Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
Nyakasane anacibwîra Mûsa, erhi: «Nayumvîrhe kurhi Bene-Israheli badwîrhe bacîduduma. Obabwîre ntya: Bijingo, mwakâlya enyama na sêzi, mwakâyigurha omugati, mugambwe, mumanye obwo oku nie Nyakasane, Nyamuzinda winyu.» Ebyo bijingo byo na nênè, enkwâle zayinamuka zàbwikira icumbi lyoshi; n’erhi kubà sêzi, ehitù hy’olumè hyazunguluka icumbi. Hirya hitù hy’olumè hyàkala; lêro oku idaho, omu irungu, kwasigala ebiri nka mogomogo, nsungunu, nyêru nka munyù. Erhi Bene-Israheli bàbona ebyo, bàdôsanya, mpu: «Mane hu?» (Byo bici ebi?). Bulya barhàli bamanyire biri bici. Mûsa ababwîra, erhi: «Gwo mugati gw’okulya Nyakasane ammuhîre ogwo».
Ebyo biryo, enyumpa y’Israheli yàbiyîrika izîno lya «Mâna.» Byàkâg’iyôrha nka mbeke, byàli byêru, byànagwêrhe obununu buli nka bwa bûci.
Kurhanahangaga arhanarhegeka ebitù by’enyanya, anahamûl’enyumvi z’emalunga.
Enkuba y’amâna g’okulya yacîbânda okw’idaho, mpu: «Nki omugati gw’emalunga». Omuntu naye aluma oku biryo by’abazibu, biryo ebyôl’abantu bàrhumiragwa mpu balye basîme.
We mêza ebyâsi ebihêsi bikera n’olurhendebuka lushalûla omuntu.
We rhuma idaho lyarhengamwo omugati lirhengemwo n’irivayi lyahiramwo omuntu orukara, lirhengemwo orhuvurha omuntu acêsamw’obusù, lirhengemwo n’ehigati omuntu agalulamwo amarhî.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yezu anacibashuza, erhi: «Okuli, mmubwîre, arhali Mûsa wammuhâga omugati gw’empingu; Larha ye mmuhà omugati gw’empingu, gwo mugati gw’okunali. Bulya omugati gwa Nnâmahanga, gwo gulya guhona empingu gunahâne obuzîne en’igulu». Nabo bamubwîra, mpu: «Yâgirwa, orhuhè ensiku zoshi kuli ogwo mugati». Yezu abashuza, erhi: «Nie mugati gw’obuzîne; ojîre emunda ndi arhankacishalika, n’onyêmîre arhankaciyumva nyôrha.
"Nie mugati gw’obuzîne". "Basho balire amâna omu irungu, banafà". "Ogu gwo mugati gurhenga empingu: owagulyakwo arhakafa". "Nie mugati guzîne gwahonaga empingu; owalya kuli ogwo mugati alama ensiku zoshi; n’omugati nâhâna, gwo mubiri gwâni gwalêrhera igulu obuzîne"».
Akujizire mwîrhohye, akuyumvîsa ishali akuhà amanna walya n’obwo orhagayishi na basho barhagayishi; kulonza okukumanyîsa oku omuntu arhalama na mugati gwône, ci alama na ngasi hirhenga omu kanwa ka Nyamuzinda.
Naye amushuza, amubwîra, erhi: «Kuyandisirwe, mpu: Arhali mugati gône gujira omuntu, ci ajirwa na ngasi luderho lurhenga ekanwa ka Nyamuzinda».
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Yezu ajira Obukaristiya
Anaciyanka omugati, avuga omunkwa, ogubega, abahà, erhi: «Eci ciri mubiri gwâni gwahânwa mwe murhumire. Mukâjira ntyo kubè kukankengera».
Nêci, ngasi kulya kw’ogu mugati na ngasi kunywa kw’aka kabehe, erhi mumanyîsize olufù lwa Nyakasane, kuhika olusiku anayishe.
Akabehe k’omugisho rhugisha, ka burhali bushangîre bw’omukò gwa Kristu? Omugati rhubega, ka burhali bushangîre bw’omubiri gwa Kristu? Kulya kubà omugati guli muguma gwône, ciru rhukaluga, rhuli mubiri muguma gwône, bulya rhweshi rhushangîra ogwo mugati muguma.
Alagi oku mwakashenga:
Larha, oli omu mpingu,
Izîno lyâwe likuzibwe,
Obwâmi bwâwe buyishe,
Obulonza bwâwe bubè en’igulu nk’empingu.
Orhuhè ene akalyo kîrhu ka ngasi lusiku.
Ayâgirwe mâshi omuntu ôbà lukogo, omuntu ohâ mukenyi oku cijumbu!
Naye abashuza, erhi: «Ka murhabaha ebi balya mwênene!» Nabo bamubwîra, mpu: «Ka rhugend’igula emigati ya ngoyo ibiri, rhubahè balye?» Anacibadôsa, erhi: «Migati inga mugwêrhe? Mugend’ilola!» Eerhi bayûs’irhangula, bamubwîra, mpu: «Irhanu na nfî ibiri». Anacirhegeka mpu babwârhaze abantu boshi rhudêko rhudêko oku lubala. Banacibwârhala birundo birundo, aha igana igana, aha makumi arhanu arhanu. Okubundi arhôla erya migati oku eri irhanu na zirya nfî zombi, agalamira emalunga, abigisha, abega erya migati, ayihêreza abaganda bâge mpu bagabulire abantu; na zirya nfî nazo azigabirabo. Balya boshi, bayigurha. Banacirhôla ebi bàsizagya, bayunjuza rhushâbulo ikumi na rhubiri rhw’ebisigaliza by’erya migati na zirya nfî.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Nali murhò, nie oyu nkola mushosi, ntasâg’ibona balekêrîre entagengwa, ntasâg’ibona iburha lyâbo lyafâ cizômbo.
Obwengûza bw’Abafarizeyi n’Abasaduceyi
Erhi baciyikira enyanja, abaganda bâge erhi bayibagire okuyanka emigati. Lêro Yezu anacibabwîra, erhi: «Mucîlange munamanye engezo y’Abafarizeyi n’Abasaduceyi!» Nabo bakengêra banacîbwîra bône na bône, mpu: «Bulya rhurhadwîrhi migati». Lêro Yezu erhi acimanya, ababwîra, erhi: «Banya bwêmêre-busungunu, bici byarhuma mudwîrhe mwagerêreza omu murhima mpu murhagwêrhi migati? Ka murhasâg’iyumva? Ka murhacikengiri erya migati irhanu yayigusagya bantu bihumbi birhanu na birya birhiri byasigîre? Nîsi erya migati nda yayigusagya bantu bihumbi bini na birhiri binga byasigîre? Cankarhuma murhayumva oku ntali omu by’emigati? Mumanye engezo y’Abafarizeyi n’Abasaduceyi!» Lêro banaciyumva oku arhali ngezo ya kurhunza migati aderhaga mpu bamanye, ci nyigîrizo z’Abafarizeyi n’Abasaduceyi.
Kwêba omugati gwâwe oku mîshi, wazinda erhi washubigurhôla. Obegere bantu nda erhi munâni bulyâla orhamanyiri buhanya buci bwakayisha hano igulu.