As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Tsǝɗǝ asǝɗaya hangga tǝ karapuya, ndǝghǝn: "Kama thlǝmaarha hai! Tǝhuɗaarha ɗǝɗǝ ka hǝfrha ɗǝ. 4 Nanǝn aten wash wiidɗi, hǝrgha fingya hai aten kwamana, ɓagha wuɗikkya ɓa ɗamangganda. 5 Hǝrgha fingya hu hǝreng keela hai, ka mbuwana chehweerha sǝ kaan kya nda sǝ ƙǝkar. 6 Amma tǝkna yanfaara hai, hwara nda ɗǝ mǝra nda, ƙǝsǝr kwa wa nda thlaara hai wa. 7 Fingya wiiya hǝra nda pathlang ndakhkya hai ˈyaɓangga ndakhkini kanda. 8 Amma fingya hǝra nda hu chehweerha hai na ngga kyanda sǝ ǝna wee nda fingya katǝra kumnggit mahan-mahan, fingya ƙǝm kumnggit mikki-mikki har haru-haru."

9 "Kala niifa na tǝ thlǝmad sǝkrha, sǝkƙǝnǝn."

Wunni tulat na?

25 Na niifa sǝ tǝ sǝn ɗeleewar tǝ chireelth na Musa, ishgha sǝ ƙǝt nǝn a ƙǝƙǝrang nda Yeeso. Ndanggǝn, "Mala, ni naarha ƙǝn na a wal yibrha ni mbuwa ngwalarha?"

26 Ndangga Yeeso, "Mani chirethleng nanda hai ahur ɗeleewar ɗi? Na karataghǝn ƙǝƙǝn?"

27 Nggǝmanggǝn, "Nggǝmu Chinǝm na Faara tǝ hurwa heu, tǝ yiɓǝd wa heu, tǝ kanglanggid wa heu, tǝ huten wa heu. Nggǝmu tulat wa ƙǝla alten wa."

28 Ndangga Yeeso, "Nggǝmangna mǝmǝl, ǝno kee na wal yibrha."

29 Kamshiɗiwu, na midghǝnsǝ na hǝrghanggǝn fadghǝn tsahang mee nǝn Yeeso, "Wunni tulat na?"

30 Nggǝmangga Yeeso tǝ laɓara, "Na niifa sǝ thliigha a Urshelima ɗǝnǝn Djariko ɗǝ, mukka ahar fa thlee kwamangya fa hai, ɗǝkƙǝnda ƙǝɗanggan nda hai tawalth, malghǝn nda a pathlang yibrha tǝ mǝra. 31 Na firis sǝ tǝrgha kwaman ɗi, ɓa walghǝn kalth mbǝrgha ɗǝ tǝ man patu. 32 Na tǝ Lawirha sǝ ƙǝm tǝrgha kwaman ɗi. Na nǝn ndǝn kalth, ndǝghǝn nggima mbǝrgha ɗǝ tǝ man patu. 33 Na tǝ Samariyarha sǝ tǝrgha kwaman ɗi, ɓa a walghǝn kalth, haɗanggǝn fa. 34 Ɗǝgha thlǝmadghǝn ɗǝ, tsaɓang wundǝdghǝnǝn ɗǝ tǝ aam annab, irang fǝɗeerha nǝn sǝ, ƙǝnanggǝn nǝn. Tǝranggǝn a ƙǝsǝr kwarghǝn sǝ ɗǝgha tǝghǝn a ƙǝn rongya ɗǝ.* 35 Ɗalthna mbǝrha hai haranggǝn wuɗǝɓǝl wurirha sǝ sǝri fǝranggǝnǝn tǝ mindǝɗi, ndanggǝn, ‘Kǝlee niifɗa ha ya ˈya ɓǝlangna heu a kwasamad ǝnɗi furo ni ya, a wudɗiɓa ɓa ɓani nggeroƙǝn ha.’"*

36 Tǝrgha Yeeso ndanggǝn, "A hur nafini na mahan ya, wunni tulat kamshiɗi mukka ahar fathlee kwaman nggina fa?"

37 Ndangga tǝ sǝndǝɗi, "Niifɗi haɗangna niifɗa fa, ndǝna tuladghǝn." Ndangga Yeeso, "Ɗuwaɗǝ a ǝno kee."

4 "Ndam na niifasǝ ahur nun tǝ chauraya haru tal, sahadgha tal ahur ndan. Mbǝ malang kumnggit wutarihe kap wutarihe ɗi a mbǝd lafrha, ɗǝgha ka kaɗa yanɗaɗǝ sahadgha ƙǝl ma walangɗaɓa wa? 5 A walang ɗaɓa, tǝ wutsǝfayirha nǝn a tǝrang a fad uradghǝn sǝ 6 ɗǝgha wure ɗǝ. Tǝrgha aah pashiyighǝn ɓa tǝ tulaya heu, ndanggǝn kanda, ‘Ɗeemasǝ wutsǝfayirha, walangɗi chauradɗi kyana sahadgha.’ 7 Niya pǝranggǝn kun, nanda ǝna wutsǝfayirha fa kaan kee a talara aten tǝ ɗimiyirha tǝtali malangga ɗimiyidghǝn, ma fingyayini na kumnggit wutarihe kap wutarihe na tǝ ƙǝkafek fa.

Karapu aten nggǝmnda china

11 Yeeso ɗǝgha mbeeɗǝ tǝ pathla ndǝghǝn, "ˈWad niifa narhasǝ tǝ wundǝlayighǝn sǝri, 12 tǝ fewunda ndanggǝn chin, ‘Pǝpa fǝre yina langaarha ɓa.’ Tǝrgha chinɗi ndǝghang ƙǝnaghǝnǝn kanda." 13 Mǝngwa ha wa, tǝfewundǝɗi ngwanggǝn ǝnggighǝn na heu, ɗǝgha ahu chehwedɗǝ na inggun. A mbǝɗi ɓǝlanggǝn ƙǝnaghǝn ɗǝ hu ǝngya ƙǝlara tǝ pateyirha. 14 A kwasamadɗi ngwalana ƙǝnaɗa hai keeghǝn, kyagha mirha hu chehwedɗa hai kaan, ƙǝsangga yamirha. 15 Kaɗa taara nǝn ahar wan tǝ chehwedɗi, ndǝghǝn nggi ƙǝm fǝrang laf ƙǝlengarya nǝn. 16 Nǝn naarha kaɗa nggushir ƙǝlengaryini a ǝnagha mii, amma mbǝ niifasǝ fǝrangga ndǝn wa. 17 "Ɓana hutenggǝn ɓa, ndǝghǝn, ‘Kai! Fa tarya pǝpa heu kanda a nggaala tǝ ǝnnarhami kaan kulo nggi a mǝra tǝ mirha! 18 Niya thliirha nanǝnya, wuɗi thlǝmad pǝpa ɗǝ, ndanggi; Pǝpa, ǝnangɗi ɗimiyirha Faara fa, ǝnoɗi fa ƙǝm. 19 Kamngwi a aah nggina wan wa ɓalwa, tsawe kee tal ahur fa tar yiwa.’"

20 Thlidghǝnni, ɗǝgha wal chin.

Amma ndǝghǝn ɓalɗǝ inggun, naghǝna chin ɗǝ, ɗaghaɗǝ hwathlaghǝn fa; ɗaghaɗǝ ɗǝgha wal wanggǝn, fǝɓanggǝn.

21 "Ndangga wanɗi, ‘Pǝpa, ǝnangɗi ɗimiyirha Faara fa, ǝnoɗi fa ƙǝm, kamngwi a aah nggi nda wanwa ɓalwa.’"

22 "Amma chinɗi ndanggǝn mafayighǝn, ‘Ɗamaɗǝ ƙǝkar! Tǝrama kaɓarha ɓa na ngga kalanggunun fa. Paman wulenduwa a wan harghǝn tǝ pakhma a sarghǝn. 23 Kǝsama wan kwel ɓa, thlenggun uradghǝn, kim, ǝna wutsǝfayirha nǝm. 24 Ƙǝsǝr wanɗi kyana ya mǝrɗǝ, nggǝrɗǝ yibrha ƙǝfa; sahadɗǝ walang ɗǝm.’ Tǝrgha ɗǝnda mbeeɗǝ tǝ wutsǝfayirha fa.

25 "Katǝrana ǝnggina hai ya wanggǝn tǝ pamǝnda nǝghǝn a hee, ndusang nǝn wure fa, sǝk ɗǝk kangkar nǝn, fiya a rǝbrha. 26 Tǝrgha aah mafad wuri ndan nǝn ɓa tal, tsahang mee nǝn ha, tǝma tsǝgha hai. 27 Ndangga mafadɗi, ‘Wan muwa ɓagha ɓa, tsu thlengɗǝ urad wan kwel sǝ, ƙǝsǝr wudɗa ɓa kanglang hai.’

28 "Tǝ pamǝndǝɗi sǝbgha hurghǝn ɗǝ kaan kar kyarha nǝn fa wure hai. Kyagha chinsǝ, lǝmggǝnǝn fa. 29 Amma ndanggǝn chin, ‘Kulo hai! Huraya hangga nggi a ǝno taara ƙǝla mafarha ˈwawi karo mee fa wa. Amma ˈwawa fǝre ko wan ˈwala ǝna wutsǝfayirha ni tǝ pashiyina wa. 30 Amma wunna wanɗaɓa kyawa ya, sǝbangga ƙǝnawa ɗǝ afad sǝsǝwaya thleng urad wan kwel na sǝ!’"

31 Ndangga chin, "‘Waana, ka fad ɗathla mbǝrha fa hai ƙǝm kyab, ˈya na yina heu yiwa ni. 32 Amma ˈyani kamngga ǝna wutsǝfayirha nǝm, tǝk mbǝnda nǝm fa, ƙǝsǝr wan manɗi kyawa ya mǝrɗǝ, nggǝrɗǝ yibrha ƙǝfa. Sahadɗǝ walang ɗǝm.’ "

Karapu aten djamkwatar

45 Ƙǝmɗa, Kutǝryid Talara nǝghǝn ƙǝla tǝshafiliirha na a kaɗa djamkwatar. 46 Ƙǝla nǝn hai na djamkwatarɗi tǝ wuɗǝɓǝla fa, henggǝn ǝnggighǝn ɗǝ heu henggǝn sǝ!

Karapu aten tǝ Farisarha tǝ tǝthlǝ tsamnda

9 Aten fingya na numarha na nda tǝ ƙǝkafek fa na nda a sarang fiyaɗǝ, thlǝghangga Yeeso karapuɗi kanda sǝ ya. 10 Ndǝghǝn, "Nafiya sǝri, kyanda hu Ƙǝn Faara ɗǝ na manggǝn ka a hwan Faara nda. Tal tǝ Farisarha ni tahadghǝn ƙǝm tǝ thlǝ tsamnda. 11 Tǝ Farisadɗi thliigha sǝ hwan Faara nǝn ka altenggǝn, ndǝghǝn, ‘Faara usaɗi sa mbuwani ƙǝla fingya nafiya tsauka ngaarya, fa mbǝlfeeya, kulafaya, tǝ ƙǝm mbiyi ƙǝla tǝ thlǝ tsamdǝɗiya wa. 12 Ni kar aama sara sǝri ahu ɓeena mǝd tǝ ƙǝm ni fǝr tal ahu ˈya kum walni ha heu.’

13 "Tǝ thlǝ tsamndǝɗi ishgha ɗǝ inggun. Mbǝ ƙǝlarha talara ɗǝwa, amma nagha a ɗǝk ƙǝfadghǝn ka sǝbrha hura ndǝghǝn, ‘Faara a haɗoyi fa, kulo nggiya tǝ ɗǝmiyirha, ɗee sǝ!’

14 "Niya pǝranggǝn kun, tǝ ndaarha niifɗiya mbǝ ƙǝla tǝ Farisadɗi wa, wiiɗǝ wureɗǝ tǝ nggayid Faara a fadghǝn. Ƙǝsǝr kala niifa manangga altenggǝn nanda a tsawangnda ngguchit, tǝ ƙǝm niifa tsawangga fadghǝn ngguchit nanda a manang nda."

Karapu aten mafaya mahan

14 Tǝ ƙǝm kutǝryid Talara nǝghǝn ƙǝla niifa na a wii tala a mbǝrha ɗǝ inggun. Aah mafayighǝn nǝn ɓa fǝrang ƙǝnaghǝnǝn kanda. 15 Fǝrang wuɗǝɓǝl wurirha nǝn yi tal yawarha tuf, yi sǝri fǝrang wuɗǝɓǝl wurirha nǝn yawarha sǝri, mafarha yi mahan fǝranggǝn yawarha tal, kowunni mǝmǝl tǝ ˈya nǝn a mbang nda. Tǝrgha wii fayighǝn nǝn. 16 Yi mafarha thlǝgha wuɗǝɓǝla yawarha tuf, ǝna shafili nǝn sǝ wal chikrha nǝn yawarha tuf. 17 Yi thlǝgha yawarha sǝri ndǝghǝnggi ƙǝm ǝna shafili nǝn sǝ wal chikrha nǝn yawarha sǝri. 18 Amma yi thlǝgha yawarha tal wiigha ɗǝgha ra kwaarha ɓǝɓenggǝn wuɗǝɓǝlɗi ki turighǝn sahai.

19 Mǝnnǝn ha wudgha turi mafayina ɓa aah kanda nǝn ɓa a fǝrang kirassa ˈya nda ǝnana nda tǝ wuɗǝɓǝlghǝn. 20 Yi mafarha fǝrang nǝn wuɗǝɓǝl wurirha yawarha tuf ɓagha ɓa ndǝghǝn, "Turina, fǝrenna wuɗǝɓǝl wurirha yawarha tuf ka a ǝna shafili ni sǝ, walɗi chikrha yawarha tuf atenggǝn." 21 Falghǝna turighǝn, ndǝghǝn, "Usakko ka mafanna. Ənanna ƙǝkafekkirha ahu ˈya ngguchit. Niya ɗǝforha aten ǝngya hangga. Ɓoɓa ɓa ǝna wutsǝfayirha tǝ nggi."

22 Mafadɗi thlǝgha wuɗǝɓǝl wurirha yawarha sǝri ɓagha ɓa ndǝghǝn, "Turina, fǝrenna wuɗǝɓǝl wurirha yawarha sǝri, ǝnaɗi shafili sǝ, walɗi chikrha yawarha sǝri atenggǝn." 23 Ndangga turiɗi, "Usakko ka mafanna na tǝ ƙǝkafek fa. Ənana ƙǝkafekkirha ahu ˈya ngguchit, niya ɗǝforha aten ǝngya hangga. Ɓoɓa ɓa ǝna wutsǝfayirha tǝ nggi."

24 Tǝrgha yi mafarha thlǝgha wuɗǝɓǝl wurirha yawarha tal ɓagha ɓa, ndǝghǝn, "Turina, sǝnɗi sa na ngyangthlang, na hathla a mbǝrha hǝfwa nana tǝ ƙǝm na wumang ǝnnarhami hai huɗawana na. Sa ƙǝm na midwa sǝ ǝn ka kaan. 25 Nanǝn kee tǝrǝmɗi raɗi kwarha ɓǝɓeng ɗi wuɗǝɓǝl wa sǝ. Kulo ndǝghǝn ya thlu ǝnwa."

26 Amma ndangga turighǝn, "Sa tǝmbǝlfed mafarha na tǝ sǝbrha yid! Ashe kyanna sǝnda sǝ ni hathla a mbǝrha hǝfwa ni tǝ ƙǝm ni wumang ǝnnarhami hai a mbǝrha huɗawani, 27 mani ɗǝfewana wuɗǝɓǝl na hu mbanki? A wuɗɗi ɓa kam niya thlǝghǝn har tǝ chikrha atenggǝn." 28 Tǝrgha ndǝghǝn, "Thlaama wuɗǝɓǝlɗi na a harghǝn, fǝrang nggǝnun yanɗi natǝ wuɗǝɓǝl wurirha yawarha kum. 29 Ƙǝsǝr kala yanɗi natǝ ˈyaha na nda chighanggǝn, tǝnǝn waala ha kaan. Amma kala niifa mbuwa tǝghǝn ha, ko yanɗi na ngguchit nanǝn tǝghǝn ha na nda a thlang hai a haarghǝn.* 30 Nanǝnya muwaman ka wuɗi mafadɗiya a ƙǝsha ɗǝ, ahu wula ɗǝ, a mbǝɗani na nanda a tǝrha sǝ tǝ ƙǝt mee."*

Liyadzuru tǝ tǝƙǝna

19 Ndangga Yeeso kanda, "Na tǝ ƙǝna sǝ, nǝn naarha kal kaɓarha fa na nggǝngga ka fad ɗathla mbǝrha fa hai nǝn naarha tǝk mbǝndayidghǝn fa. 20 A kwatkirǝmnggǝn, na tǝ hwanda sǝ thlǝmnggǝnni Liyadzuru fadghǝn na heu wundǝyani. 21 Na midghǝnsǝ nagha a ɗan fǝfǝsǝrra ǝnnadɗami hǝrgha hai ahar tǝ ƙǝnaɗi. Wuɗaya nanda naarha ɓarha ɓa nanda a nii wundiyini keeghǝn.

22 "Tsǝgha farɗa hai mǝrgha Liyadzuru, tǝrangga wangya thlǝnda Faara a thlǝmad Ibrahim ɗǝ. Tǝ ƙǝnaɗi ƙǝm mergha pangganda. 23 Ndǝghǝn ahu hwanga a sǝsaarha, tǝranggǝn tenggǝn sǝ ƙǝlagha ɗǝ, na Ibrahim nǝn ɗǝ inggun tǝ Liyadzuru a thlǝmadghǝn. 24 Tǝrgha aaghǝnǝn ɗǝ, ‘Pǝpa Ibrahim a haɗoyi fa, thlǝnu Liyadzuru ɓa ɓagha pang wan harghǝn hu aama hai tsǝtse ƙǝnǝn mii hai mbiɗenggǝn sheneuna ɗǝ, ƙǝsǝr ni a sǝsaarha kaan ahu waɗɗiya.’

25 "Amma ndangga Ibrahim, ‘Waana ɗalu teena hai tsawudwa hu ƙǝshiirha, walna ǝn ƙǝshiirha tǝkna mbǝnda fa, Liyadzuru ƙǝm sǝsaɗǝ. Amma kulo nanǝnya a tǝk mbǝnda fa a mbǝɗiya, sa a sǝsaarha. 26 Mbǝ kee ma wa, pathlang nan tǝ sa na kwarhasǝ manggǝn kuɗimnggǝn, fingya na mindansǝ ɗǝrha thlǝmannun ɗǝ amana nda mbang nda, tǝ ƙǝmɗa, ahur nun mbǝ niifa mbang tǝɗaarha thlǝmannan ɓa wa.’ 27 Ndagha tǝ ƙǝnaɗi, ‘Nanǝn kee, niya hwan sa pǝpa, thlǝnu Liyadzuru a minda ki pǝpa ɗǝ; 28 ƙǝsǝr na wanmanggina sǝ tuf hǝshya. Ɗǝgha yiyi thlǝman ndan, amana nda ɓarha hu sǝsadɗa ɓa ya ƙǝm.’

29 "Ndangga Ibrahim, ‘Na ngyakhrha Musa sǝ, tǝ yi Annabiya, kang thlǝmanda kanda fa lee.’ 30 Ndagha tǝ ƙǝnaɗi, ‘Mbǝ kewa pǝpa Ibrahim, amma a thlid niifa sǝ ahur mǝrya ɗǝgha thlǝmandan ɗǝ nanda fǝrƙǝkafek.’

31 "Ndangga Ibrahim, ‘A sǝkkwanda ˈya chirethna Musa tǝ yi Annabiya wa, ka thliina niifa sǝ ahur mǝrya, mba nda kang thlǝmarha fa wa.’ "

Karapu aten wuthlaafa ahur wan hwaliirha

24 Nggǝrgha Yeeso thlǝghang karapu kanda sǝ, ndǝghǝn, "Kutǝryid Talara nǝghǝn kiya: Hǝf niifa wiirha ngga ahu hedghǝn. 25 A fǝɗikrha nana fiya a ɓeena, ɓagha tǝtsanda ɓa hǝf wuthlaafa nǝn a pathlang wiid wan hwalidɗa hai wii fayighǝn nǝn. 26 Katǝrana wan hwalidɗi tsǝrha tǝ yiwee, nagha wuthlaafɗi ƙǝm a tsǝrha." 27 Tǝrgha ɓagha fatarya tǝhedɗa ɓa ndang ngganda tǝheedɗi, "Tuwuri nan, hedɗi hǝfang na tǝ wiirha ngga lǝghǝdɗǝ tǝ wuthlaafa! Kyagha nda ɓa a yanggi?" 28 Ndagha tǝheedɗi, " ‘Tǝtsanda ni ǝnagha ǝnɗiya!’" Ndagha fataryini, "Ɗan ƙǝɗang kanda ɗǝ wa?" 29 Ndagha tǝheedɗi, " ‘Awo.’ a ǝna ɗun kee nun ɗǝ ƙǝɗang kanda ɗǝ heu tǝ wan hwalidɗi. 30 ‘Malaman kanda tsǝnda kyab ƙǝl a shifiirha ana ɗǝm a halthghǝn. Tǝrgha a ndanggi fahalthya wurang ngganda wuthlaafa sǝ, ƙǝnang ngganda kanda djang ngganda ɗǝ, tǝrgha wan hwalidghǝn iree ƙǝnda ahu ɓirwa hai.’ "

Karapu aten wutaraya kum

1 Tǝrgha ndagha Yeeso, "Kutǝryid talara nǝghǝn ƙǝla wutaraya kum tǝrang nanda patillad ndan ka ɗaa nda wal wutsamnda.* 2 Tuf ahur wutarayini nurya ni, tuf ƙǝm na nda ndǝndǝl. 3 Fingya yini na nurghǝn takhkwa nda fǝɗeerha haɗǝ ka ɗaa nda ira hu patilla yindan hai wa. 4 Amma fingyayini tuf na ndǝndǝl takh nda fǝɗeerha haɗǝ ahu ƙǝthlikrha ka patilla yindan. 5 Ɓawana wutsamnda ɓa wed, ƙǝsgha ɓeena kanda shii nda ɗǝ."

6 "A manad fǝɗikrha thlii nda sǝ ka mbeela sǝk nanda. ‘Kulo wutsamnda ya thleema sǝ ɗun hwathlaghǝn fa!’ 7 Tǝrgha wutarayini kum thlii nda sǝ tangsang ngganda patilla yindan. 8 Nurya wutarayini tuf tsahang fǝɗeerha nda wutarayini tuf na ndǝndǝl, Naghan a hwan kun, ‘Ənaman fǝɗed nun kan ha ngguchit lee, ƙǝsǝr na patilla yinan a mǝra hai.’ 9 Amma nggǝrangga fingyayina sǝ, ‘Mbǝ tsǝghang ƙǝm heu wa. Ɗama ɗǝ ɗun hii yinun ɓa.’" 10 Wii nanda ka hii fǝɗedɗa ɗǝ, a samad ndan ɓagha wutsamnda ɓa. Tǝrgha fingya yini ngwagha fa kya nda a mbǝd wutsǝfayid kahadɗa ɗǝ, chang ngganda kwakirma.

11 Tsǝɓaku sǝlgha fingya yina ɓa ɗǝgha ka hii fǝɗedɗa ɗǝ, isha nda a ƙǝshi na nda a aah farha, "Chinǝm! Chinǝm! Inang kwakirma kan hai!" 12 Amma nggǝrangga wutsamnda kanda sǝ, "Ƙǝkafek, sǝngwi kun wa."*

13 "Tsaunǝn kee tsawama nggungwa fa, ƙǝsǝr sǝnggun farɗi nduwa sayidɗi niya wutta ɓa wa."