Morte
A morte é a realidade que todos enfrentam, mas para o cristão ela não é o fim. A Bíblia ensina que Cristo venceu a morte e nos dá a esperança da ressurreição e da vida eterna.
Cristo venceu a morte
Onde está, ó morte, o teu aguilhão? Cristo destruiu o poder da morte e nos deu a vitória pela ressurreição.
Oo kwe, buŋga bwo nuuŋ fɛŋ?
Oo kwe, nsɔɔŋ ya yɔɔ tayi bɛniiŋ lu nuuŋ fɛŋ?"
Nsɔɔŋ yi kwe nuuŋ bibifi, buŋga bu bibifi nuuŋ nchi wu Nyɔ. Tɛ ni tɛ nyɛɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ yi taashɛ bee bɛ Taa wusɛŋ wu Jiso Krai se tɛ̀ yaa bibifi mɔɔ kwe.
Wi wu mbani wu lɛjiŋ wu gii mɛɛshi lɛɛshɛ ɛ kwe.
Si wi mumkpaŋ tɛ̀ fɛ kwe bɛ li bɛniiŋ bɛchu lɛ, ɛ nɛɛ lɛ si wi mumkpaŋ gii fɛ le Nyɔ buu bɛniiŋ li kwe-e tɛ.
Fi fiɛɛ le si bɛniiŋ bɛchu kwi-i kifɛ be nuuŋ kini ki Ada-aŋ, ɛ nɛɛlɛ si bɛniiŋ bɛchu gii be ni be nuuŋ lu kifɛ be taashɛ baa bɛ Krai.
Tefɛ chini nuuŋ nɛɛ chɛɛŋ, chi nuuŋ le:
Ɛ tɛ taashɛ tɛ kwi bɛ wu,
tɛ naa tɛ ni tɛ tsiiŋ bɛ wu.
Bɛniiŋ bɛ kɛmi kinɛɛtinɛ ki nɔŋa be tuu be nuuŋ waaŋ, ɛ be bɛ kɛmi kintsii li mbochu wu li kwe-e wu ŋkosi wɛɛ. Kwe yi kiŋga kifɛ kɛmi yɛ buŋga lɛ bee lɛwe kɛ. Be gii be ni be nuuŋ bɛte muntofi bɛ Nyɔ-ɔ bɛ bɛ Kinsofu ki Nyɔ tɛ̀ kaachɛ, be ki gii be ni be sɛki nsiiŋ gɛɛŋ bo biya nchuki.
A esperança da vida eterna
Jesus disse: 'Eu sou a ressurreição e a vida.' Quem crê nele não está morto, mas apenas adormecido — e um dia despertará para a glória.
Jiso tee li wu-u le, "Ɛ mi wu mbusi bɛniiŋ li kwe-e, ɛ mi wu nyɛ ntsɛ li bɛniiŋ li. Wi wu gɛɛ shéŋ li mi-i mɔɔ kwi, kɛ mwɛ gii ni nuuŋ lu, mɔɔ nuuŋ noo wu mɛɛŋ lu dɛɛni wu gɛɛ shéŋ li mi-i nuuŋ tɛ naa kwi kɛ. Ɔ beŋɔ fini ni?"
Jiso tee li wu-u le, "Ɛ mi wu mbusi bɛniiŋ li kwe-e, ɛ mi wu nyɛ ntsɛ li bɛniiŋ li. Wi wu gɛɛ shéŋ li mi-i mɔɔ kwi, kɛ mwɛ gii ni nuuŋ lu, mɔɔ nuuŋ noo wu mɛɛŋ lu dɛɛni wu gɛɛ shéŋ li mi-i nuuŋ tɛ naa kwi kɛ. Ɔ beŋɔ fini ni?"
Nshɔ́ɔŋ yɛŋ ti wuki jɛ yɛŋ. Ŋkii yi, yi se biki mi, nyɛɛ ntsɛ wu kimakɛ li yi. Yi nuuŋ tɛ naa layɛ kɛ. Wi nuuŋ yɛ lu wu nuuŋ naa lɔ yí li tsaŋ yɛŋ kɛ.
Nyɔ tɛ̀ gbɛɛŋ yi kɔɔŋgi nshɛ yini ŋge, yi se toŋ Ŋwani wu mumkpaŋ, le ke mɔɔ nuuŋ noo wu gɛɛ shéŋ li wuu le, mwɛ tɛ la kɛ, mwɛ kɛmɛ nuuŋ ntsɛ wu kimakɛ.
Kii mfi wu Taa gii naa kaari bɛ
Bɛŋwaanɛŋ bɛsɛŋ, tɛ wɛki yɛ le nɛ ni nɛ nuuŋ li kijibɛ-ɛ si bɛniiŋ bɛ kwiyɛ kituŋ kɛ. Tɛ wɛki baa le nɛ kɛɛ lɛ kii nɛ nuuŋ nshiiŋ nshiiŋ si bɛniiŋ bɛ bichi yɛ limfwe li fiee fi shaaŋ fi nuuŋ lu-u kɛ. Tɛ beŋ baa le Jiso tɛ̀ kwi tuu kaari bo li kwe-e, ɛ nɛɛ lɛ si Nyɔ gii naa yi kaari yi bɛ bɛ Jiso mɔɔ bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kwiyɛ ɛ be taashɛ bɛ wu.
Nɛ kɛɛ le Taa kibɛɛ gii naa dza liboo ni shiiti bɛɛ dzɛŋgi lɛwe ŋge bɛ jɛ yi tɛɛmi, kikoo ki bɛnchindaa bɛ Nyɔ ni ki dzɛŋgi tɛ, sɔŋ yi Nyɔ ni yi yeti. Bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kwiyɛ ɛ be taashɛ bɛ Krai se saa be bo. Bɛdɛɛni, Nyɔ se chofi bee tɛ tɛ̀ shɛ tɛ mɛɛŋ lu mɔɔ be, taashɛ li kiku-uŋ le tɛ gɛɛŋ tɛ bikɛ bɛ Taa li kiboo li. Tɛɛbeŋ bɛ Taa se tɛ ni tɛ nuuŋ lu mfikwi.
Não temas a morte
Não temas os que matam o corpo. Para o cristão, viver é Cristo e morrer é lucro. O vale da sombra da morte não assusta quem caminha com o Pastor.
Kiiŋ nɛ ni nɛ chɛndi bɛniiŋ bɛ nuuŋ be wo nuuŋ nyaŋ yi li bwiŋ kwaa, be tɛ wo fiana yi wi kɛ. Chɛŋ yɛɛŋ nuuŋ Nyɔ yi nuuŋ yi lɛɛ fiana yi wi, bɛ yi yee chi fɛ wi wu duti nyimu nsiŋ.
Nɛ kɛɛ le wi wu bachi yi yee kii ni lɛɛ yi kɛ gii lɛɛ yi. Se nuuŋ le, wi wu lɛɛ yi yee kii mi kɛ gii kɛmɛ yi.
Ntiitɔɔ ni kifɛ, li mi-i, ɛ nnuuŋ we, ni nnuuŋ li Krai, ɛ mi ŋkwi, ni nnuuŋ nɛɛ mbeŋ li mi-i.
Mi nliiŋɔ fɛnti fɛru buliŋu. Ŋwɛkɔɔ le bee nuuŋ mi ŋgɛɛŋ fieŋ, mi ŋgɛɛŋ mi nuuŋ tɛɛ Krai. Fini dzɔɔŋ fi yaa numu we. Se nuuŋ le, fi fiɛɛ bujɔŋ ŋge kii beŋ le ni nnuuŋ we.
Tɛ nuuŋ fisɛŋ bɛniiŋ bɛ kwɛɛŋ wu liboo li. Ɛ fe fɛ tɛɛbeŋ tɛ gbɛŋgi tɛ tɛ̀ŋgi le Kinsofu kisɛŋ ki Taa Jiso Krai gii dza se bɛ. Mfi wu wu bɛ, gii fiiki yih yi tɛɛbeŋ yi lɔɔlɔɔ yini yi to si yi yee yi kɛmi ŋguŋu. Gii fiiki nuuŋ bɛ buŋga bwee bu gii banchɛ biee bichu nuuŋ lɛ bi-i lɛwe.
Ɛ tɛ nuuŋ lu, kɛ tɛ baa nɛɛ bɛ Taa, ɛ tɛ kwiyɛ, kɛ tɛ baa nɛɛ bɛ Taa. Bɛdɛɛni, mɔɔ tɛ nuuŋ lu, mɔɔ nuuŋ le tɛ kwi, kɛ ɛ Taa wu kɛmi bee.
A eternidade nos aguarda
Deus enxugará toda lágrima. A morte será o último inimigo destruído. Para os salvos, a morte é a porta de entrada na presença eterna de Deus.
Nse ŋ’woo jɛ yeti li kabara-a liwe ŋge le, "Bichɛ yɛɛŋ nɛ ŋɛŋ, kinstii ki Nyɔ gii yi ni yi tsiiŋ kɛɛ bɛ bɛniiŋ bee fe. Yi gii naa yi ni yi tsiiŋ bee be. Be gii be ni be nuuŋ bɛniiŋ bee, yih yi Nyɔ kibɛɛ ni yi nuuŋ bee be, se yi ni yi nuuŋ Nyɔ yibe. Gii naa wɔɔyɛ musu mɛnchu mɛ shiiti be lɛ lii. Bɛniiŋ mɛɛŋ yɛ naa tuu be kwi kɛ, fiee mɛɛŋ yɛ lu fi bɛniiŋ gii naa be ni be dii be seti bikoo, kɛ le be ni be kɛmi ntɔnyɛ wumu kɛ, kifɛ biee bi tɛ̀ shiiŋ bi nuuŋ lu kɔɔ biɛɛ bi ka."
Gii naa wɔɔyɛ musu mɛnchu mɛ shiiti be lɛ lii. Bɛniiŋ mɛɛŋ yɛ naa tuu be kwi kɛ, fiee mɛɛŋ yɛ lu fi bɛniiŋ gii naa be ni be dii be seti bikoo, kɛ le be ni be kɛmi ntɔnyɛ wumu kɛ, kifɛ biee bi tɛ̀ shiiŋ bi nuuŋ lu kɔɔ biɛɛ bi ka."
Nɛɛ yɛɛŋ si fi nuuŋ le wi kɛmi le kwi nɛɛ mfwa mumkpaŋ le ni tɛŋgi nuuŋ nsa,
Ŋkii nɛɛ bujɔŋ le kwe kɛ ntsɛ, kɛ ŋwaani bɛnchindaa bɛ la le, kɛ fiana yi nuuŋ bintsii bichu, kɛ biee bi nuuŋ dɛɛni, kɛ bi gii naa bi nuuŋ, kɛ biee bi kɛmi buŋga, kɛ bi nuuŋ liwe, kɛ bi nuuŋ lɛŋkwiiŋ, mɔɔ nuuŋ la fiee fi nuuŋ li kintutu ki biee bi Nyɔ feti bichu le, fimu nuuŋ yɛ lu fi nuuŋ fi gatɛ bee bɛ kiŋkɔŋgisɛ ki Nyɔ-ɔ ki yi kɛmi li bee li kii Krai Jiso wu Taa wusɛŋ kɛ.
Ɛ chɛɛŋ le fi tɛɛmi fɛ wi nuuŋ kwi kii wi wu nuuŋ tsaaŋ, mɔɔ nuuŋ le fi nyɛ fi tɛ nuuŋ lɛ kɛ, wi nuuŋ nɛɛ gwenɛ le kwi kii wi wumu wu dzeeŋ. Se nuuŋ le, Nyɔ tɛ̀ doonchɛ kiŋkɔŋgisɛ kee li bee li lɛ dze yini le, mfi wu tɛ tɛ̀ mɛɛŋ bɛniiŋ bɛ bifi, Krai kwi kii bee.
Ɛ bibifi bi wi mumkpaŋ tɛ̀ fɛ kwe kɛmɛ buŋga laaŋ we li wi kwikwi kii wi mumkpaŋ wulu, fi fiɛɛ tɛ le bɛniiŋ bɛ kɛmɛ shéŋ yi Nyɔ yi dzeeŋ yini, mɔɔ nya yi Nyɔ yi li yee li yi dzeti bɛniiŋ le be baa findzɔŋ siŋ, be gii be naa be kɛmɛ ntsɛ wu shaaŋ kii wi mumkpaŋ wu nuuŋ Jiso Krai.
Fi nuuŋ le kinsomfu ki bibifi nuuŋ kwe, bɛdɛɛni ntsɛ wu kimakɛ nuuŋ nya yi Nyɔ nyɛɛ li yee li, li bɛniiŋ bɛ taashɛ bɛ Krai Jiso wu Taa wusɛŋ.
A morte na perspectiva bíblica
Há tempo de nascer e tempo de morrer. A morte é realidade humana, mas Deus é Senhor tanto dos vivos quanto dos mortos.
Le Jiso ni nuuŋ li kintaaŋ li, dza waŋ lɛwe ŋge le, "Taa, mi nyɛɔ fiana yɛŋ li tsaŋ ya-a." Le tee lɛ, biee yindɛ n’yindinɛ wu kimɛrisɛ.
Gɛɛŋ nuuŋ li kwɛɛŋ wu biŋkwi-i, nuuŋ fe li ŋgɛ wu nyɔŋa-a. Le dza lɔŋ lii, ŋɛŋ Abrahaŋ mfiiŋ bɛ Lasɔrɔ li wuu lichiŋ. Teeŋ le, ‘Taa Abrahaŋ, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi ɔ tuumi Lasɔrɔ lii kwaŋ li dzɔɔ li, bɛ deeni nimi cheŋ lu. Ŋ’wukɔɔ ntɔnyɛ wu nyɔŋa li wi wuni-i.’
bi fɛ kiŋge kini fwee, ki biɛ bibifi, ɛ bibifi tuu bi ta bi kɔchɛ, bi biɛ nuuŋ kwe.