Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
Me ga’ar SOMOL ngak Moses, "Kug rung’ag e gun’gun’ ni be tay piyu Israel; nge lungum ngorad, ‘Ra yan ni nge aw e lumor ma bayi yag ngomed e ufin ni ngam ked, ma kadbul e bayi yag ngomed urngin e ggan ni ngam ked. Ma aram e bay mu nanged ni Gag SOMOL e Got romed.’"
Me blayal’ me yib e arche’ ni quail ngar sug niged e gin ke par piyu Israel riy, me kadbul ma bay ba thal i wa’angachal nib cholngobiy e gin be par piyu Israel riy. Ma fa’ani chuw fapi wa’angachal ya ke ngal’ ni aybeb, me magey bochi thal i ban’en nib munguy u daken e but’ ni bod e wa’angachal ni elnag e garbeb. Fa’ani guy piyu Israel ma dar nanged ko be mang, mu ur fithed yad ni be lungurad, "Be mang e pin’ey?" Me ga’ar Moses ngorad, "Ireray fare ggan nike pi’ SOMOL ngomed ni ngam ked.
Me tunguy piyu Israel fithingan e re ggan nem ni manna. Ma re manna nem e bod awochngin e coriander; ba wechwech ma bod lamen e kek nib gilgith nni ngongliy ko honey.
Ma aram me non ngalan e lang
nge yog ko pi mab riy ni nge mab;
i pi’ e grain u tharmiy ngorad,
me pu’og e manna nga but’ ni ngar ked.
Ere ra ked gan e pi engel,
me pi’ Got ngorad urngin ni yad ba’adag.
Ka mu tugulnag e pan ni fan ko garbaw,
nge woldug ni fan ko girdi’,
ya nge yag ni gu yunged e woldug romad,
nge yib e wayin riy ni nge felfelan’ nagmad,
nge gepgep ni olive ni nggu felan’gad ngay,
nge flowa ni nge pi’ gelnginmad.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Me ga’ar Jesus ngorad, "Nggog e tin riyul’ ngomed, n’en ni pi’ Moses ngomed e gathi flowa ni yib u tharmiy; ya Chitamag e ke pi’ e bin riyul’ e flowa ngomed ni yib u tharmiy. Ya ggan nike pi’ Got e fa’anem nike yib u tharmiy nga but’ ni nge pi’ e yafos ngak e girdi’ nu fayleng."
Miyad wenig ngak ni lungurad, "Mpi’ e re ggan nir ngomad ni gubin ngiyal’."
Me yog Jesus ngorad ni ga’ar, "I gag fare ggan nma pi’ e yafos. En nra yib ngog e dabki yib e bilig ngak bi’id; ma en nra gu mich u wan’ e dabki yib e belel ngak bi’id.
I gag fare ggan nma pi’ e yafos. pi Chitamangimed ni kakrom e ra ked e manna u daken e ted nder tugul ban’en riy, machane ku ra m’ad. Machane fare ggan ni ir e yib u tharmiy nga but’ e ireray rogon ni en nra kay e dabki yim’. I gag fare ggan nma pi’ e yafos, ni ir e yib u tharmiy nga but’. Fa’anra kay be’ e re ggan ney mra par nib fos ndariy n’umngin nap’an. Ma re ggan ni bay gu pi’ ngak e ufin u dowag, ni ir e bay gu pi’ ni bochan e nge yag ni fos e girdi’ nu fayleng."
Me pagmed ngam pired ndariy ban’en ni gimed ra kay, me pi’ e manna ngomed ni ngam ked, nib ggan ni dawor mu ked bi’id ma ku arogon e pi chitamangimed ni kakrom. I rin’ e ren’ey ngomed ni fan e nge fil ngomed ni gathi go’ flowa e ma tay e girdi’ nib fos, machane gubin bug e thin ni yib u langan SOMOL e ra tay e girdi’ nib fos.
Me fulweg Jesus ni ga’ar, "Fare babyor nib thothup e be ga’ar, ‘Girdi’ e gathi go’o flowa era ikay me par nib fos, ya urngin bug e thin ni yib u langan Got e ra taye girdi’ nib fos ni dabi yim’.’ "
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Ma aram me fek fare flowa, me pining e magaer riy ngak Got, me t’ar nge pi’ ngorad ni be ga’ar, "Ireray dowag, ni kan pi’ ni bochmed. Um rin’ed e ren’ey ngi i pugurag ngomed."
Ya ngu’um weliyed murung’agen e yam’ ni tay Somol ko ngiyal’ ni gimed ra kay e re flowa ney mi gimed unum e n’en ni bay ko re kap ney nge yan i mada’ ko ngiyal’ ni bayi sul Somol riy.
Fare kap nma fel’ rogodad riy ni ir e gadad ma pining e magaer riy ngak Got: gathi ra bagadad ma be fek e f’oth rok u racha’en Kristus ko ngiyal’ ni kad unumed ban’en ko re kap nem? Ma fare flowa ni gadad be t’ar: gathi ra bagadad ma be fek e f’oth rok u downgin Kristus ko ngiyal’ ni gadad ra kay fare flowa? Ya ta’reb e flowa ni bay, ma gadad gubin ni aray fadad yo’or e gadad ta’ab dowef; ya gadad gubin ni gadad be fek e f’oth rodad u ta’ab flowa.
Ba’aray rogon ni ngam meybilgad ni nge lungumed:
‘Chitamangimad ni ga bay u tharmiy:
Ngan tay fan fithingam nib thothup,
ma ga par ni gur e ga be gagiyeg nagmad,
min rin’ e tin nib m’agan’um ngay u roy u but’ ni bod ni yibe rin’ u tharmiy.
Mpi’ ngomad e daba’ e ggan ni nge yag ngomad.
Mu gol ma ga f’oth ganam ko pi’in gafgow. Ma gur e ra fel’ wa’atham riy.
Me fulweg Jesus ni ga’ar ngorad, "Gimed e mpi’ed ban’en ngorad ngar ked."
Me lungurad ngak, "Gab adag ni gamad ra yan gu chuw’iyed urngin e flowa nrayag u l’agruw mir’ay yang e salpiy ni wasey nib silber nggu pi’ed ngorad ngar ked?"
Ma aram me fithrad Jesus ni ga’ar, "In yal’ e flowa ni bay romed? Mu guyed ngam nanged."
Ma nap’an nra nanged urngin me lungurad ngak, "Lal yal’ nge l’agruw e nig."
Me yog Jesus ngak pi gachalpen ni ngrogned ngak urngin e girdi’ ngar yuulunggad ngar pired nga but’ nga daken e pan nib galunglung. Me par fapi girdi’ nga but’ ni kar yuthalgad ni yad yu ulung ni yu ra’ay nge yu wugem reb e ulung. Me fek Jesus fa lal yal’ i flowa nge fa gali nig, me sap ngalang, me pining e magaer riy ngak Got. Mi i t’et’ar fa yu yal’ i flowa ngi i pi’ ngak pi gachalpen ngar f’othed ko girdi’. Ma ku errogon fa gali nig ni ki t’et’ar nge pi’ ngorad ngar f’othed ko girdi’ ni urngin. Ma yad urngin nra ked ngar fosgad ngay. Me kunukunuy pi gachalpen Jesus e flowa nge nig ndaki m’ay i kay me gaman ragag nge l’agruw e dug riy.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
U gu moy ni ku gub pagel, ma chiney e ku gu pilibthir;
ma dawor gguy be’ nib mat’aw nike n’ag SOMOL,
ara gguy pifak ni yad be man ggan.
Is ko pi Farise nge pi Sadduse
Ma fa’ani th’ab pi gachalpen fare lipath ngranod nga baraba’ miyad pag talin ni ngar feked e flowa. Me ga’ar Jesus ngorad, "Mu ayuweged gimed ko is ko pi Farise nge pi Sadduse."
Miyad weliy rorad ni lungurad, "Keyog ni aram rogon ni bochan e dad feked e flowa."
Ma manang Jesus e n’en ni yad be yog, ma aram me fithrad ni ga’ar, "Mangfan ni gimed be weliy romed nda mfeked e flowa? Rib achig e michan’ romed ngak Got! Mogned, ka dawor mu nanged fan? Dakum nanged fa ngiyal’nem ni fa’an gu t’et’ar fa lal yal’ i flowa nge kay fa lal i biyu’ i pumo’on? Uw urngin e dug ni mu suguyed ko tin ni aw? Ma fa medlip yal’ i flowa ni gu pi’ nge kay fa aningeg i biyu’ i pumo’on, kigimed manang fa kam paged talin? In e dug ni mu suguyed ko tin ni aw? Ke di’in ndamur nanged fan ni gathi flowa e gu be weliy murung’agen ngomed? Mu ayuweged gimed rok e is ko pi Farise nge pi Sadduse!"
Ma aram me nang pi gachalpen fan ni gathi be yog ngorad ni ngar ayuweged yad rok e is ni yima fanay ko flowa, machane ngar ayuweged yad ko n’en ni be fil e pi Farise nge pi Sadduse ko girdi’.
Tin nma rin’ be’ nrib gonop
Mu tay e salpiy rom nga reb e bank u reb e nam, me yan i reb e rran me yib e win riy ngom. Mu tay e salpiy rom nga boch e bank u bang ngu bang’, mu tay nga boch ni pire’, ya da mu nang ko mit i mang buchwa’athan e bay yib ngalan e re fayleng ney.