As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Ezɨ Iesus akar isɨn zuir avɨribar me mɨgei. Egha kamaghɨn mɨgei, "Ia oragh. Gumazir mam witɨn ovɨziba inigha ghua uan azenimɨn da akurava arui.* 4 A da akurima witɨn ovɨzir maba tuavimɨn irezɨma, kuaraziba iza da ame. 5 Ezɨ maba dagɨabagh isɨn itir nguazir evarim gire. Nguazir kam mɨtemezir puvatɨ, ezɨ witɨn ovɨziba zuamɨra afuangi. 6 Ezɨ dar biba bar nguazimɨn aven iraghuezir puvatɨ, ezɨ aruem anaga dagh isirazɨ, ezɨ da isia mɨsɨngi. 7 Ezɨ witɨn ovɨzir maba benir dɨkoniba itir nguazim giregha, benibar tongɨn afuangizɨ, benir dɨkoniba aghuava beniba da ikiagharɨki. Ezɨ dar ovɨziba mɨsevezir puvatɨ. 8 Ezɨ witɨn ovɨzir maba nguazir aghuim giregha dagheba mɨsefi. Maba 100 plan ovɨziba mɨsevima, maba 60 plan ovɨziba mɨsevima, maba 30 plan ovɨziba mɨsefi. 9 Tina kuarimning iti, an oragh."

Samarian gumazim Judan mavɨn akurazir eghaghanim, Iesus a gami

25 Ezɨ dughiar mam Judan arazibagh fozir gumazir mam dɨkavighava Iesus gifarasa purama an azara, "Tisa, kɨ manmaghɨn damighɨva zurazurara itir ikɨrɨmɨrir aghuarim iniam?" 26 Ezɨ Iesus a ikara, "Akar manam Moses Osirizir Arazimɨn akamɨn aven iti? Nɨ manmaghɨn an gari?" 27 Ezɨ an a ghaze, "Nɨ uan God, nɨn Ekiam, bar a gifongegh, egh nɨ uan navir averiam ko uan duam ko uaghan bar uan gavgavim ko uaghan bar uan nɨghnɨzimɨn, uan God gifongegh. Egh uaghan, nɨ uabɨra uabɨ gifongezɨ moghɨn, gumazamizir igharazibagh ifongegh." 28 Ezɨ Iesus an akam ikara, "Nɨ bar deragha mɨgei. Nɨ mamaghɨra damigh, zurara itir ikɨrɨmɨrir aghuarim iniam."

29 Ezɨ a gumazibar damazimɨn deraghasa, kamaghɨn a Iesusɨn azara, "Ezɨ tina nan namakaba?" 30 Ezɨma Iesus an akam ikaragha ghaze, "Gumazim Jerusalem ateghava Jerikon uaghira, egha gumazir kuraba batozɨma, me an korotiaba sueghava, puvɨram a mɨsueghava are, egha anetaghizɨma a mɨkɨrɨgha irɨghav iti. 31 Ezɨma ofa gamir gumazim tuavir kamra uaghira egha an gara a gitagha zui. 32 Kamaghɨra Livain gumazim uaghan iza danganir kamnaghra an gara a gitagha zui. 33 Ezɨma Samarian gumazir mam, iza danganir gumazir kam itimra izava, an apighava bar an apangkufi. 34 Egha an a bagha ghua wain ko borem an duaba ruegha egha da nomke. Egha a gumazim isa uan donki gisɨn anefagha, egha a inigha ghua daguir dɨpenir mamɨn aven ghugha egha deravɨram a gami. 35 Egha amɨmɨzaraghan a dagɨar pumuning dɨpenir ghuavim ganigha ghaze, ‘Deragh an gan eghtɨ dughiar kɨ uamategham, kɨ izɨ bizir tizir nɨ uam a gamiziba kɨ da ikaragham.’

36 "Ezɨ nɨ manmaghɨn nɨghnɨsi, gumazir pumuning ko mɨkezir kabar manam gumazir kuraba mɨsoghezir gumazimɨn namakam?" 37 Ezɨ Judan arazibagh fozir gumazim a ikara, "Gumazir an apangkuvizim." Ezɨ Iesus a mɨgɨa ghaze, "Nɨ mangɨva kamaghɨra damu."

4 "Ian tav 100 pla sipsipba ikɨtɨ tam oveghtɨma, a 99 pla ateghtɨ da puram azenan ikɨ damɨtɨ, eghtɨ a mangɨ ovengezim buri mangɨ, an apighɨvɨra gɨvagham? 5,6 Egh anan apighɨva bar akuegh a isi uan dɨpɨzim datɨgh a gisaghpugh ngun mangam. Egh a uan namakaba ko an boroghɨn itir darazir diagh me akuvagh, egh kamaghɨn mɨkɨmam, ‘Kɨ uan sipsipɨn ovengezim uam an api! Ia izɨ. E a givarvaram.’ 7 Kɨ ia mɨgei, kamaghɨra enselba gumazir kuram bagha agoir agorogem bar 99 plan derazir gumazir kabagh afiragham. Gumazir kuram a navim girazɨ ezɨ 99 pla gumaziba me ghaze me dera egha navibagh irazir puvatɨ."

Afeziar otarir pumuning itimɨn akar isɨn zuim

11 Egha Iesus mɨgɨa ghua kamaghɨn mɨgei, "Gumazir mam otarir pumuning iti. 12 Ezɨ dozim kamaghɨn uan afeziam mɨgei, ‘Afeziam, nɨ ga bagha tuirazir biziba nananaba na danɨngigh.’ Ezɨ aningɨn afeziam uan biziba aning bagha da tuira.

13 "Ezɨ a mong gɨn uan biziba akuvagha da inigha saghon itir nguibar mamɨn ghu. Egha nguibar kamɨn ikiava pura tintinimɨn arazir kurabagh amima, an dagɨaba bar gɨfa. 14 Ezɨ an dagɨaba bar gɨvazɨma, ezɨ nguibar a itir kam dagheba puvatɨzir dughiam oto. Ezɨ a ua bizitam itir puvatɨ. 15 Kamaghɨn amizɨ, a ghua nguibar kamɨn itir gumazir mamɨn ingarasa a bato. Ezɨ a anemadazɨ a ghua an dabar gara dar akuagh api. 16 Ezɨ gumazitam daghetam a ganɨngizɨ puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, a dabar gari da nguezibar mɨseviba api. Ezɨ a uaghan tabar amasa bar ifonge.

17 "Ezɨ datɨrɨghɨn nɨghnɨzir aghuarim an izima, a kamaghɨn mɨgei, ‘Nan afeziamɨn ingangarir gumaziba dagher avɨriba iti. Ezɨ kɨ kagh mɨtiriam bangɨn aremegham. 18 Kɨ ti uamategh uan afeziam bagh mangɨ kamaghɨn a mɨkɨmam, "Afeziam, kɨ arazir kuramɨn God ko nɨ gami. 19 Kɨ datɨrɨghɨn gumazir aghuim puvatɨ. Eghtɨ nɨ borim na darɨghan markɨ. Nɨ na ateghtɨ kɨ pura nɨn ingangarir gumazimɨn mɨn ikiam." ’ 20 Egha a dɨkavigha uan afeziam bagha zui.

"Ezɨ a saghon izavɨra itima, an afeziam an apigha bar an apangkufi. Egha an a bagha ivegha ghua uan agharimningɨn a muigha an tori.

21 "Ezɨ an otarim kamaghɨn a mɨgei, ‘Kɨ arazir kuram God ko nɨ gami. Kɨ ua gumazir aghuim puvatɨ, nɨ borim na darɨghan markɨ.’ 22 Ezɨ an afeziam kamaghɨn uan ingangarir gumazibav gei, ‘Ia zuamɨra! Korotiar bar aghuir ruarim inigh izɨva a darugh. Egh ring an dafarim darugh, egh dagarir asuaba a daghuigh! 23,24 Nan borim ovegha ua iti. Egha ovengezɨ e uam an api. Kamaghɨn ami, ia mangɨ bulmakaun nguzir mɨkarzim sara itim a inigh izɨva a mɨsuegh e anemɨva a givarvaram.’ Egha me a givarvara isam gami.

25 "Ezɨ dughiar kamɨn otarir ekiam azenibar ikegha izi. A dɨpenimɨn boroghɨn iza orazi, me ighiabagh amua izi ighiam gami. 26 Ezɨ a uan afeziamɨn ingangarir gumazir mamɨn diagha an azara, ‘Marazi tizim gami?’ 27 Ezɨ a an akam ikara, ‘Nɨn dozim uamategha ize. An aremezɨ puvatɨgha deravɨra ikiava uamatenge. Kamaghɨn, nɨn afeziam a bagha bulmakaun nguzir mɨkarzim sara itim mɨsoke.’

28 "Ezɨ an otarir ekiam atarava dɨpenimɨn aven mangan aghua. Ezɨ an afeziam azenan ghua aven mangasa a gakaghoravɨra iti. 29 Ezɨ a uan afeziamɨn akam ikara, ‘Nɨ gan! Kɨ azenir kabar kɨ pura ingangarir gumazir kɨnimɨn ikia pura nɨn ingara, egha nɨn akaba batozir puvatɨ. Ezɨ nɨ bar dughiatamɨn kɨ uan namakaba ko ikɨ bar akueghasa nɨ memen nguzitam na ganɨngizɨ puvatɨ. 30 Ezɨ nɨn otarir kam arazir kurabagh amua amiziba ko ikia uan dagɨaba a gɨvagha izezɨ, nɨ bulmakaun nguzir mɨkarzim sara itim a bagha a mɨsoke!’ 31 Ezɨ afeziam kamaghɨn a mɨgei, ‘Nan otarim, nɨ zurara na ko iti. Ezɨ nan biziba da nɨn biziba. 32 Nɨn dozim ovegha ua dɨkafi. Egha an ovengezɨ e uam an api. Kamaghɨn amizɨ, e a bagh isam gamuava ivarvari.’"

Manmaniar ivezir bar pɨn kozɨmɨn akar isɨn zuim

45 Ezɨ Iesus mɨgɨa ghua ghaze, "God Bizibagh Ativamin Dughiam mati, dagɨar ingangarim gamir gumazir mam. Gumazir kam manmaniar bar aghuiba bagha ruiagha arui. 46 Egha ghua manmaniar bar aghuir ivezir bar pɨn kozir mam bato. Egha ghua uan biziba bar dagɨaba bagha da amada. Egha ghua manmaniar bar aghuir kam givese."

Gumazir pumuning God ko mɨgeir akar isɨn zuim

9 Gumazir mabara uarira uan ziaba fava egha igharaz daraziv gɨa ghaze, me derazir puvatɨ. Ezɨ Iesus kamagh amir gumaziba bagh akar isɨn zuir kam gami, 10 "Gumazir pumuning God ko mɨkɨmasa Godɨn Dɨpenimɨn ghu, aningɨn mav Farisi, ezɨ mav dagɨaba isir gumazim. 11 Ezɨ Farisin gumazim dɨkavigha tugha uabɨra ua bagha God kamaghɨn a mɨgei, ‘Kɨ nɨ mɨnaba, kɨ gumazir mabar mɨn amir puvatɨ. Me biziba okɨava, arazir kurabagh amuava egha martiar amiziba okɨa me koma akui. Egha kɨ uaghan dagɨaba isi gumazir kamɨn mɨn amir puvatɨ. 12 Kɨ wighɨn vamɨran dughiar pumuningɨn nɨ ko mɨkɨmasa dagheba ataghrasi. Egha bizir kɨ isiba, kɨ tongɨra da tuiragha uaghan nɨ ganɨdi.’ 13 Ezɨ dagɨaba isir gumazim mong munamaghɨn tu. Egha a kogha overiamɨn gari puvatɨgha uan evarim mɨsogha kamaghɨn mɨgei, ‘Kɨ gumazir kuram, God nɨ nan apangkufigh!’ 14 Kamaghɨn amizɨma kɨ guizbangɨra ia mɨgei, gumazir dagɨaba isir kam, a Godɨn damazimɨn deragha egha dɨpenimɨn ghu. Ezɨ igharazim puvatɨ. Te uarira uan ziaba fe, God me abɨraghtɨ, me apengan ikiam. Eghtɨ te apengan iti, God me feghtɨ me ziar ekiaba iniam."

Ingangarir gumazibar dagɨaba inizimɨn, akar isɨn zuim

14 Egha Iesus mɨgɨa ghua kamaghɨn mɨgei, "God Bizibagh Ativamin Dughiam mati, gumazir mam nguibar saghon itimɨn mangasava ami moghɨn. Gumazir kam uan ingangarir gumazibar diazɨ me izima, a uan biziba isɨ, me danightɨma, me a bagh dar ganam. 15 A gumazibar araziba ko gavgavibar gara, dagɨaba tuiragha da isa me ganɨngi. A mav 5,000 Kina a ganɨga, mav 2,000 Kina a ganɨga, mav 1,000 Kina a ganɨngi. A kamaghɨn amigha ghu. 16 A ghuzɨma, gumazir 5,000 Kina inizim maghɨra an ingara, 5,000 Kinan mam dagh isɨn uam a ini. 17 Ezɨ gumazir 2,000 Kina inizim kamaghɨra amua, uaghan 2,000 Kinan mam dagh isɨn uam a ini. 18 Ezɨ gumazir 1,000 Kina inizim ghua mozim okoregha uan ekiamɨn dagiaba isava mozim gatɨgha egha da modo.

19 "Ezɨ gumazir ekiam dughiar ruarimɨn saghon ikegha uamategha ize. Egha uan ingangarir gumazibar ingangaribagh fofoghasa men dei. 20 Ezɨ gumazir 5,000 Kina inizim, 5,000 Kinan mam a dibagha, a inigha iza kamaghɨn mɨgei, ‘Ekiam, nɨ 5,000 Kina na ganɨngi. Nɨ ge, kɨ dagɨar ingangarim gamua, 5,000 Kinan mam dagh isɨn uam a ini.’

21 "Ezɨ an ekiam kamaghɨn a mɨgei, ‘Nɨ ingangarir gumazir aghuim, nɨ ingangarir aghuim gami. Nɨ bizir doziba deravɨra dar gari. Kamaghɨn amizɨma, nɨ ingangarir ekiabar ganasa, kɨ ifonge. Nɨ izɨ uan ekiamɨn isamɨn aven ikɨ, egh a ko bar akuegham.’ 22 Ezɨ gumazir 2,000 Kina inizim iza kamaghɨn mɨgei, ‘Ekiam, nɨ 2,000 Kina na ganɨngi. Nɨ ge, kɨ dagɨar ingangarim gamua, 2,000 Kinan mam dagh isɨn uam a ini.’ 23 Ezɨma an ekiam kamaghɨn a mɨgei, ‘Nɨ ingangarir gumazir aghuim, nɨ ingangarir aghuim gami. Nɨ bizir doziba deravɨra dar gari. Kamaghɨn amizɨma, nɨ ingangarir ekiabar ganasa, kɨ gifonge. Nɨ izɨ, uan ekiamɨn isamɨn aven ikɨ, egh a ko bar akuegham.’

24 "Ezɨ gumazir 1,000 Kina inizim uaghan izava, egha kamaghɨn mɨgei, ‘Ekiam, kɨ fo, nɨ gumazir apangkuviba puvatɨzim. Nɨ gumazir igharaziba oparir azeniba, nɨ uaghan daghebagh tui. Egha gumazir igharazim dagher ovɨziba akurima, nɨ uaghan pura dar aghafi. 25 Kamaghɨn amizɨ, kɨ atiatingi, egha nɨn 1,000 Kina inigha ghua nguazir mozim gatɨgha egha da modo. Nɨn dagɨabar kara.’

26 "Ezɨ an ekiam a ikaragha kamaghɨn a mɨgei, ‘Nɨ ingangarir gumazir kuram! Nɨ gumazir amɨrɨzim. Nɨ na gɨfo, kɨ gumazir igharaziba oparir azenibar daghebagh tui. Egha uaghan gumazir igharazim dagher ovɨziba akurima, kɨ uaghan pura dar aghavam. 27 Ezɨ nɨ tizim bagha nan dagɨaba isava, dagɨabar ingaribagh amir dɨpenitam gatɨzir puvatɨ? Eghtɨ kɨ ua izɨva, uan dagɨaba iniva dagɨar igharazitaba dagh isɨn da iniam. 28 Kamaghɨn amizɨ, ia ada 1,000 Kina inigh, a isɨva 10,000 Kina itir gumazim danɨngigh. 29 Arazim kamaghɨn iti, gumazir biziba itiba, kɨ ua taba me danɨngam. Egh gumazir biziba puvatɨziba, bizir vaghvazir me itiba kɨ uaghan me dama, da inigham. 30 Ezɨ ingangarir gumazir bar kurar kam, ia a isɨ, azenan itir danganir mɨtatemɨn anekunigh. Danganir kamɨn me puvɨra tuangɨva arang, atariba kuskugh ikiam.’"

Gumazir dagɨaba avɨrasemezim ko Lasarus

19 Egha Iesus mɨgɨa ghua kamaghɨn mɨgei, "Dughiar mam, gumazir dagɨaba avɨrasemezir mam iti. Egha a korotiar bar aghuir aghevim arugha dagher aghuiba ikia zurara isabagh amua da apa mamaghɨra iti. 20 Ezɨma an tiar akamɨn, gumazir puv biziba bagha azangsɨzir mam, duaba bar a gizɨvazɨma a irɨghav iti, an ziam Lasarus. 21 Egh gumazir dagɨaba avɨrasemezir kamɨn dagher oteviba dakozimɨn apengan suaghiriba, a dar amasa gara iti. Ezɨma afiaba uaghan izava an duaba ozɨsi.

22 "Ezɨ gumazir puv biziba bagha azangsɨzim aremeghamin dughiam otozɨma, an areme. Ezɨma enselba a inigha ghua Abrahamɨn mɨn anetɨ. Ezɨma gumazir dagɨaba avɨrasemezim uaghan aremezɨma me anefa. 23 Ezɨ a helɨn ikia mɨzazir kuram isi. Egha a kogha pɨn garava Abrahamɨn garima, a bar saghon itima Lasarus an mɨn iti. 24 Egha an Abrahamɨn dei, ‘Afeziam Abraham, nan apangkufigh. Kɨ mɨzazim isava avimɨn iti. Ezɨ bizir kam bagh Lasarus amadaghtɨma, a uan dafarir puzim dɨpam darugh nan mɨzem orangigh.’

25 "Ezɨma Abraham an dɨmdiam ikara, ‘Otarim, nɨ bizir kam ginɨrɨ, nɨ angamra itir dughiamɨn, nɨ bizir aghuiba iti. Ezɨ Lasarus bizir kuraba iti. Ezɨma a datɨrɨghɨn kagh deraghavɨra itima nɨ mɨzazir kuram isi. 26 Ezɨ ua bizir mam, ga ko no en tɨzimɨn ruzir konim e abɨki. Ezɨ te kagh ikegh nɨ bagh mangɨsɨ iburagham, o tina magh ikegh kagh izɨsɨ iburagham.’

27,28 "Ezɨ dagɨaba avɨrasemezir gumazim Abrahamɨn akam pamtemɨn a ikara, ‘Kɨ aveghbuar 5 pla iti. Kamaghɨn amizɨ, Afeziam, kɨ pamtemɨn nɨn azangsɨsi, Lasarus amadaghtɨma a nan afeziamɨn dɨpenimɨn mangɨ. Egh me mɨkemeghtɨ, me kɨ itir nguibar mɨzaziba isir kamɨn izan markɨ.’

29 "Ezɨma Abraham an akam ikara, ‘Me Moses koma Godɨn akam inigha izir gumazibar osiziriba men iti. Ezɨ me men akaba baragh.’

30 "Ezɨma an Abraham mɨgei, ‘Puvatɨ, Afeziam. Gumazir ovengezitam ua dɨkavigh me bagh mangɨtɨma, me navibagh iragham.’

31 "Ezɨma Abraham kamaghɨn a mɨgei, ‘Me Moses koma Godɨn akam inigha izir gumazibar akaba baraghan koghtɨma, tav aremegh ua dɨkavigh izɨ, me mɨkɨmtɨma, me nɨghnɨzir gavgavimɨn an akabar ikian kogham.’"

Ogher kuraba azenimɨn otivizir akar isɨn zuim

24 Egha Iesus uam akar isɨn zuir mamɨn kamagh me mɨgei, "God Bizibagh Ativamin Dughiam mati gumazir mam witɨn ovɨzir aghuiba uan azenimɨn da akuni. 25 Ezɨ gumazamiziba akuima gumazir witɨn ovɨziba akunizimɨn apanim iza ogher kuramɨn ovɨziba isa witbar tongɨn da akunigha ghu. 26 Ezɨ witba gɨn aguigha mɨsɨvasava amima, me gari ogher kurar kam uaghan iti. 27 Ezɨ azenir kamɨn ghuavimɨn ingangarir gumaziba ghua a mɨgɨa ghaze, ‘Gumazir ekiam, e ghaze nɨ witɨn ovɨzir aghuiba uan azenim mɨkɨni. Manmagh amizɨma, ogher kurar kam uaghan otifi?’

28 "Ezɨ a me mɨgɨa ghaze, ‘Nan apanir mam arazir kam gami.’ Ezɨ an ingangarir gumaziba an azai, ‘Nɨ ifueghtɨma, e mangɨ ogher kam suagham?’ 29 Ezɨ a ghaze, ‘Markɨ. Ia ogher kuraba asighsuva, uaghan witba asiam. Kamaghɨn da asian markɨ. 30 Ia da ateghtɨma da mar witba ko aghung, mangɨ dagheba iniamin dughiamɨn otogh. Eghtɨ kɨ ingangarir kam damuamin gumaziba kamagh me mɨkɨmam, "Ia ogher kurar kam faragh anesɨva a dapongsɨva an ikɨzibar amu. Eghɨva ia witba iniva da akuvagh da isɨva nan dagher dɨpenim darɨgham."’"

Iesus 10 plan guivir igiabar akar isɨn zuim mɨgei

1 Egha Iesus mɨgɨa ghua Gumazibar Otarim ua izamin dughiam mɨgei, "God Bizibagh Ativamin Dughiam mati, guivir igiar 10 plan eghaghanimɨn mɨn mangam. Gumazir mam igiamra amuimɨn ikiasa izi. Ezɨ guivir igiar maba uan lamba inigha tuavimɨn anapuasa zui. 2 Men 5 pla, nɨghnɨzir aghuiba itima, 5 pla nɨghnɨzir aghuiba puvatɨ. 3 Egha 5 plan nɨghnɨzir aghuiba itir puvatɨziba, uan lamba isa, da bagha borer taba inizir puvatɨ.* 4 Ezɨ guivir igiar nɨghnɨzir aghuiba itiba, uan lamba isa, egha uaghan borem itir mɨsevir maba sara, ini. 5 Ezɨma gumazir amuimɨn ikiamim zuamɨra izezir puvatɨ, ezɨ guivir kaba pariam men azima, me akui.

6 "Ezɨ dɨmagarir arɨzimɨn gumazir mam dia ghaze, ‘Gumazir amuimɨn ikiamim, a roghɨra izi. Ia izɨ, e mangɨ, tuavimɨn a batogh a ko izam.’ 7 Ezɨ guivir igiar kaba dɨkavigha uan lambar kɨri. 8 Ezɨ guivir nɨghnɨzir aghuiba puvatɨziba, nɨghnɨzir aghuim itibar aza ghaze, ‘En lamba mungasava ami. Kamaghɨn, ia borer taba e danɨng.’ 9 Ezɨ nɨghnɨzir aghuim itir guiviba, me ikarvagha kamaghɨn mɨgɨa ghaze, ‘Puvatɨgham! Borem bar en tughatɨghan kogham. Ia mangɨ, borer amadir danganitamɨn uari bagh tabagh ivesegh.’ 10 Ezɨ guivir nɨghnɨzir aghuiba puvatɨzir kaba ghuezɨma, gumazir amuimɨn ikiamim oto. Ezɨ guivir boreba itiba, a ko isar ekiam bagha dɨpenimɨn aven ghue. Ezɨ gumaziba tiam asara.

11 "Ezɨ gɨn guivir ghueziba uamategha iza kamagh mɨgei, ‘Ekiam! Ekiam, nɨ izɨ e bagh tiam kuigh.’ 12 Ezɨ a me ikarvagha kamaghɨn mɨgei, ‘Kɨ guizbangɨra ia mɨgei, kɨ ia gɨfozir puvatɨ.’"

13 Egha Iesus ghaze, "Kamaghɨn, ia deraghavɨra gan. Ian Ekiam, aruem ko dughiar ia fozir puvatɨzimɨn, an otogham."