As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Anepo Yesu nkuvahaulila vitukutuku vyohe kwa mifano wachidoni,

"Pilikanila! Nkúpanda ápite unapanda dimbeyu. 4 Pánavele nkumyaya dimbeyu, dinji nkumatokela nndila, vyuni nkuhaloka nkudidadola. 5 Na dimbeyu dinji nkumatokela pachinu pavêle na mayanga-mayanga, pakávele na ulongo wohe. Anedyo dimbeyu nkupiyanya kumela kwa kuva ulongo úvele kadiki. 6 Liduva palivadile, aneyo mitipu nkunyala, na kwa kuva dinyiya dikanatadile pahi namene, bahi nkuyumanga. 7 Dimbeyu dinji nkumatokela pachinu pavêle miva, nkumela, miva nkukulumuka na kuidingila aila mitipu. 8 Na dimbeyu dinji nkumatokela paulongo wa matapata, na ulongo anewo nkupundya kuhumya mafuno myanda myamoja au sitini au salasini, kupunda dimbeyu adila dipandwîje. 9 Avêle na makutu la kupilikana, apilikane!"

Nfano wanga Nsamaliya wambone

25 Bahi nkúhunda yumo wa Sheliya nkuimila nkummuja Yesu wachinga anninge, nkuchidoni, "Nkúhunda, ngutende dachi uchinga ngupate umi ukee na ntululilo?"

26 Yesu nkummuja kuchidoni, "Dachi, Sheliya yanga Musa ichidachi? Dachi, wako ùiyelewa dachi?"

27 Ayula munu nkuyang’ula kuchidoni, "Ntamwe Nang’olo Nnungu wako kwa ntima wako wammalele, na kwa isungu yako yammalele, na kwa dimongo dyako dyammalele, na kwa ding’ano dyako dyammalele. Na ntamwe nnyako malinga chulitamwa umwene."

28 Yesu nkunyang’ula kuchidoni, "Ùniyang’ula saana, bahi tènda uchocho nawako uchiuve na umi ukávele na ntululilo."

29 Henga ayula nkúhunda Sheliya álembela aliyavile haki, bahi nkummuja Yesu kuchidoni, "Dachi, nnyangu njo nnani?"

30 Yesu nkuyang’ula kuchidoni, "Pávele na munu yumo achihelela kuhaloka ku Yelusalemu wahwena ku Yeliko. Pánavèlè nndila, vakúpalaula nkunkamula, nkummulanga dinguwo dyake na kumpanya, nkunneka avèlè pepi na kuhwa. 31 Kwa bahati nkuhumila kuhani yumo achihelela muindila uila, henga pammwene ayula munu uvampanyile, nang’e nkupita kunyenje. 32 Uchocho nkuida na Mlawi yumo, pahwikile apala nkumwona ayula munu, uchocho nanang’e nkupita kunyenje. 33 Henga Nsamaliya yumo ánavele mmwanda, nkuhwika pachinu anepo, pammwene ayula munu nkummikila chididi. 34 Nkunnyengelekela, nkuhahulanga vilonda kwa mahuta na divayi, nkuvihunga. Nkunkweja munnyama wake, nkumpelekeja kuing’ande ya kulala vayeni, nkummuuja. 35 Liduva lya vili, ayula Nsamaliya nkutwala dihela malinga dya nshahala wa maduva mavili nkumwing’a nkwímilila ing’ande ya vayeni. Nkunnyaulila kuchidoni, ‘Mmuuje ayuno munu, na chohecho chumbeyenjeja muha, nakuuihija panimbeuya.’ "

36 Bahi Yesu nkummuja ayula nkúhunda Sheliya kuchidoni, "Wako wona dachi, muanevo vanu vatatu, alida ánavele nnyake ayula munu uvampanyile vakúpalaula?"

37 Ayula nkúhunda Sheliya nkuyang’ula kuchidoni, "Ayula ammikidîle chididi na kunnyangata njo nnyake."

Yesu nkunnyaulila kuchidoni, "Na wako hwena ukatende uchocho."

4 "Dachi, alida mmwenu akàva na angandolo myamoja, nkumala kuva ungandolo yumo àniyahika, akambevaleka avala tisini na tisa kulilanga uvalya, nkuhwena unantaha ayula ayahîke mpaka amwone? 5 Na akàmwona àmbennyakula mmavala, akuno wahangalala. 6 Akàhwika kukaya, àmbevachema ayanjavake pamo na avandikani mwave, avahaulile kuchidoni, ‘Hangalala pamo na nangu, ing’anya ǹnimwona ungandolo wangu anayahike.’ 7 Uchocho, na mwenu nìnnyaulilanga kuva, uvila njo chivambehangalala aneko kulihunde ing’anya ya nkútenda masambi yumo alekîle kutenda masambi. Vàmbennyangalalila namene aneyo munu kupunda vanu tisini na tisa valyôna kuva vambone, na vakálembelewa kuleka masambi."

Nfano wa mwana ayahîke

11 Yesu nkuhweneha kuvahaulila kuchidoni, "Pávele na munu yumo ánavele na vana vavili vachilume. 12 Ayula mwana n’joko nkunnyaulila atatake kuchidoni, ‘Atata, ning’e mapala langu.’ Bahi atata wavo nkuvayavanyija. 13 Palapite maduva kadiki, ayula n’joko nkusumisanga mapala lake lammalele nkuuka kuhwena chilambo cha kulehu, aneko nkudyondonga dihela dyake kwa maisha la uwaamba. 14 Pamalidile kila chinu chanavenacho, nkuhaloka indala ing’ulungwa nchilambo achila chammalele, nanang’e nkulindamuka kubanika.

15 Bahi nkuhwena kwanga mwenedi yumo wa aneko unayuwa chibaluwa, nanang’e nkumpelekeja kumawelu kwake unavachunga anguluve. 16 Aneyo mwana ánitamwa namene kulya makahi lavachilya anguluve, henga nanga munu anamwing’ile. 17 Bahi nkutandilika kulihimukila mwene, nkulihaulila kuchidoni, ‘Amadengo vangapi va atatangu vâlya, nkutolejwa na kulekelela, na nangu apano unguhwa na indala? 18 Nìmbeuka, nguhwene kwa atatangu nikannyaulile kuva, atata, nangu nìnkosedile Nnungu na wako mwalehu. 19 Nangu nikálembelewa kavila kuchemwa nimwanalo. Ngùtende muchi yumo wa vatumishi vako.’ 20 Bahi nkutakatuka, nkuhwena kwa atatake.

Pánavele kulehu, atatake nkumwona, nkummikila chididi, nkuntukutila nkunkumbatila na kum’busu. 21 Ayula mwana nkunnyaulila atatake kuchidoni, ‘Atata, nangu nìnkosedile Nnungu na wako mwalehu. Nangu nikálembelewa kavila kuchemwa nimwanalo.’ 22 Henga atatake nkuvahaulila vatumishi vake kuchidoni, ‘Piyanya kwida na inguwo ikatapêle na pete na vilatu mummwajange! 23 Koka muntwale ung’ombe anunîle munsinje, uchinga tulye na kuhangalala! 24 Kwa kuva, kwang’une mwanangu ávele muchi ànihila, henga vino mumi, na ávele muchi àniyahika, henga vino ànioneka.’ Bahi nkutandilika kuhangalalila.

25 Palachitendeka anelo, mwanawe nkulungwa ávele kumawelu. Pahwikile pepi na ing’ande, nkupilikana dihimu na vanu uvavina. 26 Nang’e nkunchema ntumishi yumo nkummuja kuchidoni, ‘Pàvele chinu chihumidîle?’ 27 Ayula ntumishi nkunnyang’ula kuchidoni, ‘Nnung’uno àniuya, na atatako ànsinjidile ung’ombe anunîle kwa kuva, mwanawe ànimmuila akuno avèlè mumi.’

28 Ayula mwana nkulungwa nkuvisa, nkuhita kwingila nng’ande. Bahi atatake nkuhuma pawelu nkunnyuwa aingile nng’ande. 29 Nang’e nkunnyang’ula atatake kuchidoni, ‘Lola, nangu ǹnikutumikila muchi ntumwa kwa vyaka vyammalele, na ǹnidikamula amuli dyako dyammalele. Henga ukánaning’a kananga imbudi yamwana nguhangalale chalumo na ayanjavangu! 30 Henga páidìlè ayu mwanalo aondongênge dihela dyako kwa makahaba, ùnsinjidile ung’ombe anunîle.’ 31 Atatake nkunnyang’ula kuchidoni, ‘Mwanangu, wako ùvele pamo na nangu maduva lammalele, na kila chinu chinguvele nacho, nni chako. 32 Hwetu tùlembelewa tuhangalale na kushangilila kwa kuva, nnung’uno ávele muchi ànihwa, henga vino mumi na ávele muchi àniyahika, henga vino ànioneka.’ "

45 Kavila, Ufalume wa Nnungu ùlandana na nkúchuusa yumo, atâha lulu dyambone. 46 Payonite lulu ya samani ing’ulu, nkuhwena unasumisa vitukutuku vyammalele vyavenavyo, nkunaisuma aila lulu."

Nfano wa Nfalisayo na nkútwala kodi

9 Yesu nkuvahaulila nfano auno vanu valyôna kuva vambone na kuvasalau vanu vanji, 10 wachidoni, "Vanu vavili vániyomboka kuhwena ku Ing’ande ya Nnungu unayuwa, yumo ávele Nfalisayo na yunji ávele nkútwala kodi. 11 Ayula Nfalisayo nkuimila, nkuyuwa chimundamunda wachidoni, ‘Wako Nnungu, nakushukulu kwa kuva nangu nikávele muchi vanu vanji, malinga vakwiva, vatênda lahakalenge na valâla ugoni, na wala nikávele muchi ayu nkútwala kodi. 12 Nangu ngùfunga maduva mavili kwa lijuma, na nahumya asilimiya kumi ya vitukutuku vyangu vyammalele víngupàtà.’

13 Henga ayula nkútwala kodi nkuimila kulehu, na wala nanga panalingile kananga kulola meho lake kulihunde, henga alipanyile-panyile chihi pachihuva kwa kulihinginikila wachidoni, ‘Nnungu, ngùvikile chididi nangu nguvêle na masambi!’ " 14 Yesu nkuchidoni, "Nangu nìnnyaulilanga kuva, ayula nkútwala kodi ápite kukaya kwake akuno Nnungu wamwona kuva wambone, henga akee ayula Nfalisayo. Kwa kuva, kila munu alitumbyânga mwene, àmbesulupuswa, na munu alisulupûha, àmbetumbyangwa."

Nfano wa vatumishi vatatu

14 Yesu nkuhweneha kutangola wachidoni, "Ufalume wa Nnungu ùlandana na munu ánalembedîle kuhwena mwanda. Nang’e ávachemile vatumishi vake, nkuvakamuja dihela dyake. 15 Yumo nkumwing’a mipatila nnyano ya dihela dya zahabu na yunji nkumwing’a mipatila mivili na yunji nkumwing’a mpatila umo kupapatana na uweso wanga munu. Anepo nkuhwena mwanda. 16 Upala ayula apête mipatila nnyano ya dihela dya zahabu nkutandilika kutenda uchuusi, nkuyenjejeka mipatila inji nnyano. 17 Uchocho na ayula apête mipatila mivili, nkuyenjejeka mipatila inji mivili. 18 Henga ayula apête mpatila umo, nkuhimba lipondo, nkupiha dihela dya nang’olo wake.

19 Bada ya maduva lohe, nang’olo wa avala vatumishi nkuuya, nkutenda navo isabu ya dihela dyanavakamujije. 20 Bahi nkuhaloka ayula ntumishi anapete mipatila nnyano ya dihela dya zahabu, nang’e nkuhumya na inji nnyano, nkuhaula kuchidoni, ‘Nang’olo, úngukamujidye mipatila nnyano, lola vino ìyenjejeke inji nnyano.’ 21 Nang’olo wake nkunnyaulila kuchidoni, ‘Ùtendile saana, wako nni ntumishi wambone, na ùnakulupika. Únikulupika kwa dimali kadiki, bahi vino nìmbekukamuja dimali dyohe. Ida uhangalale pamo na nangu!’

22 Nkuhaloka ayula ntumishi wavili anapete mipatila mivili ya dihela, nanang’e, nkuchidoni, ‘Nang’olo, úngupele mipatila mivili, lola, vino ìyenjejeke mipatila inji mivili.’ 23 Nang’olo wake nkunnyaulila kuchidoni, ‘Ùtendile saana, wako nni ntumishi wambone, na ùnakulupika. Únikulupika kwa dimali kadiki, bahi vino nìmbekukamuja dimali dyohe. Ida uhangalale pamo nangu!’

24 Anepo nkuhaloka ayula ntumishi yunji watatu anapete mpatila umo wa dihela, nkuhaula kuchidoni, ‘Nang’olo, nangu ǹnikumala wako kuva, nni umunu ukee na chididi, wako ùvele muchi munu ahôla chihi na pachinu pakapandile nang’e. 25 Nangu ńniyopa, nkuhwena unapiha dihela dyako nnipondo. Bahi hela yako aino, itwale.’

26 Nang’olo wake nkunnyang’ula kuchidoni, ‘Wako nni ntumishi nkútenda lahakalenge, na unnemwa! Wako wanimala kuva, nangu nni munu ngufûna chihi pachinu panikapandile nangu. 27 Elo, henga wako úlembelewa udivike dihela dyangu benki, uchinga liduva linimbeuya ngudipate dihela dyangu na dinji diyenjejêke. 28 Bahi mpakanyolange aneyo, dihela anedyo, mumwing’e ayula avêle na mipatila kumi ya dihela. 29 Kwa kuva, kila munu avêle na chinu àmbeyenjejwa ààve na vyohe, henga munu akávele na chinu ata achila kadiki chavenacho àmbepokonyolwa. 30 Bahi ntwale ayu ntumishi akáfala, munnyahange pawelu pavêle lupi. Aneko njo kuvambekuta na kuhaya meno.’ "

Nfano nkúpata na Lasalo

19 "Pávele na munu yumo nkúpata, achiwala dinguwo digalîka namene na kupoka maduva lammalele. 20 Na pávele na munu yunji mmahuvani lina lyake Lasalo. Munu aneyo ávele na vilonda mmili wammalele, na álala chihi pannango wanga ayula nkúpata. 21 Aneyo munu ánatamwa namene kulya makombo lamatwêke pameza yanga ayula nkúpata. Ata ang’avanga vánaida uvannamba vilonda vyake.

22 Bahi ayula mmahuvani nkuhila, malaika nkuntwala nkunammika pachinu pávèlè Iblahimu. Na ayula nkúpata nanang’e nkuhila, nkunsika. 23 Ayula nkúpata pánavele nkubanihwa namene pachinu pavanu vahwîle, nkukusumbula meho, nkumwona Iblahimu kwa kulehu, akuno Lasalo avèlè pamo na Iblahimu. 24 Bahi ayula nkúpata nkunonoha lidi wachidoni, ‘Atata Iblahimu, ngùvikile chididi, ntùme Lasalo àchuvike chala chake mmedi, alupoje lulimi lwangu, kwa kuva, mbènkubanihwa namene mmoto auno.’

25 Henga Iblahimu nkunnyang’ula kuchidoni, ‘Mwanangu, kumbukila kuva, wako punavele mumi pachilambo úpete mambo lambone, henga Lasalo ápete mambo lakávele lambone, henga vino àvenkutujwa ntima wake apano na wako ùvenkubanihwa namene. 26 Pamo na anelo, aneko kumuvele mwenu na akuno kutuvele hwetu paching’ati pàvikwije lipondo likulungwa namene, uchinga vanu valembêla kuuka akuno kwida aneko vanahulule, na valembêla kwida akuno kuhaloka aneko vanahulule.’ 27 Ayula nkúpata nkuchidoni, ‘Hambi Iblahimu atatangu, nakuyuwa namene untume Lasalo ahwene kukaya kwa atatangu, 28 aneko kùvele anung’unuvangu nnyano, nnuhusu ahwene akavadume uyopa vànaida pachinu apano pakubanihwa!’ 29 Henga Iblahimu nkuchidoni, ‘Anung’unuvako vàvele na malemba langa Musa na manabii la kuvaduma, valeke valapilikanile anelo.’ 30 Ayula nkúpata nkuchidoni, ‘Iblahimu atatangu, anelo weka lakátosa. Henga akàhwena munu kuhaloka akuno kukuhwa vachivaleke masambi lavo.’ 31 Iblahimu nkunnyaulila kuchidoni, ‘Vakanalapilikane malemba langa Musa na manabii, ata kwahwena munu kuhaloka kwa vanu vahwîle, vakambempilikana.’ "

Nfano wa lukwekwe

24 Yesu nkuvahaulila vanu kavila nfano unji wachidoni, "Ufalume wa Nnungu ùlandana na munu apandîle dimbeyu dyambone mmwelu mwake. 25 Henga vanu pavanalele luwono, nkuida mmongo wake nkùpanda lukwekwe ching’ati ngano, nkuuka. 26 Ngano paitandilike umela na kutumbuka dinumbu, nkwonekana na lukwekwe amula mmwelu. 27 Bahi vatumishi va mwene welu nkummwenela mwene welu, nkunnyaulila kuchidoni, ‘Nang’olo, tenda úpandile dimbeyu dyambone mmwelu wako? Hambi lukwekwe lùhaleke kwachi?’ 28 Nang’e nkuvayang’ula kuchidoni, ‘Mmongo wangu njo atendîle uchocho.’ Vatumishi vake nkummuja kuchidoni, ‘Dachi, unalembela tuhwene tukaludabole?’ 29 Nang’e nkuvayang’ula kuchidoni, ‘Nanga, munadabole, uyopa munadabola kumo na ngano. 30 Vilekange vyammalele vikulumuke pamo mpaka lichela. Anepo njo panimbevahaulila vakúfuna kuva, tandilika kudabolanga lukwekwe na kuluhunga matunji na mulutaye mmoto, koka muilokotanye ngano na kuivika nnikangala lyangu.’ "

Nfano wa vali kumi

1 Yesu nkuhweneha kutangola wachidoni, "Uhiku anewo Ufalume wa kulihunde nni paumbelandana na vali kumi vanatwete vibatali vyavo nkuhwena unampwechela nnombi. 2 Vali nnyano muanevo vávele mavelu na nnyano vanji vánilimuka. 3 Avala mavelu vátwetenge chihi vibatali vyavo wala vananyakule na mahuta la akiba. 4 Henga avala valimwîke ványakwile vibatali na kukondya mahuta lanji. 5 Bahi nnombi patimîle kuhwika, vammalele nkuhindila na kulala luwono. 6 Ching’ati chilo nkupilikanika lidi lya munu ulichidoni, ‘Pilikanila, nnombi àvenkwida! Humang’ana mukanchingamile!’ 7 Bahi vali vammalele nkutakatukanga, nkutayalisha vibatali vyavo. 8 Avala mavelu nkuvahaulila avala valimwîke kuchidoni, ‘Tumeyele mahuta lenu kadiki kwa kuva vibatali vyetu vitandilika kudimika.’ 9 Avala valimwîke nkuyang’ula kuchidoni, ‘Ikambehululika, mahuta latuvenalo lakambetosa kuyavana hwetu na mwenu. Mwenu hwena kwa vanu vachuûsa mukalisumile lenu.’ 10 Avala mavelu pavapite unasuma mahuta, nnombi nkukamola. Avala vali nnyano vanavêle tayali, nkuingila pamo na nnombi nnukumbi lwa ing’ole ya ulombi na nnango nkuchimwa. 11 Lukoto kadiki avala vali vanji nkukamolanga, nkutandilika kutangola kuchidoni, ‘Nang’olo, nang’olo, tuchimulile!’ 12 Henga nnombi nkuvayang’ula kuchidoni, ‘Nangu nìnnyaulilanga uhiu kuva, nangu nikámmaite mwenu.’ " 13 Anepo Yesu nkuhaula kuchidoni, "Bahi mùùve meho, kwa kuva nanga pamulimaite liduva anelyo wala uhiku wambekwida Mwana wa Munu."