As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Na ɔfale mvandoho hane edwirɛ pee hyirele bɛ kyɛ: "Kuaniɛ bie hɔle kyɛ ɔkwaagua * ɛmo; 4 Ogua ne, ebie guale atee noa, na nnomaa susole. 5 Ebie koso guale nyɔboɛ so, né nnɛterɛ pee nne berɛ. Yeti ofifili, nakoso ɔnate kyɛ nnɛterɛ pee nne berɛ nati, 6 eyia fitele ne, ɔyerale ye, na ɔnate kyɛ olle ndii nati, owuli. 7 Ebie guale mmowie nu, na mmowie ne nyi miane ye. 8 Nakoso, ebie guale aseɛ pa so na osuli mmaa, ebie sule 100, ebie sule 60, yeɛ ebie sule 30. 9 Bɔ ole asoɛ bɔ ɔkɔfa kotie ne, ma otie."

25 Afei nea, ebie bɔ ɔse mmeraa nanu paa dwɔso gyinane kyɛ ɔbaasɔ ye nea, na ɔhane kyɛ: "Kyerɛkyerɛniɛ, nzu yeɛ meyɛ a, ngonya daa ngoa ɔ?" 26 Yesu bisale ye kyɛ: "Nzu yeɛ bahworɔ ye wɔ mmeraa nanu ɔ? Ɛkenga a, yenwa nzɛ?" 27 Yeɛ ɔyele ye noa kyɛ: " ‘Odikyɛ ɛfa w’ahone mukoraati, wɔ kra mukoraati, w’anwoserɛ mukoraati, ne w’adwene mukoraati dɔ Awurade wɔ Nyameɛ’ na ‘odikyɛ ɛdɔ wɔ mmango te kyɛ wɔ nwo.’ " 28 Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Apɛ; yɛ ɛhe na ekonya ngoa."

29 Nakoso ne ɔpena kyɛ obu ye nwo bem, yeti obisale Yesu kyɛ: "Nwa yeɛ ɔte me mmango ɔ?" 30 Yesu mane ye mmuayɛ kyɛ: "Né biaa bie fi Yerusalem ɔtro kɔ Yeriko, na ɔɔtɔle awiefoɛ nu maa bɛyele ye ndadeɛ mukoraati bɛbole ye bɛyakyile ye berɛ bɛhɔle, bɔ né wawu wayie. 31 Na bɔ ɔwale yeɛ ole kyɛ, né sɔfo bie nate sɔ atee naso, onwuni ye ne, ɔfale nekaa bie hɔle. 32 Lewiniɛ bie koso fale berɛ, onwuni ye ne, ɔfale nekaa bie hɔle. 33 Nakoso Samarianiɛ bie bɔ otu atee fitele biaa naso, ye nye bɔle ye so ne, ɔyɛle ye anwunvo. 34 Yeti ɔhɔle ye nwo berɛ, na ɔfale ngoo ne nzãa guale ye kena nanu, yeɛ ɔkyekyele so ɔ. Oyiele ne, ɔfale ye tole ye bɔbɔ ye kaka so fale ye hɔle ɛwɔfoɛ sua bie nu ɔɔneane ye. 35 Aleɛ hene ne, ɔyele dɛnare nyɔ mane sona bɔ ɔnea ɛwɔfoɛ sua naso ne, yeɛ ɔha hyirele ye kyɛ: ‘Nea ye, na kerɛ biala bɔ ye si ne ɛkɔbɔ ne, meba a, ngotua ngɔma wɔ.’ 36 Sɔ mmenia nza he, ɛnea a nwa yeɛ ohyirele kyɛ ɔte biaa bɔ awiefoɛ bole ye ne mmango ɔ?" 37 Ɔhane kyɛ: "Bɔ onwuni ye anwunvo ne." Yeɛ Yesu ha hyirele ye kyɛ: "Wɔ koso kɔ, na kɔyɛ sɔ ala."

4 "Ɛmɔ nu nwa yeɛ ole mmoan 100, na bɛ nu kõ mini a, ɔngɔyakyi 99 ne berɛ ngɔhɔ ngɔpena kõ ne tonn ngodwu kyɛ okonwu ye ɔ? 5 Na sɛ onwu ye a, anigye ti, ɔfa ye to ye kɔme anwo, 6 na ɔba awuro a, ɔfrɛ ye nnamvo ne ye mmango mɔ ka kyire bɛ kyɛ, ‘Ɛmɔma yɛgye yɛ nye, ofikyɛ manwu me boan bɔ ominini ne.’ 7 Sɔ ala yeɛ meka mekyire ɛmɔ kyɛ, sɛ ɔbɔnefoɛ kõ sakra a, anigye bɔ ɔba anwuro ne, ɔtra teneneefoɛ 99 bɔ benhia adwene-sakra ne deɛ ne.

11 Yesu toale so kyɛ: "Né biaa bie le mmaa mmrienzua nyɔ. 12 Ná kamba ne ha hyirele ye baba kyɛ, ‘Daa, kyɛ agyapadeɛ nanu na fa me deɛ ma me.’ Yeti, ɔhyɛle agyapadeɛ nanu mane bɛ. 13 Ngyẽa kaa bie si ne, ɔwa kamba ne boɔboale ye nningyein mukoraati noa, na ɔfale ye ti bɔle nu hɔle maen bie so wɔ dede. Ná ɔɔbɔle bra–bɔne sɛkyele ye agyapadeɛ namu. 14 Ye sikaa namukoraati yiele ne, ɛhɔen kandinga bie sili maen nanu, ná ohiane ye pa–pa. 15 Yeti ɔfale ye nwo bɔle kuromani bie wɔ maen nanu, na ɔfale ye hɔle ye aseɛ so kyɛ ɔɔnea ye mbrako. 16 Né ɛhɔen kora ku ye alaa maa onyane ye a, ahaa okoli aleɛ bɔ mbrako ne di ne bie, nakoso ebiala amma ye hwee. 17 Ye nye wale ye nwo so ne, ɔhane kyɛ, ‘Me baba ngoaa nanu beni, yeɛ aleɛ bulli ye so ɔ? Nakoso nea, ɛhɔen yeɛ oku me wa ne! 18 Ngosa ngɔhɔ me baba berɛ, na maha mahyire ye kyɛ, "Daa, mayɛ bɔne matia Nyameɛ ne wɔ. 19 Yeti, menvata kyɛ ɛfa me yɛ ɛwa, mesrɛ wɔ, wɔ de ma nyɛ wɔ ngoaa nanu kõ."’

20 "Na odwɔso hɔle ye baba dɔ. Ɔwɔ dedeede bɔ ye baba nye bɔle ye so ne, ɔyɛle ye anwunvo, yeti otuli mirika yiale ye, na ɔyɛle ye atuu fele ye noa nwo. 21 Yeɛ akwalaa ne ha hyirele ye baba kyɛ, ‘Daa, mayɛ bɔne matia Nyameɛ ne wɔ; yeti menvata kyɛ ɛka kyɛ nde ɛwa.’ 22 Nakoso baba ne ha hyirele ye ngoaa nemɔ kyɛ: ‘Ɛmɔha ɛmɔ nwo bɛɛfa atadeɛ bɔ ɔyɛ nyemene paa bɛwura ye, na ɛmɔfa kaa bɛgua ye sa, na ɛmɔwura ye mmaboa. 23 Afei ɛmɔye nandwie ba bɔ ɔte piri paa bɛhu ye, na ɛmɔma yɛdidi na yɛgye yɛ nye. 24 Ofikyɛ mma ne wuli, na wasa wawa ngoa nu, ominini, na manwu ye.’ Yeti bɛhyɛle yebo bɛgyele bɛ nye.

25 "Né ɔwa brienzua panyi ne ahɔ fiɛso, na ɔnate atee so ɔba bɔ waha ka maa odwu awuro ne, ɔtele dwein ne abilie wɔ awuro berɛ. 26 Yeti ɔfrɛle ngoaa nanu kõ bisale ye bɔ ɔkɔ so ɔ. 27 Na akoaa ne ha hyirele ye kyɛ: ‘Eliema ne awa, yeti wɔ baba ahu nandwie awa kandinga, ofikyɛ ye sa aha ye, na ɔte apɔ.’ 28 Ɛhe maa ɔwa panyi ne fɛle yaa paa, ná wangɔ awuro berɛ. Yeti ye baba wale ye berɛ kyɛ ɔbaapa ye kyerɛ. 29 Nakoso ɔha hyirele ye baba kyɛ: ‘Daa, afoɛ pee yeɛ mafa masõ wɔ ɔ, na mmuli wɔ mmeraa so ɛlɛhomapɛ po. Nakoso ɛhora manne me abɔngye ba kõ po kyɛ ngu ye, na mene me nnamvo mɔ fa gye yɛ nye. 30 Nakoso ɛwa he bɔ wasɛkye w’agyapadeɛ wɔ tuutuufoɛ nwo ne wale ala pɛ, ahu nandwie ba kandinga ne ama ye.’ 31 Yeɛ baba ne hane kyɛ: ‘Mma, wɔ de daa mene wɔ wɔ wa, na bɔ nne ye biala te wɔ deɛ. 32 Nakoso odikyɛ yɛdi ahurusi na yɛmaa yɛ nye gye, ofikyɛ eliema ne wuli, na wasa wawa ngoa nu, ominini, na yanwu ye.’ "

45 "Afei Anwuro Ahennie ne te kyɛ dwadiniɛ bie bɔ otu atee kɔpena agudeɛ* pa. 46 Onwuni agudeɛ bie bɔ ɔsom bo paa ne, ɛberɛ ala ɔɔtɔnene bɔ ole ye mukoraati fa tɔle sɔ agudeɛ pa ne.

9 Na bɛ bɔ bedɛ bɛ nwo bɛdi kyɛ bɛte teneneefoɛ, na bɛbu afoforɛ animtia ne, ɔyɛle mvandoho bie hyirele bɛ kyɛ: 10 "Mmenia nyɔ bie hɔle asɔre awuro berɛ kyɛ bɛkwaabɔ mbaeɛ, né kõ te Farisiniɛ, yeɛ ne kõ dide toɔ. 11 Farisiniɛ ne gyinane berɛ bɔle mbaeɛ mane ye nwo kyɛ, ‘O Nyameɛ, meda wɔ ase kyɛ nnde nnipa-bɔneniɛ, asisie, na menzɛkye agyaa te kyɛ mmenia bɔ baha ne. Ná meda wɔ ase kyɛ nnde kyɛ biaa he bɔ odidɛ ɛtoɔ ne koso ɔ. 12 Dapɛn biala meyɛ akɔngyere pɛn nyɔ, na bɔ menya ye biala, metua ye nwo taet.’ 13 Nakoso sona bɔ odidɛ toɔ ne de, ɔtele ye nwo gyinane nekaa bie, wampagya ye ti so wannea anwuro po, mmom ɔfale ye sa bobɔle ye hue so hane kyɛ, ‘Nyameɛ, nwu me anwunvo, ofikyɛ nde nnipa-bɔneniɛ.’ 14 Meka mekyire ɛmɔ kyɛ, biaa he kɔ ye awuro ne, né ɔte teneneeniɛ tra Farisiniɛ ne. Ofikyɛ ebiala bɔ ɔma ye nwo so ne, bɛkɔbrɛ ye ase, na ebiala bɔ ɔbrɛ ye nwo ase ne, bɛkɔma ye so."

14 "Afei koso, anwuro ahennie ne te kyɛ biaa bie bɔ ɔbaatu atee, na ɔfrɛle ye ngoaa fale ye nningyein wurale bɛ sa. 15 Ɔmane kõ talɛnde* nnu, ɔmane foforɛ talɛnde nyɔ, yeɛ ɔmane kõ ne koso talɛnde kõ, kyɛbɔ bɛ nu biala anwoserɛ te ɔ. Na otule ye atee ne. 16 Ɛberɛ ala, bɔ onyane nnu ne hyɛle yebo fa yɛle adwuma, na onyane nnu bokale so. 17 Bɔ onya nyɔ ne koso nyane nyɔ bokale so. 18 Nakoso bɔ onyane kõ ne de, otutule ase, yeɛ ɔfale ye wura ne sikaa ne feale berɛ ɔ. 19 Afoɛ bie si ne, ngoaa nemɔ wura ne wale kyɛ ɔne bɛ baabu ngondaa. 20 Yeti, akoaa bɔ onyane talɛnde nnu ne ba ne, ɔfale nnu bokale so wale, na ɔhane kyɛ, ‘Me wura, talɛnde nnu yeɛ ɛfa mane me ɔ, nea, manya nnu maboka so.’ 21 Ye wura ne ha hyirele ye kyɛ: ‘Mo, akoaa pa bɔ odi nahorɛ! Ali nningyein kaa he anu nahorɛ. Ngɔfa pee ngowura wɔ sa. Nya wɔ wura anigye ne bie.’

22 "Na akoaa bɔ onyane nyɔ ne koso wale, na ɔhane kyɛ, ‘Me wura, talɛnde nyɔ yeɛ ɛfa mane me ɔ, manya nyɔ maboka so.’ 23 Ye wura ne ha hyirele ye kyɛ: ‘Mo, akoaa pa bɔ odi nahorɛ! Ali nningyein kaa he anu nahorɛ. Ngɔfa pee ngowura wɔ sa. Nya wɔ wura anigye ne bie.’

24 "Afei, akoaa bɔ onyane talɛnde kõ ne wale, na ɔhane kyɛ: ‘Me wura, mese kyɛ wɔ dwirɛ yɛ se; nekaa bɔ elluale hwee ne, ɛberɛ yeɛ ɛpɛ ɔ, ná nekaa bɔ ɛhulli hwee ne, ɛberɛ yeɛ ɛsesa ɔ. 25 Yeti né mesuro, na mvale wɔ sikaa ne ngɔnveale ase. Ye ɛhe, de wɔ nikye.’

26 "Yeɛ ye wura ne ha hyirele ye kyɛ: ‘Wɔ akoaa he, wɔ ti anu yɛ se, na ɛte foen! Nnaa ɛse kyɛ bɔ nnuale ne yeɛ mepɛ ɔ, na bɔ nnhuli ne yeɛ mesesa ɔ? 27 Nzuati yeɛ amva me sikaa ne ando bank, na meba a, mannya ye nwo nzihoɛ ɔ? 28 Ɛmɔle talɛnde kõ ne bɛfi ye sa nu, na ɛmɔfa bɛma bɔ ole talɛnde buru ne. 29 Ofikyɛ ebiala bɔ ole bie ne, bɛkɔfa pee bɛkɔboka ye so, na okonya ye maa okobu so. Na bɔ olle bie ne de, bɔ ole ye ne po, bɛkole bɛkofi ye sa nu. 30 Ɛmɔfinde sɔ akoaa bɔ mvasoɛ nne ye so ne bɛto awosii nanu wɔ aluo dɔ. Ɛberɛ yeɛ okosu kɔnwose ye gye ɔ.’

19 "Né sikaniɛ bie wɔ berɛ bɔ ne ɔtaa wura atadeɛ valent* ne nwera pa. Na daa biala ne ɔfa nningyein pa gye ye nye. 20 Né bɛtaa bɛfa hianiɛ bie bɔ bɛfrɛ ye Lazarus bɛbatena ye atee ne noa, né ye nwo mukoraati atutu ngena. 21 Na aleɛ bɔ ne ofi sikaniɛ ne tɛbulu naso gua ase ne, ɛhene yeɛ ne odi ɔ. Afei koso, ne ngyea batafe ye kena nanu. 22 Hianiɛ ne wuli, na abɔfo fale ye hɔle Abraham berɛ. Na sikaniɛ ne wuli maa bɛsiele ye. 23 Ɔla kumaa nanu ne, né ye nwo teetee ye. Na ɔtole ye nye ne, onwuni Abraham wɔ dedeede, na onwuni kyɛ Lazarus wɔ ye nwo berɛ. 24 Na ɔteane nu kyɛ: ‘Baba Abraham, mesrɛ wɔ nwu me anwunvo, na soma Lazarus ma ɔfa ye sa ati bɔ nzue nu, na ɔfa pe me temverema so, ofikyɛ me nwo yerɛ-yera me wɔ see bɔ ɔsɔ buru-buru he anu.’ 25 Nakoso Abraham ha hyirele ye kyɛ: ‘Mma, kaye kyɛ w’asetena nu ne, nningyein pa ngome yeɛ enyane ye ɔ, nakoso Lazarus de, ɔhaw ngome yeɛ ɔhɔle nu ɔ. Nakoso kesaalae de, ye nwo atɔ ye wɔ wa, yeɛ wɔ koso wɔ nwo teetee wɔ. 26 Sɛ ɛhene la ahameɛ a, kumaa kandinga la yɛ ne ɛmɔ afia, yeti ebiala ngɔhora ngofi wa ngɔwa ɛmɔ berɛ, yeɛ ebiala ngɔhora ngofi ɛmɔ berɛ ngɔwa wa.’ 27 Yeɛ sikaniɛ ne hane kyɛ: ‘Daa, ye de mesrɛ wɔ, soma ye ma ɔhɔ me baba awuro berɛ, 28 nne aliemaa mmrienzua nnu wɔ berɛ, ma ɔɔbɔ bɛ kɔkɔ na bɛ koso, bamma anwu amaneɛ bɔ menwu ye ne bie.’ 29 Nakoso Abraham ha hyirele ye kyɛ: ‘Mose ne adiifoɛ nemɔ wɔ dɔ, ma betie bɛ.’ 30 Yeɛ ɔhane kyɛ: ‘Daabi oo, baba Abraham, sɛ ebie fi ɛwa mmom kɔ a, ɛhene yeɛ ɔkɔmaa bɛkɔsakra ɔ.’ 31 Yeɛ Abraham ha hyirele ye kyɛ: ‘Sɛ bɛngotie Mose ne adiifoɛ nemɔ a, ye de sɛ ebie fi awufo nanu kɔ po a, bɛngotie ye.’ "

24 Afei, osa yɛle mvandoho foforɛ kyɛ: "Anwuro ahennie ne te kyɛ biaa bie bɔ oluale mmaa pa wɔ ye boo nu. 25 Mmerɛ bɔ ebiala ala ne, ye tamfo bie wale, na ooluale ndire* frale hwiit ne, yeɛ ɔhɔle ɔ. 26 Hwiit ne nyini ná osuli ne, ndire ne koso yele ye nwo ali. 27 Yeti ye ngoaa ne wale ye berɛ, na bɛha bɛhyirele ye kyɛ: ‘Yɛ wura, nná mmaa pa yeɛ eluale ye wɔ boo nanu ɔ? Ye de, ndire he fi nisua?’ 28 Yeɛ ɔha hyirele bɛ kyɛ, ‘Ɔtamfo bie yeɛ ɔyɛle sɔ ne.’ Yeti, ngoaa ne bisale ye kyɛ, ‘Ɛpena kyɛ yɛtutu ndire ne anaa?’ 29 Ɔhane kyɛ, ‘Daabi, sɛ ɛmɔ tutu ndire ne kesaalae a, annea a né ɛmɔ atutu hwiit ne baboka ye. 30 Yeti ɛmɔma ye mukoraati bɔnu nyi oodwu mmerɛ bɔ bɛkɔpɛ ne, sɛ bɛpɛ a, ngɔha ngohyire apaafoɛ ne kyɛ, bɛli moa bɛboɔboa ndire ne noa, na bɛkyekye bɛyera ye, beyie a, né baboɔboa hwiit ne noa bagua me pata naso.’ "

1 "Afei, anwuro ahennie ne te kyɛ mmabunu buru bie bɔ bɛfale bɛ nganea kyɛ bɛkwaayia brienzua bɔ ɔyɛ ayeforɔ ne. 2 Né bɛ nu nnu te ngwasea, yeɛ ne nnu koso se nworɛ. 3 Ngwaseafoɛ nemɔ fale bɛ nganea ne, bamva kerezin* bammoka so. 4 Nakoso, anyanzafoɛ nemɔ fale kerezin guale towaa nu bokale bɛ nganea naso. 5 Brienzua bɔ ɔbaayɛ ayeforɔ ne hyɛle, yeti bɛ mukoraati né bɛ nye kõ, na bɛlale. 6 Na kɔngɔen tumm ne, ebie teane nu kyɛ: ‘Brienzua* ne ba oo! Ɛmɔhɔ beeyia ye.’ 7 Yeti, mmabunu namukoraati dwɔsole, na bɛsosɔle bɛ nganea ne. 8 Yeɛ ngwaseafoɛ ne ha hyirele anyanzafoɛ nemɔ kyɛ, ‘Ɛmɔma yɛ ɛmɔ kerezin ne bie; na yɛ nganea ne baanua.’ 9 Anyanzafoɛ ne koso hane kyɛ, ‘Daabi, ɔngɔso yɛ po, né wasõ ɛmɔ. Ɛmɔhɔ bɛ bɔ bɛtɔne ye ne berɛ, na ɛmɔɔtɔ bie.’ 10 Bɛnate atee so bɛkɔ ne, brienzua bɔ ɔyɛ ayeforɔ ne wale. Mmabunu bɔ baboaboa bɛ nwo ne, bɛne ye hɔle ayeforɔ nabo, na bɛtole anoa nanu. 11 Ye si ne, mmabunu ngaa nemɔ wale, na bɛhane kyɛ, ‘Yɛ wura, yɛ wura, bukye yɛ!’ 12 Na ɔha hyirele bɛ kyɛ, ‘Nahorɛ, meka mekyire ɛmɔ, menze ɛmɔ.’ 13 Yeti, ɛmɔma ɛmɔ nye la berɛ, ofikyɛ ɛmɔnze kyẽa ne, anaa dɔnhwere ne.