As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Yesu yari wur bar na womti, na misali tǝ wule. <<Mǝn kǝn gon ra ri gip kǝn gǝs kǝ ngani badǝre. 4 Tǝ gip ngani badǝri ituwi, ar ni badǝri jen ro den tǝpe kan yatl ba ɗir ɗamika. 5 Badǝri jen ba ro den atl kan ra den sǝla, kan ba yatl bǝle-bǝle domici atl ra lasi hoyi da’a. 6 Ama nan pǝt mato, ar ni badǝri kerka kan ba konka, domici wi ra na tlǝrti hoyi da’a. 7 Kan badǝri jen ba ro gip lundume, nan wu naro kan lundumi ba tla wurka. 8 Eso, ar ni badǝri jen ro den ho bar atli, kan ba yetli ar ba bi ge, geyi jeno hauya nantam, jeno hauya myakan jen eso hauya nǝm na kutl. 9 Muntu kan na kǝm kumiwo, naa tǝ kumi!>>

Ba mǝn Samariya mǝn shini guna’i

25 Gasi gono, bar mǝn kulci mbarǝm shirǝm tu kan Yam bi Musa gwa, tǝ tlyam dlor tǝ kum kǝ bi kǝ Yesu tǝ wul ti’e, <<BaMǝn kulci, ununu aa pi kan a zam rai kan ba pa da gwawe?>> 26 Ar ni Yesu wul ti’e, <<Unun shirǝm kǝ Yam yari, im nu kǝ momi?>> 27 Mbarǝmi wul ti’e, <<Kǝ ndu Babom Yam gi na mbatl gi kup, na damtǝn gi, na ndǝrtǝn gi kan kǝ ndu berǝm dǝmi gi kanda tu kǝ ndu gam gi gwa.>> 28 Arni Yesu wul ti’e, <<To ar hoyi, kima pi untu ki mǝsh da’a.>> 29 Kan tǝ ndu’e tǝ ho gam gǝso, kan tǝ pa tambe Yesu tǝ wul ti’e, <<Kano woni’e berǝm dǝmi gǝni?>>

30 Ar’ni Yesu wul ti’e, <<Pi bakos goni tǝ ɗǝl sur Urushalima tǝ su Yeriko, kan tǝ mo na mur mǝn dlǝri den tǝpe, kan wu ɓo ti wu nǝm bar gǝska kup kan wu lati atl wu za ti bi dǝ mǝshtǝni. 31 Gip untuwo kan mǝn keri bar ju kan ɗiri Yam gwa tǝ kop ɗir den tǝpi, tǝ ɗir shin ti ɓom atli, tǝ kop markǝmi tǝ ndara. 32 Untu ni’es, mǝn mbap gip Bom kǝ Yam ɗiri tǝ shin ti ɓom atlo, arni tǝ kop markǝmi, tǝ ndara.

33 Den kariwo arni ba mǝn Samariya gon ɗir lastu mbarǝmi ra gwa, tǝ shin tiwo ar ni guna ci ti den ti. * 34 Kan tǝ ri kar ti tǝ shoti mal inabi na mir den usu gǝsi, tǝ ɓali tika, tǝ pǝn ti tǝ ne ti den bar kǝm gǝsi, kan tǝ ri ti bom shukutǝn goni tǝ ne ger den ti. * 35 Bar tlowo kan tǝ yem wurpi dinari rop, kan ti bi bakos mǝn lasi tǝ wul ti’e, <Da’i nem ger den mbarǝm tu, amin a pal ɗiro, argon tu kǝ jili den kar kǝ muntuwo a ɓatl ki.>>> * 36 Kan Yesu ba tambe ba mǝn momi shirǝm kǝ Yami, tǝ wul ti’e, <<Kǝkǝno gip mbarǝm myakan juwo, kǝ kum wule woni’e berǝm dǝmi kǝ muntu tu kan mur mǝn dlǝri den tǝp ju ɓo ti gwa wu?>> 37 Arni kan ba mǝn momi shirǝm kǝ Yami ba wul ti’e, <<Muntu kan shin guna gǝs gwa.>> Arni Yesu wul ti’e, <<Kima ri pi untu.>>

4 <<Dǝ wule gon ra na tǝm hauya nantam kan nǝm gip wur ba jilka. Ti za hauya wupse na kutl cet ghwanǝm ju rǝn bi lǝpka tǝ nǝm ngeni muntu kan jilka se tin tǝ zam ti kan diya? 5 Tin tǝ zam ti ngapo, ti pǝn ti den bibyala na ghol mbatli. 6 Na ɗirtǝn gǝs bomo ti la bi ga berǝm, na berǝm dǝmi gǝs tǝ wul wur’e, <Tayem ni ghol mbatli, tǝm gǝn kan jil kawo a zam tǝ wi.> 7 Ne ɓa yari ine, untuni es ba pi ghol mbatl na nari to yamka, den mǝn warwat pitǝn nǝm kan ci atl gam tǝ pal kar Yam gwa, ar man kǝ mbarǝm hauya wupse na kutl cet ghwanǝm mǝn ho pitǝn ju kan ra na argon kǝ ci atl gam dǝ pal kar Yam da gwa.

Bǝba mǝn zo mbatli

11 Tǝ pa wul ra’e, <<Pi bakos gon mǝn mir moni rop. 12 Nye mǝn gǝpiyi wul bas’e, <Bǝba, bim argon tu ndari dǝ bin gip bar kǝ am gi nan ba bim kini kǝ mǝshka gwa.> Ti ngapo tǝ tatli wur kup argon tu tǝ ra nari gwa. 13 Ar murka gho da’a, kan nye mǝn gǝpiyi ba dom kup bar ju tǝ zam gwa, tǝ ndara atl gon na dlyami tǝ jili bar gǝska kup den kumi dǝɗǝm katl. 14 Nan tǝ jili bar kǝ am gǝska kupo, kan guzum ba nda gip atli na nari, tin tu tǝ sa wi am koni. 15 Kan tǝ pal nye mǝn tle oro kǝ mbarǝm gon gip atli, muntu kan ne ti mǝn le alade gǝs gwa. 16 Tǝ ndu ma dǝ bi ti fingal kǝ alade ju ti ma tǝ ci, ko nǝm murgon ra kan bi ti argon gwa da’a.

17 <<Kan tǝ tla bǝram kǝ dli gǝs tǝ wule, <Mir mǝn tle oro kǝ ban mǝneni na fingal har wu ne gemi, amin kǝn ɗe ari kǝ mǝshtǝn wi na guzum wop! 18 Naa nǝm tǝp a pal rǝn bom dǝ ban ka a wul ti’e, <Bǝba, a pi wani pitǝn cina dǝ Yam na cina da’i wi. 19 Kǝkǝno a’i ndari dǝ wulǝm’e nya gi da’a, se de dǝ palin nǝm na mir mǝn tle oro da’i.>

20 Se tǝ tlyam tǝ nǝm tǝp dǝ base. Ama tun tǝ’i na dlyami, arni basi shin ti kan guna ba citi den ti, tǝ kǝtǝr tǝ mbor ti, tǝ la’i ti am ɗir yar tǝ pi ti sumba. * 21 Nyayi ba wul ti’e, <Bǝba, a pi warwat pitǝn wi cina dǝ Yam na cina da’i . Kǝkǝno a’i ndari dǝ wulǝm’e nya gi da’a.’ 22 Ama basi wul zher gǝs’e, <Pǝnni zo lulur na zhotǝne, kǝ la’ini nya gǝni. Kemi tǝni zobi te amka, kǝ kemi tǝni kaptǝlan te asǝmka. 23 Nǝm ni basi tla kǝ mboshni. Na mǝ pini biki mǝ ci mǝ tla ni. 24 Nya gǝn kǝno ya mǝshnǝka hari artu ya pal wi, ya jilka artu zamti wi.> Kan wu nǝm ci na tle.

25 <<Bar ju kup piwo, mǝn bari kǝ nya tu rǝn gip kǝnka. Nan tǝ mbira ɗir kar bomo, se tǝ kum gangan na dlarni ba tli. 26 Kan tǝ la bi zher kǝ bas gon tǝ tambe ti tǝ wule, <Unun ba ratlu?> 27 Tǝ wul ti’e, <Mǝn gǝpi gi ni pali, arni be mbosh basi tla den’e nya gǝs pal bom lau.> 28 Argon tu ci lo nye mǝn bariyi, arni tǝ nge tetǝn gip bomka. Kan bas ba ɗǝl ter kari tǝ pi ti shirǝm, tǝ lir ti. 29 Ama tǝ nǝmi basi tǝ wule, <Ɓa shini! Sheti ghon na womti a ne’i den pi mbapi, a taɓe nge shirǝm gi da’a. Kup na untu kǝ taɓen bi nye mar nan mi ci mǝ tla na mir berǝm gǝn gwa da’a. 30 Ama nya gi kǝn kan yem bar kǝ am gi ri lika den mǝtli mǝn dǝmi kǝ gam gǝzǝn pal bomo, arni kǝ mboshi ti basi tla!> 31 Bas ba wule, <Nya gǝni, kiwo ki nǝra dlakǝt namǝni, kup bar ju ami ra nariwo geni. 32 Ama ar ndari mǝ pi biki mǝ pi ghol mbatli, den’e mǝn gipi gi mǝshka kan tǝ pal lasi, ya jilka kan ba zam ti.>> >

Shirǝm den tat mǝn wurpi

45 <<Eso, mulki kǝ Yamo wule ba mǝn bar pǝtni ar ra, mǝn ngeni zo tat ju ba wurka gwa. 46 Nan tǝ zam zo tat mǝn wurpi hoyiwo, se tǝ ri wur argon tu kup tǝra nari ka gwa kan tǝ wur tati.>>

Ba Parise na mǝn nǝmi wurpi Bom kǝ Yam

9 Yesu ba pa yari wur misali, mǝn ju kan ba pali gam gǝzǝn mǝn la’i Yam mbatlni, har wu mbur jenka gwa, 10 <<Mbarǝm jen rop te gip Bom kǝ Yam zam wu shirǝm na Yami, mǝn nǝm ba Parise, gon ngapo mǝn nǝmi wurpi bom ni. 11 Ba Parise tu tlyam kan tǝ shirǝm na Yam den gam gǝsi, tǝ wule, <Yami, a goode’i nan ami wule nami mbarǝm da’a, wule mǝn nǝmi bar mbarǝmka, mǝn wani pitǝne, ko mǝn kopi mǝtli, ko wule mǝn nǝmi wurpi bom tu. 12 A pi guzum mal bisi rop gip muri nyingi kup, kan a bi nǝm gip kutl kǝ argon tu kup a zam gwa.>

13 Ama mǝn nǝmi wurpi bom tu dlǝr teka jen. Tǝ mbu la’i gam to yamka dama, ama tǝ ɓo am den ngetl tǝ wule, <Yami, ami mǝn wani pitǝnni, shin guna gǝn ngapi.> 14 A yari in den’e, mbarǝm tu ri bomo Yam pǝni ti warwat pitǝn gǝs ka, ar man mǝn nǝm tu nan zam da gwa. Muntu kup ɗǝɗa gam gǝso ba pali ti argoni da’a, muntu ngap pali gam gǝs argonni dawo ba ɗǝɗa ti.>>

Shirǝm den talanti

14 Eso mulki kǝ to yamka baa nǝra wule mbarǝm tu kan bari kǝ ɓomi asǝm gwa, kan tǝ la bi ga zher gǝs tǝ ne wur den gam bar gǝsi. 15 Tǝ bi nǝm talanti nantam, gon ngapo talanti rop, kan nǝmiwo, talanti nǝm. Tǝ bi ni ko gonge den bi argon tu ti mani pi gwa. Kan tǝ nǝm tǝp tǝ ndara. 16 Muntu kan bi ti talanti nantamiwo, ar ni tǝ ri ci bar pǝte kan tǝ zam talanti nantam ra deni. 17 Untu es muntu nǝm talanti ropi, tǝ ri ci bar pǝte, kan tǝ zam talanti rop ra deni. 18 Ama muntu kan nǝm talanti nǝmiwo, ar ni tǝ ri bor shu gip atli kan tǝ ghundǝr wurpi kǝ babom gǝsika.

19 Den kaar kǝ tlyari wokociwo, ar ni babom kǝ zherju pal kǝ dǝ tǝ mom argon tu wu pi na wurpiyi gwa. 20 Mbarǝm tu kan nǝm talanti nantamo, ar ni tǝ ter na talanti jen nantam esi, tǝ wule, <Babomi, kǝ bim talanti nantam, ar tu a zam nantam rawi es deni.>

21 Ar ni babom gǝs wul ti’e, <Kǝ pi hoyi, zher mǝn ho pitǝne, mǝn aminci! Kǝ pi aminci den heli bar kan bi’i gwa. Aa ne’i den gam mbap na womti. Ɗir kǝ pi ghol mbatl na babom gi.>

22 Mbarǝm tu bi ti talanti ropiyi ɗir pa’e, tǝ wule, <Babomi, kǝ bim talanti rop, ar tu a zam talanti gucupi rop rawi deni.>

23 Ar ni babomi nǝmi ti, tǝ wule, <Kǝ pi hoyi, zher mǝn ho pitǝne, mǝn aminci! Kǝ pi aminci den wurpi njem kan bi’i gwa. Aa ne’i den gam mbap na womti. Ɗir kǝ pi ghol mbatl na babom gi.>

24 Ama nan mbarǝm tu kan nǝm talanti nǝmi ɗiro, ar ni tǝ wule, <Babomi, a mom kǝ ban naari, kǝ rǝsh las tu kǝ ngani da gwa, ki mǝn ndu’i ci nguɓuk ni. 25 Ar ni kem bǝrti ci mi, kan a ri bor shu gip atl a ghundǝr talanti gika. Shini nǝm bar gi!>

26 Babomi nǝmi ti tǝ wule, <Ki zher mǝn ɗasi tu’e, mǝn la’are! Kǝ mom’e, a rǝsh ni las tu kan a ngani da’a, ami mǝn ndu’i ci nguɓuk ni.

27 Unun kem kǝ ri nem wurpi gǝn gip bom ba ne wurpi, ami ni a palo, a zam wurpiyi na mbǝli ra dene dawu? 28 Ra untuwo, nǝm ni talanti nǝm tuka kar ti, kǝ bi ni muntu kan ra na talanti kutl ju gwa. 29 Domici muntu kan ra na baro, baa mbǝli ti ra kan tǝ zam ar nari. Muntu kan ra nari da ngapo, nye njem tu kan tǝra nari ma baa nǝmka. 30 La ni wop zher tu te gip dun laska. Lasi ni baa kul na ngasi kur bi.>

Shirǝm den mǝn bar kǝ am na muntu kan am ri ti kar da gwa

19 Yesu wule, <<Pi mǝn bar kǝ am gon muntu ba la lulur mǝn wurpi gwa, tǝ ci ho fingal se na gǝni. 20 Bǝdlabǝn da ti ngapo ba kur ne mǝn liri bar goni, sun gǝs’e Li’azaru, muntu dli gǝs kup usuni gwa. 21 Tǝ ndu’e tǝ kur ci mir roɓǝs fingal ju ba ro sur am dǝ mǝn bar kǝ ami gwa. Yer ma wu kur ɗir lǝpti usu gǝsi.

22 <<Gip untuwo, arni mǝn liri bari mǝshka, kan mǝn kartǝn kǝ Yam ba te ti kar Ibǝrahim. Mǝn bar kǝ ami ngapo, nan ti mǝsho kan ba kap ti ka. 23 Ti te gip utu kawo, tǝ den ngasi kur bi, kan ti la ger yamo arni tǝ shin Ibǝrahim na dlyami na Li’azaru kar ti. 24 Kan tǝ laa bi tǝ wule, <Bǝba Ibǝrahim, kum guna gǝn kǝ kar Li’azaru tǝ kem nye gam yasa gǝs gip mal tǝ la’in den lǝka gǝn a kum iɗatǝni. Gip utu kǝno ami den kumi dli.> 25 Ama Ibǝrahim wul ti’e, <Nya gǝni, tune, nan kira gip duniyawo, ki na ho bar na womti, Li’azaru ngapo tǝra na argon da’a. Kǝkǝn eso, tǝ den kumi tǝmi ɗe, ki ngapo kǝ den kumi dli. 26 Untu dama, Yam la bar shu gip dlom dami, den’e munju ba ndu tertǝn kar kǝno, wi mani da’a. Kǝn ma ki mani jikati ter da’a.>

27 Arni mǝn bar kǝ am tu wule, <A lir ki Bǝba, kar ti su bom dǝ mǝn gǝri gǝn ka. 28 Ami ra na mir byar nantam, tǝ dǝli wur kǝm ba wu ɗir kǝ ba las dun mbatl kǝn da’a.> 29 Arni Ibǝrahim wul ti’e, <Wi ra na Musa na mǝn yar shirǝm kǝ Yami, wu kum shirǝm gǝzǝni.> 30 Mǝn bar kǝ ami wule, <O’o, Bǝba Ibǝrahim, in mǝshi mbarǝm ni tli tǝ ri yari wuro, wi ci atl gam wu pal kar Yami.> 31 Kano Ibǝrahim ba wul ti’e, <In wu kum yari kǝ Musa na mǝn shirǝm na Yam dawo, ko gon tlyam gip gam-bǝci ma wi kum ti da’a.>> >

Jir gip alkama

24 Ar ni Yesu pa yari wur shirǝm es’e, <<Mulki kǝ Yam nǝra wule mbarǝm tu kan ngani ho badǝr gip kǝn gǝs gwa. 25 Nan mbarǝm kup den umuro, ar ni mǝn nge gǝs ri ngani badǝr jir gip kǝn alkamayi, kan tǝ ndara won gǝsi. 26 Nan alkamayi nar den ɗǝli gamo, ar ni jiri ma tli tori. 27 Ar ni ga zher kǝ Babomi ri wul ti’e <Babomi, ho badǝr ni mǝ ngani gip kǝn gi da’aya? Im ni jir pa yetl gipi we?> 28 Ar ni Babomi bali wur’e <Mǝn nge gǝn ni pi untu.> Ar ni ga zher gǝsi wul ti’e, <Kǝ ndu mǝ ri tus jiri kaya?> 29 Ama Babomi wul wur’e, <O’o,> den tusi jiri kawo, ki tuska na alkamayi. 30 Za ni wu nar tare ar ri gas rǝshi. Wokoci tani a yari mǝn rǝshi kǝni’e wu pare tloyi jiri wu ɓalka ɗap-ɗap kǝ dǝ keri ka, kan alkamayi ngapo dǝ ri ɓindika.>>

Shirǝm den mir mǝtli kutl

1 <<Wokoci tawo, mulki kǝ to yamka baa nǝra wule mir mǝtli kutl kan yem pǝtǝla gǝzǝn ba ri kǝ mbori ba mǝn gudlumi gwa. 2 Nantam gip wuro, kǝdlǝm ni, nantam ngapo mǝn bopya ni. 3 Nantami kan kǝdlǝmno wu pǝn pǝtǝla gǝzǝni, ama wu pǝn mir es kǝ mbǝli ra den kǝ gip pǝtǝla gǝzǝni da’a. 4 Ama nantam mǝn bopya juwo, kan wu pǝn pǝtǝla gǝzǝni na mir es kǝ mbǝli ra gip mbun leti. 5 Ama nan ba mǝn gudlumiyi cwat bǝle dawo, ar ni kup gǝzǝn umur ghun wur kan wu nde umurka. 6 Gip dlom gaso, ar ni wu kum latǝn bi den’e, <Ba mǝn gudlumiyi mbirawi! Ɗir mbor tǝni!>

7 Ar ni kup mir mǝtli kutli tlyam wu nǝm kǝrkǝm pǝtǝla gǝzǝni. 8 Kan kǝdlǝmi ba wul mir mǝn bopyayi’e, <Mbǝli mi ni mir gin ngapi, domici pǝtǝla gǝmi den mǝshtǝnkawi.>

9 Ar ni mir mǝn bopyayi nǝmi wur wu wule, <O’o, ar baa kǝm mi nan kǝn da’a. Rǝni gip bǝn las tu ba wur mir kagwa, kǝ wur ni.>

10 Ama nan wu ra den tǝp ritǝn kǝ wuri miriwo, ar ni ba mǝn gudlumiyi cwati. Mir mǝtli ju kan ra gǝɗǝnwo, ar ni wu te kǝ ba nyel gudlumiyi nan ti, kan ba le bǝdlabǝn ka. 11 Den kariwo, ar ni nami mir mǝtliyi pal ɗir wu wule, <Babomi! Babomi! Ɓuli mi bǝdlabǝni!>

12 Ama tǝ nǝmi wur tǝ wule, <Na ho bi ni a yari in’e, a mom kǝn da’a.>

13 Ra’untuwo, dǝm ni gǝɗǝn, domici kǝ mom pǝti ko wokociyi da’a.