Morte de Jesus
A morte de Jesus é o sacrifício supremo do amor de Deus. Na cruz, o Cordeiro de Deus carregou os pecados do mundo, satisfez a justiça divina e abriu o caminho da salvação para todos.
O sacrifício na cruz
Jesus disse: 'Está consumado!' Na cruz, Ele cumpriu toda a lei, pagou o preço do pecado e reconciliou a humanidade com Deus.
Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n, ndaꞌyoo Jesús rí wámbo̱o̱ máꞌ neꞌne-gáxu̱u̱ mbá xúgíí, a̱ꞌkhue̱n niꞌthée̱n: «Najándawoꞌ», kajngó ma̱mba̱núu i̱yi̱i̱ꞌ ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ.
Ikhín máꞌ wéje̱ mbá daan gajno̱ꞌ iyoo úba̱ rí miga̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n ni̱rma̱jee̱n mbá xtíin me̱do̱ ga̱jma̱á iyoo úba̱ rí miga̱ꞌ, ni̱ru̱ꞌwáa̱ ne̱ ná inuu mbá ixe̱ mba̱ꞌ jamí ni̱xu̱ꞌmee̱ ne̱ ná rawuun Jesús. Ído̱ niꞌxúu Jesús iyoo úba̱ rí miga̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n niꞌthée̱n: «Mbá xúgíí máꞌ nimbánuu rá». Wámba̱ rúꞌkhue̱n, nidrákee̱ idxu̱u̱ jamí niniña-mine̱e̱ꞌ rí ma̱ꞌga xu̱u̱ꞌ.
Ído̱ wámbu̱ún xa̱bo̱ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ nidujmaa Jesús ná ixe̱ krúsi̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱xpi̱ꞌtha̱a̱ akho̱ kothon xtíñuu̱, kajngó mbámbá ne̱ mbayá mbámbáa gúni̱i̱. Xúꞌkhue̱n máꞌ ni̱ra̱tuu̱n xtíñuu Jesús rí najúwuun awúún mangaa, rí mbijwa̱ꞌ jamí ma̱jña̱ꞌ, rí na̱nguá kixmí mbá jayu. A̱ꞌkhue̱n xa̱bo̱ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ nithan-mijná: «Mu̱xúro̱thon makalóꞌ ne̱, rí gu̱ꞌtsínlóꞌ kajngó mbu̱ꞌyáálóꞌ tsáa mbiꞌyuu mbayá ne̱». Ikhaa ríge̱ꞌ niríga̱ kajngó ma̱mba̱núu rí ka̱ma naꞌthán ná i̱yi̱i̱ꞌ ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ:
«Ni̱xpi̱ꞌtha̱-mijnée̱ ikhii̱n xtíñuꞌ,
jamí nitsíi̱n kajngó mbuyáa̱ tsáa mbiꞌyuu mbayá xtíñuꞌ».
Jamí xkuaꞌnii nene̱ xa̱bo̱ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ.
Ná mijngi wéje̱ ixe̱ krúsi̱ rí waꞌdujmaa Jesús, ikhín wéje̱ nánée̱, jamí dxuéꞌgúu nánée̱. Ikhín máꞌ wéje̱ María̱ a̱ꞌgui̱i Kléofa̱s, jamí María̱ tsí na̱ꞌkha̱ ná Magdála̱ mangaa. Ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí wéje̱ nánée̱ ná níjñúu mbáa tsí waꞌsngáá, ikhaa tsí phú nandoo̱ jaꞌyoo̱, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n nánée̱: «Nána̱, a̱ꞌkhue̱n xtáa a̱ꞌdiáaꞌ».
Wámba̱ rúꞌkhue̱n, Jesús niꞌthúun tsí waꞌsngáá: «A̱ꞌkhue̱n xtáa nániáaꞌ». Jamí asndo nákhí máꞌ mbiꞌi rúꞌkhue̱n, tsí waꞌsngáá ni̱grui̱guíi̱ María̱ ná guꞌwóo̱.
Ído̱ niguáꞌníi̱ ná mbaa rí mbiꞌyuu «Itso̱ Idxu̱u̱ Xa̱bo̱», ikhín nidujmaa̱ Jesús ná ixe̱ krúsi̱, xúꞌkhue̱n máꞌ nájmi̱i xa̱bo̱ tsí gíꞌmii aꞌkhán mba̱a̱ mangiin. Mbáa ni̱tsijii̱ krúsi̱i ná níjñú mújúun Jesús, jamí i̱mba̱a̱ꞌ ná níjñú xti̱yu̱u̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthán-jáñuu Ana̱ꞌlóꞌ: «Táa, athane̱ mba̱a̱ a̱kia̱anꞌ xtañúu̱, numuu rí tsíyáa̱ rí ini̱i̱». Xómáꞌ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ, nitsíi̱n kajngó mu̱xpi̱ꞌtha̱-mijnée̱ xtíñuu Jesús.
Xa̱bo̱ tsí wájun ikhín nu̱ya̱xi̱i̱ rí nagíꞌnuu Jesús, jamí asndo xa̱bo̱ ñajun nune̱-mati̱i̱ꞌ ga̱jma̱á ajngáa ríge̱ꞌ: «Neꞌne-jáwíi̱n i̱ꞌwíin xa̱bo̱. Ga̱ꞌne-jríya̱ꞌ-mine̱e̱ꞌ xúge̱ꞌ rá, xí gakon rí ikhaa̱ ñajuu̱n Krísto̱, tsí niraꞌwíi Ana̱ꞌlóꞌ». Xúꞌkhue̱n máꞌ xa̱bo̱ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ mangiin, nu̱xu̱ꞌma-mijnée̱ rí nune̱-mati̱i̱ꞌ Jesús, jamí nuxnáa̱ iyoo úba̱ rí miga̱ꞌ ma̱ga̱a̱n, jamí nutháa̱n: «Xí ikháánꞌ ñajwaanꞌ thúngaa drígu̱ún xa̱bo̱ judío̱, athane̱-jríya̱ꞌ-mina̱ꞌ máꞌ ikháánꞌ». Jamí ná idxu̱u̱ ixe̱ krúsi̱i Jesús, ka̱ma naꞌthán ríge̱ꞌ ga̱jma̱á ajngáa griégo̱, latín jamí ebréo̱: «TSÍGE̱Ꞌ ÑAJUUN THÚNGAA DRÍGU̱ÚN XA̱BO̱ JUDÍO̱».
Jamí mbáa tsí gíꞌmaa aꞌkhán mba̱a̱, tsí waꞌdujmaa ikhín, naꞌthán-xkawiu̱u̱ꞌ Jesús mangaa: «Xí gakon rí ikháánꞌ ñajwaanꞌ Krísto̱, athane̱-jríya̱ꞌ-mina̱ꞌ máꞌ ikháánꞌ, jamí athane̱-jríñáaꞌ mangáanꞌxo̱ꞌ».
Xómáꞌ tsí i̱mba̱a̱ꞌ gíꞌmaa aꞌkhán mba̱a̱ nixprígúu dxájuu: «Á tsímíñaaꞌ eꞌne Ana̱ꞌlóꞌ, tsáánꞌ xtaa natamíni̱í ikhaa máꞌ jamínu̱ꞌ rá dxe̱ꞌ. Máján máꞌ i̱gíꞌníí ikháánꞌlóꞌ rí nu̱míni̱ílóꞌ xáꞌnii, numuu rí nu̱drígúlóꞌ rí jaꞌyoo aꞌkhánlóꞌ. Xómáꞌ xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ, nda̱a̱ mbá jayu aꞌkhúu̱n».
Wámba̱ rúꞌkhue̱n xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n niꞌthán:
—Jesús, ga̱rmáꞌáan lá a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ ído̱ gáta̱gíꞌdi̱ín ma̱ra̱tha̱n-ñájun.
A̱ꞌkhue̱n rí Jesús niriꞌñuu̱:
—Na̱tha̱n-jmbaaꞌ rí asndo nákhí máꞌ xúge̱ꞌ ma̱ra̱xtaa ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ ná mbaa rí phú mitsaan.
Ído̱ neꞌne wakha̱ꞌ niníí asndo atsú i̱ka̱ ajwa̱nꞌ rí wakhíí, a̱ꞌkhue̱n neꞌne jína inuu mbá xúgíí numbaa. Jamí ído̱ neꞌne atsú i̱ka̱ ajwa̱nꞌ rí wakhíí, a̱ꞌkhue̱n maphú gakhe̱ nindxaꞌwá Jesús. Xáꞌnii niꞌthée̱n: «Eloí, Eloí. Láma̱ sabaktáni̱». (Rí nandoo gáꞌthán: «Táa Mikhuíí, Táa Mikhuíí, náá numuu kajngó nitatsíñúꞌ róꞌ».)
O amor que se entrega
Ninguém tem maior amor do que aquele que dá a vida pelos amigos. Deus prova seu amor em que Cristo morreu por nós quando ainda éramos pecadores.
Ndawa̱a̱ i̱mba̱a̱ꞌ tsí phú i̱tha̱án nandoo jaꞌñúú xa̱bo̱ xó rí xa̱bo̱ tsí naxnáxe̱-mina̱ꞌ rí ma̱ja̱ñúu ga̱jma̱á numúú iyanga̱jwe̱e.
»Numuu rí maphú nandoo Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌñúú xa̱bo̱ numbaa rí asndo nixnáa̱ A̱dée̱ tsí mbáwíi, kajngó jámba̱a̱ tsí nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyoo A̱dée̱ ma̱xándáti̱ga̱a̱, rí ma̱xtáa̱ jámuu.
Xí nákhí xa̱bo̱ sia̱nꞌ ñajwanlóꞌ, nimbáxi̱iꞌlóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱ Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á numuu rí nijáñuu A̱dée̱, i̱wa̱á lá xúge̱ꞌ rí nimbáxi̱iꞌlóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱, ma̱jáwiáanꞌlóꞌ ga̱jma̱á numuu rí ndiyáa mbiꞌyuu̱.
Ga̱jma̱á majñu̱u̱ ríge̱ꞌ nduꞌyáálóꞌ rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyalóꞌ, rí nixnáxe̱-mina̱ꞌ Jesukrísto̱ rí ma̱ja̱ñúu ga̱jma̱á numalóꞌ. Xkuaꞌnii máꞌ mangáánꞌlóꞌ, jaꞌyoo mu̱xna̱xí-mijnálóꞌ rí ma̱ja̱ñálóꞌ ga̱jma̱á numúú a̱ngia̱nꞌlóꞌ.
Ikhaa̱ nixnáxe̱-mine̱e̱ꞌ rí ma̱ja̱ñúu̱ kajngó ma̱goo ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyoo aꞌkhánlóꞌ. Jamí ra̱ꞌkhá máꞌ i̱ndo̱ó ga̱jma̱á numuu aꞌkhánlóꞌ ikháánꞌlóꞌ, rí ga̱jma̱á máꞌ numuu aꞌkhúún mbá xúgíin xa̱bo̱ numbaa mangaa.
Jamí ído̱ rí ninindxu̱u̱ máꞌ xa̱bo̱ numbaa rá,
nixrígú-mine̱e̱ꞌ máꞌ ikhaa̱,
xúꞌkhue̱n máꞌ ninindxu̱u̱ xa̱bo̱ tsí naꞌne-mbánuu rí nitháán, asndo niniña-mine̱e̱ꞌ rí ma̱ja̱ñúu̱,
jamí nijáñuu̱ ná ixe̱ krúsi̱.
Morte e ressurreição
Jesus morreu e ressuscitou, e a morte não mais tem domínio sobre Ele. Pelo batismo, participamos de sua morte e ressurreição.
Jamí nduꞌyáálóꞌ máꞌ ríge̱ꞌ, ído̱ rí Krísto̱ ndiyáa mbiꞌyuu, jámuu xtáa̱. Ikhaa jngó, nánguá máꞌ wéje̱ rí ma̱ja̱ñúu̱. Numuu rí nákhí nijáñúu̱ mbóó miꞌtsú, jámuu neꞌne-gámbo̱o̱ ski̱yu̱u̱ꞌ aꞌkhán. Ikhaa jngó rí xúge̱ꞌ rá, xtáa̱ ndaꞌyee̱ ma̱ꞌnii̱ rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ.
Á tsíya̱álaꞌ rí mbá xúgiáanꞌlóꞌ tsáanꞌ waxúꞌdu-maꞌáanꞌlóꞌ ná awúun iya numuu rí nanimba̱ꞌlóꞌ juꞌyáá Krísto̱ Jesús, asndo xó rí nijáñalóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱ rá dxe̱ꞌ. Numuu rí ga̱jma̱á majñu̱u̱ rí waxúꞌdu-maꞌáanꞌlóꞌ ná awúun iya, nijáñalóꞌ jamí waꞌdiáanꞌlóꞌ ga̱jma̱á nindxu̱u̱. Ikhaa jngó, xómá rí Krísto̱ ndiyáa mbiꞌyuu ga̱jma̱á ski̱yu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, xkuaꞌnii máꞌ mbu̱ꞌyáa mbiꞌyalóꞌ rí nuxe̱ꞌ mangáanꞌlóꞌ, kajngó ma̱nindxa̱ꞌlóꞌ xa̱bo̱ nuxi̱inꞌ.
Xómá rí mbóó miꞌtsú wéje̱ rí ma̱ja̱ñúu xa̱bo̱ numbaa, jamí nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n ma̱to̱ꞌo̱o̱ awan ga̱jma̱á numuu̱, xkuaꞌnii máꞌ mangaa mbóó miꞌtsú nixnáxe̱-mina̱ꞌ Krísto̱ rí ma̱ja̱ñúu kajngó Ana̱ꞌlóꞌ ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo aꞌkhúún mbaꞌiin xa̱bo̱. Jamí ma̱ꞌkhe̱e̱ mbu̱júꞌ, nákha rí ma̱ja̱ñúu̱ numuu aꞌkhánlóꞌ, rí ma̱ꞌkhe̱e̱ ma̱ꞌne-jáwíi̱n tsí guáꞌthíi̱n.
»Xa̱bo̱ buanuu Israél, gu̱dxawíínlaꞌ ajngáa ríge̱ꞌ: Jesús tsí na̱ꞌkha̱ ná Nasarét, Ana̱ꞌlóꞌ nisngájma rí xtáa ga̱jma̱á nindxu̱u̱ ná majña̱ꞌlaꞌ ga̱jma̱á rí phú wáá, jamí rí ma̱makualóꞌ rí neꞌne Ana̱ꞌlóꞌ ná inalaꞌ ga̱jma̱á majñu̱u̱ ikhaa̱, xómá rí ndu̱ya̱á jmína̱áꞌ ikháanꞌlaꞌ. Ikhaa tsíge̱ꞌ waxnáxi̱i̱ xómá rí awuun Ana̱ꞌlóꞌ jamí xómá rí asndo nákhí máꞌ wapha ndaꞌyoo̱ rí ma̱ri̱gá. Ikháanꞌlaꞌ ni̱rtuwii̱n xúꞌkhue̱n máꞌ ni̱xíya̱a̱laꞌ ga̱jma̱á majñu̱ú xa̱bo̱ tsí ra̱májíin, jamí ni̱dujmaa̱laꞌ ná ixe̱ krúsi̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí Ana̱ꞌlóꞌ neꞌne rí mbayáa̱ mbiꞌyuu̱, jamí neꞌne-jríya̱a̱ꞌ inuu ski̱yu̱u̱ꞌ tsí naꞌne rí ma̱ja̱ñúú xa̱bo̱, numuu rí tsiakhe̱ rúꞌkhue̱n tsíꞌngo̱o̱ ne̱ rí ma̱gi̱ꞌdaa̱ mbá jayu.
»Ikhúúnꞌ ñajunꞌ waxtú tsí májáan. Waxtú tsí májáan, xtáa̱ na̱ma̱ñuu̱ rí ma̱ja̱ñúu̱ ga̱jma̱á numúú xu̱kú mogo̱.
Ikhaa jngó, jámba̱ miꞌtsú rí napholaꞌ guma ríge̱ꞌ, jamí nawanlaꞌ iyoo rgúxi̱ ríge̱ꞌ, nu̱tha̱nlaꞌ rí nijáñuu Táta̱ ga̱jma̱á numalaꞌ, asndo mbiꞌi rí ikhaa̱ ma̱ꞌkhaa̱.