As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Yesu kavawombela filongu fitangalili kwa chilangushilu.

"Mupikanishi! Mundu yumu ayendili kukweta mbeyu. 4 Paghaveyi akukweta mbeyu, simonga shaponikili mudeha na vambongu vayisa valya. 5 Simonga shaponikili muuganga wuveli na migonguveli gonguveli pangajila uganga wutangalili. Simela kalopu, kwanongwa pavelihela uganga utangalili. 6 Palivalili lijuva mikigha yiyuma kwanongwa uganga waveli mudokwa. 7 Simonga shaponikilili mumisomi, misomi yikula na kuyikekeneka mihali. 8 Simonga shaponikilili muuganga wa nyanyi, simela na shavelikili nendu, simonga siveleka mya yimu na simonga siveleka milongu sita na simonga siveleka milongu mitatu." 9 "Muna majeji vakupikanila apikani!"

Chilangushilu cha Msamaliya msangi

25 Pambeli mundu yavamanyili Malawu va musa kawoloka, kamdasha akadayileyi kumtegha, "muwula goli liki ili niyikali jola?"

26 Kamudasha, "Vayandika liki Mumalawu? Kuchimanya?"

27 Kamuyangula, " ‘Umtami Bambu Chapanga waku kwa moyu waku wonda, kwa ndima yaku yosi, kwa liwovi lyaku lyosi na kwa luhala lwaku losi. Na, umtami mwawu ngimu wuyitama umweni.’ "

28 Yesu kamuwombela, "Kuyangula nyanyi! Goli nahawu na dawuvi mnofu."

29 Lakini mweni akadayileyi kuyilangusha kucha mundu goleki, kamdasha Yesu, "Mjofi wangu ghani?"

30 Yesu kamyangula, "Mundu yumoyu avelili akusunuka kufuma Yelusalemu akuyenda Yeliku. Pakaveyi mudeha, vamkamulili vapoki, vampokili findu na kumtova, vamleka kawonja pala dabadaba. 31 Njuka mtambika yumu apitili deha yila. Pamuwonili, achamili mumbali. 32 Wuwula na Mlawi yumu, pafikili pala, kamuwona, kapita pambali. 33 Lakini Msamaliya yumoyu aveli mumwanja, pafikili pala paveli yula mundu, mweni pamuwonili kamuwonela lusungu. 34 Kamuselelela, kamtaya mufilonda fyaki mafuta na difwayi, kamuwopa na kampaka mu chihongu waki, kamuyegha kunyumba ya vahenja kumulwasha. 35 Chilawu yaki katola mbiya sha ijala ya majuva mavili, kamgayila yula mkola kaya, kamuwombela, ‘Mlwasi mundu ayu na chochosi daumgayili kandi, dahombi pang’uya.’"

36 Yesu kadasha kandi, "Gati ya ava vatatu, ndi yoti yalangushili mjofi waki yula mundu yaduliyiliwi na vapoki?"

37 Mundu yamanyili unofu Malawu va Chapanga vamupili Musa, ayangulili, "Yula amuwonilili lusungu."

Yesu kamuwombela, "Yendi ukagoli wuwowu."

4 "Muyenu yumu wa yumwi kava na vafungami mya, pawona yumu wa vala kayamila, dagoli liki? Davaleki vala milongu tisa na tisa kumidasi na kuyenda kumusaka yula yayaghamilili mbaka amuwoni? 5 Pamupata, damupapi mumakombi kunu pasekilela. 6 Pafika kaya, davakemi vaghanja mundu na kuvawombela, ‘Muyisi mulyi na kulanda pamu na nenga, kwanongwa ndimuwona fungami wangu yayaghamilili.’ 7 Kandi nguvawombela, dayivi cheleli buja kula kumbindi kwa Chapanga kwa mundu yumu yavelili na sambi papomela, pitu vala vandu milongu tisa na tisa yivayiwona goleki, vakudayiliwa ng’odu kupomela.

Mwana yayaghamilili

11 Yesu kayendelela kudeta, "Kwavelili mundu yumu ayu yavelili na vana vavili valumi. 12 Yula mdokwa kamuwombela tati mundu, ‘Tati, unyimbi mbala yangu.’ Na mweni kavaghanisha mali shaki. 13 Vapitili majuva vatangalili ha, kahemesha mbala yaki, ayendili na mbiya shapatili mlima wa kutali, aku ayanangili mbiya. 14 Pamalishili findu fyosi, yafumbukili njala ngomi mlima wula na mweni akandili kughayanika. 15 Aluvili chichuku kwa mundu yumu wa kukula na mweni amuyeghili kufitava yaki kuvadima vangubi. 16 Adobukelili kulya mibandi ya filivi fya ngubi, kwavelili kwa hela mundu yamgayilili chindu ghalyi. 17 Pakandili kupata luhala, kayihola, ‘Mbona kuna vagolafichuku vatangalili kwa tati wangu, vakulya na kufileka, kunu nenga ngusova njala? 18 Dang’uyi kwa tati wangu na kumuwombela, Tati, mifya kwa Chapanga na kwa yuwi. 19 Ukotoo kungema kandi mwana waku. Ugoli kucha mgolafichuku waku yumu.’ 20 Topi akandili mwanja kuwuya kwa tati mundu.

"Paghaveyi akali kutali, tati mundu amuwonilili lusungu, kamtuvilila, kamukusikila na kumunonela. 21 Mwana waki kamuwombela, ‘Tati, mifya kwa Chapanga na mifya kwa yuwi. Ukotoo kungema kandi mwana waku.’ 22 Lakini tati waki kavawombela vandumindumi vaki, ‘Mlopukeshi! Muyeghi yingwa sha nyanyi mukamfwalishi! Mumfwalishi peti na filatu! 23 Mumsinjili ngwada wa senga yanunili, tulyi na tusekileli! 24 Kwa nongwa ayu mwana wangu, yavelili kasova, kumbi munofu, yavelili kayaghamila, lakini ponopa kawoneka.’ Vakandili kulumbilila.

25 "Chipindi achi mkulu mundu avelili akali kufitava. Pawuyeghi, pafikili pabehi na kaya apikinishili filumbi na ng’oma. 26 Amukemili mvanda yumu, kamudasha, ‘Kuna liki?’ 27 Ayu mgolafichuku kamuwombela, ‘Mfwata waku kawuya kaya na tati waku kamusinjila ngwada yanunili kwanongwa kamupata kandi akali munofu.’

28 "Ayu kijana mkomi akalalili akalemeyi kuyingila munyumba. Tati waki kafuma panji na kumudedeveka ayingili. 29 Lakini mweni kayangula, ‘Uloli, myaka yosi ngukugolela chichuku, ngalihela kulema Malawu vaku hata mwanja wumu. Kunyimba liki? Ukali hela kunyimba hata gwada yumu ngagoli lihungu pamu na vaghanja vangu. 30 Lakini mwana waku ayu yayanangili mali shaku kwa vadala vawoni, pawuyili hela kumsinjila ngwada yula yanunili.’ 31 Tati waki kamuyangula, ‘Mwana wangu, yuwi kuva pamu na nenga majuva vonda na chimelili nachu ndi chaku. 32 Tukuyilata kugoli lihungu na kusekelela, kwanongwa ayu mlongu waku yavelili kasova, ponopa munofu, yavelili kayamila, lakini ponopa kawoneka.’ "

Chilangushilu cha chumang’andu

45 "Kandi, wutwa wa kumbindi kwa Chapanga wuyifwana ngimu naha, mchulusi yumu yasaka lulu nofu, 46 na payipatili lulu yimu ya mbiya ngomi, kayenda kawula fyosi fyaveli nafyu kahemela lulu yila.

Chilangushilu cha mfwalisayu na msumula mbiya

9 Yesu kavawombela kwa chilangushilu ngimu vandu vala yivavelili vakwiwona veni goleki na kuvabedala vayawu vosi. 10 "Kadeta, vandu vavili vayendili munyumba ya Chapanga kudadava, Mfwalisayu yumu na monga msumula mbiya.

11 "Ayu Mfwalisayu awolukili weka yaki padadava kunda yaki, ‘Ngudeta chikomu yuwi Chapanga, nenga ndiva kucha vandu vamonga ha, vapoki awu vadesi awu vawoni. Nenga ndiyifwana ng’odu na ayu msumula mbiya. 12 Nguyikaja kulya myanja mivili kwa juma, saka ngutawula lilongu limu lya chimbata nenga.’

13 "Lakini yula msumula mbiya kunu kawoloka kutali kalemwa hata kuyinula mesu vaki kumbindi, ila akakamulili chifuva chaki kulangusha kushisha moyu, akadeteyi, ‘Yuwi Chapanga, ung’oneli lusungu nenga yimeli na sambi!’ 14 Nguvawombela, ayu msumula mbiya awuyili kaya Chapanga kamupomela sambi shaki lakini yula muyaki apomeliwili ha. Nongwa yayikwesha dasunushwi na yayidedeka dakweshiwi."

Mfwanu wa vandumindumi vatatu

14 "Chipindechi wutwa wa kumbindi dawuvi kucha mundu yumu yadayileyi kuyenda mwanja. Avakemili vandumindumi vaki, kavahadisha mali shaki. 15 Amupili kila mundu kulinganila na chifwani chaki, yumu amupili mbiya kucha ijala ya mwesi wumu, wingi mbiya kucha ijala ya majuma mavili na wingi kamupa mbiya kucha sha ijala ya lijuma limu, pambeli kayenda mwanja. 16 Tepu yula yagayiliwili mbiya sha ijala ya mwesi wumu kagolela uchulusi kayegha singi nga sisila, 17 wuwula wula na yula yagayiliwili mbiya sha ijala ya majuma mavili kagolela uchulusi kayegha singi nga sisila. 18 Lakini yula yagayiliwili mbiya sha juma limu, kayenda kakumba lyowu kasikulila pasi mbiya sila sha bambu waki.

19 "Yula bambu payikalili aku lyoo! Pawuyili kakanda kukawula tolitoli ya mbiya sivelili na sivapatili. 20 Yula ndumindumi yagayiliwili mbiya sha mwesi wumu kayisa na mbiya singi nga sisila sila, kamuwombela, ‘Bambu, wanyimbili mbiya sha ijala ya mwesi wumu, apa siyongisheka singi nga sisila sila.’ 21 Bambu mundu kamuwombela, ‘Nyanyi, kuva ndumindumi msangi na mwaminifu, kuva mwaminifu kwa findu fidokwa ponopa dandikugoli mwaminifu kwa findu fikomi, wisi sekileli pamu na bambu waku!’

22 "Ndumindumi yagayiliwili mbiya sha ijala ya majuma mavili na mweni kayisa, kadeta, ‘Bambu, wanyimbili mbiya sha ijala ya majuma mavili, ponopa loli kuna mbiya simonga nga sisilasila simbatili.’ 23 Bambu mundu kamuwombela, ‘Nyanyi ndumindumi msangi na mwaminifu, kuva mwaminifu wa chindu chidokwa, dandikupi findu fingi fikomi. Wisi sekileli pamu na bambu waku.’

24 "Pambeli kayisa yula ndumindumi yagayiliwili mbiya sha ijala ya juma limu, kadeta, ‘Bambu nenga manya kucha yuwi kuva mundu yudindalili, yuwi ukubena pala pawungajila kukweta na kukunganya pala pawungajila kuvaghasha. 25 Ndatilili, ndayifisili mbiya yaku muuganga. Topi toli mbiya yaku.’

26 "Bambu mundu kamuwombela, ‘Yuwi kuva ndumindumi mwafu na mgata! Wamanyili kucha nenga ngubena mahali pangajila kukweta na kukunganya pala pangajila kuvaghasha. 27 Ngiba, ningavikili mbiya shangu kwa vatawula fiyongishekeli yikopesha ningatolili na fwayida yaki! 28 Topi, mumupoki mbiya asi mukamupi yula mundu muna mbiya sha ijala ya mwesi wumu. 29 Nongwa yaveli na chindu dagayiliwi na kuyongishiwa. Lakini yula ngajila chindu, dawupokiwi hata chila chidokwa chavelinachu. 30 Na ayu ndumindumi yangajila fwayida, mumuyasi panji muchisi! Aku dalili na kugelujula minu.’

Mlundamali na Lasalu

19 "Kwaveli na mundu yumu mlundamali mweni yavelili akufwala yingwa sitalamili na ayikalagha ngalilu ya chinaisa naisa majuva vosi. 20 Pamulyangu pa ayu mlundamali vamuyeghaya mgaju yumoyu litawa lyaki Lasalu, mweni aveli na filonda fitangalili vamuyeghili pamulyangu ya yula mlundamali, 21 Lasalu adobukelili filivi fiponikili pasi kufuma pamesa ya yula mlundamali, pambeli kwavelili vagalu vayisagha kumyanga filonda fyaki!

22 "Pambeli yula mgaju asovili, makungu vamtola, vamvika pabehi na Ibulahimu kumbindi kwa Chapanga. Na yula mlundamali na mweni asovili, vamusika. 23 Ayu mlundamali aveli kula kumambi pagobuleka, pabindulili mesu vaki, kavawona Ibulahimu na Lasalu kwa kutali. 24 Topi kamkema kwa lishu likomi, ‘Mbuyi Ibulahimu, ung’oneli lusungu, umlayishi Lasalu ajufiki chala chaki mumachi, aludoholi lulimi lwangu, nongwa ngugobuleka munu na awu motu!’

25 "Lakini Ibulahimu kamuyangula, ‘Wuvi na ngumbungumbu mwana wangu kucha wapokilili kala fya nyanyi, Lasalu apokilili fivipili. Lakini ponopa, mweni kafwama na yuwi ukugoboleka. 26 Hata naha, pagati ya yufwi na yumwi kuna ligema likomi, vala vadayila kuyisa kwa yumwi kufuma aku valemwi na vadayila kufuma kwa yumwi kuyisa kwa yufwi davalemwi.’ 27 Yula mlundamali adetili, ‘Topi tati Ibulahimu, ngukudediveka umuwombeli Lasalu ayendi kaya kwa tati wangu, 28 nongwa ndina vafwata vangu vamuhanu, akavalandulili vakotoo kuyisa kunu kuvelili na gobuleku.’

29 "Lakini Ibulahimu kamuwombela, ‘Valongu vaku vava na Mayandiku va Musa na va Mbuyi va Chapanga. Valongu vaku uvaleki vavapikanishi ava.’ 30 Lakini mweni kavawombela, ‘Ng’odu Tati Ibulahimu, ila kucha mundu yasovili pashukuka na kuvayendela, davapomeli.’ 31 Ibulahimu adetili, ‘Mani pavavapikanisha ng’odu Mayandiku va Musa na vambuyi va Chapanga, davalilimuki ng’odu hata yumu angashukukili kufuma kumambi.’ "

Chilangushilu cha mityendya

24 Yesu kavawombela vandu chilangushilu chingi, "Wutwa wa kumbindi kwa Chapanga wuyifwana nga naha, mundu yakwetili mbeyu nofu muchitava chaki. 25 Pamihi yimu vandu pavaveli mung’onju chimudwama yumu ayisili katulila mityendya mumpunga, pambeli awukili. 26 Topi, muhali pawukulili na kukanda kuyalula na mityendya wuwula yiwoneka. 27 Vandumindumi va yula muna chitava vamuyendela, vamuwombela, Bambu, yuwi wakwetili mbeyu nofu muchitava chaku, ponopa mityendya yifuma koti? 28 Mweni kavayangula, ‘Chimudwama ndi yagolili nahawu,’ Topi, vandumindumi vaki vamudasha, wuli, ukudayila tuyendi tukatupuli mityendya? 29 Yula munachitava kavayangula, ng’odu, mukotoo kugola nahawu, pamongapa pamutupula mityendya mukuwesha kutupula pamu na mupunga. 30 Muyileki yikuli pamu mbaka chipindi cha kubena, chipindi achi dandivawombeli vala yivabena. Mukungashi tanila mityendya mukawopi milundumilundu ya kunyanya motu, lakini mupunga mukunganyi mukauviki mulusanja lwangu."

Mfwanu wa vakavali lilongu

1 "Chipindechi Wutwa wa kumbindi kwa Chapanga dawuyifwani na vakavali lilongu yivatolili taa shawu, vayenda kumuyanga Bambu lihungu lya kuheta. 2 Muhanu wa vala vaveli vapufi na muhanu yivaveli vana luhunja. 3 Vala vapufi vatolili taa shawu, lakini vatolili ha mafuta va kutaya mula. 4 Lakini vala yivaveli na luhunja vatolili mafuta musupa pamu na taa shawu. 5 Kumbi Bambu lihungu lya kuheta kakelwa kwisa, vala vakavali vosi vasisila, pambeli vawonja.

6 "Payifikili pamihi mandandu, kwavelili na chowu ‘Topi, topi! Bambu wa lihungu akwisa, muyendi mukamuyangi!’ 7 Pambeli vala vakavali vosi vatandamuka, vasitandali taa shawu. 8 Vala vapufi vavawombela vala yivaveli na luhunja, ‘Mututayili mafuta venu padokwa, taa shetu sikujimika.’ 9 Lakini vala yivaveli na luhunja vavawombela, ‘Ava davatukwili ha yufwi na yumwi! Ngiba muyendi kuduka mukayihemileli!’ 10 Topi, vala vakavali vapufi pavayendili kuhemela mafuta, kumbeli kunu Muheta kafika na vala vakavali vaveli kala vayingila pamu na mweni munyumba ya muheta, pavayingilili kala mlyangu wutatiwa.

11 "Pambeli vala vakavali vapufi vayisa, vakema, ‘Bambu, Bambu, wutufuwulili! 12 Lakini mweni kavayangula, nguvawombela nakaka, yumwi ndivamanya ha.’ "

13 Pambeli Yesu kadeta, "Topi, mugungi mesu, kwanongwa mumanya ha lijuva wala saa.