1 Sang una pa nga daan,* ara na ang ginatawag nga Pulong. Ang Pulong kaupod na sang Dios, kag ang Pulong mismo Dios.

1 Sang una pa nga daan,* ara na ang ginatawag nga Pulong. Ang Pulong kaupod na sang Dios, kag ang Pulong mismo Dios.

14 Ang Pulong nagpakatawo kag nagpakig-upod diri sa aton. Nakita namon ang iya kadungganan bilang bugtong nga Anak sang Amay. Puno siya sang kaayo kag puro kamatuoran ang iya ginasugid.

14 Ang Pulong nagpakatawo kag nagpakig-upod diri sa aton. Nakita namon ang iya kadungganan bilang bugtong nga Anak sang Amay. Puno siya sang kaayo kag puro kamatuoran ang iya ginasugid.

3 Dayon nagsiling ang Dios, "Magsanag!" Kag dayon may kasanag.

3 Sa iya mismo makita ang gahom sang Dios nga nagasilak, kag kon ano ang Dios amo man siya. Siya amo ang nagabuot sang tanan nga butang sa bilog nga kalibutan paagi sa iya makagagahom nga pulong. Pagkatapos nga nalimpyuhan niya kita sa aton mga sala, nagpungko siya sa tuo sang Makagagahom nga Dios didto sa langit.

3 Tungod sa pagtuo, nahibaluan ta nga ang kalibutan ginhimo paagi sa paghambal sang Dios. Gani ang mga butang nga aton makita ginhimo halin sa indi makita.

6 Paagi sa pulong sang Ginoo, nahimo ang kalangitan;

kag sa iya ginhawa natuga ang tanan nga butang sa kalangitan.

12 Kay ang pulong sang Dios buhi kag gamhanan, kag mas matalom pa sa espada nga duha ang sulab. Nagadulot ini hasta sa kalag kag sa espiritu, kag hasta sa mga lutalutahan kag sa utok sang mga tul-an. Nahibaluan niya ang mga butang nga ginahunahuna kag ginahandom sang mga tawo.

12 Kay ang pulong sang Dios buhi kag gamhanan, kag mas matalom pa sa espada nga duha ang sulab. Nagadulot ini hasta sa kalag kag sa espiritu, kag hasta sa mga lutalutahan kag sa utok sang mga tul-an. Nahibaluan niya ang mga butang nga ginahunahuna kag ginahandom sang mga tawo.

29 Indi bala nga gamhanan ang akon pulong? Pareho ini sa kalayo nga makasunog ukon sa martilyo nga makadugmok sang bato.

17 Kag gamita ninyo bilang helmet ang pagkilala nga kamo ginluwas na. Gamita man ninyo bilang espada ang pulong sang Dios nga ginhatag sang Espiritu Santo.

16 Ang bilog nga Kasulatan ginsulat paagi sa gahom sang Dios, kag mapuslanon sa pagtudlo, sa pagsabdong, sa pagtadlong sang sala, kag sa paghanas sa matarong nga pagkabuhi,

16 Ang bilog nga Kasulatan ginsulat paagi sa gahom sang Dios, kag mapuslanon sa pagtudlo, sa pagsabdong, sa pagtadlong sang sala, kag sa paghanas sa matarong nga pagkabuhi, 17 para ang tawo nga nagaalagad sa Dios matudluan sa paghimo sang tanan nga klase sang kaayuhan.

16 Ang bilog nga Kasulatan ginsulat paagi sa gahom sang Dios, kag mapuslanon sa pagtudlo, sa pagsabdong, sa pagtadlong sang sala, kag sa paghanas sa matarong nga pagkabuhi, 17 para ang tawo nga nagaalagad sa Dios matudluan sa paghimo sang tanan nga klase sang kaayuhan.

105 Ang imo pulong pareho sa suga nga nagahatag kasanag sa akon alagyan.

105 Ang imo pulong pareho sa suga nga nagahatag kasanag sa akon alagyan.

130 Ang pagpahayag sang imo mga pulong nagahatag sang kasanag

sa hunahuna sang mga tawo

kag kaalam sa mga wala sing alam.

89 Ginoo, ang imo pulong magapadayon hasta san-o;

mabakod ini pareho sa langit.

9 Ano bala ang himuon sang isa ka pamatan-on para mangin matinlo ang iya kabuhi?

Ang iya himuon amo ang pagsunod sa imo pulong.

11 Ginatipigan ko ang imo pulong sa akon tagipusuon para indi ako makasala sa imo.

160 Matuod ang tanan mo nga pulong,

kag wala sing katapusan ang tanan mo nga matarong nga mga sugo.

ש Sin and Shin

22 Indi lamang kamo magpamati sa pulong sang Dios kundi dapat tumanon ninyo ini. Kay kon indi, ginadayaan lang ninyo ang inyo kaugalingon.

22 Indi lamang kamo magpamati sa pulong sang Dios kundi dapat tumanon ninyo ini. Kay kon indi, ginadayaan lang ninyo ang inyo kaugalingon.

22 Indi lamang kamo magpamati sa pulong sang Dios kundi dapat tumanon ninyo ini. Kay kon indi, ginadayaan lang ninyo ang inyo kaugalingon. 23 Ang bisan sin-o nga nagapamati pero wala nagatuman sang pulong sang Dios, pareho siya sang tawo nga nagatan-aw sa espiho, 24 kag pagkatapos nga makita niya ang iya hitsura, naglakat siya kag nalipatan niya dayon kon ano ang iya hitsura.

21 Gani bayai ninyo ang tanan nga kahigkuan kag kalautan. Batuna ninyo nga may pagpaubos ang pulong sang Dios nga gintanom sa inyo mga tagipusuon, nga amo man ang makaluwas sa inyo.

24 "Gani ang bisan sin-o nga nagapamati kag nagatuman sang akon mga ginatudlo, pareho siya sa tawo nga maalam nga nagpatindog sang iya balay sa pundasyon nga bato.

4 Pero nagsabat si Jesus sa iya, "Nagasiling ang Kasulatan, ‘Indi lang sa pagkaon mabuhi ang tawo, kundi sa tagsa ka pulong sang Dios.’ "*

4 Pero nagsabat si Jesus sa iya, "Nagasiling ang Kasulatan, ‘Indi lang sa pagkaon mabuhi ang tawo, kundi sa tagsa ka pulong sang Dios.’ "*

28 Nagsabat si Jesus, "Pero mas bulahan ang mga tawo nga nagapamati kag nagatuman sang pulong sang Dios."

4 Pero nagsabat si Jesus sa iya, "Nagasiling ang Kasulatan, ‘Indi lang sa pagkaon mabuhi ang tawo.’ "*

36 Natingala gid ang mga tawo didto kag nagsiling sa isa kag isa, "Ano ining iya ginpanghambal? May awtoridad siya kag gahom sa pagmando sa mahigko nga mga espiritu nga magguwa, kag nagatuman sila."

35 Madula ang langit kag ang duta, pero ang akon mga pulong indi gid madula kundi matuman gid ini.

31 Madula ang langit kag ang duta, pero ang akon mga pulong indi gid madula kundi matuman gid ini.

8 Ang hilamon nagakalaya kag ang iya bulak nagakahulog, pero ang pulong sang aton Dios nagapadayon sa gihapon."

4 Kay ang pulong sang Ginoo husto,

kag masaligan ang tanan niya nga ginahimo.

4 Kay ang pulong sang Ginoo husto,

kag masaligan ang tanan niya nga ginahimo.

5 Ang tagsa ka pulong sang Dios masaligan gid.

Pareho siya sa taming sa mga nagapangayo sang proteksyon sa iya.

6 Kay ang Ginoo amo ang nagahatag sang kaalam. Sa iya man nagahalin ang ihibalo kag pag-intiendi.

6 Kay ang Ginoo amo ang nagahatag sang kaalam. Sa iya man nagahalin ang ihibalo kag pag-intiendi.

31 Karon, nagsiling si Jesus sa mga Judio nga nagtuo sa iya, "Kon padayon kamo nga nagatuman sa akon mga ginatudlo, matuod gid nga kamo akon mga sumulunod.

31 Karon, nagsiling si Jesus sa mga Judio nga nagtuo sa iya, "Kon padayon kamo nga nagatuman sa akon mga ginatudlo, matuod gid nga kamo akon mga sumulunod. 32 Mahibaluan ninyo ang kamatuoran kag ang kamatuoran amo ang magahilway sa inyo."

51 Sa pagkamatuod, ginasugid ko sa inyo nga ang mga nagatuman sang akon mga pagpanudlo indi na mapatay hasta san-o."

24 "Sa pagkamatuod, ginasugid ko sa inyo nga ang tawo nga nagatuman sang akon mga pulong kag nagatuo sa nagpadala sa akon may kabuhi nga wala sing katapusan. Indi na siya pagsilutan tungod kay ginsaylo na siya halin sa kamatayon pakadto sa kabuhi.

23 Nagsabat si Jesus sa iya, "Ang nagahigugma sa akon magatuman sang akon mga pulong; higugmaon siya sang akon Amay, kag kami magapuyo sa iya mismo.

3 Kamo nalimpyuhan na paagi sa pulong nga akon ginsiling sa inyo.

17 Iseparar sila para mangin imo paagi sa kamatuoran; ang imo pulong amo ang kamatuoran.

22 Gani sang nabanhaw siya, nadumduman sang iya mga sumulunod nga ginhambal niya ini. Kag nagpati sila sa ginpropesiya sang Kasulatan kag sa iya ginsiling parte sa iya pagkabanhaw.

41 Tungod sa iya mga ginpanudlo, madamo pa gid nga mga tawo didto ang nagtuo sa iya.

38 Kay nagasiling ang Kasulatan nga ang bisan sin-o nga magtuo sa akon, magailig halin sa iya tagipusuon ang tubig nga nagahatag sang kabuhi."

8 Indi gid pagkalimti nga basahon ang Libro sang Kasuguan. Pamalandungan mo ina adlaw-gab-i, para mahibaluan mo kon paano mo matuman ang tanan nga nasulat dira. Sa sini nga paagi mangin mainuswagon kag madinalag-on ka.

16 Sang naghambal ka sa akon, ginpamatian ko ikaw. Ang imo mga pulong amo ang akon kalipay, kay imo ako, O Ginoong Dios nga Makagagahom.

9 nga kon isugid mo nga si Jesus amo ang Ginoo kag nagatuo ka sa imo tagipusuon nga ginbanhaw siya sang Dios halin sa kamatayon, maluwas ka. 10 Kay ang tawo ginapakamatarong sang Dios kon nagatuo siya sing hugot sa iya tagipusuon. Kag kon magsugid siya nga nagatuo siya, maluwas siya.

4 O Dios, ginadayaw ko ikaw tungod sa imo promisa.

Indi ako mahadlok kay nagasalig ako sa imo.

Indi makahalit ang tawo sa akon.

30 Ang imo pamaagi, O Dios, wala sing sala.

Ang imo pulong masaligan gid.

Pareho ka sa taming

sa tanan nga nagapangayo sang proteksyon sa imo.

35 Ginaprotektaran mo ako pareho sa taming,

gani luwas ang akon kabuhi.

Ginatipigan mo ako paagi sa imo gahom,

kag paagi sa imo bulig nangin bantog ako.

36 Ginahatagan mo ako sang matawhay nga alagyan,

gani wala nagakasandad ang akon mga tiil.

12 Ang bisan sin-o nga luyag sang malawig kag malipayon nga kabuhi

13 indi siya dapat maghambal sing malain kag indi magbinutig.

3 Ginpapaubos niya kamo paagi sa pagpagutom sa inyo kag dayon ginhatagan niya kamo sang manna—isa ka klase sang pagkaon nga wala pa gid ninyo matilawi halin sang una bisan sang inyo mga katigulangan. Ginhimo ini sang Ginoo sa pagtudlo sa inyo nga indi lang sa pagkaon mabuhi ang tawo, kundi sa tagsa ka pulong sang Ginoo.

2 Pareho sang lapsag nga nagahandom sang gatas sang iya iloy, handuma man ninyo ang espiritual nga gatas nga wala sing simbog para magtubo kamo hasta mabaton ninyo ang kabug-usan sang inyo kaluwasan.

1 Indi bala tungod nga ara na kamo kay Cristo nagabakod kamo? Indi bala malipayon kamo tungod nga nahibaluan ninyo nga ginahigugma kamo ni Cristo? Kag indi bala may maayo kamo nga relasyon sa Espiritu Santo, kag malulo na kamo kag maluluy-on sa isa kag isa? 2 Gani nagapangabay ako sa inyo: para mangin bug-os gid ang akon kalipay maghigugmaanay kag mag-ugyon kamo. Kabay pa nga mag-isa ang inyo mga hunahuna kag katuyuan. 3 Indi kamo maghimo sang bisan ano tungod sa kadalok ukon sa pagkamatinaas-taason. Kundi magpaubos kamo kag hunahunaon ninyo nga mas maayo pa ang iban sang sa inyo. 4 Indi lang ang inyo kaayuhan ang inyo hunahunaon kundi ang kaayuhan man sang iban. 5 Hupti ninyo ini nga panghunahuna nga iya man ni Cristo Jesus:

6 Bisan ang kinaiya sang Dios ara sa iya,

wala niya ginpaminsar ang iya pagkatupong sa Dios

nga mangin kabangdanan sang pagpamintaha.

7 Kundi ginpakanubo niya ang iya kaugalingon

paagi sa pagsuksok sang kinaiya sang isa ka ulipon.

Nagpakatawo siya nga pareho sang mga tawo.

8 Sang nangin tawo na siya,

ginpaubos niya ang iya kaugalingon

paagi sa pagtuman sa Dios hasta sa kamatayon,

bisan pa sa kamatayon sa krus.

9 Tungod sini ginbayaw siya sang Dios

kag ginhatagan sing awtoridad nga labaw sa tanan nga awtoridad.*

10 Agod nga ang tanan nga sa langit kag sa duta,

pati ang sa idalom sang duta,

magluhod kag magsimba sa iya.

11 Kag ang tanan magkilala* nga si Jesu-Cristo amo ang Ginoo,

kag ini magahatag sang kadayawan sa Dios nga Amay.

12 Mga hinigugma ko, sang ara pa ako dira sa inyo matinumanon gid kamo sa akon. Labi na gid subong nga wala na ako dira, panikasugi ninyo nga igakabuhi ang kaluwasan nga nabaton ninyo,* kag himua ninyo ini nga may pagtahod kag kahadlok sa Dios. 13 Kay ang Dios amo ang nagahatag sa aton sang handom kag ikasarang sa paghimo sang iya kabubut-on.

14 Kon ano ang inyo ginahimo, himua ninyo nga wala sing pagkumod ukon pagbinaisay, 15 para mangin matinlo kamo kag wala sing kasawayan nga mga anak sang Dios sa sini nga henerasyon nga ang mga tawo malain kag makasasala.* Dapat ang inyo halimbawa pareho sang mga suga nga nagasanag sa ila, 16 kay ginasugid ninyo sa ila ang pulong sang Dios nga nagahatag sang kabuhi. Kag kon himuon ninyo ini, may ipabugal ako sa pagbalik ni Cristo nga ang akon pagpangabudlay dira sa inyo indi nangin wala sing pulos.

17 Ang inyo pagtuo pareho sang halad nga ginahalad sa Dios. Kag kon kinahanglan gid nga ang akon dugo iula ko* para sa inyo mga halad, malipay ako. Kag indi lang ako ang malipay kundi kamo man. 18 Gani magkalipay man kamo. Magkalipay kita tungod sining akon pribilehiyo nga mag-antos para sa inyo.

19 Nagasalig ako kay Ginoong Jesus nga sa indi madugay mapakadto ko dira sa inyo si Timoteo, para malipay man ako kon masugiran niya ako parte sa inyo kahimtangan. 20 Siya gid lang ang akon nahibaluan nga nagadumdom gid pareho sa akon para sa inyo kaayuhan. 21 Ang iban ya, ang ila gid lang kaugalingon nga kaayuhan ang ila ginapanumdom kag indi ang kay Jesu-Cristo. 22 Pero nahibaluan ninyo kon paano ginpakita ni Timoteo ang iya maayo nga pamatasan. Daw anak ko gid siya sa iya pag-alagad kaupod ko sa pagwali sang Maayong Balita. 23 Nagalaom ako nga mapakadto ko siya dira sa inyo sa gilayon kon mahibaluan ko na ang resulta sang akon kaso. 24 Kag nagasalig gid ako sa Ginoo nga ako mismo makakadto man dira sa inyo sa indi madugay.

25 Nahunahuna ko nga kinahanglan pabalikon ko dira ang aton utod nga si Epafroditus nga inyo ginsugo diri para magbulig sa akon. Kaupod ko siya sa pagpangabudlay kag pagpangapin sang kamatuoran sa mga nagakontra sini. 26 Papulion ko siya dira tungod nga ginahidlaw na siya sa inyo nga tanan, kag indi na gid siya mapahamtang diri tungod nga nabatian ninyo nga nagmasakit siya. 27 Nagmasakit siya matuod kag diutayan lang mapatay. Pero ginkaluoyan siya sang Dios kag ako amo man, kay gin-ayo niya siya kag ginhilway niya ako sa puwerte nga kasubo. 28 Gani gusto ko na gid nga pabalikon siya dira, para kon makita ninyo siya liwat magakalipay kamo, kag indi na ako magsagi palibog. 29 Kag batuna ninyo siya nga may kalipay bilang utod sa Ginoo. Ang mga tawo nga pareho sa iya dapat padunggan. 30 Kay diutayan lang siya mapatay tungod sa iya pag-alagad kay Cristo. Nabutang ang iya kabuhi sa peligro para lamang mabuligan niya ako bilang salili* ninyo.

18 Ang mga pulong nga wala ginhunahuna sing maayo antes ihambal makasakit pareho sa espada, pero ang mga pulong nga ginhunahuna sing maayo antes ihambal makapaayo.

25 Ang pagpalibog makakuha sang kalipay sang tawo; ang maayo nga mga pulong makalipay sa iya.

11 Ang ginahambal sang matarong nga tawo makapaayo sa kabuhi sang iban,* pero ang ginahambal sang malain nga tawo makahalit.

1 Ang mahinay nga sabat makapahaganhagan sang kaakig, pero ang matigdas nga sabat makapaibwal sang kaakig.

20 Pagaanihon mo ang bunga sang imo mga ginahambal.*

21 Ang imo mga ginahambal makaluwas sang kabuhi ukon makapatay. Gani kon palahambal ka, magbantay ka kay pagaanihon mo ang bunga sang imo mga ginahambal.

18 Pero ang nagaguwa sa baba nagahalin sa tagipusuon, kag amo ang nagapahigko sa tawo. 19 Kay sa tagipusuon sang tawo nagahalin ang malain nga mga panghunahuna nga amo ang nagatulod sa iya sa pagpatay, pagpanginbabayi ukon pagpanginlalaki, pagpakigrelasyon nga imoral, pagpangawat, pagtestigo sang butig, kag pagyaguta sa iya isigkatawo.

36 Sa pagkamatuod, sa adlaw sang paghukom, ang kada isa magapanabat sa Dios sa iya mga ginahambal nga wala sing pulos. 37 Kay ibasi sa imo mga ginahambal kon silutan ka ukon indi."

34 Mga kaliwat kamo sang man-og! Kag tungod nga kamo malain, paano kamo makahambal sang maayo? Kay kon ano ang ara sa tagipusuon amo man ang nagaguwa sa baba.

2 Matuod nga tanan kita masami nagakasala. Pero ang tawo nga wala nagakasala sa iya mga ginahambal, ina nga tawo matarong kag sarang makapugong sang iya kaugalingon.

3 Ang mga kabayo ginabusalan ta para mapasunod kon diin ta gusto pakadtuon. 4 Kag hunahunaa man bala ang mga sakayan: bisan ano kadako, kag ginahuyop sang mabaskog nga hangin, kontrolado ini sang diutay nga timon. Gani bisan diin pakadtuon sang timonil ang sakayan, didto ini nagakadto. 5 Amo man ini ang aton dila. Gamay lang ini pero sarang makapabugal sang dalagko nga mga butang. Hunahunaa bala ninyo kon ano kalapad nga kagulangan ang masunog sang gamay nga kalayo. 6 Ang dila pareho man sa kalayo. Masyado kadamo ang kalautan nga ginadala sang dila, kag nagaumid sa aton bilog nga pagkatawo. Ang mga malain nga ginahambal sang aton dila daw kalayo nga nagahalin gid sa impyerno kag amo ang nagaguba sa aton bilog nga pagkabuhi. 7 Ang tanan nga klase sang mga sapat, ang nagalakat, ang nagalupad, ang nagakamang kag ang nagalangoy, maanta sang tawo. 8 Pero wala gid sang tawo nga makakontrolar sang iya dila. Ang dila malain kag indi mapunggan, kag puno sang hilo nga makapatay.

17 Karon makasiling kita nga ang tawo magatuo lang kay Cristo kon makabati siya sang mensahi parte sa iya. Kag ining mensahi mabatian lang kon may ara nga magtudlo sini. 18 Karon, nakabati bala ang mga Israelinhon sang sini nga mensahi? Indi mahimo nga wala sila nakabati. Kay nagasiling ang Kasulatan,

"Ang ila mensahi nagalambot sa bilog nga kalibutan;

nagalapnag ini sa bisan diin nga lugar."*