu kye inɛ byi ongwani, o li onyi kpokpo. Onodzi obube li dzɛsin non le teela; o li dzɛkwulu li tsuuvu ondu. Ni kyɔn li fyumfye odzanta dile dzilin kpaa. Ani gbabɔ nu engwafɔ mgbi abu gbɛɛ nu ma dulu onodzi na tɔ, kpaa a yagba ba.>>
IYesu si gbɛɛ, <<Ema etɔ ndzɛ yi oyɛyɛ onuunu ba dile kpɛkpɛ nɛ! Ka kye onɔ sinɛ ngwi ani ka dzɛ yi ema yi itukwu oshiishi?>> Man o nya inggisɛ na gbɛɛ, <<Kye ongwabu ma ba mmɛnɛni.>>
Ngwi a kyon ba nɛ, onodzi obube na di kyon zudɔwɛsɛ o di dzɛkwulu fyumfye. IYesu fwa yi onodzi obube na, man o ngyɛlu ongwɛ na ootse di yilen nu otsɔn. I kwulu ali inggisɛ ewo mi ogbagbadzidzi mfye ngwi Imgbasho kyɔ nani.
Ngwi i kale kwulu ali inggisɛ ewo mi ungwɔ ngwi iYesu kyɔ duu nɛ, o nya ama okyɛ yan gbɛɛ,
IYesu yi utɔ mgbi emɛsɛ
Egbe oka nɛ, iYesu lɔ ikplima emɛsɛ onya. Onɔ ngwi emɛsɛ na tɔ nɛ, inggisɛ ngwu onodzi emɛsɛ na non yɛɛ ikplima ma gbɔdzɛ, ta i kwulu ibyi inggisɛ ntona ewo.
Onyi mi idzidzɛ mgbi ama kyi kwɔdzɛ adɔ abugye mgbi ongbidɔ mgbi okwukwo inggisɛ ofifɛ.
Kpaa iYesu gbɛɛ, <<I gyɔ ngha!>> Man o si yile inggisɛ na adɔ bɛkɛ.
Onɔ ngwi emi esɔ mgbi iJɔn lu nɛ, iYesu wita ogbɔdzɛ yi ibyi inggisɛ mi odzɛ mgbi iJɔn gbɛɛ: <<Li alungwɔ ngwi ema kɛ okwɛsɛ le ka di? Li atakwu ngwi awo le fan ntonaa? Ki no li ngha ba ma, li alungwɔ ngwi ema kɛ le ka di? Li ongyulɔ nwo angwuto osusee? Ama nwo angwuto ofyunfyummya bɛyi ama ogye ɛsɛ a li to udɛ utɔ. Wanɛ li alungwɔ ngwi ema tasɛ le ka di? Li oyegbɔɔ? Ɛɛn, ani le nya ema, o ngha oyegbɔ. Nɛnɛ li ongwu a lɔ ungwɔ ikyen gbɛɛ:
<< <Dii, ani ka dɔ ongyesɔ
mgbi ani no teyi abu,
ongwu nka teyi ka mɛ abu ofɛ mani.>
Ani le nya ema, inggisɛ ngwu ongyaa mba ma duu, onyi kpaa dzɛma nshewo ngha iJɔn ba; Nghaduu inggisɛ nli olɛlɛ mi esutɔ mgbi Imgbasho shewo nghan.>>
(Ali inggisɛ bɛyi ama ogbɛ udza ifyɛɛ ngwu fwon duu, gbela Imgbasho, lubana iJɔn tsekise kyɔ ma iBatisima. Kpaa emi iFarasi bɛyi ama oye ola fwa oweka mgbi Imgbasho mi ikye mgbi ama, ikyesinɛ a fwa onu iJɔn kyɔ ma iBatisima.)