As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Naka bele ne mapapa cake aa nyimi angmǝ a gerpo na, "Ondo ogole ara yende wa ale ara aa waale ebelo. 4 Nangka waya waale me, na ebelo eyende taru a za orona, na engmeng de nane donge e. 5 Na eyende taru aa za acale araaka makeke ta gongha ne. Na e suri a saseya obena makeke arame taa gerpo ne. 6 Nangka ongme wa tamana na ma ya rauwo, na ma waka obena madǝrǝ mame taa gerpo ne. 7 Ee belo yende kangza taru a nyimi ekana, na ekana me gong na e gatakale e. 8 Ee yende kangza taru a makeke ma rere, na ekare eyo, na eye eyo liwinu, liwunu, eyende etuuru taashe, taashe, eyende kangza etuuru taaro, taaro. 9 Pate ondooka waye ka toto to konaza a wa kone angmǝ aa na."

Oromo o Samariya kawa wore egonegone

25 Ngmende ondo o rosa angmǝ ka Ashili a nya Mosa wa ere na wa pirkǝ Yeso, a waya yeme o kedeya kai, na wa pirkǝ kai na, "Ondobaala, ma ya eya ang cǝ ebeene o dera o maro?"

26 Na Yeso kabare na, "Angmǝ Ashili a bena eya? Nannia bo ba laka ai?"

27 Na oromo me kabare na, " ‘Yeme Ashili Ateokora o, kale nyong leo, ka legoone leo, ka o rosa o, ka ekeeya o,’ o ‘Yeme ondooka waya ma’amo ka bo na okpwe o.’ "

28 Na Yeso bekaana, "Ba beka a kap, ya nyimi, o yo rabo."

29 Na oromo me ya yeme o sǝǝrǝ okpwe wai, na wa pirkǝ Yeso na, "Mana ondooka waya ma’amo ka mi?"

30 Na Yeso kabare ka orooka na, "Ondo wa ere a Urushalima a wa ya ale a Yariko, na wa lyǝ a taara te akǝri orona, na ne embe magogoro ma wai, aa ne ole wai, aa ne baya wai na waya gbwǝ. 31 A mana ondo magame ma Ashili waya kala, na wa laka wai, na wa tare daki, a wa kale a wa ba wai. 32 Nyimia ondogole akwilǝ Ashili* wa de na wa kale a sara yende kanza.

33 "Malo nyimia na oromo a Samariya waya kala a wa ya ale begere, naaka wa laka wai na wa kone egonegone wai. 34 Nawa ale a wai, na wa kwizǝ wai, a wa kare wai makang ka manau, a wa tere rakeze me. Na wa ana wai na wa eke aza kurungzǝ, a wa ale ka wai akwilǝ a mosa ageng na wa soole wai. 35 Ko sana ara, a wa nya ondo soola akwilǝ o Mosa ageng me emate ogole a mora leere, a wa bekaa wai na, wa soole ondoo kono me. E mate me e sawa, ma era kurǝ, ang yo aro."

36 Na Yeso pirkǝ na, "O laka o, a nyimi aromo taaro name, mana wa wore o bekaana waya ting ondooka akǝri ne wobe wai?"

37 Na oromo me bekaana, "Ondo name a wa wore egonegone." Na Yeso bekaa wai na, "Ale ko ye nyimi."

4 "A mana a ondo o ying waye ka emande e peng lewinu naka yende wili. A wata baya e tuuru torai ka o torai ara o lya mawake, a wa ale kawa gere kayende kamea ka wilǝ seeka wa cǝ kai sang? 5 A wa cǝ kai, a wa kone o leba, a wa ana kai o gagaru 6 a wa ale ka kai akwilǝ. A wa rare ejaa wai, ka andaame ne cikǝ legwa ka wai, a wa bekaana, ‘Kangkamanna o kona o leba aza kamande kapeng ka kaa wilǝ na ma cǝ kai.’ 7 Eyang baale o ying, nyimia a yo kona o leba a cake azaa shili azaa ondo madinǝ oyende kawa kuri ara Ashili, kawa kala aromo tuuru torai ko torai ka ne ta ne laka edang o kurǝ a Ashili ne.

Angmǝ gerpo azaa kena ka o wili ka a cǝ kai

11 Na Yeso lya izi ka o beya angmǝ a gerpo na, "Oromo yende wa zene ka waye ka ayana a lome a leere. 12 Na kabaate kame beka ate ane na, ‘Ate, nyang bengmǝ beng a nyimia akwilǝ na.’ Na ate me are komana one bengmǝ be wai.

13 "Malo nyimi a ta a rabo maleo ne, na kena kabaate kame shende pate epa eka a nya kai aa ka baya akwilǝ me. Naka ale a makeke ma yende ma macangcang. A sanamea ka ale naka wilǝrǝ ocǝ o kai a pate a lya o bere zora epa edang. 14 Malo omea ka mare keeya ka ka zene, na e komo e gong e lyǝ a makeke mame, na kena kame lyǝ nyimi o dera maleo. 15 Naka ale a gera ogole o eza ara oromo yende a nyimi makeke mame, na oromo me turki kai a gole ara e dembashe e akwilǝ* e wai, aza o bekaana ka ka soole ne aka nyaza ne epaolya. 16 Aza o burǝ ekomo ka e meke kai, naka gere o lya mabutu mamea e dembashe e akwilǝ neya lyame, na ondo ta nya kai ne.

17 "Nangka ka kuri a madoola ma woma, naka bekaana, ‘Eya eena eeyang eza me? Azara ate ang neye ka epaolya kane ta rosa epa o eza ka ee ne, a mi naana ba gbwǝ ka e komo. 18 Eyang era kang kuri ba ra ate ang, kang bekaa wai na, Ate, ma ya madinǝ ara Ashili, a ma wilǝ ara au kanza. 19 Nannamena anta bare a kang rarang na kena kau ne. Kuriyang kang itǝ na oyende a nyimia na o ezaza oo ogole.’ 20 Naka ere aka meke orona o kurǝ ara ate a kai.

"Aka tata a macangcang, na ate a kai laka kai, na wa rose kai, a wa kone egonegone kai, nyimia na wa song a wa ale ara a kai, na wa meke kena kame a wa kang gambare kai.

21 "Na kena kame bekaana, ‘Ate, ma ya madinǝ ara Ashili a ma wilǝ a bo kanza. Nannamena anta bare a kang rarenna kena kau ne.’

22 "A nyimi o zanta na ate me rare azara akwilǝ o wai na wa bekaana, ‘Yangkanna na ka ede ka o dibi o rere ka e amba kai. E amba kai becapa a lebo ka tekakau a tobona.* 23 A e de ka bena be mole benname ka core, ka lye a zante. 24 Aza o bekaana kena kaana kakang, mashe bena kagbwi na kakang kurǝ, mashe bena ka wili na a kang cǝ kai.’ Nane zante maleo.

25 "A were name, kena ka wai ka gong kamea ka ale ara, a ka ya za o kurǝ akwilǝ. Nangka ka amara ka akwilǝ, aaka kone aya gwara o guulung ka o yowa leera. 26 Na ka rare ozara akwilǝ me oyende, na ka pirkǝ wai epa eka eya za o ale. 27 Na ozara me bekaana, ‘Ondadimǝ o waya wa deya, waya ate au wa ote na a core bena be mole beena, aza o bekaana ondadimǝ o me wa kurǝ akwilǝ zak.’

28 "Ka o kona nyimi na ondaaizi me kone o burǝ cak, a wa nyana o lyǝ akwilǝ. Na ate ane suri na wa nya wai angmǝ a wa bose wai na wa lyǝ nyimi akwilǝ. 29 Na wa kabare ate wai na, ‘Lakai. A nyimi shenai sheena, ma ezau ogole na ozara, anta ma tukǝ nyana epa eka ba tukǝ bekaana ang ye ne. Pate ka nyimi ota tukǝ nya ong kabanaa kamande kang rare ejaa ang kate deya te lye a te eze ozǝnggǝ ne ma. 30 A nangka kena kaana kakau kamea ka ale naka wilǝrǝ ocǝ kai aza andaye o cikǝ okpwe one, ka kurǝ, ba core kai bena be mole beeme.’

31 "Na ate me bekaa kai na, ‘Kena kang, teye legwa ka bo koonang lengme pate epa eka ang zene a ewa e. 32 A epa e rere e obekaana te zanta, a te cǝ lenyong lee sano, aza o bekaana orone o oona tese bena wa gbwi na nannamena wa kurǝ, tese bena wa wili na a cǝ wai.’ "

45 Kangza togomo te Ashili teye na ondo ejamanea, ooka waya gera acale aa rere ka aye kaa emate. 46 Nangka wa cǝ lecale le yende lee rere acak, na wa ale nawa lishi pate epa eeka waye ka e, na wa embe ai."

Angmǝ a gerpo aza o ondo o ara okpwe ka ondo o nata okpwe

9 Yeso ka beke angmǝ a gerpo aza aromo aka ne jeka tokpwe tone o bena neye ka boome ba Ashili kanza ane zeele o dangare aromo. 10 Naka bekaana, "Anda leere ne ale ba akwilǝ Ashili kane beye angmǝ ka Ashili. Ondo o bora oParisa wai, a o leere me ondo o eesa emate makeke wai. 11 Na oParisa me wa ere a itǝ, na wa bore o beya ngmǝ ka Ashili a wa beye na, ‘Ashili ma zanta ka bo o bena mi anta ya na o dangare aromo ne. Anta ya na akǝri, ana o irizi aromo, ana o gera andaye aromo, mi anta ya na oromo ona ondo o eesa emate makeke ne. 12 A nyimi le sondaare le yende, ang pateze ongmǝ ka leere, ang nyaza be yende a nyimi be tuuru o cǝ ong.’

13 "Ondo o eesa emate makeke na wa itǝ a macang. Wata wa ara okpwe ka wa laka azaa Ashili ne, a wa beye na, ‘Ashili kona egonegone ong, mi ondo madinǝ wai.’ "

14 Na Yeso bekaana, "Eyang baala o ying, ondo o eesa emate makeke wa kurǝ ba akwilǝ a wai ka o bena Ashili a kwizǝ madinǝ ma wai, wata na oParisa ne. Pate ondooka wa ara okpwe wai, a yo nata wai. Ondo oka wa nata okpwe wai, a yo ara wai."

A ngmǝ a gerpo azaa talenti

14 "Togomo te Ashili teyo itǝ naa oromoa ka waya ya ale aa teweno, nawa rare azara wai aa wa eke pate epa eka waya ka e a taara te ne. 15 Wa nya oyende ma talenti esu, oyende ma talenti ma leere, aa oyende o talenti oyende. Wa nya komaname nangka legoone lewai leze. Aa wa ale. 16 Wai ondooka wa emba ma talenti esu mame wa era a saseya nawa ale nawa wanggare nawa cǝ esu aa zame. 17 Nyimia ondooka wa emba ma talenti ma leere, wai kangza wa cǝ ma leere aa zame. 18 Wai ka wa o talenti o yende, wa ale nawa kau le’o a deze na wa baasa o talenti a ateakwilǝ a wai.

19 "Malo rabo, na ateakwilǝ me wa kuri kane bale epa eka nee cǝ. 20 Na ondo name kawa emba ma talenti esu wa paka nawa de ka ma talenti ma yende esu, awa bekaana, ‘Ateakwilǝ, ba nyang ma talenti esu, mi naana ama cǝ esu yende kangza.’

21 "Na ateakwilǝ beka wai ana, ‘Kondo ogole, ozara edang, o dera araaburu. Ba eza edang aza epa e baate, eyang ote o aza epa ecake. Deya ka o cikǝ o kone oleba kaa ateakwilǝ o.

22 "Na ondooka wa embe ma talenti ma leere wa paka, na wa bekaana, ‘Ateakwilǝ, ba nyang ma talenti ma leere, a maana aa ma cǝ ma leere aa zame.’

23 "Na ateakwilǝ bekaa wai na ‘Kondo ogole, ozara edang, odera araaburu. Ba ya edang aza epa a baate. Eyang ote aza epa cake. Deya ka o cikǝ o kone oleba kaa ateakwilǝ o.’

24 "Wai kangza kawa emba o talenti o yende name, nawa paka, nawa bekaana, ‘Ateakwilǝ, ang rose obena bo oromo oka wata eza eceya ka aromo ne, o yeme o senda a ara aka boa ota ba kweene ne, bo ondo o yeme epa eka ota ba zitǝ a zamea ne.’ 25 Waya na ma kona boome, na ma ale nama kawa le’o a deze namaa baasa o talenti ooka ba nyang. Na opa owaa waana!’

26 "Na ateakwilǝ kabare wai na, ‘Bo, ozara araaburu, ondo be nau! Orose bena ang shende ara aka mia ta ma kweene ne, aa mi ondo o yeme epa eka anta maa zitǝ azame ne na?’ 27 Wa gwara eeya ba eke o talenti ong ara le’eke ka ma deya ang emba opa ong ka eyapa aza me!

28 "Azaa nyimi, emba na o talenti onname a tara te wai, ka e nya ondo betuuru onname. 29 Pate ondooka waya ka epa, ayo wala wai, ka e wala gongha. Ondooka wata ka e ne kangza, kapa kaa baate kamea wa zene, ayo emba a wai. 30 Tare na ozara odera edang oona a nyimi maring maa bitibiti. Arakanamea wayo ruuzi ka onongza tuuni.

Angmǝ a gerpo aza ondo ocǝ ka Liyazaru malo gbwǝ one

19 "Yeso ka bele ne angmǝ a gerpo na, Aye ondo ocǝ yende ka wa ambaza madibi maa rere nangka agomo ka ana emate ambaza, kanza a wa cikǝ o leba a koonang lengme. 20 Abuudu akwilǝ wai ondo wa ciisǝ ne kaa rareze wai na Liyazaru ondo lebose, a edara ka ma’aza susi a pate lepung le wai, 21 a wa ya gera pate manyesakarong maaka ma tǝǝruzu a deze araaka ondo ocǝ wa lyeeze epaolya ne. E ere o wake ne deese ane lembeze ma gwahu ma wai.

22 "Na a were de aka Liyazaru wa gbwi na Atoma Ashili o zaa shili ne de nane ana wai, ane nya wai aro cikǝ a rere ating Ibraheng.* Ondo ocǝ me na wa kang gbwi na taase wai. 23 Akwilǝ ola araaka wa kone o poba ne, na wa ara yizi azaa shili na wa laka Ibraheng a Liyazaru a cikǝ ting wai. 24 Nawa rare na, ‘Ate Ibraheng, kona egonegone ong ka otong Liyazaru kawa ote lebo a nyimi manyi kawa tenkeng a lelengleng adorana lezi, eyang kona a huuwu a nyimi ola ona.’

25 "Na Ibraheng kabare na, ‘Kena, rintǝ a were amea baya lerambo le Ashili baye ka magogoro ma rere, a Liyazaru wata waye ka epa e rere ne. Nanname waya kona o leba a bo oya kona o burǝ. 26 Malo nyimi apat, a tera aro ka bo le’o le gerpo zene. Ondo wa era awata deya ara ying ne kanza ondo wa era awa ta deya ara aro ne.’

27 "Na ondo ocǝ name bekaana, ‘Nyimi waaza eyang bosa o ate Ibraheng, ka otong Liyazaru akwilǝ te ang, 28 o bena eyang ka arone esu andaleme, kawa nya ne angmǝ kana neema ne deya ara o poba a buru na ne.’

29 "Na Ibraheng bekaana, ‘Arone au neya ka andaaka neyo baala ne. Neye ka angmǝ aka Ashili a nya Mosa, ka angmǝ ana o beya angmǝ ka mawo ma Ashili, ane kone ne.’

30 "Na ondo ocǝ wa kabare na, ‘Nyimia tazane ate Ibraheng. Ondo wa era o cau kawa ale ane yo kurǝ a Ashili.’

31 "Na Ibraheng bekaana, ‘Neta kona angmǝ aka Ashili a nya Mosa ka ewela ana o beya angmǝ ka mawo ma Ashili ne, ondo wa era o ocau ma neto kona wai ne.’ "

A ngmǝ a gerpo azaa mawake a nyimi o alkama

24 Na Yeso kang bele ne angmǝ a gerpo yende na, "Ayo kedeya togomo ta shili ka oromo ooka wa waale ebelo e rere ara awai. 25 Awere aka aromo neya malau, na oja okara wai ale na wa waale a belo o wake yende ara o alkama me, awa sokoo ale. 26 Nangka ebelo me e ere na eye eyo, na owake me kang gongha. 27 Na azara ateakwilǝ me ne de, na ne bekaa wai na, ‘Ateakwilǝ, teya beya na ebelo erere ba waale ara au sang? A wiinia na mawake ma surǝ ara ame? 28 Nawa kabare ne na, ‘Oja okara waya nyimi.’ Na azara me pirkǝ wai na, ‘Oya yeme aa te ale kate lope mawake mame na?

29 Aa wa bekaa nee na, ‘Nyimia dai, bayana, tana azaa olopa mawake e gwaara ka o alkama me ne. 30 Baya na ne aa gong legwa a ale awere o shende. A were o shende me kangza eyang bekaa ana o shende me, kane bore ka oshende mawake mame, a ne kurki mawake mame, aane tese kane ese, aane shende o alkama me ka ne kare aa benga.’ "

A ngmǝ gerpo azaa agala betuuru

1 Awere name ayo kedeya togomo te shili na agala be tuuru ka ne jeke eru masanto na ne ale a wobe ondaasau. 2 Esu a nyimi one ya ka orosa, aa ondanggare esu ta neye ka wai ne. 3 Ana o dera orosa ne jeke eru masanto mane, aa neta ne onte manau ne. 4 Aa ana orosa kangza ne monte eru masanto mane kaa kagwi ka manau. 5 Ondaasau me ta wa dusung deya ne, pate one na ne bora ungzǝ, na malau jeke ne.

6 "Aa sanini tera le lyaare, na ne kona lengmelo aa rara na, ‘Ondaasau me a waana wa dukǝ! Surǝ na ka e wobe wai!’

7 "Pate agala name na ne ere na ne diisi eru masanto mane. 8 Na ana odera orosa name bekaa ana orosa na, ‘Nyapana ro a manau maaying aa baate, eru masanto maro ya limbuzu!’

9 Na ana orosa bekaana, ‘Ba eza manau maro to bare ro kaa ying ne. Mara e ale ana lisǝzǝme ke embe.’

10 "Aane tata ara o emba manau mame, na ondaasau me dukǝ. Na andaaka neye ka ogoro ne lyǝ ara o zǝnggǝ ka wai, aa kang pate abuudu me.

11 "Malo nyimi na ondanggare agala name dukǝ, nane bekaana, ‘Ateokora, Ateokora, pǝri ro abuudu!’

12 "Na wa kabare nee na, ‘Ang dongdong bele oying, mi anta rosa ying ne.’

13 "Na Yeso maare ka o bekaana, ‘Azaa nyimi, cikǝ na ka ogoro ka eta rosa lengme na awereme ne.’ "