As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Me hîndông avîlanô hethak ambô dôhô bêng anông. Be henang nena, "Ondaŋô. Anô te hê me hekaliv ya yaŋvêk hîlôk ya kukapô. 4 Hekaliv yaŋvêk takêng me doho hîlôk loŋdaŋlê be menak êpôm be eyang. 5 Me doho hîlôk pîk lêk valu be ditu hivutak ketheng, vômbê nena pîk doke yom. 6 Me wakma wak hîmbî hêyô hêk me hekapôk, vômbê nena ya galôk bidong be hêyô hîmô viling oyang. 7 Me vi hîlôk yak lêklilu kapô be yak êng hilumbak hêyô yaŋvêk takêng vôv. 8 Metom vi hîlôk pîk mavî be hik anông hîtôm 100 me doho 60 me doho 30. 9 Be ditu môlô ŋa lêk liŋdong me ondaŋô ambô ti katôyang!"

Anô Samalia mavî te

25 ✝Wak te me anô lêk auk ethak ambô balambung te hiviyô heva vo neyek Yisu be henang nena, "Kîdôŋga, tem yambong ômbête vo yambua lêkmala îtôm wak nômbêng iti sapêng?"

26 Me Yisu henang ik ôpêng ling nena, "Ambô balambung henang bisête? Me hosam ambô êng be hoyala bisête?"

27 ✝Me ôpêng enang viyang nena, "Lem imbing Anômbêng yong Wapômbêng injêk ong kapôlôm lêk dôhôlôm me lêklokwang lêk yong auk sapêng. Me lem imbing yong avîlanô môlôô hîtôm lem hiving ong da."

28 ✝Me Yisu henang nena, "Avanông. Nombong bêng me tem numbua lêkmala."

29 Metom hevong vo avîlanô injê nena yêni me anô auk mavî be ditu henang nena, "Yînîng avîlanô môlôô me ŋa sêla?"

30 Me Yisu henang viyang nena, "Anô te hetak Jelusalem me hivup hîlôk be hê Jeliko. Êng me ŋa vanî êyê yêni be ik inda kambom anông be hemayak hêk loŋdaŋlê me iwa ya nômkama vanî be ê. 31 Hêndêng waklavông êng yom me anô hîmbôk da te hesopa loŋdaŋlê êng ivup îlôk be hê. Me hêyê ôpêng, metom hivup îlôk loŋdaŋlê vi hele be hê. 32 Bêng yom me anô ondong Livai* te hivup îlôk loŋdaŋlê tomêng yom hele me hêyê ôpêng, metom hivup îlôk loŋdaŋlê vi atu hele be hê. 33 Yôv me anô Samalia* te hivup îlôk loŋdaŋlê êng hele me hêyê ôpêng be lahiki. 34 Be ditu yêni hê hêndêng ôpêng me heŋgathô waing lêk wel hethak ya palê me hithum. Yôv me hiwa ôpêng be hetak hêyô hîmô ya bokdoŋki me helom be hê melak vathi te me yêni da heyaŋging. 35 Hiviyô heyang me hêv valuseleng silva yi hêndêng melak alang be henang nena, ‘Noyaŋging anô ti mavî. Me valuseleng iti mî hîtôm amî be wakma atu ya havôlêm be hotak doho êyômô long hiving, me tem ya wê yong valuseleng takêng viyang.’"

36 Yisu henang ambô dôhô êng yôv me henang ik anô lêkauk ethak balambung êng ling nena, "Lem hêv bisête? Ôpatu be ŋa kambom ik me loho alialê ditu hîtôm ya anô môlôô te?"

37 Me anô lêkauk ethak balambung atu henang viyang nena, "Ôpatu be hêv kapô hêndêng yêni."

Me Yisu henang ethak ôpêng nena, "Nu me nombong bêng yom."

4 ✝"Môlô te ya boksipsip hîtôm 100 be te mî, êng me tem nembong ômbête? Yêni tem netak boksipsip 99 atu be injang kamung îmô me tem ni vo nethalo ali atu be mî endebe nêpôm êm. 5 Me wakma atu be hêpôm me tem nimbua êyônjêk thakôk lêk la mavî bini. 6 Me hêyô ya melak me tem nendam ya ŋa môlôô lêk ŋa takatu be îmô bidong iving yêni be nenang nena, ‘Ya leng mavî anông ethak lêk ya hatung yînîng boksipsip atu yôv, be ditu môlôlêm vo aô leŋing mavî ethak tom.’

7 "Me ya hanang ethak môlô nena, ŋa melak leng leŋing mavî anông vo avîlanô thêthôp hîtôm 99 takatu be bôk ele kapôlôŋing lîlîng yôv, metom loho leŋing mavî bêng anông hîvô hethak vo anô kombom kambom te hele kapô lîlîng."

Ambô dôhô hethak anô te hetak lambô

11 Me Yisu henang nena, "Anô te namalô bôp lo nok îmô. 12 Wak te me nok enang ethak lambô nena, ‘Wakamik, nombak yong nômkama kê ni ondong yi be nôŋgêv yînîng êndêng ya.’ Êng me lambô hik nômkama tham hê ondong yi be hêv êndêng namalô luvi.

13 "Yôv me nok hîmô vauyaŋna me hêv ya nômkama be avîlanô êv vuli me hiwa valuseleng sapêng be hê long bôyang. Me hevong kombom kambom lomaloma be hivuling ya valuseleng sapêng. 14 Hele be ya valuseleng hitup me bôm bêng hêyô long êng me hêv yak ethak nômkama sapêng. 15 Me hê hêyô vo anô long êng te me henang ik ôpêng ling vo nêŋgêv ku te vo yênimbong, êng me ôpêng hêv ku vo neyaŋging ya bok*. 16 Me hema ve la be la hiving ninjang bok ining nôm doho, vômbê nena anô te mî hêv nômate hêndêng yêni amî.

17 "Yôv me yêni hiwa auk mavî be henang nena, ‘Aê, wakamik lêk ya ŋa ku sapêng eyang nôm mavî bêng anông be ekaliv viyang hê. Metom ya hamô long iti be ya hama vo ya leng kambom anông be tem ya ma! 18 ✝Yambiyô be yana vo wakamik me ya nang ethak yêni nena, "Wakamik, ya havong kambom bêng êndêng ong lêk Wapômbêng. 19 Ya mî anô mavî hîtôm nondam ya nena nalum amî. Be ditu notak ya îtôm yong anô ku te." ’

20 "Yôv me yêni hiviyô be hê hêyô vo lambô. Me heva dêim denang me lambô hêyê be lahiki hethak yêni. Me hevothong be hê hêndêng namalô me heva inda hêk be hiŋgu mandang lômbôlông.

21 "Me nakandung enang ethak lambô nena, ‘Wakamik, ya havong kambom bêng hêndêng ong lêk Wapômbêng. Ya mî anô mavî hîtôm nondam ya nena nalum malô amî.’

22 "Metom lambô henang ethak ya ŋa ku nena, ‘Ketheng! Umbua kwêv dêim ali mavî anông atu lêm vo aôŋgik îndôk yînîng wakna. Me uŋgik thilak îndôk baŋduk me uŋgik vakapô bokgôp ethak yêni va. 23 Me môlô nu umbua bokmaŋkao dopdop te lêm me uŋgik vo aôŋgang lêk leŋing mavî, 24 ✝vômbê nena yînîng wakna tiêng bôk hema yôv, metom lêk hîmô lêkmala hethak loŋbô. Yêni bôk mî, metom lêk aô pôm yêni hethak loŋbô.’ Êng me loho eŋgambôm nôm bêng be eyang me leŋing mavî.

25 "Me namalô bôp heveng ku denang. Yôv me hetak kukapô me hele hêlêm êyô bidong melak me helaŋô avîlanô eloyeng bêng. 26 Êng me yêni helam anô ku te hêlêm me henang ik ôpêng ling nena, ‘Loho vong ômbête?’ 27 Me anô ku êng henang ethak yêni nena, ‘Aviyam molok hele hêlêm be lemambô lêk hiwa yêni hethak loŋbô be hik bokmaŋkao dopdop te, vômbê nena yêni hîmô mavî be hele hêlêm.’

28 "Namalô bôp helaŋô ambô êng me la maning be hêndô ni melak kapô. Êng me lambô hele yêing me hevong vo nembong yêni lanjêk yaô. 29 Metom henang ethak lambô nena, ‘Nondaŋô! Sondakbêng nômbêng iti me thak mî ya haseng yong ambô amî me thak ya havong yong ku hîtôm anô oyang. Metom bôk mî huik bokmeme map te vo ya lêk yînîng ŋa môlôô aŋgang amî. 30 Me nalum iti bôk hêv yong nômkama sapêng hêndêng avî sek mayaliv, metom hîvô lêm me huik êi ning bokmaŋkao dopdop mavî ti vo?’

31 "Me lambô henang ethak inda nena, ‘Yînîng wakna, wak nômbêng iti me hômô hiving ya be yînîng nômkama sapêng me yong. 32 Metom lêk me aô leŋing mavî, vômbê nena aviyam molok bôk hema yôv metom lêk hîmô lêkmala hethak loŋbô. Yêni bôk mî metom lêk aô tung yêni hethak loŋbô.’ "

Ambô dôhô hethak kômkôm kêkêlô

45 Yisu henang ambô dôhô yang nena, "Melak leng ya lêkliŋyak bêng me hîtôm anô lêk valuseleng bêng te hethalo kômkôm kêkêlô vo nêŋgêv vuli. 46 Hethalo hele be hêpôm kômkôm kêkêlô anông te be ya vuli me bêng anông. Êng me hê me hêv ya nômkama sapêng vo êv vuli. Me hiwa valuseleng be hê me hêv vuli kômkôm kêkêlô êng ethak."

Ambô dôhô hethak anô yi eteng mek

9 Me Yisu henang ambô dôhô te hêndêng avîlanô takatu be êyê i hîtôm avîlanô thêthôp me avîlanô viyang mî. Êng me Yisu henang nena, 10 "Anô yi ê melak matheng vo eteng mek. Anô yang me Palisi me yang me anô hiwa takis. 11 Palisi êng da heva be heteng mek bêŋiti nena, ‘Wapômbêng, mavî anông vo ya anô mavî me ya mî hîtôm anô vi amî. Loho me ŋa vanî lêk ŋa kambom lêk ŋa evong sek mayaliv. Metom ya mî anông, me ya mî hîtôm anô hiwa takis iti amî. 12 ✝Sonda te ya wak yi me thak ya hatip ethak nôm. Me nômkama nômbêng atu be ya hauwa me thak ya havanî tham hê ondong lauming be ya hêv ondong te hêndêng ong.’

13 ✝"Metom anô hiwa takis heva dêim me moma be hêkô vo ninjê leng. Me hikum be hetak bang luvi hêk mandaluk thing me henang nena, ‘Wapômbêng, ya anô kombom kambom be nôŋgêv kapôlôm vo ya.’ "

14 ✝Êng me Yisu henang nena, "Ya hanang ethak môlô nena, anô hiwa takis hîvô hê ya melak me lêk hivutak anô thêthôp hêk Wapômbêng mandaluk. Metom anô yang êng me mî. Ôpatu be hêv ya athêng ling me Wapômbêng tem netaving ya athêng. Metom ôpatu be hetaving i me tem Wapômbêng êŋgêv ya athêng ling."

Ambô dôhô hethak ŋa ku eyaŋging valuseleng

14 Me Yisu henang ethak loŋbô nena, "Melak leng ya lêkliŋyak bêng me hîtôm anô lêk valuseleng bêng te hevong vo nimbeng long bôyang yôv ketem nendelêm, be ditu helam ya ŋa ku hêlêm me hêv ya valuseleng êndêng loho vo eyaŋging. 15 ✝Yêni hîmbî valuseleng tham hîtôm loho ning auk lêk ining ku, be ditu hêv 5,000 hêndêng anô te me 2,000 hêndêng anô yang me 1,000 hêndêng anô te me hê. 16 Ketheng oyang me ôpatu be hiwa 5,000 hê me hevong ku hethak be hêvôv 5,000 hêyô hîmô long hiving. 17 Me yang atu be hiwa 2,000 hê me hevong ku bêng yom be hêvôv 2,000 hêyô hîmô long hiving. 18 Metom ali atu be hiwa 1,000 hê me helav lovang be hivung ya avaka ya valuseleng îlôk.

19 "Yôv me avaka êng hê be heveng vambô anông yôv me hîvô lêm ethak loŋbô. Me helam ya ŋa ku hêlêm vo nendaŋô loho ning ku ya lavông. 20 Me ali atu be hêvôv 5,000 hêyô hîmô long hiving hêlêm me henang nena, ‘Anômbêng, bôk hôêv 5,000 vo ya hayaŋging. Nôŋgô! Lêk ya havôv 5,000 hêyô hîmô long hiving.’

21 ✝"Me ya avaka henang nena, ‘Mavî anông! Ong anô katô be hovong ku mavî. Lêk hoyaŋging nôm yaôna mavî, be ditu tem yaŋgêv nôm bêng anông êndêng ong vo noyaŋging. Nôlêm vo ai leŋing mavî ethak tom!’

22 "Me ôpatu be hiwa 2,000 hêlêm me henang nena, ‘Anômbêng, bôk hôêv 2,000 hêndêng ya be ya hayaŋging. Nôŋgô! Lêk ya havôv 2,000 hêyô hîmô long hiving.’

23 "Me ya avaka henang nena, ‘Mavî anông! Ong anô katô be hovong ku mavî. Lêk hoyaŋging nôm yaôna mavî, be ditu tem yaŋgêv nôm bêng anông êndêng ong vo noyaŋging. Nôlêm vo ai leŋing mavî ethak tom!’

24 "Yôv me ali atu be hiwa 1,000 hêlêm me henang nena, ‘Anômbêng, ya hayala nena ong me anôŋa, vômbê nena thak holav nôm hîlôk kukapô atu be mî hovatho amî. Me kukapô atu be mî hopayiv yaŋvêk hîlôk amî me thak huwa ya nôm. 25 Be ditu ya hakô be ya havung yong 1,000 atu hîlôk pîk. Nôŋgô! Yong valuseleng êng ti.’

26 "Me avaka henang viyang nena, ‘Ong anô kambom lêk ong anô vau! Honang nena thak ya halav nôm hîlôk kukapô atu be mî ya havatho amî. Me honang nena thak ya hauwa nôm hîlôk kukapô atu be mî ya hapayiv yaŋvêk hîlôk amî. 27 Metom hevong bisê be mî notak yînîng valuseleng îndôk melak valuseleng vo wakma atu be ya hayô hethak loŋbô me tem yambua valuseleng ya nakandung doho êyô mô long imbing?’

28 ✝"Yôv me henang ethak ŋa ku vi nena, ‘Môlômbua 1,000 atu vê injêk inda be ôŋgêv êndêng ôpatu be hiwa 10,000. 29 Vômbê nena ôpatu be hevong ku mavî hethak yînîng valuseleng be hivutak bêng anông, êng me tem ya tak doho êyômô long imbing be yaŋgêv êndêng ôpêng vo nimbutak bêng anông. Me ôpatu be mî hevong ku hethak yînîng valuseleng amî, êng me tem yaŋgêv doke atu be hevalong vê injêk inda. 30 ✝Me ôŋgêv anô volong êng vê bini long momaŋaning. Long êng me tem nendeng kambom be nethang ambôlêk ondong long.’ "

Anô valuseleng bêng lo Lasalus

19 "Anô lêk valuseleng bêng te hîmô be thak hik kwêv thapuk lêk kwak lêkma kêkêlô mavî mavî. Me thak heyang nôm mavî lomaloma lêk la mavî bêng anông wak nômbêng iti sapêng. 20 Me anô siv te be ya athêng nena Lasalus be thak hêk ôpêng ya melak bandêng ambôlêk. Be palê hêtêtô liŋkôpik sapêng. 21 Be thak la hiving ninjang nôm pômôp takatu be hêv yak îlôk ôpêng ya balê nôm vimbing. Thak hîmô me avung êlêm ethamî ya palê.

22 "Wak te me anô siv atu hema me aŋêla iwa yêni be ê êndô hîmô bidong oyang hiving Ablaham. Yôvêm me anô lêk valuseleng bêng atu hema hiving be elav. 23 Anô lêk valuseleng bêng atu hîmô ŋa ema ning long be hiwa vovang bêng. Yêni hêv mandaluk ling me hêyê Ablaham lo Lasalus îmô dêimbô. 24 Êng me helam nena, ‘Wakamik Ablaham, lem iŋgik ong ethak ya be nôŋgêv Lasalus êlêm vo netak baŋduk oyang îndôk ŋanam be netak êyômô ya diŋang vo thilimbung, vômbê nena ya hauwa vovang bêng anông hîmô amela tiêng.’

25 "Metom Ablaham henang viyang nena, ‘Yînîng wakna, lem êŋgêv sêmbôk be hômô pîk me bôk huwa yong nôm mavî mavî yôv me Lasalus hiwa ya kambom kambom. Metom long iti me lêk yêni hîmô mavî me huwa vovang. 26 Me nômate hiving nena, Wapômbêng bôk hetak kolong bêng te hêk lîvông vo yoô me môlô. Be ditu mî hîtôm môlôlêm vo yoô me yoô thôk vo môlô amî.’

27 "Me ôpêng enang nena, ‘Bêng be wakamik, ya hapetenak ong nena hîtôm nôŋgêv Lasalus be nendeni wakamik ya melak 28 me nenang ambô lêklokwang êndêng yînîng aiyang bahevi takatu vo dô êlêm long vovang bêŋiti imbing ya andô.’

29 "Metom Ablaham henang nena, ‘Ôndô, Moses lêk plopet ining ambô hêk be hîtôm endaŋô be esopa.’

30 "Me ôpêng henang nena, ‘Wakamik Ablaham, mî hîtôm amî. Metom betha anô ŋama te ni êndêng loho, êng me tem loho ende kapôlôŋing lîlîng.’

31 "Metom Ablaham henang ethak yêni nena, ‘Loho mî elaŋô Moses lêk plopet ining ambô amî, bêng yom be anô ŋama te hiviyô hethak loŋbô me tem mî endaŋô ya ambô imbing amî.’ "

Ambô dôhô hethak kamung kambom

24 Yisu henang ambô dôhô yang nena, "Melak leng ya lêkliŋyak bêng me bêŋiti. Anô te hevatho yaŋvêk mavî hîlôk ya kukapô. 25 Metom hêndêng bîlîvông be avîlanô êkthôm me ôpêng ya ŋakyo te hêlêm me hevatho kamung kambom hîlôk kukapô êng hiving yôv me hê. 26 Yôvêm me yaŋvêk êng hipup hivutak be hik anông me kamung kambom atu hivutak hiving. 27 Me ŋa eyaŋging kukapô êng ê hêndêng kukapô alang me enang ethak yêni nena, ‘Anômbêng, sêmbôk nang hovatho yaŋvêk mavî yom hîlôk yong kukapô. Metom hevong bisê be lêk kamung kambom hivutak hiving?’

28 "Êng me henang ethak loho nena, ‘Ŋakyo te hevong nôm êng.’

"Êng me ya ŋa ku enang ik yêni ling nena, ‘Lem iving yoô na vo asapu kamung kambom takêng êng vê mesa dô?’

29 "Metom kukapô alang henang nena, ‘Dô. Endekeme osapu nôm vê imbing kamung kambom. 30 Môlôndô luvi indumbak îmô endebe wakma imbua nôm ya anông êm. Êng me tem ya nang ethak ŋa ku takatu be tem imbua nôm ya anông nena, "Môlô thup kamung kambom sapêng be okak lêku be otak îmô long îmbôk ethak amela. Me uthup nôm ya anông be otak îmô melak nôm hîmô."’"

Ambô dôhô hethak avî voyavô lauming

1 ✝"Heveng yam me melak leng ya lêkliŋyak bêng tem nîtôm avî voyavô lauming iwa ning lam be ê vo injê ôpatu be tem nimbua avî lêkmuk. 2 Avî lêkauk bahevi me avî auk mî bahevi. 3 Avî auk mî iwa ning lam be ê, metom mî iwa ining lam ya thôk doho vo êtôm imbing amî. 4 Metom avî lêkauk iwa ning lam lêk ya thôk hîlôk kolopak doho iving vo êtôm. 5 Avî takêng eyambing anô êng vo nêyô hele be mî hêyô ketheng amî, be ditu maleŋing eyang be êkthôm.

6 "Metom hêndêng bîlîvông bing me kaêk te helam nena, ‘Anô hiwa avî lêk hêyô yôv be môlôlêm yêing vo umbua inda thô!’

7 "Êng me avî voyavô takêng iviyô me epesang ining lam. 8 Me avî auk mî enang ethak avî lêkauk nena, ‘Yoô ning lam hevong ema be môlôŋgêv lam thôk doho êndêng yoô.’

9 "Me avî lêkauk enang nena, ‘Mî hîtôm aô sapêng amî be ditu môlô da nu vo ôŋgêv môlô ning vuli.’

10 "Êng me loho ê denang vo êŋgêv loho da ning vuli me anô hiwa avî atu hêyô. Me vi atu be lêk epesang i yôv ivutak êyô melak kapô hiving yêni vo injang nôm me ik melak ambôlêk thing.

11 ✝"Yôvêm me vi atu êyô me enang nena, ‘Anômbêng, anômbêng! Nuŋgik melak ambôlêk kê vo yoô.’

12 ✝"Metom ôpêng henang nena, ‘Ya hanang avanông bing ethak môlô nena ya hathông môlô paling.’ "

13 ✝Yôv me Yisu henang ethak avîlanô takatu be elaŋô ya ambô nena, "Môlô mî oyala waklavông lêk wakma atu be Anô Ya Nakandung tem nendelêm amî, be ditu môlôŋgêv lêlê."