As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Ndipala Yesu jaapwagila majambu gingi ngamaa kwa malenganu, japwaaga, "Nnzoannya! Mpanda jumu jajenda kupanda imbeju. Pajabiya jwakakweta imbeju, yengi yahabukiya pambipi ni indela, ijuni yahika nakula. Yengi yahabuka mu malibu punu luhombi lusokopi. Yabonikana imeliki nyata nukukola ndaba lwabii luhombi lusokopi. Lakini lyoba palanyaka, mimea jejela janyala nukujoma ndaba mikega jaki ngasejahumiki pai. Imbeju yengi yahabukiya pi mikongu ja miha, nayombi jakola nukujihinya. Imbeju yengi yahabukiya puluombi lolubolalani, yamei nukupapa, yengi yapapiki imbeju mia na yengi sitini na yengi selasini."
Yesu jajomulia kupwaga, "Jwana makutu gukujoa nujujoana!"
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Lilenganu laka mundu jwaamboni juku Samalia
Mbola wa Malagalaki jajema kundenga Yesu, nukundaluki "Mbola, ndenda kike anambai mbata womi wa masoba goa?"
Yesu andalukiya, "Boo, aandiki kike mmalagalaki gaka Musa? Guelewa bole?"
Mundu jola japwaaga, "Gumpala Bambu Sapanga waku kwa mwoju waku woti, kwa loho jaku joti, na kwa makili gaku goti, kwa malangu gaku goti, na gumpala nnzaku ngati eulipala wamwete."
Yesu ampwagila, "Gupwagiki sapi. Tenda ahelahela nawe gwibia na womi wa masoba goa."
Lakini mundu we jola koni jupala jubonikana jombi wamboni, andalukiya Yesu, "Boo nnzangu wee ndi nyanye?"
Yesu ampwagila, "Jabii mundu jumu jabia juhele kuhuma ku Yelusalemu kujenda ku Yeliko. Pajabiya mwiindela buntukalya manzolinzoli, bunnyaga hindu yaki nukundapu, bundeka jugoni pala juhegale kuwa. Monikatai japeta nngolu nkolongu jumu juhelee piindela jela, lakini eambona mundu joandapwi we jola japeta kulutengu. Ahelahe Mlawi jumu ejahika pala ammbona mundu jola najombi japeta kulutengu. Lakini mundu jumu juku Samalia jojwabia jujenda sapwali jaki. Eambona, ammbonila ikia. Anzendila, ampakia mahuta na divai nukukonga ilonda yaki sapi, nukunkwea mliponda laki, ampelika mu nyumba ja ageni nukunnwaa. Kilabu jaki Msamalia jola japia lupija dinali ibele nukumpeke mwana nyumba, nukumpwagi, ‘Muntunza mundu jonzo, paniikelubuka nakulepa sokapi sewijonzukya kutumi.’ "
Ndipala Yesu jalalukya, "Gubona boo kati ja atatu be haba, nya jojabonakini nzake jake mundu jobuntukali manzolinzoli?"
Mbola wa Malagalaki jola ampwagila, "Joambonila hikia."
Yesu ampwagila, "Nawe gujenda kahenga ahelahela."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Ana jumu kati jii jubi na makondoo makomi komi, najumanyiki limu liteikuhoba, jiitenda bole? Jwagaleka makondoo makomi tisa na tisa pululela nukujenda kulitaputa limu lelihobiki mbaka julipata. Najilipatiki, jalitogula puubega koni jutogule, nu kulipeleka pa nyumba. Ndienu jaakema akosi baki na bapambipi baki na kaapwagi, ‘Ntoguliya pamwa nane ndaba mbatiki likondoo langu lelahobiki.’ Numpwagi, kwibia nukutogule ngamaa kunani kwaka Sapanga mundu jumu jwana mahakau ana julekaki mahakau gaki kupeta bandu tisini na tisa babilibona bombi baamboni palongi jaka Sapanga koni ngaseapala kulekake mahakau gabu."
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Malenganu gaka mwana jojuhobiki
Yesu jaendaliya kupwaga, "Jwabi mundu jumu jojabi na bana akanalomi abeli. Mwana nsoku jola jaapwagila atati baki, ‘Atati, mmbekia lipungu la hindu yango.’ Najombi jaabagila hindu yaki. Hegapeta masoba masokopi, nsoku jola jwalombisa hindu yaki, jwaboka pala kujenda musi uku tali. Kokuje jwajomula lupija lwaki kulombe indu ya lyaa ngamaa. Pajwajomula lupija lwaki, ling’ai li inzala ngolongu japitila mu musi we gola, najombi jatumbuliya kung’alika. Ndipala jajenda kuloba lihengu kwaka mundu jumwa mwenei jwa musi gola, mundu we jola ampekiya lihengu lukulea magolobi mwi litui laki. Jatokuliya ngamaa kula manyonyoli gajuleikya magolobi lakini nga mundu joampekiya posu. Pajapata malangu jawasalya, ‘Atati bangu abi na baahenga lihengu bingi, mbona akula nu kutupi hadi posu jengi kuigii, nane ngua pamba ni inzala!’ Nikelubukya kwa atati bangu nakaapwagila, ‘Atati, nuntendii mahakau Sapanga na kabee nu nuntendi mahakau mwa atati.’ Ngasembalika hata kungema na mwana wako, gunhenga ngati jumwa jwa atumisi bako." Ndienu jatumbuliya sapwali kukelabuki kwa atati baki.
"Lakini pajwabiya jwakona kutali, ahengo baki eabummbona ambonila ikia anzombatakiya, nukunzobate, nukumbusu." "Mwana jaapwagila, ‘Atati bango, nunhengi mahakau Sapanga na kabee nunhengi mwenhapa mahakau. Ngasembalika kungema na mwana wino.’ Lakini atati baki jakema atumisi baki nakaapwagi, ‘Nyatanyata! Nndeta ingobu ya sapi munhwatika! Munhwatika na peti ja ngonzi mulukonzi lwaki na makobasi mu kugolu jaki. Nsinza Litoli lelikendiki. Twaboa tukula nu kutogule! Ndaba mwanangu jonzo jabi juwii, lakini henu jubi nsima, jabi juhobiki, lakini henu jubonakini. Henu batenda kutogule.’ "
"Tipati ejwabia jitenda kuendale mwana waki nkolongu jabia jakona ku litui. Ejwabiya jukelabuka juegale kuhika pa nyumba jajowana ing’oma na bandu bakahina. Ndienu ankema mtumisi jumu, nukundalu, ‘Panyumba hapa kibikike?’ Mtumisi jola ampwagila, ‘Nnuuna waku juhikike, na atati baku asinzi litoli lelikendiki ndaba mwana waki juhikiki kunyumba jwakona mwome.’ Nkombu nkolongu jwatenda kuyoma, jakana kujingi nkati, ndienu atati baki bapita kunza nuku nndoba jujingala nkati. Lakini jombi jaajibua atati baki, ‘Linga, yaka joha heyi nugu tumaki ngati mtumi waku, ngasenakaaniki gawambwagila kuhenga. Lakini ngasewambeki hata kambui kasoku ndoguliya na akosi bango! Lakini mwana waku jojuhalabini hindu yaku pamu naaka mbomba baatenda ugoni hejuhikiki pee pa nyumba mweapa munsinzi litoli lelikendiki!’ Atati baki bumpwagila, ‘Mwanango, weapa gubi na ne masoba goha, na hindu yoka yeminaku nepani ndi yaku. Lakini tupalika kutogule nukuhekale, ndaba nnuuna waku we hoju twamanyiki juwii, lakini henu jubii mwomi, jabi juhobiki, lakini henu jubonakini.’ "
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Malenganu ga sindu sulupija lukolongu bikikema lulu
"Kabee, ukolongu uku ukunani gulengana na mundu jojilomba hindu nukulombesa jojutaputa lulu. Pajijibona lulu jimu ja bei ngolongu, jajenda kulombesa yoti yejabinaku nukulomba lulu jela."
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Lilenganu laka Mfalisayu na mundu jojujopa kodi
Ndipala Yesu jaapwagila lilenganu lende bandu babilibonaa baamboni na kwaalongama bangi. "Bandu abeli bajenda mu Nyumba jaka Sapanga kundoba Sapanga. Jumu mfalisayu na jongi jojujopa bandu kodi. Mfalisayu, jaloba mmoju jaki koni jakapwaga, ‘Nugusengu wa Sapanga, ndaba nepani nga ngati bandu bangi baakula kupeta kipemu na asoli na baatenda ugoni na wala nepani nga ngati jojujopa kode ajojo. Nepani mbunga kula masoba mabeli kila juma, mbia lipungu la komi mhindu yoti yembata.’ Lakini jojujopa kodi jola jajemiki sukutali wala ngasejalingali mihu gaki kunani kwaka Sapanga, ila jililapula pamoju ku usungu, nukupwaga, ‘Sapanga, nagumonee ikia, nepani mii na mahakau!’ Yesu japwagi, jojujopa kodi ajo, jabuja ku nyumba koni jujetakiwi na Sapanga kupeta Mfalisayu jola. Ndaba mundu jokapi jojulibeka kuba nkolongu bantenda kunhulu na jokapi jojulibeka kuba nsoku biitenda kunkwea."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Lilenganu la atumisi atatu
"Ahelahe Ukolongu ukunani kwaka Sapanga gulengana na mundu jojupiti kutali, nakakema atumisi baki nakapeke hindu yaki ajemalya. Ampekia kila jumu kulengana nu uwesu waki, jumu mipuku nhwanu wa mangengalema gu lupija, najongi mipuku mibeli na jongi mpuku gumu, namweni jajenda kutali. Joampekia mipuku nhwanu jola jahengila lihengu mangengalema ju lupija lola najapata mipuku jengi nhwanu ja mangengalema ju lupija. Joampekiya mipuku mibeli ja mangengalema ju lupija jola najombi jahengila lihengu nukupata mipuku jengi mibeli ja mangengalema ju lupija. Lakini joampekia mpuku ulupija gumu jola, jajenda kuemba libomba pai nukuhiya mpuku ulupija lwaka bambu waki."
"Egapeta masoba gingi bambu jola jatenda kukelabuka, jatumbuliya kubalanga lupija pamu nabu. Ntumisi jojajopiki mipuku jamangalema ju lupija nhwanu jahika nukuleta mipuku jengi unhwano. Japwaaga, ‘Bambu wambeki mipuku nhwanu ju lupija mbatiki mipuku jengi nhwanu.’ Bambu waki apwagila, ‘Gutei sapi ngamaa, guntumisi wa amboni na woguhobaleka, guhobaliki kwa hindu hisoku, nagupekiya kujemale mali gingi ngani. Hika gutoguliya pamu na bambu waku.’ Ntumisi jwana mipuku mibeli ju lupija jahika nukupwaga, ‘Bambu gwambeki mipuku ju lupija mibeli. Nane mbatiki mipuku jengi mibeli ju lupija.’ Bambu waki apwagila, ‘Gutei sapi ngamaa, guntumisi wa amboni na weguhobaleka, guhobaliki kwa hindu hisoku nane nagupekia gujemaliya mali gingi ngani. Hika gutoguliya pamu na bambu wako.’ Ndienu jahika ntumisi jojajopa mpuku gumu gu lupija jahika nukupwaga, ‘Bambu nugumanyi weapa wa mundu mbaja, guhusa panga kupanda nu kukusanya panga kukweta imbejo. Najogopa, najenda kuhiya mpuku ulupija lwaku pai jilibomba nukuyelale. Jukua henu mpuku ulupija lwaku.’ Bambu waki ampwagila, ‘Weapa guntumisi uliya nu umpipu! Gumanyi nepani nihusa panga kupanda, kabee ngusanya panga kukweta namweti. Henu wakabeka mpuku u lupija lwaku kwa bandu baabeka lupija ili panakakelubuka nakajukua lupija lwangu na longi lolujonzukiki. Ndienu munnzopa mipuku ju lupija lwe holu mukumpekia jwana mipuku ju lupija komi jela. Ndaba jojubi na sindu buntenda kunzonzukela. Lakini jwanga na sindu hata sela sejubinaku nasombi biitenda kunzopa. Ntumisi wehoju jwangakujonzuke lupija! Mundekala kunza kulwii! Hoku kwiibiya ni kilelu nu kupola minu.’ "
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Mundu jana mali gingi na Lazalo
"Jwabii mundu jumu jwana mali gingi, jojabii juwata ingobu ya bei ngolongu ngamaa, kila lisoba jukubika jutumi hindu yaki lyaa kuhenga tipati. Nu pundyangu nkolongu, akubika ambeka mundu jumu nhagu jobunkema Lazalu jojabi ni ilonda nhyega joka. Lazalo jatokulya kula posu jejihabwiki pai kuhuma pamesa. Hata hibwa yabiya ihika nuku lamba hilonda yaki. Henu nhagu we jola jatenda kuwa, nabombi atumi bu kunani kwaka Sapanga bunzukua mbaka pambipi jaka Ibulahimu. Na mundu jwana mali gingi jola najombi jatenda kuwa na batenda kuntaga. Henu koatama bandu ba akuwa kola, mundu jwana mali gingi jola jukubika jung’alika ngamaa, jalinga kunani, ambona Ibulahimu su kutali pamu na Lazalu jojatemi pambipi jaka Ibulahimu. Henu ankema kwa sauti ngolongu, ‘Atati a Ibulahimu! Gumonila hikia! Guntuma Lazalu jubeka lukonzi lwaki mmasi, jutulisa lulimi lwango, ndaba ne ng’alika ngamaa na mmwotu gongo!’ Lakini Ibulahimu anzibua, ‘Kombuka mwanango, pawabii punndema wajopiki hindu yoti ya sapi, na Lazalo jajopiki giliya. Lakini henu Lazalu jubii pamba jutenda kutogule weapa gutenda kung’alika. Hata hela, kati jitu twepani na weapa libi libomba likolongu, ili mundu jojupala kuhomba kuhuma hoku kuhika kwitu jwiiwesa, na kabee nga mundu jojuwesa kuhomba kuhuma kwinu kuhika kwito.’ Mundu jwana mali gingi we jola japwaga, ‘Nala nunndoba mwaatati mwaa Ibulahimu, guntuma Lazalo jujenda ku nyumba ja atati bango, ndaba mi naakaalongu bangu nhwano. Nndeka jujenda jakaakanakiya biitenda ngati enatenda nepani ili bihika pamba nu kung’alika ngati hening’alika nepane.’ Ibulahimu ampwagila, ‘Alongu baku abii na Musa na alota baka Sapanga, waaleka baajoanakiya bombe.’ Lakini mundu jwana mali gingi jola japwaaga, ‘Ngahela atati bangu a Ibulahimu! Ana mundu juyokiki kuhuma kwa bandu bawii nakaajende, bagalekakiya mahakau gabu.’ Ibulahimu ampwaga, ‘Ngasebaajowani Maandiku gaka Musa na Maandiku gaka alota baka Sapanga, ngabiiwesi kujoane hata najuyokiki mundu kuhuma kwa bandu baawii.’ "
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Lilenganu la manyai
Yesu jaapwagila bandu lilenganu lengi, "Ubambu ukolongu ukumaundi gulengana na mundu jojupandiki imbeju ya sapi mulitui laki. Lakini bandu ana agoni, mbaja waki juhika nukupanda manyai pikilanda ji inganu, nu kuboka. Ndienu inganu paimela nukutumbuli kupapa, manyai nagombi gabonikana mwi inganu. Atumi baka mwini litui bunzendila, nukundaluki, ‘Bambu, si wapandiki imbeju ya sapi mulitui lako? Manyai aga gahumiki kwako?’ Jombi jajibua, ‘Mbaja wangu ndi jojuhenga hela.’ Ndienu atumi baki bundalukiya, ‘Boo, gupala le tujenda twakatupulaje?’ Najombi jaapwagila, ‘Ngaela, mwitupula ndaba emwiitupula manyai nhwesa kutupu ni inganu kabee. Muileka ikola pamu mbaka masoba gukuhusa egihika. Masoba ge haga naapwagila baahusa ntupula hoti manyai nukugakoonga malundumalundu nu kugajosa mwotu, lakini inganu baikusanya nukuibeka mwikikoku sangu.’ "
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Lilenganu laka aka kamwali kome
"Masoba ge haga, Ukolongu ukunani kwaka Sapanga gulengana na aka kamwali komi babajukua taa yabu, nukujenda kunzopa bambu ndoa. Aka mbomba nhwanu kati jabu babi ang’ang’a na aka kamwali nhwanu bangi babii bana malangu. Aka kamwali ang’ang’a bala bajukua taa yabu, lakini ngasebatogwi mahuta. Lakini aka kamwali bana malangu bala bajukua lisupa lelibii na mahuta pamu na taa yabu. Bambu ndoa jwaseliwi kuhika, henu aka kamwali bala boka batenda kupotoka nulugonu, nukugone.
"Pamaiku kwabiya na keleli, ‘Nzumukaniya, bambu ndoa jutenda kuhika!’ Mpitaniya kunza mukunzopaje. Aka kamwali bala bajumukaniya, bapambakiya taa yabo. Aka kamwali ang’ang’a bala baapwagila aka kamwali bana malangu bala, ‘Mtuponguliya mahuta ginu kidogo ndaba taa hitu itenda kususuka.’ Lakini aka kamwali bana malangu bala bapwaga, ‘Ngagututosi twabeti na mwanganya! Nambanga nzenda kwa bandu baalombesa mahuta mwakalombaje!’ Ndienu aka kamwali ang’ang’a bala pabajenda kulomba mahuta, bambu ndoa jatenda kuhika, aka kamwali bababi ajiandii bala, bajingala pamu najombi mu nyumba ja tipati ga ndoa, nu nndyangu batenda kuupunga.
"Monikatae aka kamwali ang’ang’a bala batenda kuhika, bakema, ‘Bambo, bambo, tuoguliya nndyango!’ Lakini jombi jajibua, ‘Numpwagi sakaka, ngasenummanyi mwanganya.’ "
Ndipala Yesu jwaapwagila, "Ntama mihu heno, ndaba ngasemmanyi lisoba wala lisaa Mwana waka Mundu pajihika."
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.