3 Anacibabwîra binji omu migani.

4 Aderha, erhi: «Hàli muntu muguma wajag’imîra emburho. Erhi abà akola adwîrhe amîra, mburho nguma zarhogera eburhambi bw’enjira; orhunyunyi rhwayisha, rhwacîlîrazo. 5 Ezindi zarhogera omu mabuye, zirhashimanagamwo budaka bunji; zanacimera dubaduba, bulya obudaka burhàli bulî. 6 Erh’izûba licibasha, zalaba, lêro zacîyumira, bulya ntà mizî zagwêrhe. 7 Ezindi zarhogera omu mishûgi, ci erhi emishûgi ecimera haguma nazo, yazihuhya. 8 Ezindi nazo zarhogera omu budaka bwinjà, zaleheka, nguma igana, eyindi makumi gali ndarhu, eyindi makumi asharhu. 9 Ogwêrhe amarhwîri g’okuyumva, ayumve!».

25 Obwo mulenga muguma w’Amarhegeko anaciyimanga, alonza okumurhega, amudôsa, erhi: «Waliha Mwigîriza, kurhi nankajira lyo mbona akalamo k’ensiku n’amango?» 26 Anacimubwîra, erhi: «Omu Marhegeko, cici ciyandisirwemwo? Cici osomamwo?» 27 Naye amushuza, erhi: «Okâzigira Nyakasane Nyamuzinda wâwe n’omurhima gwâwe goshi, n’omûka gwâwe gwoshi n’emisî yâwe yoshi n’obukengêre bwâwe boshi; n’owinyu nka oku ocîzigira wênene». 28 Yezu amubwîra, erhi: «Washuzize bwinjà; ojire ntyo, wabona akalamo».

29 Ci yêhe erhi acilonza okucîrhenza enshonyi, abwîra Yezu, erhi: «Owîrhu ye ndi?» 30 Yezu assuza, erhi: «Muntu muguma arhengaga e Yeruzalemu, ayandagalira e Yeriko, lêro agwa omu maboko g’ebishumûsi; erhi bibà byamâmunyaga ebi ali adwîrhe byoshi byamânamushurha, byamuleka cirunda, byacîgendera. 31 "Mudâhwa muguma anaciyandagala muli eyo njira; erhi amubona, acigerera". 32 "Muleviti*). muguma kwo n’okwo, erhi ahahika, amulikira amasù, acîzongera". 33 "Ci erhi Musamâriya* muguma mubalama amuhikaho n’erhi amubona, amufa lukogo". 34 "Anacimujaho, amutunga* ebihulu, abidubulirakwo amavurha n’idivayi, amushonêsa oku ndogomi yâge, amuhêka omu k’ebigolo, amulwâza". 35 "Erhi buca, ajira mafundo abiri, agahà nn’ak’ebigolo, amubwîra, erhi": "Omulwâze bwinjà, na ngasi coshi wankakolêsa kulusha aho, hano ngaluka, nkulyûle", 36 "Muli abo basharhu, ndi odesire mpu ye wâbo olya wagwâga omu mahoko g’ebishumûsi?"» 37 Ashuza, erhi: «Olya wamufâga bwonjo». Naye Yezu amubwîra, erhi: «Ogende, nâwe oj’ijira ntyo».

4 «Ndi muli mwe ojira bibuzi byâge igana, ciguma cikahera, orhaleka birya bindi makumi gali mwenda na mwenda omu bulambo, akakulikira cirya cihezire kuhika acibone? 5 "N’erhi acirhimâna, anacihira abà lurhugo n’obushagaluke". 6 "Erhi ahika eka, anayâkûza abîra n’abalungu bâge, ababwîre, erhi": "Musîme haguma nâni, bulya ecibuzi câni, càli cihezire, nacibwîne!" 7 "Kwo n’okwo, mmubwîre, bwayish’ibà bushagaluke omu mpingu oku munya-byâha muguma ocîyunjuzize kulusha bantu makumi gali mwenda na mwenda bimâna barhalagiriri okucîyunjuza"».

11 Ashub’iderha, erhi: «Muntu muguma agwârhe bagala babiri. 12 "Omurhò anacibwîra îshe, erhi": "Larha, mpânâni ebyâni birugu by’obwîme". "Îshe anacibagabira ebirugu byâge", 13 "Erhi hagera nsiku nyi, olya mwâna ashana ebikunga, alîkûla, ajà omu cihugo c’ihanga, erhi ahikayo, ashandâza ebirugu byâge omu bulalahi". 14 "Erhi ab’amâhwerwa na byoshi, ecizombo cikali cazûka mulya cihugo, abona oku amâkena". 15 "Anacikanya, aj’ishiga mushamuka muguma wa muli cirya cihugo, anacimuhira oku irango mpu akamuyâbulira engulube". 16 "Obwo akacîfinja okushalûka n’ebyûla, engulube zàkâg’irya; ci abula ciru owamuhâbyo". 17 "Acîjamwo, erhi": "Bashi banga babà aha mwîrhu badwîrhe bayigurha, nâni oku nafira eno munda n’ishali!" 18 "Ema! Nkola nalikûla, njè emunda larha ali, mubwîre, nti": "Larha, nabihîre Nnâmahanga nâwe". 19 "Ntacishingânîni okuderhwa mugala wâwe: onjire nka muguma omu bambali bâwe". 20 "Anacigandûla, ajà emw’îshe". "Erhi abà aciri kuli, îshe amulangira, ayumva obwonjo bwamugwârha; anaciyisha ali bulibirha, amuyâbabira, amuhôbera". 21 "Omugala amubwîra, erhi": "Larha, nabihîre Nyamuzinda nâwe, ntacishingânîni nderhwe mugala wâwe"». 22 Obwo îshe abwîra abambali, erhi: «Mubanguke, mulêrhe gulya mwambalo gw’obulimbi, mumuyambike; mumuhire engolo ekuboko n’enkwêrho emagulu. 23 Mulêrhe ecimasha cishushagîre, mucibâge, rhulye rhunajire olusiku lukulu. 24 Bulya oyu mwâna wâni ali afîre, lêro afûsire; àli ahezire, lêro abonesire!» Banacirhondêra okujira olusiku lukulu. 25 Obwo enfula yâge erhi yahinzire. Erhi afuluka, akol’ahika eka, ayumva omulimba gw’ennanga n’amasâmo. 26 Anacikema mwambali wâbo muguma, amudôsa, kurhi. 27 Naye amushuza, erhi: «Mulumuna wâwe oyo oyishire; sho amabâga ecimasha cishushagîre, bulya amubwîne mugumagumà». 28 Anacikunira bwenêne, arhanacilonzagya ciru okujà omu nyumpa. Okubundi îshe ahuluka mpu amuyinginge. 29 Ci yêhe ashuza îshe, erhi: «Ndi byanda binga erhi kukukolera nkukolera? Ntazig’ivuna omu kanwa kâwe ciru n’eliguma. K’oj’o mpîre nieki ciru omwâna-hene mpu mmulye nanjiremwo idinie rhwe n’abîrhu?» 30 «Lêro ene mugala wâwe waherezagya ebyâge byoshi omu bakazi b’ebishungu ayisha, yêhe wamâmubâgira ecimasha cishushagîre!» 31 Îshe anacimubwîra, erhi: «Mwâna wâni, wêhe ensiku zoshi rhubà rhwembi, n’ebyâni byoshi bibà byâwe. 32 "Ci kwàli kurhuyâmânîne okujira olusiku lukulu n’okushagaluka, bulya mulumuna wâwe àli afîre, lêro afûsire; àli ahezire, lêro abonesire!"»

45 Kandi Obwâmi bw’empingu bwanagererwa oku murhunzi walonzagya enjuma nyinjinjà. 46 Erhi acîbona njuma nguma y’ecitwîro cihamu, agenda, aguza ebi ali agwêrhe byoshi, agula eyo njuma.

9 Nabo balya bamanya mpu bali bimâna banagayaguza abâbo, ababwîra ogu mugani, erhi: 10 «Bantu babiri banacirheremera omu ka-Nyamuzinda mpu baj’ishenga; muguma àli Mufarizeyi n’owâbo muvurhîsa. 11 "Olya Mufarizeyi ashingalala, ashenga ntya emurhima gwâge, erhi": "Yâgirwa Nnâmahanga, nkuvuzire omunkwa, bulya niehe ntabà nk’abandi bantu, bishungu, ndyâlya, bagonyi, erhi nka oyu muvurhîsa"; 12 "ncîshalisa kabiri omu mugobe, nantûla ecihimbi ca kali ikumi c’ebirugu byâni byoshi". 13 "Olya muvurhîsa yêhe aj’icîbêrera erhali hôfi, arhanaderhaga ciru mpu agalamire enyanya, ci akacîkomamba ecifuba, erhi": "Yâgirwa Nnâmahanga, onfè bwonjo nie munya-byâha!" 14 "Mmubwîzire oku oyu ashubîre emwâge ali mwêru-kwêru, owâbo nanga. Bulya ngasi ocîkuza arhôhibwa, n’ocirhôhya akuzibwa"».

14 Nka kulya omuntu wabalamaga, ahamagala abambali, abagabira ebintu byâge. 15 Anacihà muguma magerha mafundo arhanu, owundi abiri, n’owa kasharhu liguma, ngasi muguma nka obuhashe bwâge; anacigenda. 16 Ho n’aho, olya wahâbagwa magerha mafundo arhanu, anacigend’igakolêsa, ayungukirakwo gandi arhanu. 17 Owahâbagwa abiri naye kwo n’okwo, ayungukirakwo gandi abiri. 18 Ci nyakuhâbwa liguma yêhe, agend’ihumba omwîna omw’idaho, afulikamwo ifundo ly’amagerha ga nnâhamwâbo. 19 Erhi ensiku zicibà zamagera, nnâhamwâbo balya Bashi ayisha, anacibabwîra mpu bamuyêreke kurhi bakozire. 20 Olya nyakuhâbwa magerha mafundo arhanu anacimujaho, amurhûla gandi arhanu, anamubwîra erhi: «Muhanyi, magerha mafundo arhanu wampaga: obonerage aho, gandi arhanu gano nayungukîrekwo!» 21 Nnâhamwâbo anacimubwîra, erhi: «Ntyo, murhumisi mwinjà na mwîkubagirwa, obu omu binyi wabîre mwîkubagirwa, nâkujira murhambo omu binji; cîjîre omu masîma g’enyumpa ya nnâhamwinyu». 22 Olya wahâbagwa magerha mafundo abiri naye anaciyisha, aderha, erhi: «Muhanyi, magerha mafundo abiri wampaga; gandi abiri gano nayunguk’îrekwo». 23 Nnâhamwâbo anacimubwîra, erhi: «Kwokwo, murhumisi mwinjà na mwîkubagirwa, ene ôbà mwîkubagirwa omu binyi, nakujira murhambo omu binji, cîjîre omu masîma g’enyumpa ya nnâhamwinyu». 24 Lêro naye nyakuhâbwa ifundo liguma erhi amujaho, amubwîra, erhi: «Waliha, nyîshi oku oli muntu wa kajiji, onasârûle aha orharhweraga, onahakire aha orhamîraga. 25 Erhi nciyôboha, nagend’ihumbira ifundo ly’amagerha gâwe omu mwîna; ly’eri, liri cirugu câwe». 26 Obwo nnâhamwâbo amushuza, amubwîra, erhi: «Murhumisi mubî na mwôlo! Wali oyishi oku nansârûla aha ntarhweraga, n’oku nampake aha ntamîraga? 27 Kuziga wali okwânîne okuhêka er’ifundo ly’amagerha gâni omu mbîko, n’aha kugaluka, nankaliyansire nie nnalyo n’obunguke bwâlyo, 28 Ji mumuyanke er’igerha, mulihè ogwêrhe mafundo ikumi. 29 Bulya ngasi ogwêrhe ye wahâbwa, acîhirhirire: ci orhagwêrhi, n’ehi agwêrhe, bâmunyagusahyo. 30 N’oyo nyakubura w’omushizi, mûmukwêbe omu mwizimya embuga: mwo mwâbà ecimorôgo n’okukenyeza amîno».

19 Hàli muntu muguma mugale, erhi ayambala emyenda midukula n’ey’ecitwîro cihamu, na ngasi lusiku erhi kulya ebiryo by’olusiku lukulu. 20 Hàbaga na mukenyi muguma, ye Lazaro, akayish’icîlambulira aha lusò lw’e nyumpa yâge, anali ahwîre bulema. 21 Akacîfinja okulya obushangulikiza bwakag’irhoga oku cîbo c’olya mugale. Ebibwa nabyo byakamugugumakwo, byanakamumîma ebihulu. 22 Lêro olya mukenyi anacifà, ahêkwa na bamalahika omu cifuba* c’Abrahamu. Olya mugale naye afà, abishwa. 23 Erhi abà akola ali omu kuzimu, ayumva amalibuko; agalamira enyanya, alangira Abrahamu na Lazaro omu cifuba câge. 24 Anaciyâkûza, erhi: «Mâshi larha Abrahamu, ombabalire, orhume Lazaro avumvuze omunwe gwâge omu mîshi, nyokolesemwo olulimi, bulya nahîre ntugurhira muno muliro. 25 "Abrahamu amushuza, erhi": "Mwâna wâni, okengêre oku wahâbirwe aminjà omu bugumaguma bwâwe n’oku Lazaro abwîne amabî. Lêro buno akola asîmire, nâwe oli omu malibuko". 26 "Na kulusha aho, aha karhî kîrhu ninyu hali enyenga ndi: ngasi balonza okuhubuka eno mpu bajè emwinyu banayabirwa, n’ab’eyo barhayikirira emwîrhu"». 27 Olya mugale anacishuza, erhi: «Nkuhûnyirage, mâshi larha, orhume Lazaro aha mwîrhu, 28 "bulya njira bene wîrhu barhanu"; "abayigîrize", "balek’iyish’ijà muno hantu h’amalibuko"». 29 Naye Abrahamu, erhi: «Bagwêrhe Mûsa n’Abalêbi; babayumve». 30 Olya mugale amushuza, erhi: «Arhali ntyo, mâshi larha Abrahamu, ci muguma omu bafîre erhi ankajà emwâbo, banacîyunjuza». 31 Abrahamu anacimubwîra, erhi: «Bakabà barhayumvirhizi Mûsa n’Abalêbi, ciru hankabà owafûka omu bafîre ababwîrize, naye barhankamuyumva».

24 Anacibatwa ogundi mugani, ababwîra, erhi: «Obwâmi bw’empingu bushushîne n’omuntu wamîraga emburho nyinjà omu ishwa lyâge. 25 "Erhi abantu bakola bagwîshîre, omushombanyi ayisha, amîra enshenga omu karhî k’engano, anacîgendera". 26 "Erhi engano emera enayêra, erya nshenga nayo yaboneka". 27 "Bambali ba nn’ishwa kwo kujà emunda ali, bamubwîra", mpu: "Nyamwagirwa, k’arhali mburho nyinjà wali omîzire omu ishwa lyâwe? Ngahi emburho mbî erhenzirage?"» 28 Anacibabwîra, erhi: «Muntu onshomba wajizire ntyo». Nabo abambali banacimushuza, mpu: «K’olonzize rhuj’iyikûlagula?» 29 Abashuza, erhi: «Nanga, hano mukola mudwîrhe mwakûla enshenga, mwankakûliramwo engano haguma». 30 Muleke byombi bimere kuhika amango g’okusârûla; ago mango nâbwîre abasârûzi, nti: «Emburho mbî muyihebe haguma, munayishwêke mîha mîha, eyôcibwe: engano yôhe muyihake omu nguli yâni».

1 Obwâmi bw’empingu bwayish’ishushana banyere ikumi barhôlaga orhumole rhwâbo mpu baj’ishimâna* omuhya-mulume n’omuhya. 2 Barhanu muli bo bâli bingolongolo, na barhanu bâli benge. 3 Balya barhanu b’ebingolongolo, erhi babà bamafumbarha orhumole rhwâbo, barhacihekaga mavurha. 4 Abenge bôhe, erhi babà bamâyanka orhumole rhwâbo, bahêka n’amavurha omu rhulaha. 5 Lêro erhi omuhya-mulume acibà arhishiri duba, bagwîshira boshi banahunga. 6 Aha karhî k’obudufu bayumva olubî embuga, mpu: «Omuhya-mulume oyo oyiruka! huluki mushigânane!» 7 Balya banyere boshi banacizûka, barheganya orhumole rhwâbo. 8 Balya b’ebingolongolo babwîra abenge, mpu: «Murhuhè nîrhu oku mavurha ginyu, bulya orhumole rhwarhuzimîre». 9 Balya benge erhi bashuza, bababwîra, mpu: «Lyo garhag’irhunyihira n’oli mwe, kukwânîne mujè emw’abarhunzi, mugule aginyu». 10 Erhi bakola bâli omu njira bagend’igula, omuhya-mulume ayisha; abàli bacîrheganyize bajà omu k’obuhya haguma naye, okubundi olumvi lwahamikwa. 11 Buzinda balya bandi banyere bayisha, baderha, mpu: «Waliha, Waliha, orhuyigulire!» 12 Naye ashuza, ababwîra, erhi: «Okuli, mmubwîre, ntammumanyiri». 13 Kuziga mubè masù, bulya murhamanyiri ciru n’olusiku ciru n’amango.