Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yiisu wabavutili: «Ee-e, ngwanya me nadileeli: a Mooso pe ahi beni lipa lamati ku yula, ka Taayi a me li mu uha beni lipa la ngwanya lili mu umata ku yula. Mundaa ti lipa la Nziaambi, ni wuu wuli mu umata ku yula, na wuli mu uha moonyi kwaa baata boosi ba nha tsi.» Bo bamuleeli: «Pfumu, baahaanganga bisi lipa lii taanga dioosi.» Yiisu abwileele: «Me ni lipa la moonyi. Wu uyiri kwaa me a ubwaba na nzala pe, na wu usa imiini mu me a ubwaba na nyooto pe.
«Me ni lipa la moonyi. Bakaa ba beni badiiri maane ku tsi ya tsata, na bo bamaakwa. Ka lipa lili mu umata ku yula, lili ti muutu wu udia lo, a ukwa pe. Me ni lipa la moonyi limati ku mayula. So muutu diiri lipa li, nde sa aba moonyi taanga dioosi. Lipa li me niha paa tsi yiba moonyi, ni nyutu a me.»
Yiisu avutili: «Mabasonuu ma Ngira mali mu uleele: "Muutu a ali mu ubaa moonyi mu ndila mapa pe, ka mu mandaa moosi ma Nziaambi ali mu uleele."»
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Tumake nde aholi lipa, bu amani uvutulu matoondo kwaa Nziaambi, nde abukili lo na ahi lo kwaa bo, na aleeli: «Yiinayi ni nyutu a me, yibahi mu beni. Diyiluu buu, mu ulibili moonyi mu me.»
Mu ngwanya, taanga dioosi di beni dikaadia lipa li, na bu beni dikaanywa mbasa yi, beni sa diyaabisa likwa la Pfumu, natee bu nde akaayiri.
Mbasa ya lisieme yi bisi di baa vutulu matoondo yo yili itwaari kia bisi nu makila ma Kristo. Lipa li bisi di baa kese lo lili itwaari kia bisi mu nyutu a Kristo. Weti buyili ti lipa lili ndila limosi, Bisi boosi dili nyutu mosi, Ka bisi boosi dili na ikuku imosi mu lipa limosi lii.
Likuundu la itwaari
«Mono bu beni diafwaana ukuundu:
"Taayi a bisi wu li ku mayula,
nyaala muutu-muutu ayaaba ti kuumbu a we yiba ya Ngira.
Nyaala ipfumu kia we iyira,
nyaala muutu-muutu, nha tsi, ayiluu litoono la we weti bu lo lili mu uyilimi ku yula.
Ha bisi bia udia biafwaana mu iluumbu ki.
Yiisu avutili kwaa bo: «Diabaha bia udia beni bame!» Bo bafuuli nde: «We tooni ti bisi diyasuumbu mapa ma makama moolo ma mikuti mia mboongo, paa diha bo bia udia?» Yiisu wabaleeli: «Mapa kwe beni dili na mo? Diyene dimono.» Bo bayifuulu na bamuleeli: «Bisi dili na mapa mataana na batswi boolo.»
Ninha Yiisu wabatumi mu udiaala mu makaba, nha yulu a bitiiti bi bibisi. Baata badiaali mu makaba. Makaba mana ali baata kama, na makimi ali baata maku mataana. Yiisu aholi mapa mataana na batswi boolo. Nde asiimbili misi ku yula na avutili matoono kwaa Nziaambi. Nde abukili mapa me, na ahi mo kwaa miyii paa bo bakaba mo kwaa baata. Nde akabi ka batswi bo baboolo nha kati a bo boosi. Muutu muutu adiiri na ayutii. Batoli na babiti bitsuru bia mapa masiaalili na bia batswi basiaali, baluusi bitungu kuumi na bioolo.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Lifunusu la mapa la Bafarisi na Basaduki
Mu taanga di miyii miasabii ku simi la diaanga li limosi, bo badiimbili ubiti mapa. Ninha Yiisu aleeli kwaa bo: «Diyuu! Disa mayele mu liviiri la mapa la Bafarisi na Basaduki.» Miyii mialelisini nha kati a bo: «Nde tsuyi buu mundaa bisi a diabee pe mapa.» Yiisu ayaabi ma bo bakitsuu na wabafuuli: «Mundaa ima beni dili mu ulelesene nha kati a beni ti mundaa a dili na mapa pe? Beni baata babali na imiini ki ikee mu Nziaambi. Beni a dili mu ubwayaaba pe? Dilibili moonyi mu mapa mataana, ma bakaba kwaa mafuundu mataana ma babaala, na litaanga la mapwooyi ma beni diabiti! Na dilibili moonyi ka mu mapa tsaamba, ma bakaba kwaa mafuundu mana ma babaala, na litaanga la mapwooyi ma beni diabiti! Buni beni dili mu uhele uyaaba ti, a mu miatala mapa pe me nakitsuu kwaa beni, mu taanga di me nakileele beni: "Disa mayele mu liviiri la mapa la Bafarisi na Basaduki"?» Ninha miyii miayaabi ti a mundaa liviiri la mapa pe nde aleeli kwaa bo mu usa mayele, ka mundaa nziisili a Bafarisi na Basaduki.