Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Le be tee lɛ, Jiso se tuu tee li bee le, "Ntee beŋ chɛɛŋ chɛɛŋ le tɛ̀ nuuŋ yɛ Mɔɔsɛ wu tɛ̀ nyɛ beŋ bijinɛ bi dzɛti liboo kɛ. Ɛ Baa wɛŋ wu nyɛɛ bijinɛ bi chɛɛŋ bi dzɛti liboo. Nɛ ni nɛ kii le bijinɛ bi Nyɔ-ɔ nuuŋ bi shiiti liboo bi nyɛɛ ntsɛ li bɛniiŋ bɛ li nshɛ yini-i." Be se tee li wuu le, "Taa, ɔ nyɛɛ bee bijinɛ bini mfi kwi."
Jiso se tee li bee le, "Ɛ mi bijinɛ bilu bi nyɛɛ ntsɛ. Wi wu bɛɛ lɛ mi mwɛ mɛɛŋ yɛ woo dzeeŋ kɛ. Wi wu gɛɛ shéŋ li mi-i, ndɔɔŋ we nuuŋ tɛ naa wondɛ kɛ.
Ɛ mi bijinɛ bi nyɛɛ ntsɛ li bɛniiŋ li. Bɛchaa bɛnɛ tɛ̀ ji mana libuka, se nuuŋ le be kwiyɛ nɛɛ. Bijinɛ bini nuuŋ bi dza liboo bi bɛ le, ɛ wi ji bi tɛ kwi kɛ. Ɛ mi wu nuuŋ bijinɛ bi dzɛti liboo bi nyɛɛ ntsɛ li bɛniiŋ li. Ɛ wi ji bijinɛ bini, mwɛ ba ni nuuŋ lu mfi kwikwi. Se bijinɛ bi ŋgii nyɛ li bɛniiŋ bɛ li nshɛ-ɛ le be kɛmɛ ntsɛ bini nuuŋ yi yɛŋ."
Jiso tuu le, "Bɛ tsɛɛ baa le,
‘Wi ti tsiiŋ yɛ kii kibele kwaa kɛ.
Wi tsiiŋ kii jɛ chichi yi buti lɛ kimfimɛ ki Nyɔ-ɔ.’"
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Dzɔ kibele, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bee tee le, "Yiiŋ yi yɛŋ yi mi nyɛ kii beŋ. Nɛ feti yɛɛŋ ni, nɛ se ni nɛ kiimi mi."
Fi se fiɛɛ le, mfi kwi wu nɛ jii kibele kini, nɛ wundi mɔɔ fika fini nɛ fenjisi nuuŋ kii kwe yi Taa nsiiŋ mfi wu wu naa wu kaari wu bɛ.
Mɔɔ tɛ ti bɛɛ ɛ tɛ dzɔ fika fi ntɛh, tɛ nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, tɛ woŋ li lɛkɛ li Nyɔ-ɔ, nuuŋ nɛɛ le tɛ taashɛ baa li ŋgɔŋ mɛ Krai nɛɛ ni? Ɛ tɛ tuu tɛ dzɔ kibele ki li mfi wu wulu-u, tɛ booyɛ tɛ ji li kintaashɛ, kɛ tɛ taashɛ baa tɛɛbeŋ li yi yi Krai li nɛɛ ni? Si tsee yi kibele nuuŋ nɛɛ mumkpaŋ bee tɛ jii tɛ nuuŋ ŋge, kɛ fi doonchi le tɛɛbeŋ nuuŋ li wi mumkpa-aŋ, kifɛ tɛɛbeŋ jii baa tɛ nuuŋ tsee mumkpaŋ.
Nɛ kɛmi le nɛ ni nɛ lɛki li Nyɔ-ɔ ni:
‘Baa wusɛŋ wu nuuŋ liboo,
fɛrɛ bɛniiŋ ni be guundi bukooŋ bwo,
ɔ fɛ le bumfɔŋ bwo bɛ,
ɔ fɛ le fiee fi ɔ kɔŋgisi ni fi nuuŋ laaŋkwiiŋ si fi nuuŋ liboo.
Nyɛ bee bijinɛ bi bɛŋ.
Se nuuŋ le Jiso tuu fiee le, "Beŋ kibɛɛ nyɛ yɛɛŋ be fiee be ji." Be bii li wuu laa, "Ɔ wɛki le tɛ gɔɔŋ bɛdanali gii fɛɛ tɛ go biee bijɛ lu, tɛ bɛ tɛ nyɛ li bee ni?" Jiso bii li bee laa, "Nɛ kɛmi baa bibele bimɛ? Gɛnɛ yɛɛŋ nɛ bichɛ." Le be gɛɛŋ be bichɛ, be tee le, "Tsee yi bibele yɛɛ shiŋ bɛ nsúuŋ fiɛɛtu." Jiso se tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu le be tee le, bɛniiŋ bɛlu shee yɛ li bintutu-u li bintutu-u, li ntsɛɛ li. Le bɛniiŋ bɛlu shee yɛ fɛkwiiŋ li bintutu-u gwii gwii li bamu mbaanshiŋ mbaanshiŋ. Jiso fi tsée yi bibele yi shiŋ yɛɛ bɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ, bichɛ liwe, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u, be gachɛ li bɛniiŋ bɛlu-u. Se gachɛ tɛ nsúuŋ yi fiɛɛtu yɛɛ li be bɛchu-u. Bɛniiŋ bɛchu ji be fukɛ. Bɔɔŋ bɛ Jiso bɛ kintutu-u banchɛ muŋkɛ mu bibele mwɛɛ bɛ biŋkɛ bi nsúuŋ lɛ biɛɛ, bi yisɛ bɛŋkaa yoofi ntsɔ bifɛ.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Jiso tifi bɔɔŋ bee le be ni kii kii kiŋge ki Bɛfarasii bɛ ki Bɛsadusii lɛ
Bɔɔŋ bɛ Jiso bɛ kintutu fɛsi luwiŋ be ŋɛŋ le be daayɛ baa le be dzɔɔ kibele. Jiso dza tee li bee le, "Dzɔɔ yɛɛŋ mfi kii kishee ki Bɛfarasii mɔɔ ki Bɛsadusii." Bɔɔŋ bee bɛ kintutu bɛchi be yeti li yi yi bee kii fiee filu, be tiiti le, "Tiitɔɔ tefɛ chini ni kifɛ tɛ mɛɛŋ baa ki bɛ kɛ bɛ kibele kɛ." Jiso kɛɛ fiee fi be yeti kii fi biee tee le, "Hooo bɛniiŋ bɛ kimbeenchɛ kintɛŋ bani-i! Nɛ yeti li yi yinɛ-ɛ nuuŋ kii kibele ki nɛ mɛɛŋ ki kɛmɛ kɛ kii la? Nɛ kii yɛ biee kɛ ni? Nɛ kiimi yɛ tsée yi bibele yi shiŋ yi bɛniiŋ tuu be ji bɛnchuki bɛtiinu yɛɛ ni? Biŋkɛ bi nɛ tuu nɛ banchɛ tuu be bo bɛŋkaa bɛmɛ? Nɛ kiimi yɛ tɛ tsée yi bibele yi mfomɛnyaaŋ yi bɛniiŋ tuu be ji bɛnchuki bɛnɛɛ yɛɛ ni? Nɛ tuu nɛ banchɛ biŋkɛ bi bo bɛŋkaa bɛmɛ? Ɛ la fi fɛ, fi nɛ mɛɛŋ ki kɛɛ kɛ le ntiiti yɛ nuuŋ kii bibele kɛ? Ntiitɔɔ nuuŋ le nɛ dzɔɔ mfi kii kishee ki Bɛfarasii bee Bɛsadusii." Si tɛ̀ kweŋgi lɛ be tɛ̀ kɛɛ le tiiti yɛ le be dzɔɔ mfi nuuŋ kii kishee ki bɛ teti kibele lu kɛ, le tiitɔɔ nuuŋ kii ntiifɛ wu Bɛfarasii bee Bɛsadusii.