As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Mee nogo agoago i nia ala kai, e hagi ang gi digaula nia mee e logo boloo,

"Dahi daane ne hana ga haga nonnono ana lii. 4 Dana haga nonnono i lodo di hadagee deelaa, hunu lii guu too gi hongo di ala dulii, gei nia manu gu mmaangi mai, guu gai nia maa. 5 Hunu maa ne monnono gi lodo di gowaa haduhadu, di gowaa dela e hogoohi ono gelegele, gei guu tomo limalima, idimaa, nia gelegele la hagalee llala. 6 Di madagoaa di laa ne dii, gei nia lii ala ne tomo, la guu mae, idimaa, nia aga o nia maa digi tomo gi di gowaa llala. 7 Hunu lii ne monnono gi lodo nia geinga duduia. Di madagoaa nia geinga duduia ne tomo aga, gu hagadeaadee nia lii gi dee tomo. 8 Hunu lii ne monnono gi hongo nia gelegele humalia, guu tomo, guu huwa dagi llau, dagi modoono, dagi motolu."

9 Jesus ga hagaodi dana agoago, ga helekai, "Tangada ono dalinga i golo, gi hagalongo!"

Di ala kai tangada Samaria humalia

25 Tangada haga donudonu haganoho ne hanimoi belee hagamada a Jesus, ga helekai, "Tangada agoago, au e hai dagu aha, gei au ga hai mee gi di mouli dee odi?"✝

26 Jesus ga helekai gi mee, "Di Beebaa Dabu e helekai bolo aha? Dehee dau haga modongoohia nia maa?"

27 Gei taane ga helekai, "Aloho i Dimaadua go doo God aga i lodo do manawa hagatau, mo do hagataalunga hagatau, mo oo mahi hagatau, mo au maanadu hagatau, gei gi aloho i tangada dela i do baahi, gii hai be do aloho i di goe."✝

28 Gei Jesus ga helekai, "E hai donu. Heia nia maa, gei goe ga mouli."✝

29 Gei tangada haga donudonu haganoho e hiihai gii donu humalia, ga heeu gi Jesus, "Tangada dela i dogu baahi la koai?"

30 Jesus ga helekai, "Dahi daane e hagatanga i Jerusalem e hana gi Jericho, gaa kumi go digau haga dogolege, gaa dada ono goloo, ga daaligi a mee, gu hoohoo gaa made, ga diiagi i golo. 31 Tangada hai mee dabu ga haneia i hongo di ala deelaa, gaa mmada gi taane deelaa, gei mee gaa hana hua i di baahi i golo o di ala. 32 Tangada Levi ga hanimoi labelaa i di ala deelaa, gaa mmada gi taane deelaa, geia gaa hana labelaa i di baahi i golo o di ala. 33 Gei tangada Samaria ga heehee mai i di ala deelaa, ga gidee taane deelaa, geia gu aloho huoloo i mee.✝ 34 Mee ga hanadu gi mee gaa dui ana lolo mono waini gi nia gowaa moholehole, ga haga pigipigi, ga hagauda a mee gi hongo dana manu, gaa lahi gi di hale noho dangada, ga madamada humalia ai. 35 Ga hooaga luada, gei mee gaa wanga ana bahihadu silber e lua gi tagi o di hale deelaa, ga helekai, ‘Benabena ina mua taane deenei. Au gaa hana, ga hanimoi laa, gaa hui nia mee huogodoo ala ne hai hegau iei goe gi mee.’"

36 Gei Jesus ga haga lawa dana ala kai deenei, ga heeu, "Goe e maanadu ma koai i nia daangada dogodolu aanei la ne hai be tangada hoohoo gi tangada dela ne daaligi go digau gaiaa?"

37 Tangada haga donudonu haganoho ga helekai, "Go tangada dela ne hagamaamaa a mee."

Gei Jesus ga helekai, "Hana laa, heia beelaa."

4 "Dolomaa tangada i goodou ana siibi e lau, gei siibi e dahi gaa ngala, gei mee gaa hai dana aha? Mee gaa dugu ana siibi e matiwa maa hiwa gi lodo di abaaba, gaa hana, ga halahala di siibi e dahi dela ne ngala gaa dae loo gi dono gidee ia a mee. 5 Dono madagoaa ga gidee ia a mee, geia gu tenetene huoloo, ga dahi aga a mee gi hongo ono bakau, 6 ga aamo gi dono hale, mee ga gahi mai ono ehoo hagaaloho, mo digau ala i dono baahi, ga helekai gi digaula boloo, ‘Au gu tenetene. Au gu gidee au dagu siibi dela ne ngala. Gidaadou gaa budu di maa!’

7 "Au e hagi adu gi goodou bolo di tenetene mada damana i di langi ang gi tangada huaidu e dahi ma ga maliu dono manawa, laa hongo di tenetene ang gi digau matiwa maa hiwa ala e noho humalia, hagalee loo bolo e huli nadau manawa.

Nia dama daane dogolua ne nngala

11 Jesus ga helekai, "Taane ana dama daane dogolua. 12 Tama dulii ga helekai gi tamana boloo, ‘Gaamai dogu duhongo i o maluagina dolomeenei.’ Gei tamana gaa duwwe ono maluagina i ana dama dogolua. 13 Muli hua nia laangi dulii, tama daane dulii gaa hui gi daha di baahi dono maluagina, gaa hana mo ana bahihadu gi tenua mogowaa loo, ga hagauwwou ana bahihadu gi di balu mouli. 14 Mee gu haga haihegau ana mee huogodoo ala ne hai mee ginai gii odi. Gei tau magamaga damana guu hai i hongo tenua deelaa, gei mee gu daamada gu hiigai. 15 Mee gaa hana ga ngalua i baahi tangada donu o tenua deelaa ne hagau a mee gi lodo dana gowaa dugu biigi belee madamada humalia ai. 16 Mee gu hiihai huoloo bolo ia ga miami dalia nia biigi, gei tangada e wanga nia meegai gi mee ai. 17 Muliagi loo, gei mee gaa donu ang gi deia, gaa huli dono manawa, ga helekai boloo, ‘Digau ngalua dogu damana e logo nadau meegai e deemee di gai, gei au deenei hua e hiigai, gaa made! 18 Au gaa duu i nua, gaa hana gi dogu damana, ga helekai gi mee boloo, Tamana, au gu ihala ang gi God mo adu gi di goe. 19 Au e dee tau loo di hagaingoo bolo tama ni aau. Duguina hua au be tangada e dahi i au gau ngalua.’ 20 Gei mee ga du gi nua, gaa hana gi muli gi dono damana.

"Mee dela hua e mogowaa i di hale, gei tamana gu gidee ia a mee, gu aloho huoloo, gaa lele, ga bulubulu mai a mee, ga hongihongi. 21 Tama ga helekai boloo, ‘Tamana, au gu ihala ang gi God, gei gu ihala adu gi di goe. Au hagalee tau loo di haga ingoo bolo tama ni aau.’ 22 Gei tamana ga gahi mai ana gau hai hegau, ga helekai gi digaula boloo, ‘Hagalimalima, gaamai di gahu ulu laa tua dela koia e humalia, haga ulu ina a mee. Haga ulu ina di buulei, mono suudi. 23 Gaa lawa, goodou daaligidia tamaa kau dela e kaedahi e humalia, e hai tadau hagamiami hagaamu. 24 Idimaa, mee tama ni aagu guu made, gei dolomeenei gei mee gu mouli. Mee guu ngala, gei dolomeenei gu gila mai labelaa.’ Gei tagamiami ga daamada.

25 "Di madagoaa hua deelaa, tama daane madua nogo i lodo henua. Dono haneia, ga hoohoo gi di hale, gei mee ga longono nia lee daahili mono gaalege. 26 Mee ga gahigahi tangada hai hegau, ga heeu boloo, ‘Ma di aha dela e hai?’ 27 Tangada hai hegau ga helekai, ‘Do duaahina daane la gu hanimoi, gei do damana gu daaligi tamaa kau dela e kaedahi e humalia huoloo, idimaa, mee gu gidee ia a mee labelaa.’

28 "Tuaahina daane madua gu hagawelewele huoloo, gu hagalee hana gi lodo di hale. Gei tamana o maa ga hanimoi gi malaelae, ga dangidangi gi mee bolo gi ulu gi lodo. 29 Gei mee ga helekai manawa gee gi dono damana boloo, ‘Mmada, nia ngadau huogodoo aanei, gei au nogo ngalua adu gi di goe gadoo be di hege, gei au digi de hagalongo loo gi au helekai, gei dau maa di aha ne gaamai gi di au? Di kuudi hogi ne gaamai kooe belee hai dagu hagamiami gi ogu ihoo hagaaloho ai! 30 Gei dau dama daane deenei nogo hagauwwou o maluagina i dono mouli be di manu, gei dono hanimoi, goe gu daaligi tamaa kau dela e kaedahi e humalia gi mee.’ 31 Tamana ga helekai, ‘Dagu dama, nia madagoaa huogodoo gei goe i ginei i dogu baahi, gei agu mee huogodoo la nia mee ni aau. 32 Gei gidaadou belee budu ge tenetene, idimaa, do duaahina la guu made, dolomeenei gei mee gu mouli. Mee guu ngala, dolomeenei gei mee guu gida.’"

Di ala kai o di hadu lodo baehua

45 "Teenua King o God di Langi e hai beenei: Tangada e halahala ana hadu lodo baehua humalia. 46 Geia ga gidee ia di hadu kaedahi hagalabagau, geia gaa hana, gaa hui gi daha ana mee huogodoo, gaa hui di hadu lodo baehua deelaa.

Di ala kai o di Pharisee mo tangada hagabudu dagitedi

9 Jesus ne kai labelaa dana ala kai i digau ala e hai bolo ginaadou e donu ge humalia, ge mmada hagahuaidu gi digau huogodoo ala i golo. 10 Mee ga helekai, "Nia daane dogolua ne hula gi di Hale Daumaha belee dalodalo. Tangada e dahi di Pharisee, gei di hoo o maa la tangada hagabudu dagitedi.

11 "Di Pharisee le e duu madatanga i daha modogoia, ga dalodalo boloo, ‘Au e danggee adu gi di Goe, meenei God, au hagalee hagagailaa, hagalee hai mee hala, be e hai be di manu be digau ala i golo. Au e danggee adu gi di Goe, au hagalee hai be tangada hagabudu dagitedi deelaa. 12 Au e noho haga onge i nia laangi e lua i lodo tabu e dahi, gei au e gowadu gi di goe dahi baahi madangaholu o agu bahihadu ala e ulu mai.’

13 "Tangada hagabudu dagitedi le e duu madatanga i daha, ge hagalee hila gi di langi, geia ga paapaa dono hadahada, ga helekai boloo, ‘God, aloho mai gi di au, tangada huaidu!’"

14 Jesus ga helekai, "Au e hagi adu gi goodou bolo tangada hagabudu dagitedi la ne donu i baahi o God i mua dono hana gi dono hale, hagalee go di Pharisee. Idimaa, digau ala bolo ginaadou digau aamua, le e hai gii hila gi lala, gei digau ala e hila gi lala, le e hai gi aamua."✝

Di ala kai o nia hege dogodolu

14 "Teenua King o God di Langi le e hai gadoo be taane dela ne hagatogomaalia bolo e hana gi tenua mogowaa. Geia ga haga dagabuli mai ana hege, gaa wanga ginai ana bahihadu gi haga hai hegau ina. 15 Mee ne wanga gi digaula nadau mee ala e mee di haga hai hegau: ne wanga gi tangada e dahi nia bahihadu e lima mana (5,000), di hoo tangada e lua mana (2,000), gei tangada dela i golo e mana (1,000), gei mee gaa hana. 16 Di hege dela ne kae ana bahihadu e lima mana (5,000), ga haga hai hegau ana bahihadu aalaa, ga gila mai labelaa nia bahihadu e lima mana (5,000) gi nonua. 17 E hai gadoo be di hege dela ne kae ana bahihadu e lua mana (2,000). Mee ga haga hai hegau ana bahihadu aalaa, ga gila mai labelaa nia bahihadu e lua mana (2,000) gi nonua. 18 Gei di hege dela ne kae ana bahihadu e mana (1,000), ne hana hua, gaa geli dana lua, gaa danu hagammuni nia bahihadu dono dagi.

19 "Nomuli loo, gei di tagi nia hege ga hanimoi, ga hagadina di nadau hai hegau nadau bahihadu. 20 Di hege dela ne kae ana bahihadu e lima mana (5,000), ga hanimoi ga gaamai nia bahihadu e lima mana (5,000) labelaa gi nonua, ga helekai gi dono dagi, ‘Meenei, goe ne gaamai nia bahihadu e lima mana (5,000), gei deenei labelaa e lima mana (5,000) ne gila mai gi nonua.’ 21 Tagi o maa ga helekai gi mee bolo koia e humalia, ‘Goe tangada hai hegau donu. Goe guu donu i dau haga hai hegau di mee dulii, malaa, au ga haga uda adu di mee damana e madamada humalia iei goe. Hanimoi laa gi tenetene goe madalia au!’ 22 Di hege dela ne kae ana bahihadu e lua mana (2,000) ga hanimoi labelaa, ga helekai gi mee, ‘Meenei, goe ne gaamai gi di au nia bahihadu e lua mana (2,000), gei deenei e lua mana (2,000) labelaa ne gila mai gi nonua.’ 23 Tagi o maa ga helekai gi mee bolo koia e humalia, ‘Goe di hege hai hegau donu, goe gu manawa dahi i dau haga hai hegau nia hulu bahihadu lligi, deelaa laa gei au ga gowadu di hulu bahihadu damana e madamada humalia iei goe. Hanimoi laa gi tenetene goe madalia au!’ 24 Di hege dela ne kae ana bahihadu e mana (1,000) ga hanimoi, ga helekai, ‘Meenei, au e iloo bolo goe tangada hagalee dumaalia, gei e hadi au mee i di gowaa hagalee ne dogi kooe, gei e hagabudu au mee i di gowaa dela digi haga nonnono ginai au lii. 25 Au gu madagu huoloo i di goe, au ne hana hua, gaa danu hagammuni au bahihadu gi lodo di gelegele. Malaa, aanei go au bahihadu la hua.’ 26 Tagi o maa ga helekai, ‘Goe di hege huaidu gei e hagatoo. Goe gu iloo hua bolo au e hadi agu mee i di gowaa digi dogi ginai agu mee, gei au e hagabudu agu mee i di gowaa digi haga nonnono ginai agu lii. 27 Gei goe ne aha, dela digi dugu agu bahihadu gi lodo di ‘bank’, ga hanimoi laa ginai au, gaa kae nia maa huogodoo mono wiini. 28 Daawa ina nia bahihadu ala i mee, wanga ina gi tangada dela ana bahihadu e madangaholu mana (10,000). 29 Tangada dana mee i golo, e wanga labelaa gi nonua gii logo ana mee. Gei tangada dela dana mee i dono baahi ai, di mee dulii dela i dono baahi le e daa gi daha.✝ 30 Gei di balu hege la hudua gi malaelae, gi di gowaa bouli dongoeho, e dangidangi ge e gadigadi ono niha.’✝

Taane maluagina mo Lazarus

19 "Taane maluagina e ulu i nia gahu koia e hui ngadaa, ge e mouli baagawa i nia laangi huogodoo, 20 gei tangada hagaloale i golo, dono ingoo go Lazarus, guu buni magibala dono gili, e nnoo mau e laha mai gi di ngudu di bontai o tangada maluagina deenei, 21 e noho belee gai nia meegai ligiligi monnono i teebele tangada maluagina, gei nia paana e loomoi e tobotobo nia magibala o maa.

22 "Taane hagaloale gaa made, gaa lahi go digau di langi gi baahi o Abraham gaa noho i tagamiami i di langi. Taane maluagina gaa made labelaa, gaa danu. 23 I lodo di gowaa digau mmade mee guu mmae ang gi deia huoloo, gei mee gaa mmada gi Abraham e gila mai hagamogowaa, gei Lazarus i dono baahi. 24 Mee ga wolo adu, ‘Tamana Abraham! Aloho mai gi di au! Hagau ina mai a Lazarus e haga tiu dono madaalima e haga tiu dogu holole gi magalillili, i di au guu mmae huoloo i lodo di ahi deenei!’

25 "Abraham ga helekai, ‘Dagu dama daane, goe e langahia e goe do madagoaa nogo mouli, gei goe nogo hai mee gi nia mee humalia, gei Lazarus nogo hai mee gi nia mee huaidu. Dolomeenei gei mee e tenetene, gei goe e mmaemmae i lodo di ahi. 26 Gei di maa di lua llala i tadau mehanga, digau ala e hiihai e lloo adu be loomoi la gu deemee.’ 27 Taane maluagina ga helekai, ‘Au e dangidangi adu, tamana Abraham, hagau ina a Lazarus gi di hale dogu damana, 28 di gowaa dela iei ogu duaahina daane dogolima. Hagauina a mee gi haga iloo gi digaula gi de lloo aga hua digaula gi di gowaa haga mmaemmae deenei.’

29 "Gei Abraham ga helekai, ‘O duaahina nadau gau haga iloo i golo: go Moses mo nia Soukohp, gei ginaadou gi hagalongo gi digaula.’ 30 Taane maluagina ga helekai, ‘Tamana Abraham, deenaa la hagalee dohu! Maa tangada ne mouli aga i di made gaa hana gi digaula, gei digaula ga maalui mai gi daha mo nadau huaidu.’ 31 Gei Abraham ga helekai, ‘Digaula ma ga hagalee hagalongo gi Moses mo nia soukohp, ginaadou le e deemee hogi di maalui nadau manawa, ma e aha maa tangada dela ne made ga mouli aga, gaa hana gi digaula.’"

Di ala kai o nia geinga huaidu

24 Jesus ne hagi ang gi digaula tuai ala kai:

"Teenua King o God di Langi e hai beenei: Dahi daane hai hadagee ne haga nonnono ana lii humalia i lodo dana hadagee. 25 Dahi boo hua, di madagoaa nia daangada guu kii, tangada hagadaumee ga hanimoi, ga haga nonnono ana lii huaidu i mehanga nia lii humalia aalaa, gaa hana. 26 Nia lii humalia gaa tomo, gu daamada gaa huwa, gei nia geinga huaidu gu tomo aga labelaa. 27 Digau hai hegau ga lloomoi gi mee, ga helekai boloo, ‘Meenei, nia lii humalia ne haga nonnono kooe gi lodo dau hadagee, ma nia geinga huaidu ne lloomoi i hee?’ 28 Tangada dana hadagee ga helekai boloo, ‘Tangada hagadaumee dela ne hai di mee deenei.’ Digaula ga heeu, ‘Goe e hiihai bolo gimaadou gi daagia nia geinga huaidu aalaa?’ 29 Mee ga helekai, ‘Deeai. Maa goodou ga daagi nia geinga huaidu, gei goodou ga daagi labelaa nia laagau humalia dalia nia geinga huaidu aalaa. 30 Goodou heia nia geinga huaidu mono laagau humalia gii tomo ngaadahi, gii dae gi di laangi dela e hadi ai nia maa. Gei au ga helekai gi digau hadi huwa laagau gi daagia nia geinga huaidu i mua, gi nnoodia gii hai nia uu mee e dudu, gei nia huwa laagau humalia la ga hagabudu, gaa dugu gi lodo dogu hale benebene mee.’"

Di ala kai o nia ahina dilongoholu

1 "Di madagoaa deelaa, Teenua King o God di Langi le e hai gadoo be nia ahina dilongoholu ala ne kae nadau malama, gaa hula e haga heetugi gi taane hai lodo.✝ 2 Dogolima e de kabemee, ge dogolima e kabemee. 3 Digau de kabemee ne kae hua nadau malama, gei digi kae nadau lolo digagi. 4 Gei digau kabemee ne kae nadau mee dugu lolo honu belee digagi nadau malama. 5 Taane hai lodo e duai dono hanimoi, gei nia ahina huogodoo gu molemoe, gu haga inaina, guu kii danu mmoe.

6 "I di madahidi waelua di boo, di lee e wolo gi nua boloo, ‘Deenei taane hai lodo. Lloomoi e heetugi gi mee!’ 7 Nia ahina dilongoholu aalaa ga aala aga ga hagatogomaalia nadau malama. 8 Nia ahina de kabemee ga helekai gi nia ahina kabemee boloo, ‘Gaamai hunu lolo dulii, i madau malama la guu odi.’ 9 Nia ahina kabemee ga helekai boloo, ‘Deeai, ma e dee dohu i gidaadou. Hula gi di hale goloo, huia mai godou lolo malama.’ 10 Nia ahina de kabemee gaa hula belee hui mai nadau lolo malama. I muli di nadau hula gei taane hai lodo gaa dau, gei nia ahina dogolima ala gu togomaalia, ga ulu dalia a mee gi tagamiami haga hai lodo, gei di bontai di hale la guu tai.

11 "Nomuli, gei nia ahina de kabemee gaa dau, ga tangitangi mai i tua boloo, ‘Meenei, meenei, haga ulu ina adu gimaadou!’✝ 12 Taane hai lodo ga helekai gi digaula boloo, ‘Deeai, au e de iloo eau goodou.’"

13 Jesus ga hagaodi dana ala kai deenei, "Gii pula i goodou, idimaa, goodou e de iloo di laangi be di aawaa.