As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Cwale sebeli waambela eyambo no kupula mu tinguli nji, "Omukuni nakuta mukukuna. Aba anaku kunanga ngeeso, einjili embuto sebeli ikwela mu ndila mi otuyunyi sebeli twiiya mukwilya. Einjili embuto sebeli ikwela mu mawee, omo kuulwile omumbu no kupula, mi sebeli imena muwangu kakuli omumbu kawasitunga. Kono eliywaa aba linakupa eimena sebeli iletuka, mi kakuli kaikwite emibisi, sebeli ikukuta. Einjili embuto sebeli ikwela mu mikakani, mi emikakani aba ikula kame iyowelisa eimena. Kono einjili embuto sebeli ikwela mu mumbu no kuwaba mi sebeli ikula ni kubeeka obeeke. Einjili embuto sebeli ibeeka omwaanda (100), einjili sebeli ibeeka amakumi mutanu ni likumi limweya (60), einjili makumi aatu (30). Mi Jesu sebeli omanenena mu kwamba nji, "Woyo yonje oli ni matwi ayupe!"
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Enguli no Musamaliya no Musa
Cwale komumone! omwiyeti no mulawo sebeli oimana ni kweteka okulema Jesu mukwamba nji, "Mwiyeti," ngasibine sanitende nji nikaingene mu mooyo no kwaabwa?
Cwale Jesu sebeli omutambula nji, "Siikene sin̄olilwe mu mulawo? Ngasibine mubalanga?"
Cwale sebeli otambula nji, "Osinge Mbumu, Nyambe wowe ni mucima wowe wonje, ni mooyo wowe wonje, ni maata owe onje, ni tingana towe tonje, mi osinge awo oyakile noo kanyi omo okusingela wenyene."
Cwale Jesu sebeli wamba kwa yonyene nji, "Nwaamba eniti," "Otende ngeeso mi mbuyoyo."
Kono yonyene omulume woyo nakushukela oukukenisa yonyene sebeli wambela Jesu nji, "Anyine woyo ni yakile naye kunyonga?"
Jesu sebeli otambula nji, "Omulume kame ana kuta ku Jeliko okutunda ku Jelusalema, mi ababo sebeli okuwana na mbuyi sebeli amubyangula eikumango ni kumufula mane sebeli akutela okumusiya yo langanine mu mandingwe no lifu. Cwale omupulisita sebeli obita endila eyo, mi aba naku mumona sebeli oyauka ni kumusiya. Mu mukwa mumweya owo, omulebi ni yonyene sebeli obita endila eyo mi sebeli omumona mi ni yonyene sebeli oyauka ni kumubitelela. Kono Omusamaliya yo enda mu ndila eyo sebeli okeela abo ana kwikala omulume woyo ona kulemekiwa, aba ana kumumona omo aikalele, sebeli omufela amakeke. Seli osheeteta kwa yonyene ni kwitela amaati ni waine ba itombo yaye mane ni kunungabo, mi sebeli omubeeka ba mbongolo yaye mane ni kumutwala ku ndoo no angenda oko ano kamu babalela. Cwale eliywaa lina kutatamako sebeli olita amali no muwayawaya no silibela, ni kwaaba kwa babaleli ni kwamba nji, ‘Mubabalele wuyu munu, mi mbi miteneke kweyo samu sinyehelwe aba saniuke oku nikatile.’"
Cwale Jesu sebeli omana mukwamba nji, "Anyine mu waatu woo, woyo ona monisa nji mwabaye woyo mulume onaku fuliwa kwa mbuyi?"
Omwiyeti no mulawo sebeli otambula nji, "Woyo ona monisa amakeke kwa yonyene." mi Jesu sebeli wamba kwa yonyene nji, "Ote mi okatende ngeeso."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Cwale ngasine sakwikale nji omunjili kwaanyi kame akwite emikoko no kukwana omwanda nji nakutauka mumweya, kana katwese okusiya emikoko no kukwana makumi atanu nanee ni mutanu ni tunee (99) mu lihalaupa ni kuta okasaela owo ona tauka okubitela abo sakauwanene? Cwale aba auwana kame aubeeka ba mafuti yo wabelelwe, mi aba akeela ku mundi kame aisana alikani aye bamweya nawo ayakile naye, ni kwamba kwa onyene nji, ‘Kamuwabelelwe ni mene kakuli inawana omukoko wange owo ona kutauka!’ Mukutenda ngeeso kame nimyambela nji mba kwikala okuwabelelwa kunene mu wilu abo osikutenda ouyi mumweya aba afutuka okubaka okubita awo no kukwana makumi atanu nanee ni mutanu ni tunee (99) awo nokwabaka.
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Omwana no Ndumbana no Kutauka
Cwale Jesu sebeli otwalelela okwamba nji, "Kame kuna kwikalanga omulume woyo ona kwikalanga naana no andumbana ayili. Cwale omwanukana bo sebeli wambela sitaye nji, ‘Sitange, mene munibeko ekabelo yange kweyo muluwile.’ Cwale omulume sebeli waatabela oufumu waye. Cwale munyima no maywaa feela acana, woyo mwanaye no mwanukana sebeli oungeka bamweya eyo ana kubiwa ni kwingena enaha muule mane oko sebeli oka kandakanda oufumu waye mukuyoya no kwiiba. Cwale munyima no kumana oufumu waye onje, elishebo no kuneneba sebeli liingena omo mu naha, mi sebeli otateka okusaela omo sayoyele. Ababo sebeli ota okaingena omusebezi ku mulume woyo ona kwikalanga omomo mu naha mi sebeli oka mutwala mu litema lyaye nuka muba omusebezi no kulisa angulube. Mu mukwa no lishebo cwale sebeli olakaza fela okulya ku ilya no angulube, kono kakwisa simba mumweya woyo ona kumuba esi no kulya. Kono cwale aba nausa etingana taye sebeli wamba nji, ‘Kandi anjinga abika a sitange awo akwite esinkwa simba esi no kulya mane kame ateulanga, kono kame nifa elishebo kuno! Mbani inguka eliywaa linjili ni kuta kwa sitange nukamba nji, "Sitange, kame ina tende ouyi balubala lwa Nyambe mane ni balubala lowe. Cwale sifanene okuniisana mwanowe bano, kono oniisane kanyi omunjili no abika owe.’ Eliywaa linjili sebeli oinguka ni kuuka kwa sitaye.
"Cwale yo sili kule sitaye sebeli omumona ni kumulimuka mane ni kumufela amakeke, sebeli omwitukela oka mukwela musaali ni kumu tubeta. Cwale omwana sebeli wamba kwa sitaye nji, ‘Sitange, kame ina foso balubala lwa Nyambe mane ni balubala lowe, cwale sifanene okwiisanwa mwanowe.’ Kono sitaye sebeli wambela abika aye nji, ‘Mulite muwangu wangu olwambi no kuwaba mu mumangeke mane mumubeeke elisala naku munwe naku lyooko mane ni tinjatangwa ku makondo. Cwale mulite olilole no kusuwa mwiibae nji tutende omukiti tuwabelelwe! Kakuli wuyu mwanange kame ana kufa mi nayoyo kame, na kutauka cwale na waniwa, mi ababo sebeli atateka omukiti.
Cwale omwanaye no mukulu kame ana kwikalanga ku matema. Cwale aba ana kusheeteta abeebi ni ndoo sebeli oyupa etindimo ni kunenga. Cwale sebeli oisana omunjili no abika ni kumwibanguta nji, ‘Siikene sitendahala?’ Cwale sebeli omutambula nji, ‘Minowe naiyi,’ mi sitowe naibaa olilole no kusuwa kakuli namu tambula wino mi yokwanine.’
Kono cwale yonyene sebeli otina ni kukana okwingena, ababo sitaye sebeli oiya ni kumususuweza nji aingene. Kono mwana sebeli otambula sitaye nji, ‘Mumone, nani mibelekele ba myaka no kupula nambulwa okwakuteka emilawo yenu, kono kamwa siniba elilole nji nitende omukiti na likani ange! Kono cwale wuyu mwanenu woyo ona kuta mukulya ekalulo no ufumu wenu ni mahule aba aneeyi, namu mwibaele olilole no kusuwa!’ Cwale sitaye sebeli wamba kwa mwanaye nji, ‘Mwanange enako yonje kame uli ni mene, mi eyo niluwile yonje yowe. Cwale kame kulukela nji nitendele wuyu minowe omukiti mi owabelelwe, kakuli wuyu minowe nakufa mi nayoyo, mane naku tauka, kono cwale bano na waniwa.’ "
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Enguli no Tinyuma no Kutula (Etipelela)
Kame omubuso na kuwilu kame ukufekile kanyi eso sina kutendahala ku muulisi woyo aba ana kuta muku saaela etinyuma no kutula (isaniwa nji etipelela). Aba ana kuwana eyi no utokwa, sebeli ota mukaulisa eyaye yonje nukuulela yo.
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Jesu sebeli wamba enguli eyi kwa njili awo ana kukusepa onyene nji akukena mane ni kushendaula akoo. "Alume ayiili sebeli ata mu ndoo ya Nyambe okalapela, mumweya neli Mufalisi omunjili neli mutelisi. Omufalisi sebeli oimana niku lapela nji, ‘Nyambe kame ni kutumela kwa wene kakuli mene sikufekile kanyi aanu anjili asikuyumena, nawo no kwa sepahala, asikubuka, simba mane kanyi wuyu mutelisi. Kame niku yumenanga eyi no kulya twiili mu sunda, kame nibanga esi no likumi kweyo ni wananga.’
"Kono omutelisi yoimanine oku no kuleba mane kasikutwesa okwinula amiyo aye okwaliketa ku wilu, kono sebeli ofula ba saali saye nikwamba nji, ‘Nyambe, onifele amakeke mene osikutenda eibi!’ Kame nimyambela nji," "Wuyu mulume kame ana uku ku ndoo yaye yo lukile okubita omukwaye. Kakuli omunu yonje woyo okununeka yonyene mba kokobeziwa, kono woyo oku kokobeza mba nunekiwa."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Enguli no Abika Aatu
Omubuso naku wilu kame okufekile kanyi eso sina kutendahala abo omulume aba ano kutukiseta okuta mu mwendo waye, sebeli oisana abika aye ni kwaambela nji ababalele ofumu waye. Sebeli oba omunjili amasaka no mali noku kwana mutanu, omunjili sebeli omuba amasaka ayiili no mali, omunjili esaka no mali imweya, sebeli oba omunjili ni munjili oku faniketa nomo atwesela. Cwale sebeli okutela. Cwale woyo ona ku biwa amasaka mutanu no mali, ababo sebeli oka belekisa ni ku wanenabo kame no kukwana mutanu. Mi kame ni woyo ona kubiwa amasaka ayiili sebeli ota okabelekisa ni kuwanenabo kame amasaka ayiili. Kono woyo ona kubiwa esaka iweya no mali sebeli ota, nuka tombola owina banji niku shweeka amali no molyaye.
Cwale aba kuna kubita amaywaa no kupula omolya abika awo sebeli oiya, mi sebeli waisana nji amone omo ana belekisete amali aye. Cwale woyo ona kutambula amasaka mutanu no mali sebeli oiya kwa molyaye okulita amasaka no mali kame noku kwana mutanu ni kwamba nji, ‘Molyange kame ona kuniba amasaka mutanu no mali, komone, kame nina wanenebo kame masaka mutanu no mali beulu.’ Omolyaye sebeli wamba kwa yonyene nji, ‘Nu tende wino, mi uli mubika no kuwaba ni ku sepahala! Nu sepahala ku inu no kucaniba, mba niku beeke okubusa eyi no kupula. Wingene mu kuwabelwa kwa molyowe!’ Mi ni woyo ona kubiwa amasaka ayiili no mali, sebeli oiya kwa molyaye ni kwamba nji, ‘Molyange, kame ona kuniba amasaka ayiili no mali, Omone! kame nina wanenebo kame amasaka ayiili no mali.’ Omolyaye sebeli wamba kwa yonyene nji, ‘Nu tende wino, wene omubika no kuwaba niku sepahala, nu twese oku sepahala mu inu no kucaniba, mba niku beeke okubusa eyi no kupula, wingene mu kuwabelwa kwa molyowe!’ Cwale ni woyo ona kubiwa esaka imweya no mali, ni yonyene sebeli oiya ni kwamba nji, "Molyange, kame niku limukile nji wene uli mulume noku bambaba, woyo ukutula omu wasi kuna, mi kame uungeka omu kausi kwaa embuto. Cwale kakuli kame nina kucila, sebeli nita okatombola owina banji niku pumbeka esaka yowe no mali mu mumbu. Esinu sowe sino sokame." Kono omolyaye sebeli omu tambula nji, ‘Wene omubika no kwiiba ni kububa! Kame wamba nji kame olimukile nji kame ni kutula omo kanisi kuna, mi kame ni ungeka omo kanasi kwaa embuto. Cwale kame onaku fanena nji obeeke amali ange mu Panga, mi aba ni nauku kambe nonu sete amali ange niku beekelabo en̄ambekelo. Cwale mu mu biangule esaka no mali, mi mube kwa woyo okwite amasaka likumi no mali. Kwaawo akwite, mba beekelwa, mi mba ikala neyi nokupula, kono kwaawo aulwile mane kame sa byanguliwe neyo akwite. Kanyi kwa woyo omubika nambulwa tuso, mu mu kondele ku uwi, oko salila ni kukweca amaeo.
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Omulume no Kufuma ni Lazalo
"Kame kuna kwikalanga omulume no kufuma ona kukumanganga eikumango no undilu ona kulyanga eilya no kuwaba ba liywaa ni liywaa. Cwale ba mweelo waye kame kuna kulangananga omulume no kusheba no litina lya Lazalo ona kwikalanga ni itombo olutu lonje, woyo ona kulakazanga okulya eyo ina kukwanga ku tafule no mulume no kufuma, cwale ambwa sebeli aiya ni kulasa ba itombo yaye. Omulume no kusheba sebeli ofa mi amangeloi sebeli amushimbela kwa Abulahama mu saali saye. Omulume no mufumi ni yonyene sebeli ofa mane sebeli oteuliwa, mi mu lyangalilo, yoli mu mayando sebeli waliketa ni kumona Abulahama aba no kuleba mane Lazalo yoli mu saali saye. Cwale sebeli okuwa nji, ‘Sitange Abulahama! Onifele amakeke, mi otume Lazalo acupwe amamaneneno no munwe waye mu meyi nji aombote olulimi lwange, kakuli kame nili mu utata onene muno mu mulilo!’ Kono Abulahama sebeli omutambula nji, ‘Mwanange opuluke nji mu nako no kuyoya kowe nukutambulanga einu no kuwaba, mi Lazalo kasi kwikalanga ni inu no kuwaba. Kono bano kame ali wino kuno, mi wene kame oli mu utata. Cwale okwekeza kweeyi, mukaci ketu ni wene kame kuli owina no kuneneba onene, nji cwale awo ali muno katwese okwiiya kwa wene mane kakwisa woyo sotwesa okuta okutunda omo okwiiya kwaaci.’ Cwale omufumi sebeli wamba kwa Abulahama nji, ‘Kame ni kukumbela, sitange, otume Lazalo ku ndoo ya sitange, kakuli kame nikwite ainange atanu nji cwale akaalemuse nji alese okwiiya mu sibaka sino no mayando.’ Kono Abulahama sebeli wamba nji, ‘Kame akwite Mushe na nuhi a Nyambe cwale walesele aayupe.’ Cwale omufumi sebeli wamba nji, ‘Kokuulwa, sitange Abulahama! Kono nji kute omunjili kwa onyene ona tundu kwaafu, mba baka.’ Cwale Abulahama sebeli wambela omufumi nji, ‘Nji katamba okuyupa Mushe na nuhi a Nyambe, katamba okuyupa simba woyo soingulwa okutunda kwaafu.’"
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Enguli no Mufuka
Jesu sebeli waambela enguli einjili nji, "Omubuso na kuwilu kame ukufekile kanyi eso sina kutendahala ku munu ona kukuna embuto no kuwaba mu litema lyaye. Kono aanu onje aba alanganine sebeli kwiiya esiila saye ni kukuna omufuka mu uloto nuu kutela. Mi ouloto aba ona mana okumena ni kubeeka, omufuka ni wonyene sebeli okula. Mi abika no munya ndoo sebeli aiya kwa yonyene ni kwamba nji, ‘Mbumu kasanji kame munakukuna embuto no kuwaba mu litema lyenu? Cwale kubine ona tundu omufuka?’ Sebeli otambula kwa onyene nji, ‘Esiila sange yo natende ngeesi, cwale sebeli amwiibanguta nji, ‘Kausingi nji tukautulemo?’ Kono sebeli waatambula nji, ‘Kokuulwa! Kakuli aba samutule omufuka mwendi mba mutulelele bamweya ni uloto. Mwilesele yonje ikulele bamweya okutwala ba nako no kuyangula mi cwale mbani ambele asi kuyangula nji, ‘Muungekemo omufuka muununge otun̄ata cwale muu cin̄e okubinda samuyangule ouloto niku ubeeka mu sishete sange."
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Enguli no Akatana noku Kwana Likumi
Ba nako eyo omubuso naku wilu kame sokufeke kanyi eso sina kutendahala abo akatana noku kwana likumi aba ana ku shimba amaboni oo ni kuta oka waniketa omukwati. Ana kukwana mutanu kwa onyene neli aelo, mi mutanu neli ano kushangama. Cwale aelo no kukwana mutanu kasiku shimbela amaboni oo amaati no kupula, kono ano kushangama kame ana ku shimba amaati mwishimbelo yoo, bamweya ni maboni oo. Cwale kakuli omukwati kame ana ku liyeha bakwiiya, sebeli akosa onje ni ku langana.
Kono bakaci no usiku omuhuwo sebeli o yupahala nji, ‘Komumone, omukwati uno! Ko mwiiye mu mu wanikete!’ Cwale akatana awo sebeli ainguka onje ni kutateka oku lukisa amaboni oo. Cwale ano kweluba sebeli amba kwaa ano kushangama nji, "Mu tube ku maati enu, kakuli amaboni etu kame atima." Kono ano kushangama sebeli aa tambula nji, "Ka ku twesahala! katamba ku tu kwana aci naanyi. Mute kwa aulisi nji mu ka ku ulele eenu." Mi cwale akatana no kweluba asita feela mukuula amaati, omukwati sebeli okeela, mi awo ana kuku tukiseta sebeli aingena naye mu mukiti no likwala, mi esaandi sebeli siyatiliwa.
Munyima nweyo, akatana anjili sebeli aiya nonyene ni kwamba nji, ‘Mbumu, Mbumu! otu yatulwele.’ Kono omukwati sebeli otambula nji, "Niti luli kame ni myambela nji, kani mi yii." Cwale mwikale anyi me mutona, kakuli kamu limuka eliywaa simba enako eyo saiye Omwana no munu.
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.