As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 O yewtiri ɓe piiji buy mise, o wi’i: «Ko remoowo yaltunoo sankugol. 4 E nder ko o sankata kon, gabbe goo yani ka ɗatal, colli ɗin ari moɗi ɗe. 5 Goɗɗe ɗen yani e hoore kaaƴe, ka leydi ɗuuɗaa. Ɗe fuɗi heɲa sabu ɗewlugol leydi ndin. 6 Ɓay naange ngen yaltii, ɗe sumi, ɗe yoori, sabu angal ka ɗaɗi ɗin siŋoo. 7 Goɗɗe goo kadi yani ka sooƴoore, ɗe fuɗidi e mayre, sooƴoore nden moɗi ɗe. 8 Goɗɗe goo yani ka leydi moƴƴiri. Ɗe fuɗi, ɗe rimi, cawti goo gabbe teemedere, cawti goo gabbe cappanɗe jeegoo, cawti goo gabbe cappanɗe tati. 9 Mo no mari noppi yo nanu!»

Misal Ƴettaangal e Samariyankeejo Moƴƴo on

25 Onsay goɗɗo e waawuɓe fii Sariya ɓen immii landii mo fii ndarndagol mo, o wi’i mo: «Karamoko’en, ko honɗun mi haani waɗude fii yo mi heɓu ɗan *ngurndan poomayankejan?»

26 Onsay Iisaa wi’i mo: «Ko honɗun windii ka defte Sariya? Ko honno faamirɗaa ɗun?»

27 O jaabii mo, o wi’i: «Yo a yiɗir Alla Joomiraaɗo maa on ɓernde maa nden fow e wonkii maa kin fow e doole maa ɗen fow e hakkil maa kin fow*, yiɗiraa ɲokondo maa on wano yiɗirɗaa hoore maa non.»*

28 Onsay Iisaa wi’i mo: «A jaaborii no moƴƴiri. Warru non, a heɓay ɗan ngurndan.»

29 Kono tawi on no faalaa hollude peewal mun ngal, o wi’i Iisaa: «Ko hombo non woni on ɲokondo an?»

30 Iisaa jaabori mo nii, o wi’i: «Goɗɗo no iwraynoo Yerusalaam, no yaha Yeerikoo. O hawrondiri e wuyɓe, ɓen ɓoori mo, piyi mo haa moggo mayde, ɓe yahi, ɓe acci mo ɗon. 31 Hawrondiri *yottinoowo sadaka no feƴƴaynoo ɗon, o yi’i oo neɗɗo, o takkii mo, o feƴƴi. 32 Fahin *Lewiyankeejo ari tawi mo ɗon, on kadi yi’i mo, takkii mo, feƴƴi. 33 Kono Samariyankeejo wonɗo e nder safaari mun, ari tawi mo, yurmaa mo. 34 Onsay o ɓadii, o juurani mo njaram e nebban ka barmeeji, o haɓɓi. Onsay o waɗi mo ka mbaɗɗateeri makko, o naɓi mo haa e suudu hoɓɓe, o dankii mo. 35 Bimbi mun, o ƴetti *dinaruuji ɗiɗi, o jonni jom suudu hoɓɓe ndun, o wi’i mo: ‹Dankor mo ɗii ɗoo. Kala ko fawoyɗaa e hoore ɗii ɗoo, mi yoɓitoyte tuma mi rewtoyi.› »

36 Ontuma Iisaa wi’i: «Ko hombo e ɓee ɗoo tato woni ɲokondo oo mo ɓee wuyɓe yani e mun?»

37 On waawuɗo fii Sariya jaabii, wi’i: «Ko yurmaaɗo mo on.»

Onsay Iisaa wi’i mo: «Yahu an kadi warraa non.»

4 «Ko hombo e mon si no mari baali teemedere, gootii e ɗin majja, ronkata accude cappanɗe jeenay e jeenayji ɗin ka wulaa, yaha ɗaɓɓitoya majjungii ngin haa nde o yiitoyi ngii woo? 5 Nde o yiitoyi ngii, o wakkoo ngii e hoore weltaare. 6 Nde o hewtiti ka makko, o nodditay yiɓɓe makko ɓen e kawtalɓe makko ɓen, o wi’a ɓe: ‹Weltodee e an, ko fii mi yiitii baalii an majjunoongii ngin!› 7 Mi andinii on, ko wano non kadi weltaare ɓurirta woodude ka kammu sabu junuubankeejo gooto tuubuɗo, edii feewuɓe cappanɗe njeenayo e njeenayo ɓe tuubuubuyee fawaaki ɗun.»

Misal Ƴettaangal e Ɓiɗɗo Funsoowo

11 O wi’i kadi: «Goɗɗo no marnoo ɓiɓɓe ɗiɗo. 12 Toolaajo makko on wi’i mo: ‹Baaba an, jonnee lan geɓal an ngal mi haani hendoyaade ngal ka jawdi mon.› Onsay ben maɓɓe sendani ɓe jawdi mun ndin.

13 «Ɓay balɗe feƴƴii, toolaajo on mooɓi ko o jeyi kon fow, o yahi e leydi woɗɗundi, o funsitoyi ton jawdi makko ndin fow e nder jiiɓaare. 14 Ɓay o lannii fewjande fow, heege tiiɗunge waɗi e ndin leydi. Onsay o fuɗɗaa ŋakkireede. 15 O halfinoyii e goɗɗo goo jeyaaɗo e ndin leydi, on naɓi mo ka gese mun fii ko aynana ɗun koseeji mun ɗin. 16 Himo faaletenoo ɲaamude neteeje ɗe koseeji ɗin ɲaamaynoo ɗen, kono hay gooto okkoraali mo.

17 «O luggini miijo, o wi’i: ‹Ko gollooɓe njelo ben an mari ɲaamooɓe haa luttina, hara min miɗo maaya ɗoo heege! 18 Jooni non, miɗo yiltitaade ka ben an, mi wi’a ɓe: Baaben, mi waɗii junuubu ka Alla, mi heɓii hakkee mon, 19 mi foddaa e noddeede ɓiɗɗo mon hande kadi. Jogoree lan wa golloowo mon.›

20 «Onsay o yiltitii ka ben makko. Ɓay o ɓadike, ben makko haynii mo, yurmaa mo. Tun ben makko dogi, hirbii mo, lunnii. 21 Onsay on ɓiɗɗo makko wi’i mo: ‹Baaben, mi heɓii junuubu ka Alla mi heɓii hakkee mon, mi foddaa e noddeede ɓiɗɗo mon hande kadi!›

22 «Kono ben makko yamiri kurkaaduuɓe mun ɓen, o wi’i ɓe: ‹Yahee tinna addanon mo kaftaane ɓurɗo fotude on ɓornon mo, waɗanon mo hurundaare ka hondu e paɗe ko o wattoo.› 23 O wi’i ɓe kadi: ‹Addoyee ga’un fayukun kun, hirson, ɲaamen, weltoɗen. 24 Ko fii hari oo ɓiɗɗo an ɗoo ko mayɗo, kono jooni o wuuritii, hari kadi o majjii, kono jooni o yiitaama!› Onsay ɓe woni e fijugol weltoda.

25 «Ɗun hawrondiri afo makko on no ka ngesa. Ɓay on ɓadike ka hoɗo fewndo ko o artata, o nani hito gimi e gami. 26 Tun o noddi golloowo maɓɓe goo fii ko humpita mo kon ko woni waɗude ka maɓɓe. 27 On golloowo wi’i mo: ‹Miɲan maa hewtitii. Ɓay non o hewtitii e jam, ko sabu ɗun ben maa en hirsiri ga’un fayukun kun.›

28 «On seytini kisan, o salii naatude. Onsay ben makko yalti jeeji mo fii yo o naatu. 29 Kono o wi’i ben makko: ‹E hino, waɗii nii duuɓi buy miɗo yanganaade on. Haa hande mi yeddaali on. Min-le hay nde wootere on okkaali lan hay be’un fii ko mi saatinira goreeɓe an ɓen. 30 Kono ɓay oo ɓiɗɗo mon ɗoo dekkuɗo ndii jawdi mon dekkidi ndi e waɗooɓe jinaa artii, onɗon on hirsanii mo ga’un fayukun kun!›

31 «Ben makko wi’i mo: ‹An non boobo an, ɲande woo hiɗen wondi. Ko mi mari kon fow ko an jeyi. 32 Kono mi taw bee mi weltoo, mi waɗa welo-welo, ɓay hari oo miɲɲiraawo maa ɗoo ko mayɗo, kono jooni o wuuritii, hari kadi o majjii, kono jooni o yiitaama.› »

45 «Laamu kammu ngun no wa’i kadi wa njulaajo wonɗo ɗaɓɓude lambiri. 46 Ɓay o yi’ii satta-cogguure, o yahi, o yeeyiti kala ko o jeynoo, o soodi nde.

Fii Hakkunde Fariisiyaajo on e Ƴantoowo Sagalle on

9 O waɗi kadi ngal misal ɗoo e hoore ɓen yimɓe fellituɓe ko feewuɓe, hara hiɓe aybina ɓeya, 10 o wi’i ɓe: «Yimɓe ɗiɗo yahuno ka *juulirde mawnde fii juulugol, tawi goɗɗo on ko *Fariisiyaajo, oya on ko ƴantoowo sagalle. 11 Fariisiyaajo on immii darii, tawi himo tororanaynoo nii hoore makko, wi’a: ‹Eyoo-maa Alla, mi weltanike ma ko tawi kon mi wa’aa wa heddiiɓe ɓen, ɗun ko ɓee jattooɓe maa ɓee ɓoyliiɓe maa ɓee jeenooɓe maa wano oo ƴantoowo sagalle ɗoo. 12 Min-le mi hooray laabi ɗiɗi e nder yontere nden, awa kadi mi ittay sappaɓun e hoore kala ko mi heɓi.›

13 «Tawi on ƴantoowo sagalle hay suusataano ɓantirde gite mun ɗen ka kammu, kono himo darii ka woɗɗitii, himo tappitoo e ɓernde, wi’a: ‹Yaa an Alla, yurminan min oo junuubankeejo!›

14 «Mi andinii on, ko on ƴantoowo sagalle ɗon-le yiltitinoo ka galle mun e hoore ko o jogoraaɗo wa feewuɗo edii Fariisiyaajo on. Ko fii kala mawnintiniiɗo jippinoyte, awa kadi kala jippinɗo hoore mun mawninoyte.»

Misal Ƴettaangal e Kurkaaduuɓe Tato

14 «Laamu Alla ngun no wa’i kadi wa neɗɗo fokkituɗo safaari. O noddi kurkaduuɓe mun, o halfini ɓe jawle makko ɗen. 15 O jonni goɗɗo on *talanji jowi, o jonni oya talanji ɗiɗi, o jonni tammo on talanru wooturu, mo bee e taaqa mun, onsay o yahi e safaari makko. 16 Ɗon kisan hendiiɗo talanji jowi ɗin yahi gollitiroyi ɗi, o heɓoyi talanji jowi e hoore majji. 17 Wano non kadi hendiiɗo talanji ɗiɗi on, o heɓi e hoore majji talanji ɗiɗi. 18 Kono hendinooɗo talanru wooturu on, o yahi, o jasi ngayka, o iri mbuuɗi jom makko ɗin.

19 «Ɓay neeɓoyii, jom ɓen kurkaaduuɓe arti. O landitii ɓe ko honno ɓe golliri. 20 Hendinooɗo talanji jowi on ɓadii, o addidi ɗi e talanji jowi goo kadi, o wi’i: ‹Koohoojo, on acciranno talanji jowi, awa e hino talanji jowi kadi ko mi heɓi e hoore majji kon.› 21 Jom makko wi’i mo: ‹A waɗii ko moƴƴi, yo kurkaaduujo moƴƴo holniiɗo. Ko fii a nunɗii e hoore ko fanɗi, mi waɗete e hoore ko ɗuuɗi. Weltodu e jom maa!›

22 «Hendinooɗo talanji ɗiɗi on kaɲun kadi ɓadii, wi’i: ‹Koohoojo, on acciranno talanji ɗiɗi, e hino talanji ɗiɗi ko mi heɓi e hoore majji kon.› 23 Jom makko wi’i mo: ‹A waɗii ko moƴƴi, yo kurkaaduujo moƴƴo holniiɗo. Ko fii a nunɗii e hoore ko fanɗi, mi waɗete e hoore ko ɗuuɗi. Weltodu e jom maa!›

24 «Hendinooɗo talanru wooturu on kaɲun kadi ɓadii, wi’i: ‹Koohoojo, ɓay miɗo andunoo ko a neɗɗo sattuɗo fii, soɲitoowo ko a aawaa e wa’oowo ko a sankaa, 25 mi huli, mi yahi, mi iroyi talanru maa ndun ka nder leydi. E hino ndu, jaɓu ko jeyɗaa kon.›

26 «Jom makko jaabii mo wi’i: ‹Ko an yo jiyaaɗo bonɗo puyɗo! E hiɗa andunoo mi soɲitay ko mi aawaa, maa mi wa’ay ko mi sankaa? 27 Awa, hiɗa haanunoo accude mbuuɗi an ɗin e juuɗe gollitirooɓe ɗi ɓen*, ɗun, nde mi artunoo woo, mi hettayno ɗi mi jeynoo ɗin e hoore tono!›

28 «Onsay jom makko wi’i: ‹Jaɓitee ɗi e juuɗe makko, jonnon ɗi oo jogiiɗo talanji sappo ɗin! 29 Ko fii ko marɗo on ɓeydantee haa ɗuuɗa, kono mo maraa on jaɓitante hay yeru ko o mari kon. 30 Awa, jiyaaɗo fussaaqiijo on, bugee mo ka niwre ka ɓuri woɗɗude, ka wullaandu e ŋatindiro ɲiiƴe woni ton!› »

Fii Galo Baaso e Baaso Galo

19 «Hari no woodunoo aaden galo ɓornotonooɗo conci dimi firsiniraaɗi ko wojji, waɗaynooɗo ɲande woo welii e fotii. 20 Tawi miskiino wi’eteeɗo Laazaru mo ɓandu mun fow temmaa no waalii ka dambugal makko. 21 On no faaletenoo hendaade ɲaameteeji luttaynooɗi ɗin ka on galo. Tawi hay bareeji ɗin arayno metta ɗen temmeeje makko.

22 «Ɲande goo on miskiino maayi, malaa’ikaaɓe ɓen naɓi mo tawtinoyi Ibraahiima. On galo kadi maayi, surraa. 23 Ka jahannama, tawi on galo no e nder lette, o ɓanti gite, o haynii Laazaru takko Ibraahiima ka woɗɗitii. 24 O ewnii, o wi’i: ‹Baaba an Ibraahiima, yurme lan, yamiraa Laazaru yo o jullu hondu makko ndun ka ndiyan, o ara o ɓuɓɓinanammi ɗenngal an ngal. Ko fii miɗo tampi ka yiite gaa!›

25 «Ibraahiima jaabii mo, wi’i: ‹Boobo an, anditu an a hendinoke moƴƴereeji maa ɗin ka aduna, wano non kadi Laazaru yeɗinoke ton tampereeji. Jooni non kanko ɓernde makko ɓuttinaama ɗoo, an hiɗa tampude. 26 E hoore ɗun kadi, wimbo moolanaango no waɗaa hakkunde men fii wota faalaaɓe iwde gaa yaha ton ɓen waawu ɗun, wano non onon kadi wota on waawu lumbitirde gaa.›

27 «Onsay on galo wi’i: ‹Awa mi torike ma yo baaba an, nelanan Laazaru ka galle ben an 28 haa e ɓee neene-gootooɓe an njowo, o hajoyoo ɓe ɗun fii wota kamɓe kadi ɓe aroy e ndee nokkuure lette.›

29 «Onsay Ibraahiima jaabii mo, wi’i: ‹Hiɓe jogii ton deftere Muusaa nden e defte ɓeya annabaaɓe, yo ɓe heɗo ɗen.›

30 «O wi’i: ‹Oo’o, yo baaba an Ibraahiima, kono si goɗɗo e mayɓe ɓen yahii e maɓɓe, ɓe tuubay.›

31 «Kono Ibraahiima wi’i mo: ‹Si ɓe heɗaaki Muusaa e annabaaɓe heddiiɓe ɓen, haray ɓe jaɓataa wurteede hay si ɓe immintinanaama goɗɗo e mayɓe ɓen!› »

Misal Ƴettaangal e Gaɲo Sankoowo Kenkesama

24 Iisaa addani ɓe misal goo kadi, o wi’i ɓe: «Laamu kammu ngun no wa’i wa nde aaden sanki awdi moƴƴiri e ngesa mun. 25 Kono wa ko yimɓe ɓen ɗaanii, gaɲo makko on ari, sanki kenkesama ka ngesa makko ngawri, o yahi. 26 Ɓay wonii ngawri ndin fuɗii haa mawnii sawtii, kenkesama on kadi yaltiti.

27 «Kurkaaduuɓe jom suudu ndun ari, wi’i mo: ‹Jom amen, e hinaa awdi moƴƴiri sankuɗon ka ngesa mon? E hara ko honto oo kenkesama iwri?›

28 «O jaabii ɓe, o wi’i: ‹Ko gaɲo waɗi ɗun.›

«Onsay kurkaaduuɓe ɓen wi’i mo: ‹Hiɗon faalaa yo men yahu men ɓoroya ɗun?›

29 «O jaabii ɓe: ‹Oo’o, fii wota on ɓoror ngawri ndin nde hiɗon ɓora kenkesama on. 30 Accee ɗi njanɗida haa ka baagol. Si baagol ngol fewndike, mi wi’ay wa’ooɓe ɓen yo ɓe ɓoru taho kenkesama on, ɓe haɓɓira ba’e ba’e fii ko sunnee, ɓe mooɓa ngawri ndin ka tumusuuje an.› »

Misal Ƴettaangal e Jiwɓe Sappo

1 «Awa laamu kammu ngun no wa’i wa nde jiwɓe sappo ƴetti lampuuji mun, yahi fii fottoygol e jom jomba. 2 Tawi njowo e maɓɓe ko njofooɓe, ɓeya njowo ko faamuɓe. 3 Ko njofooɓe ɓen ƴettata lampuuji mun ɗin, ɓe ronki naɓorde nebban ko ɓe huɓɓinira ɗi, 4 kono faamuɓe ɓen kaɲun ardi e lampuuji e tindohoy nebban. 5 Nde tawnoo jom jomba neeɓii, fow soƴƴii ɗaanii.

6 «Ɓay wonii tumbere jemma, ewnaa: ‹E hino jom jomba! Yaltee fii jaɓɓagol mo!› 7 Onsay ɓen jiwɓe immii, ɓe eɓɓindanii lampuuji maɓɓe ɗin. 8 Njofooɓe ɓen wi’i faamuɓe ɓen: ‹Okkoree men nebban, ko fii lampuuji amen ɗin no e fii ɗaanagol!› 9 Faamuɓe ɓen jaabii ɓe, wi’i: ‹Oo’o, ɗan yonataa! Yahee soodoyon ka yeeyooɓe ɓen.›

10 «Fewndo ko ɓe yahi soodoygol, jom jomba hewti. Hebulinooɓe ɓen naatidi e makko ka peera, baafe ɗen ombaa. 11 Ɓay nettii, ɓeya jiwɓe kadi ari, ɓe wi’i: ‹Koohoojo, Koohoojo, udditanee men!› 12 Kono o jaabii ɓe, o wi’i: ‹Ka haqiiqa, mi andaa on!› »

13 Onsay Iisaa wi’i: «Awa wattanee yiila, ko fii on andaa ɲalaande e saa’i nde mi arata.»