Morte
A morte é a realidade que todos enfrentam, mas para o cristão ela não é o fim. A Bíblia ensina que Cristo venceu a morte e nos dá a esperança da ressurreição e da vida eterna.
Cristo venceu a morte
Onde está, ó morte, o teu aguilhão? Cristo destruiu o poder da morte e nos deu a vitória pela ressurreição.
A lufua, ndungunu aku kuevi yidi ?
A lufua, kuevi kuidi ba kiaku ?
Masumu mawu ba ki lufua vayi zingolo zi masumu mu Mina zieti ba.
Matondo kuidi Nzambi bila niandi wukutuvananga ndungunu mu Pfumu eto Yesu Klisto.
Lufua luela ba mbeni yi tsuka mu bungu.
Bila banga lufua bu luyizila mu mutu wumosi buawu bobo diakamfulukulu mu bafua yiyizila mu mutu wumosi.
Bila batu boso beti fuila mu diambu di Adami, buawu bobo batu bosobela zingala mu diambu di Klisto.
Mambu mama madi ma kuikama :
Enati tufuidi va kimosi ayi niandi,
buna tuela zinga va kimosi ayi niandi.
Badi batu a zikhini ayi banlongo batu bobo bela fuluka mu mfulukulu yi theti bila lufua lunzole luisi ko lulendo mu bawu. Vayi bela ba banganga Nzambi ayi zi Klisto ; bela yadila yandi va kimosi mu tezo ki mili di mimvu.
A esperança da vida eterna
Jesus disse: 'Eu sou a ressurreição e a vida.' Quem crê nele não está morto, mas apenas adormecido — e um dia despertará para a glória.
Vayi yesu wunkamba :
—Minu ndidi mfulukulu ayi luzingu. Woso wukunguilukila, ka diambu ko wufua, wela zinga. Woso wunzinga ayi wukunguilukila kalendi fua nkutu ko. Wilukidi mawu e ?
Vayi yesu wunkamba :
—Minu ndidi mfulukulu ayi luzingu. Woso wukunguilukila, ka diambu ko wufua, wela zinga. Woso wunzinga ayi wukunguilukila kalendi fua nkutu ko. Wilukidi mawu e ?
Mamemi mama manwanga mbemboꞌama ayi minu ndimazebi, meta kundandakana. Minu ndieta kumavana luzingu lukalumani ayi malendi fua ko. Kuisi ko mutu wulenda kumaziona mu mioko miama.
Bila Nzambi wuzodila ngolo batu va nza, diawu kavanina Muanꞌandi wumosi kaka muingi woso mutu wukunwilukila kabika bungana vayi kabaka luzingu lukalumani.
Bafua bafuluka ayi phutukulu yi Pfumu
Zikhomba, tumengi ti lubika zaba mu diambu di batu bobo bafua muingi lubika ba mu kiadi banga buididi batu bobo bankaka bakambulu diana.
Bila enati tueti wilukila ti Yesu wufua ayi wufuluka, buna bobuawu batu bobobafua mu Yesu, Nzambi wela kuba nata va kimosi ayi niandi.
Bila lutumunu bu luela vanu, mbembo yi nkulutu wu zimbasi bu yela wakana ; tulumbeta yi Nzambi bu yela siku, buna niandi veka Pfumuwela kuluka bu kela totukila ku Diyilu. Buna batu bobo bafuila mu Klisto, bela tuama fuluka theti ; bosi beto tunzinga nate mu lumbu kina, buna tuela natu mu matuti vakimosi ayi bawu mu diambu di kuenda dengana Pfumu mu matuti. Buna tuela kalanga va kimosi ayi Pfumu mu zithangu zioso.
Não temas a morte
Não temas os que matam o corpo. Para o cristão, viver é Cristo e morrer é lucro. O vale da sombra da morte não assusta quem caminha com o Pastor.
—Lubika mona tsisi batu bobo balenda vonda nitu, ayi balendi vonda muela ko. Vayi bika lutina mutu wowo wulenda bunga nitu ayi muela ku bulungi.
Bila woso tidi vukisa luzingu luandi wela luzimbisa, vayi woso wela luzimbisa mu diambu diama, buna wela lubakula.
Bila kuidi minu, Klisto niandi luzingu luama bosi lufua luidi ndandu yinneni.
Buabu mambu muadi malembo mfietikisa : thidi vika kuenda ayi kala va kimosi ayi Klisto, bila diawu dilutidi mboti ; vayi didi diambu di mfunu kuidi beno minu ndizinga mu nsuni.
Vayi beto tuidi basi divula didi ku Diyilu, kuna tulembo vingidila Pfumu Yesu Klisto, banga Mvulusi. Niandi wela kitula nitu eto yi kiadi mu kuyikitula banga nitu andi yi nkembo mu lulendo lolo luidi yandi lu tudila bima bioso ku tsi luyalu luandi.
Ka diambu ko ndilenda diata
mu ndimba tombi ki lufua,
buna ndilendi mona mbimbi tsisi ko
bila ngeyo widi yama.
Nkawa aku ayi nti aku,
biawu bi kumbombanga.
Ka diambu ko ndilenda diata
mu ndimba tombi ki lufua,
buna ndilendi mona mbimbi tsisi ko
bila ngeyo widi yama.
Nkawa aku ayi nti aku,
biawu bi kumbombanga.
Enati tunzinga buna tunzinga mu diambu di Pfumu ; voti enati tufuidi buna tufuidi mu diambu di Pfumu. Diawu tuzinga voti tufua, Pfumu niandi kaka wutuvuidi.
A eternidade nos aguarda
Deus enxugará toda lágrima. A morte será o último inimigo destruído. Para os salvos, a morte é a porta de entrada na presença eterna de Deus.
Buna ndiwa mbembo yingolo, yitotukila mu kundu, yiwakana :
Tala nzo yi Nzambi yidi va kimosi ayi batu ;
Niandi wela vuanda yawu va kimosi ;
bela ba batu bandi ayi niandi veka Nzambi, Nzambi awu ;
wela ba yawu va kimosi.
Nzambi wela fiona matsuela moso mu meso mawu
ayi lufua lulendi buela ba ko ;
kiadi ki lufua kilendi buela ba ko,
bidilu ayi ziphasi bilendi buela ba ko
bila mambu ma theti maviokidi.
Nzambi wela fiona matsuela moso mu meso mawu
ayi lufua lulendi buela ba ko ;
kiadi ki lufua kilendi buela ba ko,
bidilu ayi ziphasi bilendi buela ba ko
bila mambu ma theti maviokidi.
Sambusu buidi ti mutu khumbu yimosi kaka keti fua, bosi weka
Bila bukiedika minu nzebi ti buba ti lufua voti zinga, buba ti zimbasi voti ziphevi zimbimbi, buba ti bima bi thangu yayi voti bima binkuiza ku ntuala, voti lulendo, buba biobi bidi va kingiela voti biobi bidi ku tsi ntoto, voti vangu kinkaka, bilendi kutuvambisa ko mu luzolo lu Nzambi, lolo luidi mu Klisto Yesu, Pfumu eto.
Phasi mu mona mutu wumfuila mu diambu di mutu wusonga vayi mananga vadi mutu wulenda kikinina fuila mu diambu di mutu wumboti. Vayi Nzambi wumonisina luzolo luandi kuidi beto : buna tukidi bankua masumu, Klisto wufua mu diambu dieto.
Bila enati mu diambu di nzimbala yi mutu wumosi, lufua luyala mu diambu di mutu wowo, buna keti batu bobo balembo tambula woka ki nlemvo wu Nzambi ayi dikaba di busonga buandi bela yadila mu luzingu mu diambu di Yesu Klisto.
Bila lufua luawu mfutu wu masumu vayi luzingu lukalumani luawu dikaba di nlemvo, di Nzambi mu kithuadi ki Klisto Yesu, Pfumu eto.
A morte na perspectiva bíblica
Há tempo de nascer e tempo de morrer. A morte é realidade humana, mas Deus é Senhor tanto dos vivos quanto dos mortos.
Mutu mbi wowo lenda zinga ayi wela kambu mona lufua e ?
Voti kukivukisa
mu lulendo lu tsi yi bafua e ?
Kuevi ndilenda kuenda suamina phevi aku e ?
A kuevi ndilenda kuenda tinina meso maku e ?
Enati khumini ku Diyilu, ngeyo widi kuna ;
enati minu thudidi mbukꞌama ku tsina ntoto,
ngeyo widi kuna.
Buna Yesu wuyamikina mu ndinga yingolo :
—A tata, mu mioko miaku ndintambika mpeve yama !
Bu katuba mambu momo, wufua.
Kuna tsi yi bafua, wumona ziphasi ziwombo, wuvumbula meso ayi wumona kuna thama Lazale buna kadi va ndambu yi Abalahami.
Buna wuyamikina :
"A tata Abalahami, bika wumbona kiadi ! Tuma Lazale kabuika tsongi yi nlembo andi mu nlangu muingi kandakisila dibeti mu ludimi luama bila phasi ndilembu moni mu diambu di minlaki mi mbazu."
Bosi tsatu yimbimbi bu yiyedidi, yimbutanga masumu ; bosi masumu mawu yela mambutanga lufua.