As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Mɔcɛ unga adɛyiwe umbɔ abina arhɛrhɛ ru unyaka arherhe agɛ, <<Uner irham azĩ inna ikpũnga. 4 Unga adɛ̃ɛ̃ inna ikpũ hã, ikpũ iyɔɔ igbei nu utsĩndĩ anunu aba akpɔuke iyi ha kanying. 5 Iyɔɔ igbei ru ukpɔrha, abĩ asi iweke akarhãrhã. Ngge imɛr kanying ubinkutsu, abĩ anang hã asi ighorke. 6 Bɔr ivangyɛ unum uku umani iyi ha ikoingge, ubinkutsu, ngge iki ishingge ra anũnang. 7 Ikpũ iyɔɔ igbei ri ididɔk, ngge isɛng itong ngge iyi ha. 8 Ikpũ iyɔɔ igba ra abĩ aka aze, anangkɛ ngge iki ighwɛr ikpũrhã ananaka, iyɔɔ isɔka utɔ̃tɔ̃ĩ use isɔka itaitaar. 9 Unga uwuku awe ra ato, neke unga agũ.>>

Unyaka arherhe uner Usamariya uwuku uze

25 Unuma nukpɔ utsa uwɔɔ uwuku uhwɛng Íkpem Umusa asok adɛ̃ɛ̃ na aviru Uyesu, arhusa unga agɛ, <<A umarhem, umum ikorhi iguse ni ikpo urhɛ uwu ugbagbaa?>>

26 Unga adzipa agɔr unga agɛ, <<Atsɛng agɔr agɛ usee ru ubvur Íkpem Umusa? Ungo uhwɛngo agbena?>>

27 Utsa ha adzipa agɔr agɛ, << <Ungo ibemu Uteijee Unumngo nggu amɛnngo kishoo, nu ipfungo kishoo, nu ikerngo kishoo, nu adzɛnngo kishoo.>* Ikɛi, <Ungo ibemu udɔkango ru nyaki itsikamngo.> *>>

28 Uyesu adzipa agɔr unga agɛ, <<Ungo urherhe mɔnɔ. Uzĩ ukorhe rimi nu ubɛk.>>

29 Bɔr utsa ha anyã ugɛɛ unga ashia ru uvau. Nggee unga arhusu Uyesu agɛ, <<Awu ungamɔ awu undɔkamum?>>

30 Uyesu adzipa agɔr unga agɛ, <<Unera nuwɔ aka asoku Urusharhima acipa awuri izĩ Ujeriko. Unga agbopa avɛu. Umbɔ avur atorhanga, na akwɛr unga akarhãrhã, unga akpurha abɔr akpe. 31 Uner uwuku udzowe idɛm-Num nuwɔ azɛ̃rhã ru utsĩndĩ hã. Unga aka anyã utsa ha aka anu, unga ayapa nu ubang utsĩndĩã azĩã akinga. 32 Nggee ikɛi, utsa uwɔɔ ru unang Urhawi,* ivangyɛ unga aka aba atsĩ ra anang hã anyã unga aka anu, unga ikɛi ayapa ru ubang utsĩndĩã. 33 Bɔr uner Usamariya azɛ̃rhã ru utsĩndĩ hã, aba atsĩ ra anang utsa ha aka anu. Unga aka anyã utsa ha, atorh afɛr unga. 34 Unga azĩ ru unga azĩ akũ atorhanga afire isɔɔ, na atsuke atsei nu amɛ̃ inebi ake awu agɔu ri isɔɔ ha na abope ngge. Ashupa unga atsuku uzhikanga, akũna unga akũ azĩã inɛta ri iya iki iwosha. 35 Ukpe uku usar, unga anyangi íshaa imang ivaa adzowe ru uner iya ha, na agɛ, <Uma unɛtuwa utsak uwurɛ. Umum iba ibvui ĩbamum, umum iwuri ifasamum ubinkpi ungo uku ufɛr ri itsinga.> >>

36 Uyesu arhusa unga agɛ, <<Ikitatambɔ, uwukusong awu undɔku utsa ha aka agba ra abok avɛu ha?>>

37 Utsa uwuku uhwɛng Ikpem hã agɛ, <<Uwɔrɔ aka agũ atorh unga.>>

Uyesu agɔr unga agɛ, <<Uzĩ ukorhe rimi hã.>>

4 <<Unera unying ru umbi awe ru ídɔi unaka. Unying iba igwirngge, unga asi ínekuka ídɔi isɔka utɔɔrha nu utɔɔrha ri idɛɛ na azĩã ibee iyiki igwir ha utsɛku unga aka ikpo ngge? 5 Unga aba akpoa ngge, unga agɔm na atsã ngge ra acɛisa, 6 unga aka izĩ ri iya. Unga ayisa awɛrhanga nu andɔkanga ananga unying na agɔr umbɔ agɛ, <Àka agɔm anggɔm nggu umum. Iki ikpomum idɔi uma hã iyiki igwir ha.> 7 Umum idɛyiwa umbi, iwuri iwe rimi hã, umbɔ aka igɔmanggɔm ra afã ri itsi uner arhim unying uwuku udzipa anangmbɔ abika arhika isɔka utɔɔrha ni inera utɔɔrha iki isi ibeengge idzidzipa.

Unyaka arherhe ungwɛ̃ uwuku uzhuzhoma

11 Uyesu arherhe agɛ, <<Unera nuwɔ awu ra awɛkatsa avaa. 12 Uwuku ucia agɔr utɛnga agɛ, <A utɛ, ugashuwa ukammum.> Mɔcɛ utɛnga agashuka ukammbɔ.

13 <<Akpurha amaa inuma ukunjiir, uwuku ucia akarha abinnga kishoo, azĩã abĩ akɔɔ nu udĩ ukpuku uder. Mɔcɛ, unga afɛruka abinnga ru ugba. 14 Unga aka amaawe abinnga kishoo, imerh iso imaangge abĩã, unga atsĩã iyaki imerh. 15 Unga asok azĩ awea ugãrhã utsa uwɔɔ ra abĩ hã, utsa ha atsuke unga azĩ idzɛu arhede ra agborke. 16 Unga abee igha ubingha arhede ha, unera asi idzowuka unga ubin.

17 <<Ivangyɛ unga aka atsĩ ra amɛnnga, unga agɛ, <Agãrhã awu asong ri iya utɛmum, umbɔ iki igha ashur na abɔre? Nu umum iwuri ikpemum ri imerh. 18 Umum iso izĩ ru utɛmum igɔr unga igɛ, a utɛ, umum iki ikorhu ubin arhim ru Unum, ni ishɔiwamum ungo. 19 Umum isi ibvui imɛ̃mum umbɔ ayisa umum ungwɛ̃ngo. Unyanga umum ru nyaku ugãrhãngo.> 20 Mɔcɛ unga asok azĩã ru utɛnga.

<<Bɔr unga ana adzeka ukuka nu utɛnga anyã unga, atorh afɛr unga, unga atĩ azĩã akarha unga awuma na ashor atamnga.

21 <<Ungwɛ̃nga agɔr unga agɛ, <A utɛ, umum ikorhu ubin arhim ru Unum ni iki ishɔiwamum ungo. Umum isi imɛ̃mum umbɔ abvui ayisa umum ungwɛ̃ngo.*>

22 <<Bɔr utesa agɔr agãrhãnga agɛ, <Àka akũ atorho aka aze aba atsĩme unga ifetem. Àka atsuke imangto ri itoknga na abadak ra adaknga. 23 Àka atsĩ adzur ungwɛ̃ inak iyiki isenga, aba angwãna. Umɛn izɛk irhowa igɔmanggɔm. 24 Ubinkutsu ungwɛ̃mum uwɛrɛ ha aka akpea na azir ikɛi, aka agwira bɔr icɛrɛ umɛn iki ikpomɛn.> Mɔcɛ umbɔ atsĩmbɔ irhowa.

25 <<Umbɔ ana awe ru irhowa ha, ungwɛ̃nga uwuku ukũa awu ra arhum. Unga aka adzeka arhum aba ayo ri iya, unga agũ anggang nu azer atɔkuke iya. 26 Nggee unga ayisu ugãrhã unying na arhusa unga agɛ, <Awu use uni izãrhã?> 27 Unga agɔr unga agɛ, <Ungwɛ̃mbi aka abanga, utɛngo atsu umbɔ angwã inak iyiki isenga, akorhi irhowa, unga aka aba atsĩ ukuker.>

28 <<Ungwɛ̃mbɔ uwuku ukũa amɛnnga adake, unga akpɛ̃ɛ̃ itsĩ ri iya, nggee utɛnga adzek ashɔ̃rhã unga. 29 Bɔr unga agɔr utɛnga agɛ, <Unyã! Imɛk iyɛrɛ kishoo umum ikapa ungo, inasi ikpɛ̃mum igũna ungo idiki unying. Rimi hã ungo unasi idzaango umum ibũ iyiki ici umum ikorhumum irhowa nggu awɛrhamum. 30 Bɔr ungwɛ̃ngo uwuruwi aka azĩ afɛre abinngo nggu akatsɛrh aba ri iya, ungo ungwãnuwe ungwɛ̃ inak iyiki isenga ru unga!>

31 <<Utɛnga agɛ, <Oka ungwɛ̃mum, ungo uwu nggu umum ubɛn ivang, ubɛn ubinmum, uwu ukpungo. 32 Bɔr imɛ̃ngge umɛn ikorhi irhowa ni igɔmanggɔm, ubinkutsu ungwɛ̃mbi uwuruwi aka akpe, aka azira, uwuruwi aka agwir, umbɔ aka akpombɔ unga.> >>

Unyaka arherhe utarh ukpuku uwe ru ugarh

45 <<Iyɛrhe afã iwu ru nyaku uner igoi uwuku ubee atarhkɛ aka awu ru ugarh. 46 Ivangyɛ unga aka akpo utarh ugarh ha akarhãrhã, unga azĩ agoshuka kishoo abinkɛ unga aka awe ra ake na agoi utarh ugarh ha.

Unyaka arherhe uner Ufarisi nu uner uwuku uyɛisu ikirbi abĩ

9 Ra abirabɛ aka adzowe imangmang ra atsimbɔ agɛ umbɔ arhika, na anu iyɛɛi abikase, Uyesu arherhe unyaka arherhe ugɛ, 10 <<Inera ivaa atsĩ ifɛn-Num ru ufɔm Iya-Num, unying awu utsa Ufarisi, uwu uvaa awu uner uwuku uyɛi ikirbi abĩ. 11 Uner Ufarisi ha asok abera adɛ̃ɛ̃ afɛn-Num ri itsikamnga agɛ, <A Unum, umum itar uwɛɛ ĩdzaa ungo umum iki isi iwemum ru nyaka avɛu, abika ida irhirhika, abika atoma-dak, use uwuku uyɛi ikirbi abĩ uwurɛ. 12 Umum ikpem igha ubin idiki ivaa ri inuma utɔɔva, ni idzowe unying ra abina usɔka ra abinkɛ umum iki ikpo kishoo.>

13 <<Bɔr uner uwuku uyɛi ikirbi abĩ hã adɛ̃ɛ̃ uku uka. Asi ibera asunga arhisa afã, bɔr abangu ikɔknga na agɛ, <A Unum, ugũ atorh umum uner arhim.>

14 <<Umum idɛyiwa umbi, uner uwuku uyɛi ikirbi abĩ hã abvui azĩ ri iyanga, Unum anyanga unga awu uner uwuku urhika, bɔr asi inyangu utsa uwɔrɔ awea rimi. Ubɛn unerwi aka aberi itsinga, awuri irhɛrhuwe ike. Nu uwuruwi aka arhɛrhi itsinga, awuri ibiberuwe ike.>>

Unyaka arherhe agãrhã ataar

14 <<Ikɛi, Iyɛrha afã iwuri iwe ru nyaku unera aka izĩ uzãrhã, na ayisa agãrhãnga agashuwe umbɔ uhwɛk. 15 Utsa ha ahwɛnga ubinkpi agãrhãnga aki idɛ̃ɛ̃ akorhe, nggee unga adzowe unying ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃, uwu uvaa ikɛi ibɛi uazurhfa ivaa, uwu untaar ibɛi uazurhfa unying. Mɔcɛ unga azĩã uzɛ̃rhãnga. 16 Utsa ha aka ayɛi ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃ hã kanying kanying unga akũ azĩ agoyi igoi adzipa nggu uhwɛk ha, akpo ighigha ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃. 17 Nggee ikɛi, uwu ibɛi uazurhfa ivaa ha, akpo ighigha ibɛi uazurhfa ivaa. 18 Bɔr uwu ha aka ayɛi ibɛi uazurhfa unying hã azĩ asim abĩ awɔkuka uhwɛk uteiyanga.

19 <<Ivanga iki iderngge, uteiya agãrhã hã aba ayisa agãrhãnga umbɔ avarhuwe ubinkpi umbɔ aka akorhe. 20 Uner uwuku uyɛi ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃ akũ ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃ aba agɛ, <A Uteiya, ungo udzaa umum ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃. Unyã, umum ikpo ighigha ibɛi uazurhfa itɔ̃ɔ̃ itoma.>

21 <<Uteiyanga agɛ, <Ungo udɛ̃ɛ̃, ugãrhã uwuku uze uwu idzidzɛrhe! Ungo uweɔ ri idzidzɛrhe ru ubin uku uci. Umum indzaamum ijee iyiki ikpɔm abina arhɛrhɛ. Uba ugɔmanggɔm nggu uteiyango.>

22 <<Uner uwuku uyɛi ibɛi uazurhfa ivaa ha ikɛi aba agɛ, <A Uteiya, Ungo udzaa umum ibɛi uazurhfa ivaa. Unyã nggayɛ umum ikpo ighigha ibɛi uazurhfa ivaa itoma.>

23 <<Uteiyanga agɛ, <Ungo udɛ̃ɛ̃ ugãrhã uwuku uze uwu idzidzɛrhe! Ungo uweɔ ri idzidzɛrhe nggu ubin uku uci. Umum indzaamum ijee iyiki ikpɔm abina arhɛrhɛ. Uba ugɔmanggɔm nggu uteiyango!>

24 <<Mɔcɛ uner uwuku uyɛi ibɛi uazurhfa unying hã aba agɛ, <A Uteiya, umum ihwɛng amɛnngo aghong ifɛrhɛ. Ungo udɛ̃ɛ̃ ugbugbɛrɔ ra anangkɛ ungo uku usi idosɔ. Ungo udɛ̃ɛ̃ urhɔ̃ĩngo ra anangkɛ ungo uku usi inãngo ikpũ. 25 Nggee umum igũ iwei izĩ iwɔke ibɛi uazurhfango ra abĩ. Unyã ibɛi uazurhfango iyɛ.>

26 <<Uteiyanga agɛ, <Ungo ugãrhũ uwuku ubewe, ughɛrha! Ungo uhwɛngo umum iki isaki ĩgbɛtũ ra anangkɛ umum iki isi idoimum ni irhɔ̃ĩmum ra anangkɛ umum iki isi inãmum ikpũ. 27 Azea mɔcɛ, ugɛ ungo uba utsuke uhwɛka ru ubanki. Ivangyɛ umum iki ibvui iba, umum itsũ ngge nggu ighigha!

28 << <Àka ayɛise ibɛi uazurhfa unying hã ru unga, aka atomuwe ru uwɔrɔ uwu ibɛi uazurhfa usɔka. 29 Uwuruwi aka awe ru ihwihwɛng awuri itomuwe unga akpo arhɛrhɛ. Uwuruwi aka ashia, awuri iyɛse ungwɛ̃rhĩ ihwihwɛng ha unga aka awerangge. 30 Na atare ugãrhã ibɛm hã ra awiya ru uzĩ uku ugburhuk. Umɔ umbɔ aki iciu akpe nggu itãi anyĩ.>

Uner ubin nggu Urhiazaru

19 <<Uner ubin nuwɔ aka isaka atsim atorhi imang azezerake, unga awe ri igũibɛn ubɛn unuma. 20 Ra angwĩ iyanga, utsũwã nuwɔ agburh Urhiazaru anu umɔ, awu nggu isɔɔ iki imaa iyornga. 21 Unga abee igha awushu ubingha aki igbei, ra adak utebur uner ubin hã. Ijui iki isaki iba irhɛn isɔɔnga hã.

22 <<Ivanga iki imɛ̃ uner ifɛn hã akpea. Ípfu itser-Num ishupa unga ikũ izĩngge ri igbɔm Uibrahim. Ikɛi, uner ubin hã akpea, umbɔ adzake unga. 23 Ra anang isei abika akpukpe, ra anangkɛ unga aka agũ uver, unga abera asunga anyã Uibrahim ukuka nu Urhiazaru ri igbɔmnga. 24 Nggee unga ayisa unga agɛ, <A Utɛtɛ Uibrahim, umaa ugũ atorh umum nu udene Urhiazaru unga ashɔmu itoknga ra amɛ̃ na arhor adɔnga arhɛmmum, ubinkutsu umum iwe ru uver ri idzũũ urha ukpirɛ.>

25 <<Bɔr Uibrahim agɔr unga agɛ, <A ungwɛ̃mum, uyita ri ivangyɛ ungo uku uwe ru urhɛ. Ungo uyɛisa abin aka aze nu Urhiazaru ayɛisa abin aka abewe, bɔr icɛrɛ umbɔ afituwe unga nggimi ungo uwe ru uver. 26 Asi iwea akɛrɛ ha ukpekũ, bɔr ra ateumɛn nggu umbi, aka atsu ughorkaghor umbumbang uteitasamgbɔ utsur anera asoki nggimi abambɔ ugarmbi, use unera adzek ugarmbi abanga ru umɛn.>

27 <<Unga agɛ, <A utɛ, umum ishɔ̃rhã ungo, uma udene Urhiazaru unga azĩ ri iya utɛmum, 28 ubinkutsu umum iwe ra angwɛ̃mɛn atɔ̃ɔ̃. Umum ibee unga arherha umbɔ, utsur umbɔ abambɔ ra anang akɛrɛ ha aki uver ha.>

29 <<Uibrahim agɛ, <Awembɔ ru Umusa nu abika asɔm Arherhu-Num, uneke umbɔ akpeto ra abi ha.>

30 <<Unga agɛ, <A utɛ Uibrahim, ĩ’ĩ, unera aba adzek ra abika akpe azĩ ru umbɔ, umbɔ awuri idzipumbɔ.>

31 <<Unga agɔr unga agɛ, <Umbɔ aba asi ikpembɔ ato ru Umusa nggu abika asɔm Arherhu-Num, umbɔ asi ígũmbɔ unerwi aka idzeka akpe.> >>

Unyaka arherhe ubĩĩ ri itsem

24 Uyesu abvui adzowe umbɔ unyaka arherhe akɔɔ agɛ, <<Iyɛrhe afã iwu ru nyaku unerwi aka anna ikpũ iyiki ize ri icangnga. 25 Bɔr ivangyɛ anera kishoo aka awu ru urhɔ, unggamtsaknga azĩ adoi ikpũ ubĩĩ ri icang itsem hã na azĩã. 26 Ivangyɛ ikpũ abin hã iki imɛr, umɔ ubĩĩ igakpɔ umɛr.

27 <<Agãrhũ uner icang hã aba agɔr unga agɛ, <A uteiya, ungo usi idosɔ ikpũ iyiki ize ri icangngo? Ubĩĩ udzekɛ ukpɔ?>

28 <<Unga agɛ, <Awu unggamtsakmum unga akorha aki ha.>

<<Agãrhã ha agɛ, <Ungo ubeengo umɛn izĩ izɔnge ubĩã hã?>

29 <<Unga agɛ, <Ĩ’ĩ, ubinkutsu, umbi aba awuri izɔngmbi ubĩĩ ri itsem hã, umbi adɛ̃ɛ̃ abvurhkumbi itsema nggu ubĩã hã. 30 Àka aneke ake aseng urhɔnga utsɛku ivang iyiki ititeng. Ri ivang hã umum iwuri ĩdɛyikũ abi aka ateng hã, umbɔ agbaashia ateng ubĩã hã apfuma, aboyi atsã atsã, umbɔ akpĩĩwe, bɔr akarhi itsema aba atsuku ungbanmum.> >>

Unyaka arherhe aki anakagbĩrhĩ usɔka aka anasi ihwɛngmbɔ ukutsak

1 <<Mɔcɛ Iyɛrhe afã iwuri iwe ru nyaka anakagbĩrhĩ usɔka aka anasi ihwɛngmbɔ ukutsak anyangu írhirhangmbɔ azĩ igbangu utsak uku ufa. 2 Atɔ̃ɔ̃ ru umbɔ awu agugge nu atɔ̃ɔ̃ awu abi itsoi. 3 Agugge ha anyangu írhirhangmbɔ bɔr asi inyangumbɔ atsei. 4 Abi itsoi ha igambɔ anyangu írhirhangmbɔ nggu atsei ra andzoma. 5 Utsak uku ufa ha asi ibanga ifitem, kishoo agbɛu na arhambɔ urhɔ.

6 <<Ri ikɔtsuuka umbɔ agũ urhɛm ukerketakpɔ uku ugɔr ugɛ, <Utsak uku ufa ha uwi aka abanga! Àka aba agbanga unga!>

7 <<Mɔcɛ anakagbĩrhĩ usɔka ha asok agbishi írhirhangmbɔ. 8 Agugge ha agɔr abi itsoi ha agɛ, <Àka ama adzaa atseimbi ukunjiir, írhirhangmɛn iki iwuri irhim.>

9 <<Abi itsoi ha agɛ, <Ĩ’ĩ, asi ímɛ̃ke umɛn nggu umbi. Ugba umbi azĩ ru abika agoyiwe atsei agoi akimbi.>

10 <<Bɔr ivangyɛ umbɔ aka adzek azĩ igoi atsei ha, utsak uku ufa ha atsĩwãnga. Anakagbĩrhĩ aka agbisha abinmbɔ atsĩmbɔ irhowa nggu unga na afɔmukumbɔ angwĩ ubãã.

11 <<Kata abɔrɔ adɔrha aba agɛ, <A uteiya! A uteiya! Uma utsuruwa angwĩ ubãã!>

12 <<Bɔr unga agɛ, <Umum indɛyiwa umbi idzidzɛrhe, umum isi ihwɛng umbi.>

13 <<Nggee, àka adɛ̃ɛ̃ adzɛu, umbi asi ihwɛngmbi unuma use ivanga.