As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Bɛchi tiiti biee ŋge li bee lɛ ŋgaŋgaa li. Tee le, "Wi wumu tɛ̀ la le gɛɛŋ tuŋ biee. Si tɛ gii tumi lɛ, bimu we yɛ lɛ dze, muniiŋ bɛ mu chɔchɛ mu ji. Bimu we yɛ li bintsii bi ta-a nshɛ nuuŋ yɛ fe ŋge kɛ, bi bo kifɛ nshɛ tɛ̀ nuuŋ yɛ fe ŋge kɛ. Le wiiŋ bɛchi mbanu wu sooŋ biee bilu. Si bi ti mɛɛŋ ki seri kɛ le bi gɛɛŋ ŋge kɛ lɛ, bi biee bi wɔɔbɛ. Bimu we yɛ li bifafu-u. Bifafu bilu ko bi beemɛ biee bilu. Bimu we yɛ tɛ nuuŋ li nshɛ yi dzeeŋ li, le bi bo bi ko bi woŋ bujɔŋ. Bintutu bimu tɛ̀ nuuŋ sháŋ gwii, bimu mbaambusɔɔ, bimu mbaanshɛɛ. Wi wu kɛmi bitooŋ, mwɛ woo."
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Ŋgaŋgaa kii wi wu dzeeŋ wu Samaaria
Fi dza fi ka le wi wumu wu tɛ̀ gbɛŋgi kii bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ, tɛ̀ dza bɛ le mɔnchɛ Jiso. Mwɛ bii li wuu laa, "Wi wu ntiifɛ, ɛ la fi nuuŋ mfɛ nse ŋkɛmɛ ntsɛ wu kimakɛ?"
Jiso se bii li wuu laa, "Ɛ la fi bɛ tsɛɛ lɛ kiŋwaati ki Nyɔ ki bɛnchi-i? Ɔ teenyi ɔ wuki le la?"
Mwɛ tuu le, "Bɛ tsɛɛ baa le,
‘Ɔ kɔŋgisi Taa Nyɔ ya bɛ shéŋ ya chi, mɔɔ
bɛ ntsɛ wa kwi,
ɔ nindi li yi-i bɛ buŋga bwo buchu,
ɔ gɛɛ bufii bwo buchu li yi-i,
ɔ kɔɔŋgi tɛ ŋwaana si ɔ kɔŋgisi yi ya.’"
Jiso se tee li wuu le, "Ntusu wa wɛ bujɔŋ. Ɔ feti lɛ, ɔ se kɛmɛ ntsɛ wu kimakɛ."
Wi wulu tɛ̀ dza wɛki le doonchɛ le ɛ wu nyuŋ bii li Jiso laa, "Ɛ noo wu nuuŋ ŋwaanɛŋ?" Jiso tuu nuuŋ lɛ ŋgaŋgaa li le, "Nyuŋ wumu tɛ̀ dza Jɛrosalɛŋ beki Jɛriko, le ni giiŋgi lɛ li tsaŋ yi bɛyi-i be too wu shɛ niiŋ le kwi be buushɛ wu ndú be fi mɔɔ biee biee bichu be dza be lɔŋ wu fe. Fi dza fi ka le, te muntofi wu Nyɔ wumu tɛ̀ beki lɛ dze yilu-u, le ŋɛŋ wi wulu, saŋ dze yi je. Wumu dza tɛ bɛɛ nuuŋ wi wu li kini ki Lebi, le bo fe, gɛɛŋ lɛ wuu lɛwe ŋɛŋ wu, wɛɛŋ ka tɛ dze yi je. Se nuuŋ le, wi wumu tɛ deŋgi tɛ bɛɛ lɛ dze yilu, nuuŋ wi wu Samaaria. Le bɛ bo fe ŋɛŋ wu nshiiŋ kɔɔ wu bɛ mwɛ. Gɛɛŋ lɛ wuu lɛwe, gɛɛ mbiiŋ bɛ mɛɛŋ li bibaa biee li, kaŋ bibaa bilu bɛ nshɛŋgɛ yi ndu, biee too wu lɛ nyaŋ ye lɛwe, gɛɛŋ bɛ wu fɛ yih yi bɛniiŋ bɛ ndɛndɛ-ɛ ti fufini fe bichi lɛ wuu. Bee wu tsi le bu woo, buu bɛdanali bɛfɛ nyɛ li wi wu yih wulu-u tee li wuu le, ‘Shɛ ɔ ni ɔ bichi lɛ wi wuni. Ɔɔ shɛ ɔ bifii kwa wu ka, ke mi ŋkaari ntuu li wɛ-ɛ.’"
Le Jiso wa ŋgaŋgaa chilu lɛ, biee bii li wi wu tɛ gbɛŋgi kii bɛnchi wɛɛ laa, "Li bɛniiŋ bɛ bɛtɛɛtu bani, ɔ ŋɛŋ fio le wi wu tɛ̀ doonchɛ le nuuŋ ŋwaani wi wu bɛyi tɛ̀ too wɛ nuuŋ wu la?"
Tuu le, "Tɛ̀ nuuŋ wi wu tɛ̀ kɔɔ nshiiŋ bɛ wi wu bɛyi tɛ̀ too wɛ." Jiso se biee tee li wuu le, "Gɛnɛ, ɔ ni ɔ feti tɛ lɛ."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Ɛ noo lɛ be-eŋ lɛnti wu kɛmi nshɔ́ɔŋ gwii, yi mumkpaŋ la, gii chikɛ nshiiŋ ni? Gii leeki shɛ kɛ yi gwii mfomɛyoofi ntsɔ mfomɛyoofi yɛɛ li buka le gɛɛŋ ni geendi yi mumkpaŋ yɛ nsiiŋ mfi wu ŋɛŋ yi ni? Mfi wu gɔɔŋ wu ŋɛŋ yi, gii nɛɛtɛ se too yi fɛ ŋgeŋge, koo bɛ yi fɛkuuŋ. Mfi wu koo bɛ yi, gii teenyɛ nsáŋ yee mɔɔ bɛniiŋ bɛ tsiiŋ li wuu lichiŋ tee li bee le, ‘Bɛ yɛɛŋ tɛɛbeŋ tɛ ni tɛ nɛki, kifɛ nshɔɔŋ yɛŋ bee yi la, mi se ntuu mi ŋɛŋ yi.’ Ntee beŋ le, ɛ lɛ si kinɛɛtinɛ ki kinɔŋa gii ki nuuŋ liboo kii wi wu bifi mumkpaŋ, wu fiiki shéŋ yee, yɛki bɛniiŋ bɛ gwii mfomɛyoofi ntsɔ mfomɛyoofi bɛ nuuŋ tsaaŋ bɛ mɛɛŋ yɛ be wɛki kimfikisɛ shéŋ kɛ.
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Ŋgaŋgaa kii ŋwaŋ wu tɛ la
Jiso tuu gɛɛŋ limfwe tee le, "Wumu tɛ̀ kɛmi bɔɔŋ bee bɛ buniŋ bɛfɛ. Wu lɛjiŋ wɛ se dza tee li wuu le, ‘Taa, gatɛ bieŋ bishɛyɛ ɔ nyɛ mi dɛɛni.’ Tee se dza gatɛ bishɛyɛ bilu li bee. Ŋwaŋ wu bwi wɛ fi biee bishɛyɛ, le jo ka niiŋkwaa, banchɛ biee biee bichu kabɛ dza la dɛndɛ li kwɛɛŋ wumu mfiiŋ, gɛɛŋ bonyɛ kwa wulu li ntsɛ wu waniti-i. Le bonyɛ fiee fichu fi tɛ̀ kɛmi, dzeeŋ yi tɛɛmi se dza yi kɔɔ li kwɛɛŋ wɛɛ, bɛchi fuki fiee fijɛ. Se dza gɛɛŋ gɔɔŋ nimɛ li wumu-u wu li kwɛɛŋ wɛɛ le ni nindi li wuu. Wi wulu se toŋ wu gɛɛŋ kiichi dzíiŋ yee. Se dza beechi le gii ni jii fɛ bijinɛ bi dzíiŋ tɛ̀ jii biɛɛ, se nuuŋ le wi ti mɛɛŋ ki nyɛɛ wu fiee fimu le ji kɛ. Se tuu dza bɛchi seki biee, teeŋ bufii bwee lijiŋ, tuu tee li yi yee li le, ‘Bɛniiŋ bɛ nindi li taa li, kɛmi baa biee bijɛ ŋge bi yɛki be, ŋkwii fɛni bɛ dzeeŋ. Ŋgii dza ŋgɛɛŋ lɛ Taa li, ntee li wuu le, "Taa, mi mfɛɔ biee bibifi li Nyɔ-ɔ yi liboo li mɔɔ li wɛ-ɛ. Mɛɛŋɔ ki kɔchɛ kɛ le bɛ ni bɛ teenyi mi le ŋwana kɛ. Yo dzɔɔ mi dɛɛni si wi wa wu nimɛ."’
Bɛdɛɛni, se dza tuu lijiŋ lɛ tee li. Le ni mɛɛŋ se fɛsi fɛkuuŋ, tee lɔŋ lii ŋɛŋ wu. Nshiiŋ kɔɔ wu bɛ ŋwaŋ wulu, dza we, letɛ gɛɛŋ, kokɛ wu, nyɔɔchɛ wu. Ŋwaŋ wulu se tee li wuu le, ‘Taa, mi mfɛɔ biee bibifi li Nyɔɔ mɔɔ li wɛɛ. Mɛɛŋɔ ki kɔchɛ kɛ le bɛ teeŋ mi le ŋwana kɛ.’ Se nuuŋ le, tee tɛ̀ tuu teeŋ bɛniiŋ bee bɛ nimɛ-ɛ tee le, ‘Gɛnɛ yɛɛŋ tsɛkɛ, nɛ bichɛ ndú yi dzeeŋ ŋge, nɛ bɛ nɛ chuumɛ wu li bwiŋ, nɛ lii wu finsɛŋɛ li kwaŋ wee li, mɔɔ bikpɔ li bikaa biee li. Nɛ se gɛɛŋ nɛ kɔɔ kintomɛ ki fɔ-ɔŋ, nɛ sɛɛ ki, tɛ ni tɛ jii tɛ nɛki, kifɛ ŋwanɛŋ wuni tɛ̀ kwi, wu se tuu wu bo. Tɛ̀ la wu se tuu wu yenɛ.’ Bɛdɛɛni, be se tuu be bɛchi be nɛki.
Fiee fini tɛ̀ kɛti lɛ, ɛ ŋwaŋ wu kaaŋ wɛ tɛ̀ nuuŋ fiee litɔɔ. Le ni kuuki, le bɛ bo lu laa lichiŋ, woo si bɛ kuti biee, bɛniiŋ bindi. Se teeŋ wi wu nimɛ wumu, bii li wuu laa bɛ bindi nuuŋ la le? Wi wulu tuu li wuu le, ‘Ŋwaana bee kaari bɛŋ. Chaa wunɛ se sɛɛ kintomɛ kinaaŋ ki fɔ-ɔŋ, kifɛ bee ŋɛŋ ŋwaana mɛɛŋ we, tɛɛmi.’ Le woo lɛ, shéŋ tuu yi bee wu, se faaŋ fiee nlɛ li yih. Tee se bo gɛɛŋ suŋgi bɔ li wuu le bɛ lɛ nɛɛ li yih. Se nuuŋ le, ŋwaŋ wulu se tuu li tee li le, ‘Bichɛ ɔ ŋɛŋ, nshiiŋ nindi li wɛ-ɛ si mfwa li biya bini bichu-u, mɛɛŋɔ nsaa ki faaŋ kɛ mfɛru fintoŋ fio fimu kɛ. Ɔ ti mɛɛŋɔ saa ki nyɛ kɛ mi mɔɔ nuuŋ fi ŋwaaŋ bi le ni nɛki tɛɛ nsáŋ yɛŋ kɛ. Le ŋwana wuni wu tɛ̀ gɛɛŋ wu bonyɛ bishɛyɛ bɛ binjiŋkwiiŋ tuu kaari bɛ, ɔ se tuu ɔ kɔɔ kintomɛ ki fɔ-ɔŋ ɔ sɛɛ kii wu.’ Tee tuu li wuu le, ‘Ŋwanɛŋ, ɛ tɛɛ wɛ tɛ ti nuuŋ fɛni mfi kwi, fiee fichu fi ŋkɛmi ɛ nɛɛ fio. Se nuuŋ le, fi bee fi dzɔɔŋ le tɛ ni tɛ nɛki kifɛ ŋwaana wuni tɛ̀ kwi, wu se bo, tɛ̀ la, wu se tuu wu yenɛ.’"
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ nɛɛ si wi wu waŋ wumu wu tɛ̀ deŋgi wɛki sháŋ yi munchi mu dzeeŋ ŋge. Le ni geendi, gɛɛŋ buŋɛ fimu nuuŋ fi tɛɛmi. Gɛɛŋ kabɛ biee bichu bi tɛ̀ kɛmi le gɛɛŋ go shaŋ yi finchi filu.
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Ŋgaŋgaa kii wi wu Bɛfarasii bɛ wi wu kundi kiŋwaati
Jiso tuu dza wa ŋgaŋgaa chimu nuuŋ li bɛniiŋ bɛ tɛ̀ ŋiŋgi yi yibe le be baa bɛniiŋ bɛ tsaaŋ, be se nyamisi bɛniiŋ bamu. Tee le, "Bɛniiŋ bamu bɛfɛ tɛ̀ dza be yɛɛ li yih yi muntofi-i le be lɛkɛ li Nyɔ-ɔ. Wumu tɛ̀ nuuŋ wi Bɛfarasii, wumu se nuuŋ wi wu kundi kiŋwaati. Be gɛɛŋ be lɛ, wi Bɛfarasii wɛ gɛɛŋ leŋ fiee wuu mbiiŋ lɛki li Nyɔ-ɔ le, ‘Nyɔ, nyɛɛɔ kiyɔɔni li wɛ-ɛ kifɛ nnuuŋ yɛ si bɛniiŋ bamu kɛ. Lii ti yɛchi yɛ mi bɛ biee kɛ. Nti mfeti yɛ kimfi kɛ. Nti mbiki yɛ bukɛɛŋ bɛ bɛniiŋ lɛ kɛ, nnuuŋ yɛ si wi wu kundi kiŋwaati wɛɛ kɛ. Nti njiti biee bijɛ jo faa li fuu li. Nti nyɛɛ kimbɛ kimumkpaŋ li wɛ-ɛ lɛnti lɛ bimbe yoofi bi biee bichu bi kɛmi-i.’ Se nuuŋ le, wi wu tɛ̀ kundi kiŋwaati wɛ tɛ̀ leŋ fiee mfiiŋ, ti mɛɛŋ mɔɔ liwe ki bichi kɛ, chiŋ kikoo, lɔŋ ki tuu lɛki le, ‘Hooo Nyɔ, nnuuŋ fieŋ wi wu bifi, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi.’" Le Jiso wa ni, biee tee le, "Ntee li be-eŋ le wi wu tɛ̀ kundi kiŋwaati wɛ tɛ̀ bo beki li wuu yih nuuŋ tsaaŋ lɛ Nyɔ lii nuuŋ yɛ si wi wu Bɛfarasii wɛ kɛ. Fi fiɛɛ nɛɛ lɛ le wi kwikwi wu yɛkisi yi yee bɛ gii bɛ shiiki wu, se wi kwikwi wu shiiki yi yee, bɛ gii bɛ yɛɛki wu."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Ŋgaŋgaa kii bɔɔŋ bɛ nimɛ-ɛ bɛtɛɛtu
Mfi wulu gii ni nuuŋ si wumu wu tɛ̀ wɛki le gɛɛŋ ndɛndɛ, teeŋ bɔɔŋ bee bɛ nimɛ nyɛ kwa we li tsáŋ yi bee. Tɛ̀ nyɛ ŋwani wu nimɛ wumu bɛbabi bɛ kwaa bɛtiinu, nyɛ wumu bɛbabi bɛfɛ, nyɛ wumu babi wu kwa mumkpaŋ. Tɛ̀ nyɛɛ lɛ biki si buŋga bu wi nuuŋ. Si tɛ̀ nyɛ lɛ, la ndɛndɛ we. Ŋwaŋ wu nimɛ wu tɛ̀ fi bɛbabi bɛ kwaa bɛtiinu wɛ, tɛ̀ gɛɛŋ mfwaa mumkpaŋ fɛ waŋ lu, ji mbeŋ le bɛbabi bɛtiinu. Wu tɛ̀ fi bɛbabi bɛfɛ wɛ, tɛ̀ fɛ waŋ lu, ji mbeŋ bɛbabi bɛfɛ le lɛwe. Se nuuŋ le, ŋwaŋ wu nimɛ wu tɛ̀ fi babi wu kwa mumkpaŋ wɛ, tɛ̀ gɛɛŋ fiee chiŋ kitoo nyikɛ kwa wu te kikoo wɛɛ le lɛnti.
Si te kikoo wu bɔɔŋ bɛ nimɛ wulu tɛ̀ la ndɛndɛ wɛ lɛ, tɛ̀ gɛɛŋ tsiiŋ le ŋge. Le kaari bɛ, teeŋ bɔɔŋ bee bɛ nimɛ, le be bɛ, be bee nachɛ biee. Ŋwaŋ wu nimɛ wu tɛ̀ fi bɛbabi bɛ kwaa bɛtiinu wɛ bɛ kituŋ bɛ bɛbabi yoofi, tee le, ‘Te Kikoo, ɔ tuu ɔ nyɛ mi bɛbabi bɛ kwaa bɛtiinu, bichɛ ɔ ŋɛŋ ntuu nshɛ mi mfɛ waŋ lu, mi ŋkɛmɛ bɛbabi bamu bitiinu le lɛwe.’ Te Kikoo we tee li wuu le, ‘Kiyɔɔni kinɔŋa. Ɛ wɛ ŋwaŋ wu nimɛ wu dzeeŋ mɔɔ wu chɛɛŋ! Ɔ tuu ɔ shɛ ɔ nuuŋ tsaaŋ lɛ mbichɛ lɛ fiee fi ntɛŋ bujɔŋ. Bɛdɛɛni, ŋgii ŋgɛɛ wɛ dɛɛni ɔ ni ɔ bichi tɛ lɛ fi nɔŋa-a. Bɛ ɔ woo bujɔŋ bɛ te kikoo wa.’ Ŋwaŋ wu nimɛ wu kwa we tɛ̀ nuuŋ bɛbabi bɛfɛ wɛ tɛ lɛ, tee le, ‘Te Kikoo, ɔ tɛ̀ nyɛ mi bɛbabi bɛ kwaa bɛfɛ. Bichɛ ɔ ŋɛŋ, ntuu nshɛ mi fɛ waŋ lu, mi ŋkɛmɛ bɛbabi bamu bɛ kwa bɛfɛ le lɛwe.’ Te Kikoo we tee li wuu le, ‘Kiyɔɔni kinɔŋa. Ɛ wɛ ŋwaŋ wu nimɛ wu dzeeŋ mɔɔ wu chɛɛŋ! Ɔ tuu ɔ shɛ ɔ nuuŋ tsaaŋ lɛ mbichɛ lɛ fiee fintɛ-ɛŋ bujɔŋ. Bɛdɛɛni, ŋgii ŋgɛɛ wɛ dɛɛni ɔ ni ɔ bichi tɛ lɛ fi nɔŋa-a. Bɛ ɔ woo bujɔŋ bɛ te kikoo wa.’ Le ŋwaŋ wu nimɛ wumu wu tɛ̀ nyɛ babi wu kwa mumkpaŋ wɛ bɛ lɛ, tee le, ‘Te Kikoo, ŋkii le ɔ nuuŋ wi wu tɛɛmi lɛ dzaa. Ɔ ti wechi fɛ ɔ mɛɛŋ ki tɔyɛ kɛ, ɔ se banchi giiŋ yɔɔ ti mɛɛŋ ki tuŋ kɛ. Bɛdɛɛni ntɛ̀ chɛndi ŋgɛɛŋ nyikɛ kwa wa fɛtoo. Bichɛ ɔ ŋɛŋ, wuuŋ kwa wa, kɔ.’ Te Kikoo we tuu li wuu le, ‘Ɛ wɛ ŋwaŋ wu nimɛ wu bifi, ɔ wɛ kiniŋgɛ! Ɔ ti kii le nti ŋ’wechi mɛɛŋ ki ntɔyɛ kɛ, mbaanchi giiŋ mɛɛŋ ki tuŋ kɛ. Si ɔ tuuɔ kii lɛ, tuu nuuŋ ɔ kiri kwa wɛŋ li yih yi bɛ kichi kwa lu, le ke mfi wu mi ŋkaari mfi kwa wɛŋ bɛ mbeŋ le lɛwe.’ Si tɛ̀ tee lɛ, tee le be fi babi wu kwa wulu li wuu, be nyɛ li wi wu kɛmi bɛbabi bɛ kwa yoofi wɛ-ɛ. Le be kɛɛ le wi wu kɛmi, bɛ gii bɛ naa bɛ tondɛ wu kɛmɛ ŋge. Se nuuŋ le wi wu kɛmi yɛ kɛ, mɔɔ nuuŋ fi niiŋ fi kɛmi bɛ gii bɛ fi li wuu. Si tɛ̀ tee lɛ, tee le, ‘Lɔmɛ yɛɛŋ kibere ki ŋwaŋ wu nimɛ-ɛ kini li kijibɛ lɛkuuŋ, fɛ gii ni dii jii ŋgesi.’
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Lasɔrɔ bɛ wi wu biee
Jiso se dza tee le, "Wi wu biee wumu tɛ̀ nuuŋ lu, chumini ndú yi dzeeŋ yi tɛɛmi kwa, tsiiŋ ntsɛ wu shaaŋ jo chichi. Wi wu kifoo wumu tɛ nuuŋ lu, bukooŋ le Lasɔrɔ. Ɛ bikɔti tɛ ji wu bwiŋ kichu. Bɛ tɛ̀ giiki wu fɛ wi wu biee wɛ mfweeŋ, tɛŋgi le gii ni bɔɔnyi jii fɛ biee bi weyi fɛ kideŋ ki wi wu biee wɛɛ. Si tɛ̀ gimi fe lɛ, bwí tɛ̀ tuu yi bɛɛ yi mɛrisi yi lachi bikɔti biee biɛɛ. Le ni nuuŋ mfi wumu, wi wu kifoo wulu kwi, bɛnchindaa bɛ Nyɔ-ɔ too wu be gɛɛŋ be gɛɛ wu fɛ kintsii ki dzeeŋ li, li Abrahaŋ lichiŋ. Wi wu biee wɛ kwi tɛ bɛ diyɛ wu. Gɛɛŋ nuuŋ li kwɛɛŋ wu biŋkwi-i, nuuŋ fe li ŋgɛ wu nyɔŋa-a. Le dza lɔŋ lii, ŋɛŋ Abrahaŋ mfiiŋ bɛ Lasɔrɔ li wuu lichiŋ. Teeŋ le, ‘Taa Abrahaŋ, kɔɔ nshiiŋ bɛ mi ɔ tuumi Lasɔrɔ lii kwaŋ li dzɔɔ li, bɛ deeni nimi cheŋ lu. Ŋ’wukɔɔ ntɔnyɛ wu nyɔŋa li wi wuni-i.’ Abrahaŋ tuu li wuu le, ‘Ŋwaanɛŋ, kimi mfi wɔɔ tɛ mɛɛŋ ɔ tsiiŋ li nshɛ-ɛ. Ɔ tɛ̀ kɛmi biee bi dzeeŋ bichu mfi wɛ, Lasɔrɔ ŋiŋgi fiee nuuŋ ŋgɛ. Dɛɛni, Lasɔrɔ wɛ li bujɔɔŋ li, ɔ nuuŋ li ntɔnyɛ. Ɛ fini kwaa kɛ. Ɔ kɛɛ le foŋɛ chi nɔŋa chi bɛ nachɛ chɛɛ tɛɛbeŋ nti le kiiŋ wi ni dza lani dansɛ bɛ fɔɔ nuuŋ fɛɛ kɛ, se nuuŋ nɛɛ tɛ wi tɛ dza fɔɔ nuuŋ fɛɛ le dansɛ bɛ lani kɛ.’ Se wi wu biee wɛ tuu lɛkɛ le, ‘Mintemii taa, tuumi Lasɔrɔ fɛ besɛ kuuŋ. Ŋkɛmɔɔ bɛŋwaanɛŋ bɛtiinu, gɛɛŋ chiinsɛ li bee le kiiŋ be ni naa be bɛ tɛ fɛ kintsii ki ŋgɛ kini kɛ.’ Abrahaŋ se tuu le, ‘Bɛ ŋwaana bɛlu kɛmi baa biŋwaati bi bɛnchi bɛ Mɔɔsɛ tɛ̀ tsɛɛ bɛ bi bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ tɛ̀ tsɛɛ, be ni be wuki fiee fi bi tiiti.’ Wi wu biee wɛ faaŋ tee le, ‘Aay, Taa Abrahaŋ, bee nuuŋ le wumu bo li kwe-e gɛɛŋ ni tiifi be, be se woo, be fiiki shéŋ yibe.’ Abrahaŋ se tuu li wuu le, ‘Ɛ be faaŋ le be wuki yɛ fiee fi Mɔɔsɛ bee bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ tiiti kɛ, be tɛ naa woo mɔɔ nuuŋ fiee fi wi wu bo li kwe-e tiiti kɛ.’"
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Ŋgaŋgaa kii ŋgɔ yi giiŋ bɛ yi kitɔɔ
Jiso tuu wa ŋgaŋgaa chimu li bee le, "Bumfɔŋ bu liboo nuuŋ bɛ maa bɛ wi wumu wu tɛ̀ gɛɛŋ tuŋ ŋgɔ yi giiŋ yi dzeeŋ li wuu wɛ. Le bɛniiŋ ni be liiti, wi we wu mbani gɛɛŋ tuŋ ŋgɔ yi kitɔɔ ki bosini giiŋ lu linti dza. Le giiŋ yilu maŋ yi bɛchi ŋko, ŋgɔ yi kitɔɔ yɛ biee yi yenɛ tɛ. Bɛniiŋ bɛ nimɛ-ɛ bɛ wi wɛ wulu bɛ be bii li wi wulu laa, ‘Te Kikoo, ɔ tɛ̀ tuŋ nuuŋ ŋgɔ yi giiŋ, yi kitɔɔ yini tuu yi bo fɛŋ lu linti?’ Tuu li bee le, ‘Ɛ wi wɛŋ wu mbani wu fɛ fiee fini.’ Bɛniiŋ bee bɛ nimɛ bɛlu bii li wuu laa, ‘ɔ wɛki le tɛ gɛɛŋ tɛ chɔɔchɛ ni?’ Te Kikoo wube faaŋ tee li bee le, ‘Ɛ nɛ gɛɛŋ le nɛ chɔɔchi baa kitɔɔ, nɛ dza nɛ chɔɔchɛ mɔɔ giiŋ lu linti. Gɛɛ yɛɛŋ lɛ bi ni bi kuu nsiiŋ bi gɛɛŋ bi bo mfi wu ŋ’wechɛ. Ke mfi wu ŋ’wechɛ nse ntee li bɛniiŋ bɛ ŋ’wechɛ le be saa be chɔɔchɛ kitɔɔ kilu be banchɛ be gɛɛ li bintutu-u li bintutu-u, be tɔŋ, be se banchɛ giiŋ be gɛɛ li gwɛɛ wɛ-ɛŋ.’"
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Ŋgaŋgaa kii bɛsɔɔŋ bɛ bukɛɛŋ lɛ bamu yoofi
"Bɛ nuuŋ bɛ maa bumfɔŋ bu liboo bɛ bɛsɔɔŋ bɛ bukɛɛŋ lɛ bamu yoofi bɛ tɛ̀ dzɔ bɛlambo bɛ bee, le be gɛɛŋ be taaŋ nyuŋ wutso be chinɛ wu. Bɛtiinu tɛ̀ nuuŋ bibere, bɛtiinu nuuŋ bɛ bufii lɛ. Fi se ka le bɛ tɛ̀ nuuŋ bibere baa tɛ̀ dzɔ bɛlambo bɛ bee ndzɔtsu mɛɛŋ mamu siŋ, bɛ bufii lɛ baa se dzɔ bɛlambo bɛ bee mɔɔ sho yi mɛɛŋ mamu lu lichiŋ. Le be gɛɛŋ be ni be tɛŋgi nyuŋ wutso wulu, le ni chiiti yi li mbɛɛ, chilefɛ dza chi kɔɔ be, be bɛchi nlefu. Le bo butuu kintikinti, be dza be woo si wi wuuyi le, ‘Yiyi-i yiyi-i yiyi-i, bichɛ yɛɛŋ nɛ ŋɛŋ, nyuŋ wutso wulu fɛsɔɔ looo! Bo yɛɛŋ nɛ bɛ nɛ fi wu looo’ Bɛsɔɔŋ bɛ bukɛɛŋ lɛ baa bɛchu dza we be yɛɛki bɛlambo bɛ bee. Bɛsɔɔŋ bɛ bukɛɛŋ lɛ bɛ tɛ̀ nuuŋ bibere baa se tee li bɛ bufii lɛ baa le, ‘Nyɛ yɛɛŋ bee fɛ mɛɛŋ mɛnɛ. Bɛlambo bɛsɛŋ shiiti baa.’ Bɛ bufii lɛ baa se tuu le, ‘Wohoo, me nuuŋ tɛ kɔchɛ li tɛɛbeŋ bɛchu kɛ. Gɛnɛ yɛɛŋ nuuŋ fɛ bɛ kabini, nɛ go mɛnɛ.’ Si be tɛ̀ gɛɛŋ le be go lɛ, nyuŋ wutso wulu shɛ fɛsi. Bɛ tɛ̀ nachɛ yi kituŋ be tɛŋgi baa, biee be gɛɛŋ be lɛ bɛ wu li yih yi tsɔnɔ chi bugoo lɛ, bɛ bɛŋɛ kigoo. Lɛjiŋ lɛlu, bɛsɔɔŋ bɛ bukɛɛŋ lɛ bamu bɛ tɛ̀ gɛɛŋ le be go mɛɛŋ baa fɛsi, be leŋ mfweeŋ be tiiti le, ‘Te Kikoo, te kikoo, gwiyɛ kigoo tɛ lɛ.’ Se tuu li bee le, ‘Chɛɛŋ chɛɛŋ ŋkii yɛ beŋ kɛ.’ Fi se fiɛɛ le, nɛ nachɛ yi, nɛ ni nɛ tɛŋgi, kifɛ nɛ kii yɛ jobɛ mɔɔ mfi wulu kɛ.
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.