Mundo
A Bíblia tem muito a dizer sobre o mundo e nossa relação com ele. Cristãos estão no mundo, mas não são do mundo — chamados a ser luz e sal sem se conformar com os padrões seculares.
Não ameis o mundo
Não ameis o mundo nem o que nele há. A cobiça da carne, a cobiça dos olhos e a soberba da vida não vêm do Pai, mas do mundo.
Ka lidzyi nsie o, ngu okala bilogho bi bili mu yo,
Kala ti mbwuru dzyi nsie,
Dzyi li Taara ka lili mu nde o.
Ka lidzyi nsie o, ngu okala bilogho bi bili mu yo,
Kala ti mbwuru dzyi nsie,
Dzyi li Taara ka lili mu nde o.
Mu kuulu, byehene bi bili mu nsie,
Bisee bi nyuru,
Ntono a mihi,
Ya mubili a nyuru mu nkooro a kana mu busini,
Byehene bibye ka biikafa kundaa Taara o,
Lo bye biikafa mu nsie.
Mu kuulu, byehene bi bili mu nsie,
Bisee bi nyuru,
Ntono a mihi,
Ya mubili a nyuru mu nkooro a kana mu busini,
Byehene bibye ka biikafa kundaa Taara o,
Lo bye biikafa mu nsie.
Ankoho nsie yili mu oluru, yo ya bilogho bi ookasughu baara mukolo.
Lo munde wu aakasa gwaa li Nzaami sa alaama mu mibvu ya mibvu.
Be ba liikabvughu mbughu ya bakala bwunu we balumu ba banganda, ka lisoolo o ti dzyi li nsie lili mbele a Nzaami? Munde wu dzyi okala ndughu a nsie nde li mutaara a Nzaami.
Be ba liikabvughu mbughu ya bakala bwunu we balumu ba banganda, ka lisoolo o ti dzyi li nsie lili mbele a Nzaami? Munde wu dzyi okala ndughu a nsie nde li mutaara a Nzaami.
O amor de Deus pelo mundo
Porque Deus amou o mundo de tal maneira que deu seu Filho. O mesmo mundo que rejeita a Deus é amado por Ele e objeto de sua redenção.
Mu obo, Nzaami bu ábvulu dzyi nsie, ágwi Mwana a nde wu a mbunu, mpaala nswe mbwuru wu aasa kana mu nde anyaã okpa, lo abagha laama lili mibvu ya mibvu.
Mu obo, Nzaami bu ábvulu dzyi nsie, ágwi Mwana a nde wu a mbunu, mpaala nswe mbwuru wu aasa kana mu nde anyaã okpa, lo abagha laama lili mibvu ya mibvu.
Mumfwunu me ngu wu: Otsyeme oogyi mu nsie, lo baara baabvulu odzyi opyini ŋa ebini kii otsyeme, mu kuulu bigyighili bi bo bili bi bibi.
Nde ágwi bumweẽ bu nde mukaba mu okala nzili a kolokolo a masumu ma bihi-a-be. Ya ka oli yini a mu nkooro a masumu ma bihi-a-be o, lo ya mu mama baara ba nsie nsyini.
Limono nki dzyi Taara ali a lo mu bihi-a-be,
Mpaala bata bihi-a-be baana ba Nzaami.
Mu engaŋma, bihi lili baana ba Nzaami.
Me mu obo, baara ba nsie bagwene ogyahaba bihi-a-be,
Mu kuulu bo kaala ka bagyahaba Nzaami o.
Limono nki dzyi Taara ali a lo mu bihi-a-be,
Mpaala bata bihi-a-be baana ba Nzaami.
Mu engaŋma, bihi lili baana ba Nzaami.
Me mu obo, baara ba nsie bagwene ogyahaba bihi-a-be,
Mu kuulu bo kaala ka bagyahaba Nzaami o.
Vencer o mundo
Jesus venceu o mundo e nos dá sua paz e vitória. A fé é a vitória que vence o mundo — e aquele que nasceu de Deus o vence.
Me aandyele be mandagha ma mu kuulu be likala a edzuunu mu me. Mu nsie yi be sa limono kimini, lo likala a bukyini! Me aandughulu lileene li nsie!»
Me aandyele be mandagha ma mu kuulu be likala a edzuunu mu me. Mu nsie yi be sa limono kimini, lo likala a bukyini! Me aandughulu lileene li nsie!»
Mu kuulu, nswe munde wu li mwana a Nzaami, aakalughulu ŋa nkulu a mandagha ma nsie.
Ya me mu kana bihi-a-be liikalughulu ŋa nkulu a mandagha ma nsie.
Mu kuulu, nswe munde wu li mwana a Nzaami, aakalughulu ŋa nkulu a mandagha ma nsie.
Ya me mu kana bihi-a-be liikalughulu ŋa nkulu a mandagha ma nsie.
Nande aalughulu ŋa nkulu a mandagha ma nsie,
Kala ka munde o wu aakasa kana ti Yiisu li Mwana a Nzaami?
Be baana ba me, be lili baba Nzaami,
Ya be liilughulu mibighili mimi mpya mimye,
Mu kuulu munde wu li mu be bvulu bunene,
Ya munde wu li mu nsie.
No mundo sem ser do mundo
Jesus orou: não peço que os tires do mundo, mas que os guardes do mal. Somos enviados ao mundo como embaixadores do Reino.
Me aanduo bo ndagha a we, ya nsie yiibele bo, mu kuulu bo ka bali baara ba nsie o, ti anga me, me ka ndi mbwuru a nsie o.
Me ka nduomo we mu omaha bo ŋa nsie o, lo we kebe bo mu Wu Mubi.
Me ka nduomo we mu omaha bo ŋa nsie o, lo we kebe bo mu Wu Mubi. Bo ka bali baara ba nsie o, ti anga me, me ka ndi mbwuru a nsie o. Sa kuulu ti bo bakala baara ba we mu nzili a engaŋma: Ndagha a we yili engaŋma. Bwunu a bu aagweghe we me mu nsie, me ngweghe boho si mu nsie.
Taara wu a nsumu, baara ba nsie nkini bámaasoolo we o, lo me aansoolo we, ya binduono bi me bi biisoolo ti we aagweghe me. Me aansi kuulu ti bo basoolo nkwumu a we, ya me sa firinsa obo, mpaala dzyi li li a we mu me likala mu bo, ya me nkala mu bo.»
Ma me matala ma mumfwunu a nsie. Me mu matala ma bali mu obyi mfumu a nsie yi ku mbala.
«Me nsihi be edzuunu, me ngwi be edzuunu e me. Me ka ngwi be kye ti anga bu ookagwa baara ba nsie o. Mikolo mi be minyaã okala maã-maã ya minyaã okala a nzalamweẽ.
Yiisu afirilyele ndiri: «Kala ti baara ba nsie babele be, lisoolo ti bo bátswama bele me nsomo ya be. Kala ti be áli baara ba nsie, nkini nsie yíkaadzyi be, mu kuulu be likakala baba nde. Lo me áansuolo be ya áampaha be ŋa kara li baara ba nsie. Be ka lili baara ba nsie o, me mu obo nsie yili mu okabele be.
Sal e luz
Vós sois o sal da terra e a luz do mundo. O cristão transforma o ambiente onde está, sem se conformar com os padrões mundanos.
«Be lili munbga a nsie. Lo, kala ti munbga ka afirisyili a ese o, lo mu ema bakughu ofiribvurulu nde kye? Lo nde ka afirisyili a esala o. Bafaana otsili nde ku mbala ya baara badzyara nde.
Be lili otsyeme o nsie nsyini. Bvulu li bátwu ŋa yulu a munguo ka likughu osweme o.
Sa batsala Nsia yi Mbwe yi a Emfumu yi mu nsie yohono, mu kuulu yo yisuo bumpughulu kundaa bikaana byehene. Me oŋo akala masini maagya.»
Nsa ndaana mbwuru aakala a yo, kala ti nde bagha busini bu nsie nsyini ya pfihili laama li nde? Bwunu we, emakye mbwuru akughu ogwa ki eli a mupfunu mu oswumu laama li nde?
Nsa ndaana mbwuru aakala a yo, kala ti nde bagha busini bu nsie nsyini ya pfihili laama li nde? Bwunu we, emakye mbwuru akughu ogwa ki eli a mupfunu mu oswumu laama li nde?
Nyiĩ kundaa baara ba nsie yi, mu kuulu mi miikasa ti baara bakubu makya, mili milagha! Mu engaŋma, okubu makya ofaana okala, lo nyiĩ kundaa mbwuru wu aakasa ti babake bakubu makya!
Ŋa masini, nde ályele bo ndiri: «Ligye mu nsie nsyini ya litsala nsia a Nsia yi Mbwe kundaa baara bwohono.
Ŋa masini, nde ályele bo ndiri: «Ligye mu nsie nsyini ya litsala nsia a Nsia yi Mbwe kundaa baara bwohono.
Nsa ndaana mbwuru aakala a yo kala ti nde bagha bupfulu bu nsie nsyini ya pfihili laama li nde?
Não se conformar
Não vos conformeis com este mundo. A religião pura é guardar-se da corrupção do mundo e viver segundo o Espírito de Deus.
Ka likanama bipfu bi baara ba nsie yi o, lo likala baara baala bu likighiri, libagha mayele ma manyaghara, mpaala be libaghala waa li Nzaami: Mandagha ma mabwe, ma aakakihi nde ya mama mukughu.
Ka likanama bipfu bi baara ba nsie yi o, lo likala baara baala bu likighiri, libagha mayele ma manyaghara, mpaala be libaghala waa li Nzaami: Mandagha ma mabwe, ma aakakihi nde ya mama mukughu.
Mu obo, mandagha ma maagwene okamoŋono kundaa nde, mbaala ti, lileene li nde lili mibvu ya mibvu ya bunzaami bu nde, maagyighili okamoŋono obaana ku bágyighili nsie, mu matala ma ookasa mayele lisobo mu bigyighili bi nde. Me mu obo bo ka bakughu obagha obvwughu o,
Mu obo, mandagha ma maagwene okamoŋono kundaa nde, mbaala ti, lileene li nde lili mibvu ya mibvu ya bunzaami bu nde, maagyighili okamoŋono obaana ku bágyighili nsie, mu matala ma ookasa mayele lisobo mu bigyighili bi nde. Me mu obo bo ka bakughu obagha obvwughu o,
Ankoho bihi lisoolo ti mandagha mwohono ma ookalyele Mikyene, mye miikalyele mo kundaa baara ba bali kunsa litumu li Mikyene, mpaala nswe muŋma akala wu a nkunkuru, ya nsie yohono yikala a ebili ŋa busu bu Nzaami.
Enzaami kii tse-tse ya ki egwene a mpiri ŋa nkulu a wu li Nzaami ya Taara me ki: okabaha bisyana ya bapfiili mu mpara a bo ya onyaã obagha mviini yohono yi bilogho bi nsie.
Enzaami kii tse-tse ya ki egwene a mpiri ŋa nkulu a wu li Nzaami ya Taara me ki: okabaha bisyana ya bapfiili mu mpara a bo ya onyaã obagha mviini yohono yi bilogho bi nsie.
Mu kuulu Nzaami aasuo bwehe bu nde mu obvwughu o baara bwohono. Bwehe bubo buli mu okaluo bihi mu obihi bumweẽ bu bubi ya bisee bi nsie yi, mpaala likala a nzya-nzyara yi budziri, yi bunsumu ya yi a enzaami.
A batalha espiritual
A nossa luta não é contra carne e sangue. Os poderes do mundo são reais, mas o que está em nós é maior que o que está no mundo.
Mu kuulu, ekyini ki lili a kye, ka eli kii odzwana mu musunu ya makili o, lo kii odzwana a bimpu, bamfumu ya lileene bi nsie yi a mpyibi yi a laŋa-laŋa yi, ekyini kii odzwana a lileene li mifulu mi mibi mi mili ku yulu, ŋa kara li mayulu ya nsie.
Lisa mayele, mpaala mbwuru anyaã opfiri be mu bitsimi bibi bunsughu bubu mpya ya bubu mukaŋana, ti bu oli ekulu e baara ya bilogho bi nsie biili ka bili mu Kriste o.
Mu engaŋma, bihi lili baara, lo bihi ka liikadzwana mu embwuru o.
Ankoho bihi ka liigyagha mufulu wu a nsie yi o, lo Mufulu wu aafi kundaa Nzaami, mpaala bihi libaghala bikaba bi oogwi bihi Nzaami mu bwehe bu nde.
Nsughu kunu ali? Muluo-mikyene kunu ali? Nga a munsohobo wu matala ma kunu ali? Nzaami ka aakirili bunsughu bu nsie yi lala o? Mu kuulu, mu nzili a bunsughu bubo, baara ba nsie ka baasoolo Nzaami munsa bunsughu bu Nde o, me mu nzili a lala li maluo Nzaami aamono bubwe mu obvwuhu ba baakasa kana.
Lo Nzaami aasuolo ŋa nsie mandagha mama lala mu otwuhu bansughu bupfiri, Nde aasuolo ŋa nsie bilogho bi bikolo mu otwuhu bilogho bi bili a mpini bupfiri.
Nzaami aasuolo ŋa nsie bilogho bi bigwene a mupfunu, bilogho bi baakatsaala, bilogho bibi bwunu, mu osa ti bilogho bi bili a mupfunu ŋa nsie bikala bibi bwunu. Mpaala mbwuru si mumõ anyaã okala a mutwunu ŋa mihi mi Nzaami.
Mbwuru anyaã opfiri nyuru a ndeme: Kala ti mbwuru ŋa kara li be aakatsimi ti nde li nsughu mu efaana kii baara ba nsie yi, nyaã nde akala nga-a-lala mpaala akala nsughu.
Mu kuulu bihi-a-be ka líyabiri elogho mu nsie o,
bwunu obo si ŋa akala liimaara bihi-a-be ŋa nsie, ka libiri elogho o.
Kala ti bihi-a-be lili a bi-odza ya binkuru, bihi-a-be lifaana okamono esee mu bye.
Mu kuulu bihi-a-be ka líyabiri elogho mu nsie o,
bwunu obo si ŋa akala liimaara bihi-a-be ŋa nsie, ka libiri elogho o.
Kala ti bihi-a-be lili a bi-odza ya binkuru, bihi-a-be lifaana okamono esee mu bye.
Pertencemos a Deus
Do Senhor é a terra e tudo o que nela existe. Vivemos neste mundo como peregrinos, desejando a pátria celestial.
Ndagha yíli otsyeme kuu ngaŋma, otsyeme ku ookatsehebe nswe mbwuru, yo yígyi ŋa nsie.
Ndagha yíli mu nsie,
ya nsie bágyighili yo mu Nde,
lo nsie ka yísoolo Nde o.
Ndagha yíli mu nsie,
ya nsie bágyighili yo mu Nde,
lo nsie ka yísoolo Nde o.
Yiisu áfirilyele kundaa bo ti: «Me ndi otsyeme o nsie. Munde wu aanama me ka adzyara kunsa opyini o, lo nde sa abagha otsyeme kuu laama.»
Bindoomo bi me biikagyughu likyi li me, me nsoolo bye ya bye biikanama me. Ya me aakangwa laama lili mibvu ya mibvu kundaa bindoomo bi me. Bye ka bikughu opfighili o ya mbwuru si mumõ ka kughu ogwohono me bye ŋa ekee o.
Mu engaŋma me ndyele be ti: ali obvulu bubwe kundaa be ti me ngye. Mu kuulu, kala ti me ka ngyene o, Mubaha ka agya kundaa be o. Lo kala ti me ngyene, me sa ngweghe be nde.»
«Mu matala ma aagya nde, nde sa asuo emwehẽ kundaa basi nsie mu mi mitala masumu, bunsumu ya muyala: mu ndagha yitala masumu, mu kuulu bo ka baasi kana mu me o. Mu ndagha yitala bunsumu, mu kuulu me ndi mu ogye kundaa Taara, ya be ka lifirimono me o. Mu ndagha yitala mumfwunu, mu kuulu mfumu a nsie yi bamaalamana nde.»
Mu bilogho bibye baagwi bihi misiini mi minene ya ntala, mpaala mu mye be libvwughu mu obyi ku oli mu nsie mu nkooro nzala a nsie yimbi, ya be libagha kaba lili mu enzaami.
Nsomo a nsomo, be lisoolo ti, mu bitsughu bibi masini, ba bálwulu mu munsensehẽ sa bagya. Bo sa bakala mu litumu li ntono a dzyi li libi li bo. Bo sa balyele ti: «Misiini mii ogya o nde kunu-ako mili? Mu kuulu, edzighi ki ókpi bataara, bilogho byehene bili bwunu a bu bágyighili bye ku ebaana».
Mu kuulu, bo baakadzimini mu nko ti mu matala ma makulu Nzaami ágyighili mayulu ya nsie mu ndagha a nde. Nde ápaha nsie mu madza ya ábvughu yo ŋa kara li madza, ya me mu madza si nsie yi matala mamo yípfighili, yídzyama mu madza. Ankoho me mu Ndagha gyini-oyo bábunu mayulu ya nsie bibi matala ma mu nkooro a mbaa, mu nkooro a etsughu kii mumfwunu ya kii opfighili ki ba babi.
Mu kuulu, minyoõ mii enzaami miikaburu ogyiŋi mayele, ku ookabiri ku obvwughu ku baagwene okanyoõ, lo minyoõ mi nsie miikaburu lipfu.
Bandughu mu kana,
Ka likiŋimi o kala ti baara ba nsie bali mu okabele be.
Bihi lisoolo ti bihi lili baba Nzaami,
Ya byehene bi bili ŋa yulu a nsie, bili kunsa lileene li Wu Mubi.
Yulu ya nsie sa biluru, lo mandagha ma me ka maluru o.»
Yiisu-Kriste li wuunu munde, matsighi, lolo ya mu matala mwohono.
Lo Yiisu bu agyughu obo, ályele Dzayiruse ndiri: «Ka kala a nzalamweẽ o, sa yini a kana, nde sa adzughu.»
Mu kuulu, kala ti mu nkooro a bubi bu mbwuru mutsyini lipfu líikatumu mu nde ngasighi, lo mu Yiisu-Kriste ngasighi bihi liibagha ku obvulu: Bwohono ba baakagyagha bwehe bu Nzaami ba bulagha ya ekaba kii bunsumu, sa bakala bumweẽ ya bakatumu yini a mu Yiisu-Kriste.