As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Yandi vwandaka zabisa bawu mambu mingi na bingana.

Yandi tubaka: «Muntu mosi kwendaka na bilanga samu na kumwanga bambuma. 4 Ntangu yandi vwandaka mwanga bambuma, ndambu ya bambuma kubwaka na lweka ya nzila. Bandeke kwizaka mpe dodaka yawu. 5 Ndambu ya nkaka ya bambuma kubwaka na ntoto ya matadi kisika vwandaka ve ntoto mingi. Yawu menaka mbangu samu ti ntoto vwandaka mingi ve. 6 Kasi mutindu ntangu basikaka, yawu yokaka bambuma yina vwandaka mena. Bambuma yumaka samu ti myanzi vwandaka ve yinda. 7 Ndambu ya nkaka ya bambuma kubwaka na kisika ya matiti ya bansende. Matiti ya bansende kulaka mpe yawu fyetikisaka bambuma yina vwandaka mena. 8 Kasi bambuma ya nkaka kubwaka na ntoto ya mbote. Yawu menaka mpe butaka bambuma: Bayinti ya nkaka butaka bambuma nkama, ya nkaka bambuma makumi sambanu, mpe ya nkaka dyaka bambuma makumi tatu.» 9 Na kumanisa, Yesu bwelaka: «Muntu yina ke na makutu, yandi kuwa!»

Kingana ya muntu ya mbote ya Samaliya

25 Na yina, mulongisi mosi ya Misiku bakaka kinzonzi mpe yufulaka Yesu samu na kutonta yandi: «Mulongisi, yinki mu fwana kusala samu na kuzwa luzingu ya bantangu nyonso?» 26 Yesu tubaka: «Yinki kele ya kusonama na kati ya Misiku? Wapi mambu nge ke tangaka kuna?» 27 Muntu yina vutulaka: «Nge fwana kuzola Mfumu Nzambi ya nge na ntima ya nge nyonso, na mwela ya nge nyonso, na ngolo ya nge nyonso, mpe na mayela ya nge nyonso,» mpe dyaka: «Nge fwana kuzola mpangi ya nge mutindu nge mosi✝.» 28 Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Nge me pesa mvutu ya mbote. Sala yawu, mpe nge ke zinga.» 29 Kasi mulongisi ya Misiku vwandaka zola kulakisa ti kyuvu ya yandi kele ya kudedama, mpe yufulaka Yesu: «Nani kele mpangi ya munu?» 30 Yesu vutulaka: «Muntu mosi katukaka na Yelusalemi, mpe vwandaka kwenda na mbanza Yeliko. Na nzila, bimpumbulu bwilaka yandi, bakaka yandi bima nyonso, mpe bulaka yandi. Bawu bikaka yandi pene-pene na lufwa, mpe bawu kwendaka. 31 Nganga-Nzambi mosi vwandaka lutila na nzila yina. Ntangu yandi talaka muntu yina, yandi lutaka na lweka ya nkaka ya nzila, mpe kwendaka. 32 Mutindu mosi mpe, mu-Levi mosi kumaka na kisika yina. Ntangu yandi talaka muntu yina, yandi lutaka na lweka ya nkaka ya nzila, mpe kwendaka. 33 Kasi muntu mosi ya Samaliya vwandaka zyeta na nzila yina. Ntangu yandi kumaka kisika vwandaka muntu yina, yandi kumaka na kyadi ya kulutila na kutala yandi. 34 Yandi kwendaka pene-pene ya muntu yina, sekulaka yandi vinu na bamputa, yandi tulaka yandi mafuta, mpe kangaka yawu na bitende. Na manima, yandi tulaka yandi na zulu ya mpunda ya yandi, mpe nataka yandi na yinzo ya banzenza kisika yandi sadisaka yandi. 35 Na kilumbu yina landaka, yandi bakaka Badenalya zole✝, yandi pesaka yawu na mfumu ya yinzo ya banzenza, mpe tubaka: "Sadisa mbote muntu yayi. Ntangu mu ke vutuka awa, mu ke futa nge mbongo yina nge ke bwela samu na kusadisa yandi."»

36 Yesu tubaka dyaka: «Nani na bawu nyonso tatu vwandaka mpangi ya muntu yina bimpumbulu bulaka?» 37 Mulongisi ya Misiku vutulaka: «Ni muntu yina talaka yandi kyadi.» Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Kwenda! Nge mpe sala mutindu mosi.»

4 «Kana na kati ya beno kele na muntu yina ke na mameme nkama, mpe ti yandi zimbisa dimeme mosi, yandi ke bika mameme makumi yivwa na yivwa na kati ya bilanga samu na kwenda kusosa dimeme yina me zimbana tii ntangu yandi ke kuzwa yawu. 5 Ntangu yandi ke kuzwa yawu, yandi ke tula yawu na zulu ya magembo na kilengi nyonso, 6 mpe ke vutuka na yinzo. Na manima, yandi ke bokila bankundi mpe bampangi ya yandi, mpe ke tubila bawu: "Beno yangalala na munu samu ti mu me kuzwa dimeme ya munu yina zimbanaka." 7 Mutindu mosi mpe, mu ke na kuzabisa beno, kilengi ya kulutila ke vwanda na mazulu kana musumuki mosi soba nkadulu. Yawu ke lutila kilengi yina lenda kupesa bantu makumi yivwa na yivwa ya kudedama yina kele ve na nsatu ya kusoba nkadulu.»

Kingana ya mwana yina bikaka yinzo ya tata ya yandi

11 Yesu tubaka dyaka: «Muntu mosi vwandaka na bana zole ya babakala. 12 Leki tubaka na tata ya yandi: "Tata, pesa munu kikunku ya kimvwama yina kele difwa ya munu." Na yina, tata kabulaka bana nyonso zole bimvwama ya yandi. 13 Na manima ya mwa bilumbu, mwana yayi tekisaka kikunku ya bima ya yandi, mpe kwendaka na yinsi ya ntama. Kuna, yandi zingaka na kati ya muvusu, mpe manisaka mbongo nyonso ya yandi. 14 Ntangu yandi manisaka mbongo nyonso, nsatu ya nene kumaka na yinsi yina, mpe yandi bandaka na kukondwa bima. 15 Na yina, yandi kwendaka kuzwa kisalu na sika ya muntu mosi ya yinsi yina, mpe muntu yina fidisaka yandi na bilanga samu na kukeba bangulu. 16 Yandi vwandaka zola kudya bambuma yina bangulu vwandaka kudya, kasi ata muntu vwandaka pesa yandi yawu. 17 Na yina, yandi kanisaka mingi mpe tubaka: "Bisadi nyonso ya tata ya munu ke kuzwaka madya ya kulutila. Kasi munu awa, mu ke na kufwa nsatu! 18 Mu ke vutuka na sika ya tata ya munu, mpe mu ke zabisa yandi: Tata, mu me sala yimbi na ntwala ya Nzambi, mpe na ntwala ya nge. 19 Mu ke dyaka ve ya kulunga ti nge bokila munu mwana ya nge. Kasi baka munu mutindu kisadi ya nge." 20 Na yina, yandi vutukaka na sika ya tata ya yandi.

«Ntangu yandi vwandaka ntete mwa ntama na yinzo, tata talaka yandi mpe kumaka na kyadi mingi. Yandi kwendaka yamba yandi mbangu, mpe fibaka yandi. 21 Na yina, mwana zabisaka yandi: "Tata, mu me sala yimbi na ntwala ya Nzambi, mpe na ntwala ya nge. Mu ke dyaka ve ya kulunga ti nge bokila munu mwana ya nge." 22 Kasi tata tubaka na bisadi ya yandi: "Beno nata mbangu kinkuti ya kitoko, mpe beno lwatisa yandi yawu. Beno tula yandi mulunga na musapi, mpe mapapa na makulu. 23 Beno nata mwana ya ngombe ya mafuta, mpe beno kufwa yawu. Beto sala mukembo, mpe beto yangalala, 24 samu ti mwana ya munu vwandaka ya kufwa, mpe yandi me vutuka na luzingu. Yandi vwandaka ya kuzimbana, mpe me talana." Na manima, bawu bandaka na kusala mukembo.

25 «Na ntangu yina, mwana ya ntete vwandaka na bilanga. Ntangu yandi vutukaka, mpe kumaka pene-pene na yinzo, yandi kuwaka makelele ya banzimbu mpe ya mabina. 26 Yandi bokilaka kisadi mosi, mpe yufulaka yandi wapi mambu ke na yinzo. 27 Kisadi vutulaka: "Leki ya nge me vutuka, mpe tata ya nge me kufwa mwana ya ngombe ya mafuta, samu ti yandi me tala dyaka mwana ya yandi na mavimpi ya mbote." 28 Na yina, mwana ya ntete dasukaka mpe mangaka na kukota na yinzo. Tata ya yandi basikaka mpe bondilaka yandi na kukota na yinzo. 29 Kasi mwana tubaka na tata yandi: "Ya me kuma bamvula mingi yina mu ke na kusadila nge ata kumanga na kutumama na mambu yina nge ke tumisaka munu, mpe nabunu nge pesa munu ata mwana ya nkombo samu na kuyangalala na bandiku ya munu. 30 Kasi ntangu mwana ya nge, yina me manisa kimvwama nyonso ya nge na kusakana na bakento ya kindumba me vutuka, nge me kufwa mwana ya ngombe ya mafuta samu na yandi!" 31 Tata zabisaka yandi: "Mwana ya munu, nge kele na munu ntangu nyonso, mpe bima nyonso ya munu kele ya nge. 32 Kasi beto fwana kusala mukembo mpe kuyangalala samu ti leki ya nge yayi vwandaka ya kufwa, mpe yandi me vutuka dyaka na luzingu. Yandi vwandaka ya kuzimbana, mpe me talana."»

45 «Kimfumu ya Mazulu kele mpe mutindu muntu ya mumbungu yina ke sosaka bapalata ya kitoko. 46 Ntangu yandi ke tala palata yina me lutila ntalu, yandi ke kwenda kutekisa bima nyonso ya yandi, mpe ke sumba palata yina.

Kingana ya Falisye mpe kilokoti-mpaku

9 Yesu tubaka kingana yayi samu na bayina vwandaka banza ti bawu kele ya kudedama na meso ya Nzambi, mpe vwandaka tala bantu ya nkaka mfunu ve: 10 «Bantu zole kwendaka na Yinzo ya Nzambi samu na kusambila. Mosi vwandaka mu-Falisye, mpe ya nkaka kilokoti-mpaku. 11 Mu-Falisye telamaka mpe sambilaka mutindu yayi na kati ya ntima: "Nzambi ya munu! Mu ke na kutonda nge samu ti mu kele ve mutindu bantu ya nkaka yina kele miyibi, bantu ya yimbi, mpe ya kinsuza. Mu ke na kutonda nge dyaka samu ti mu kele ve mutindu kilokoti-mpaku yayi. 12 Konso lumingu, mu ke minaka nsoki bilumbu zole, mpe mu ke pesaka nge dime ya bima nyonso yina mu ke kuzwaka." 13 Kilokoti-mpaku telamaka mwa ntama, mpe vwandaka lenda ata fyoti ve na kutala na zulu. Kasi yandi vwandaka bula maboko na ntulu, mpe vwandaka tuba: "Nzambi ya munu! Tala munu kyadi samu ti mu kele musumuki."» 14 Yesu tubaka dyaka: «Ya tsyelika, mu ke na kutubila beno, ntangu kilokoti-mpaku vutukaka na yinzo ya yandi, Nzambi talaka yandi mutindu muntu ya kudedama, kasi Falisye ve. Ya tsyelika, ba ke kulula muntu yina ke na kuzanguka, mpe ba ke zangula muntu yina ke na kukuluka.»

Kingana ya bisadi tatu yina ba pesaka Batalente

14 «Kimfumu ya Mazulu kele mutindu muntu yina vwandaka kwenda na nzyetolo. Yandi bokilaka bisadi ya yandi, mpe bikilaka bawu bimvwama ya yandi. 15 Na kisadi ya ntete, yandi pesaka Batalente tanu. Na kisadi ya zole, yandi pesaka Batalente zole, mpe na kisadi ya tatu Talente✝ mosi. Yandi pesaka bawu yawu mutindu vwandaka ngolo ya konso muntu. Na manima, yandi kwendaka na nzyetolo. 16 Kisadi yina kuzwaka Batalente tanu kwendaka mbangu na kusala mumbungu na yawu, mpe kuzwaka Batalente✝ tanu ya nkaka. 17 Kisadi yina kuzwaka Batalente zole salaka mpe mutindu mosi, mpe yandi kuzwaka Batalente zole ya nkaka. 18 Kasi kisadi yina kuzwaka Talente✝ mosi, yandi timunaka dibulu na ntoto, mpe yandi bumbaka mbongo ya mfumu ya yandi.

19 «Bilumbu mingi lutaka. Na manima, mfumu ya bisadi yina vutukaka mpe bokilaka bawu samu na kuyufula bawu yinki bawu salaka na mbongo yina yandi bikilaka bawu. 20 Kisadi yina kuzwaka Batalente tanu kwizaka mpe tubaka: "Mfumu, nge bikilaka munu Batalente tanu ya, mpe mu me kuzwa dyaka Batalente✝ tanu ya nkaka. Tala! Yawu yayi." 21 Mfumu ya yandi zabisaka yandi: "Ya kele mbote! Nge kele kisadi ya mbote mpe ya kukwikama. Nge me vwanda ya kukwikama na bima yina kele na mfunu mingi ve. Na yina, mu ke pesa nge bima ya kulutila mfunu. Kwiza kuyangalala kintwadi na munu." 22 Kisadi yina kuzwaka Batalente zole kwizaka mpe tubaka: "Mfumu, nge bikilaka munu Batalente zole, mpe mu me kuzwa dyaka Batalente✝ zole ya nkaka. Tala! Yawu yayi." 23 Mfumu ya yandi zabisaka yandi: "Ya kele mbote! Nge kele kisadi ya mbote mpe ya kukwikama. Nge me vwanda ya kukwikama na bima yina kele na mfunu mingi ve. Na yina, mu ke pesa nge bima ya kulutila mfunu. Kwiza kuyangalala kintwadi na munu." 24 Na manima, kisadi yina kuzwaka Talente✝ mosi ya kwizaka mpe tubaka: "Mfumu, mu zaba ti nge kele muntu ya ntima ngolo. Nge ke yonzikaka bambuma kisika yina nge ke kunaka yawu ve, mpe nge ke yonzikaka bambuma kisika yina nge ke mwangaka ve. 25 Mu vwandaka na boma, mpe mu kwendaka bumba mbongo ya nge na yisi ya ntoto. Mbongo ya nge yawu yayi." 26 Mfumu ya yandi vutulaka: "Nge kele kisadi ya yimbi mpe ya bubolo. Nge zabaka ti mu ke yonzikaka bambuma kisika yina mu ke kunaka yawu ve, mpe ti mu ke yonzikaka bambuma kisika yina mu ke mwangaka yawu ve. 27 Na yina, nge zolaka tula mbongo ya munu na banki, mpe ntangu mu me vutuka, mu zolaka baka yawu na ndandu na zulu. 28 Beno baka yandi Talente✝ yina kele na yandi, mpe beno pesa yawu na kisadi yina kele na Batalente kumi. 29 Ya tsyelika, na muntu yina ke na bima, ba ke bwela yandi bima ya nkaka, mpe yandi ke vwanda na yawu ya kulutila. Kasi na muntu yina ke na kima ve, ba ke katula yandi ata mwa ndambu yina kele na yandi. 30 Na yina me tadila kisadi yayi ya mfunu ve, beno losa yandi na ngaanda na kati ya kitombe kisika bantu ke dilaka mpe ke kwetisaka meno."»

Kingana ya mvwama mpe Lazale

19 Yesu tubaka dyaka kingana yayi: «Ya vwandaka na mvwama mosi yina vwandaka lwata bilele ya ntalu mingi mpe ya kitoko. Bilumbu nyonso, yandi vwandaka zinga na kati ya kyese mpe mikembo. 20 Mputu mosi na nkumbu Lazale vwandaka ya kulala na ntwala ya mwelo ya yinzo ya mvwama yina. Nzutu ya yandi vwandaka ya kufuluka na bamputa. 21 Yandi vwandaka zola kudya ata bibuku yina vwandaka kubwa na yisi ya mesa ya mvwama. Kasi ni bayimbwa vwandaka kwiza kupela yandi bamputa. 22 Mputu kufwaka, mpe bambazi nataka yandi na sika ya Abalayami. Mvwama mpe kufwaka, mpe ba zikaka yandi. 23 Yandi vwandaka tala mpasi mingi na yinza ya bantu ya kufwa. Yandi nangunaka meso, mpe talaka na ntama Abalayami mpe Lazale ya kuvwanda pene-pene ya yandi. 24 Na yina, yandi lookaka: "Tata ya munu Abalayami, tala munu kyadi, mpe fidisa Lazale na kutula musapi ya yandi na maza samu na kubolisa ludimi ya munu samu ti mu ke na kutala mpasi mingi na kati ya tiya yayi."

25 «Kasi Abalayami tubaka: "Mwana ya munu, bambuka moyo ti nge kuzwaka bimvwama mingi ntangu nge vwandaka moyo, kasi Lazale talaka mpasi mingi. Ntangu yayi, bampasi ya yandi me manisa, mpe nge ke na kutala mpasi. 26 Dyaka, dibenga ya nene kele na kati-kati ya beto na beno. Na yina, bayina zola kukatuka awa samu na kukwenda kisika yina beno kele, lenda kusala yawu ve. Mutindu mosi mpe, ata muntu lenda kukatuka kisika yina beno kele samu na kukwiza awa."

27 «Mvwama tubaka: "Mulemvo ya nge Tata! Mu ke na kubondila nge na kufidisa Lazale na yinzo ya tata ya munu, 28 kisika mu ke na bampangi tanu. Yandi kwenda kukebisa bawu samu ti bawu mpe kwiza ve awa na kisika yayi ya mpasi." 29 Abalayami vutulaka: "Bawu kele na Misiku ya Moyize mpe dibuku ya Mimbikudi. Bawu fwana kuwa yawu!" 30 Mvwama tubaka: "Ya me lunga ve tata Abalayami! Kana muntu katuka awa na yinza ya bantu ya kufwa, mpe kwenda kuzabisa bawu, bawu ke soba nkadulu." 31 Kasi Abalayami zabisaka yandi: "Kana bawu kuwa ve Moyize mpe mimbikudi, bawu lenda ve kukwikila ata ti muntu vumbuka na lufwa."»

Kingana ya matiti ya yimbi

24 Yesu zabisaka dyaka bawu kingana ya nkaka: «Kimfumu ya Mazulu kele mutindu yayi, bakala mosi mwangaka bambuma ya mbote na bilanga ya yandi. 25 Na mpimpa, ntangu bantu nyonso vwandaka lala, mbeni ya yandi kwizaka na bilanga. Yandi mwangaka matiti ya yimbi na kati ya bambuma ya faline, mpe kwendaka. 26 Ntangu bikunu menaka mpe basisaka bambuma, matiti ya yimbi mpe menaka. 27 Bisadi kwendaka zabisa na mfumu ya bilanga: "Mfumu, nge mwangaka bambuma ya mbote na bilanga ya nge. Kasi wapi sika me katuka matiti yayi ya yimbi?"» 28 Mfumu ya bilanga vutulaka: «"Ya kele mbeni me sala mutindu yina."» Na yina, bisadi zabisaka yandi: «Nge zola ti beto kwenda kukatula yawu?» 29 Mfumu ya bilanga vutulaka: «Ve! Kana beno katula matiti ya yimbi, beno lenda kukatula mpe bambuma ya faline. 30 Beno bika yawu kula kintwadi tii na ntangu ya kuyonzika bambuma. Na ntangu yina, mu ke zabisa na biyonziki ya bambuma mutindu yayi: Beno katula ntete matiti ya yimbi, mpe beno kanga yawu na bikunku samu na kuyoka yawu. Na manima, beno ke buka bambuma ya faline, mpe beno ke tula yawu na kisika yina mu ke bumbaka bambuma ya munu.»

Kingana ya bandumba kumi

1 «Kimfumu ya Mazulu ke vwanda mutindu bandumba kumi yina bakaka minda ya bawu, mpe basikaka samu na kwenda kubwabana mulumi. 2 Tanu na kati ya bawu vwandaka ve na mayela, mpe tanu ya nkaka vwandaka na mayela. 3 Bayina vwandaka ve na mayela bakaka minda ya bawu ata kunata mafuta mingi. 4 Kasi bayina vwandaka na mayela bakaka minda ya bawu mpe bambwata ya mafuta. 5 Mutindu mulumi vwandaka kwiza nswalu ve, bandumba nyonso kumaka na pongi, mpe lalaka.

6 «Na kati-kati ya mpimpa, bawu kuwaka ndinga yina lookaka: "Mulumi yandi yayi! Beno kwenda kubwabana yandi!" 7 Na yina, bandumba nyonso kumi vumbukaka mpe bandaka na kukubika minda ya bawu. 8 Bayina vwandaka ve na mayela tubaka na bayina vwandaka na mayela: "beno pesa beto mwa mafuta samu ti minda ya beto me banda na kufwa." 9 Kasi bayina vwandaka na mayela vutulaka: "Ve! Yawu kele mingi ve samu na beto mpe beno. Ya kele mbote ti beno kwenda kusumba mafuta na bayina ke tekisaka yawu." 10 Ntangu bawu kwendaka sumba mafuta, mulumi kwizaka. Bandumba tanu yina vwandaka ya kukubama kotaka na yandi na kati ya yinzo ya makwela, mpe ba kangaka mwelo na fungula. 11 Na manima, bandumba tanu ya nkaka kwizaka mpe tubaka: "Mfumu! Mfumu! Zibudila beto mwelo!" 12 Kasi mulumi vutulaka: "Ya tsyelika, mu ke na kuzabisa beno: Mu zaba beno ve."» 13 Na yina, Yesu tubaka dyaka: «Beno lala ve pongi samu ti beno zaba ve kilumbu mpe ngunga.»