Pecado
O pecado é a realidade que separa a humanidade de Deus. Mas a Bíblia também revela a solução: o sangue de Cristo que nos purifica e a graça que nos liberta de toda condenação.
A universalidade do pecado
Todos pecaram e carecem da glória de Deus. Não há justo, nem sequer um. O pecado entrou no mundo por um homem, mas a graça veio por Jesus.
kii wi kwikwi fɛɔ bubiɛɛ wu lɛɛ bunɔŋa bu bee nuuŋ wu kɛmɛ li Nyɔ-ɔ.
kii wi kwikwi fɛɔ bubiɛɛ wu lɛɛ bunɔŋa bu bee nuuŋ wu kɛmɛ li Nyɔ-ɔ. Se nuuŋ le, Nyɔ doonchɛ yɛ shéŋ yee yi dzeeŋ li bɛniiŋ li le yi nyɛ be nya yi ye le yi dzɔɔ be le be kɛmi yɛ findzɔŋ kɛ. Fini tɛ ka li Krai Jiso-o si tɛ̀ sondɛ bɛniiŋ li tsaŋ yi ŋgɛ-ɛ.
Nɛ kii yɛɛŋ le, wiwoŋ nuuŋ yɛ lu wu Nyɔ gii naa yi dzɔɔ le wɛ tsaaŋ lɛ yi-i lii kii feti fiee fi bɛnchi wɛki kɛ, kifɛ bɛnchi nuuŋ fiee fi feti bɛniiŋ kii biee bibifi bi be feti.
Fi nuuŋ le kinsomfu ki bibifi nuuŋ kwe, bɛdɛɛni ntsɛ wu kimakɛ nuuŋ nya yi Nyɔ nyɛɛ li yee li, li bɛniiŋ bɛ taashɛ bɛ Krai Jiso wu Taa wusɛŋ.
Wi kwi wu feti biee bibifi nuuŋ wu ti bondini nchi wu Nyɔ, kifɛ biee bibifi nuuŋ nchi wu wi bondɛ.
Liberdade da condenação
Não há condenação para os que estão em Cristo Jesus. Ele nos libertou da lei do pecado e da morte para vivermos em novidade de vida.
Fi fiɛɛ le, dɛɛni wi wu taashɛ bɛ Krai Jiso mɛɛŋ yɛ lɛ li ŋgɛ-ɛ kɛ. Mɛɛŋ yɛ tuu lɛ li ŋgɛɛ kɛ kifɛ nchi wu Fiana yi Nyɔ yi nyɛɛ ntsɛ li bɛniiŋ li taashɔɔ bee bɛ Krai Jiso, wu buu bee li tsaŋ yi nchi wu nuuŋ wu bibifi bɛ kwe wɛɛ.
Bɛdɛɛni, kiiŋ nɛ ni beŋ le bibifi kɛmɛ buŋga lɛ yih yinɛ lɛwe yi nuuŋ yi kwe le bi fɛ nɛ ni nɛ wuki nuuŋ fiee fi ŋgɔŋ mɛnɛ wɛki le nɛ ni nɛ feti kɛ. Kiiŋ nɛ tuu nɛ chinɛ bibifi dzɔɔ bimbe bi yih yinɛ si biee bimu bi nimɛ-ɛ le bi ni bi feti biee bibifi lu kɛ. Nɛ nyɛɛ yɛɛŋ yih yinɛ nuuŋ li Nyɔ-ɔ si bɛniiŋ bɛ bɛ buu be li kwe-e bɛ nyɛ be ntsɛ. Nɛ nyɛɛ yɛɛŋ tɛ bimbe bi yih yinɛ li Nyɔ-ɔ si biee biee bi nimɛ-ɛ le ni feti biee bi tsaaŋ lu. Bibifi kɛmɛ yɛ le bi ni bi kɛmi buŋga lɛ be-eŋ lɛwe kɛ, kifɛ nɛ nuuŋ yɛ lɛ bɛnchi lɛkwiiŋ kɛ, nɛ baa nuuŋ lɛ shéŋ yi Nyɔ yi dzeeŋ li lɛkwiiŋ.
Si fi nuuŋ lɛ, nuuŋ tɛ tee le la? Tɛ tee le tɛ ni tɛ feti biee bibifi kifɛ tɛ baa lɛ shéŋ yi Nyɔ yi dzeeŋ li lɛkwiiŋ, nuuŋ yɛ lɛ bɛnchi lɛkwiiŋ kɛ ni? Ɛ lɛ kɛ! Nɛ kɛɛ le ɛ wi dzɔ yi yee wu nyɛ li wi wumu le ni wuki li mwɛ si mfwa, kɛ gii ni nuuŋ mfwa wu wi wulu wuki nuuŋ li wuu. Ɛ wi nyɛ yi yee nuuŋ li bibifi, kɛ wɛ nuuŋ mfwa wu bibifi. Kɛ bi gii bi bɛ bɛ kwe. Ɛ wi nyɛ yi yee le ni wuki li Nyɔ-ɔ, kɛ wɛ nuuŋ mfwa wu Nyɔ. Se ŋ’wowu wu wuki li yi-i wulu gii fɛ se ni kɛmi ntsɛ wu tsaaŋ. Se nuuŋ le kiyɔɔni nuuŋ li Nyɔ, le nɛ tuu nɛ shiiŋ nɛ nuuŋ bɛmfa bɛ bibifi-i, dɛɛni nɛ beŋ baa bɛ shéŋ yinɛ chichi ŋwaani ntiifɛ wu bɛ tɛ̀ nyɛ li be-eŋ. Nɛ baa nuuŋ ɛ bɛ buu beŋ li tsaŋ yi bibifi, nɛ to baa nuuŋ bɛmfa bɛ ntsɛ wu tsaaŋ lɛ.
Si fi nuuŋ lɛ, nuuŋ tɛ tee le la? Tɛ tee le tɛ ni tɛ feti biee bibifi kifɛ tɛ baa lɛ shéŋ yi Nyɔ yi dzeeŋ li lɛkwiiŋ, nuuŋ yɛ lɛ bɛnchi lɛkwiiŋ kɛ ni? Ɛ lɛ kɛ!
Tɛ kii le bɛnchi nuuŋ fiee fi dza fɛ Nyɔ-ɔ. Se nuuŋ le nnuuŋ fieŋ wiwoŋ wu kɛmi nyaŋ li bwiŋ, ɛ bɛ kabɛ mi si mfwa li bibifi. Mfeti fiee ŋkii yɛ fiee fi mfeti kɛ, kifɛ fiee fi ŋ’wɛki yɛ le mfɛ kɛ, ɛ fi fi mfeti. Ndzɛti le mfɛ fiee, ntuu mfɛ nuuŋ fi mbaanini. Si ndzɛti mfeti nuuŋ fiee fi ŋkɔŋgisi yɛ kɛ ni, kɛ mbeenchɔɔ chɛɛŋ le nchi nuuŋ fiee fi dzeeŋ. Si fi nuuŋ lɛ, kɛ ɛ chɛɛŋ le ɛ mi wu mfeti fiee filu kɛ. Ɛ bibifi bi nuuŋ li mi-i.
Jiso tuu li bee le, "Ntiitɔɔ beŋ chɛɛŋ chɛɛŋ le wi kwikwi wu feti bibifi nuuŋ mfwa wu bibifi.
Confissão e perdão
Se confessarmos os nossos pecados, Deus é fiel e justo para nos perdoar e purificar de toda injustiça. A confissão liberta a alma.
Ɛ tɛɛbeŋ kweŋgi le tɛ kɛmi yɛ bibifi kɛ, kɛ tɛ yɛŋgi baa bɛ yí yisɛŋ, kɛ chɛɛŋ nuuŋ yɛ li tɛɛbeŋ kɛ. Se nuuŋ le, ɛ tɛ jiishi bibifi bisɛŋ li wu-u, si nuuŋ wi wu ti lemi li jɛ ye-e feti biee tsaaŋ lɛ, kɛ gii feeki bibifi bisɛŋ, tsootsɛ bee, tɛɛbeŋ tɛ ni tɛ wuuti li biŋge bisɛŋ bichu bi ti nuuŋ yɛ tsaaŋ kɛ.
Se nuuŋ le, ɛ tɛ jiishi bibifi bisɛŋ li wu-u, si nuuŋ wi wu ti lemi li jɛ ye-e feti biee tsaaŋ lɛ, kɛ gii feeki bibifi bisɛŋ, tsootsɛ bee, tɛɛbeŋ tɛ ni tɛ wuuti li biŋge bisɛŋ bichu bi ti nuuŋ yɛ tsaaŋ kɛ.
Bɛdɛɛni, ɛ tɛ kweŋgi le tɛ baa li kintaashɛ-ɛ bɛ yi, tɛ se tuu tɛ deŋgi nuuŋ li kijibɛ-ɛ, kɛ tɛ sɛɛyi baa binsɛɛ, tɛ tsiiŋ yɛ tɛ biki chɛɛŋ kɛ.
Vencendo o pecado
Cristo nos resgatou e nos restaurou. Devemos mortificar as obras da carne, fugir do pecado e prosseguir em santidade.
Wu kibɛɛ tɛ̀ too bibifi bi tɛɛbeŋ li wuu bwiŋ li kintaaŋ li. Tɛ̀ fɛ lɛ le tɛɛbeŋ se kwi tɛ gatɛ bɛ bibifi, tɛ ni tɛ tsiiŋ ntsɛ wu tsaaŋ. Bibaa biee fɛ biɛɛ nɛ tɛmi kituŋ.
Gii biɛ ŋwaŋ wu nyuŋ bɛ nyɛ bukooŋ bwee le Jiso, kifɛ gii naa soo bɛniiŋ bee li ŋgɛ wu bibifi bi bee.
Ɛ kii tɛɛbeŋ bɛ yi yi Nyɔ tɛ̀ fɛ Krai wu tɛ̀ mɛɛŋ ki kɛɛ kɛ bubiɛɛ kɛ, dza to bubiɛɛ, le tɛ se to tsaaŋ lɛ Nyɔ lii kii wu.
nuuŋ nɛɛ si Krai tɛ̀ nyɛ yi yee li kwe-e li bɛniiŋ li mfwa mumkpaŋ le too bibifi bi bɛniiŋ lɛ ŋge. Se gii kaari bɛ li kiŋga ki kifɛ tɛ̀ tuu le fɛ fiee bɛ bibifi kɛ. Gii bɛ kituŋ dɛɛni le soo bɛniiŋ bɛ tɛŋgi wu mkpaaŋ.
Wi wu ba feti bibifi nuuŋ wi wu kiŋkundi, kifɛ kiŋkundi kini tɛ̀ feti biee bibifi fɛmbɛɛchɛ-ɛ. Fiee fi Ŋwanɛ Nyɔ tɛ̀ bɛ tɛ nuuŋ le lɛɛshɛ niŋ yi kiŋkundi yini.
Tɛ kii le wi wu nuuŋ mbiɛ wu Nyɔ nuuŋ tɛ ba le ni feti bubiɛɛ kɛ, kifɛ wu wu nuuŋ Mbiɛ wu Nyɔ wɛ, Nyɔ kiichi yɛ wu, wi wu bifi wɛ tɛ tuu le koŋ li wuu kɛ.
Fi fiɛɛ le, nɛ lɛɛshɛ biee si bini li yi yinɛ bi nuuŋ bi laaŋkwiiŋ. Bi nuuŋ si biee bi nyɛ-ɛŋ, mɔɔ yi yinɛ yi nyiŋini, mɔɔ kɔŋgisɛ mfɛru biee bibifi, mɔɔ mbuushɛ lii li biee li. Wi wu buushi lii li biee li nuuŋ ɛ biee bini to si nyɔ yimi fɛ wuu.
Biee si bukwɛɛ bɛ ntsɛ wu nyɛŋ kwikwi mɔɔ kin’yɛrisɛ lii bi nuuŋ kɛ biee bi bɛ nuuŋ bɛ tso jɛ kii bi lɛ be-eŋ lɛnti kɛ, kifɛ bini nuuŋ yɛ biee bi nuuŋ bi ni bi nuuŋ lɛ bɛniiŋ bɛ Nyɔ-ɔ lɛnti kɛ.
Kiiŋ nɛ ni nɛ lisi tsaŋ li biee bi kijibɛ-ɛ bi waniti kɛ. Nɛ busi yɛɛŋ bi fɛ waaŋ. Fi gbɛŋgi fi nuuŋ fiee fi buya-a le bɛ ni bɛ tiiti kii biee bi bɛniiŋ baa feti lɛ munyiikɔɔ li.
Ɛ wi dzɔ sheŋ, mwɛ ŋiŋgi le kiiŋ ni dza nɛɛ fɛ bubiɛɛ kɛ. Kiiŋ ni gɛɛ jobɛ seri sheŋ mɛɛŋ wu lɛsheŋ kɛ.
Responsabilidade e restauração
O pecado tem consequências, mas Deus restaura o arrependido. Devemos corrigir uns aos outros com mansidão e cobrir o pecado com amor.
Bɛŋwaanɛŋ, ɛ nɛ dza nɛ ŋɛŋ ɛ wi wunɛ wumu we li bibifi-i, beŋ bɛ tsiiŋ si Fiana yi Nyɔ doonchi gwenɛ le nɛ tifi wu bo li bibifi-i linti. Se nuuŋ le, ɛ wi tuu tiifɔɔ, tiifi dzeti mfi kii ni lɛ li mɔnchɛ-ɛ we.
Bɛŋwaanɛŋ, ɛ nɛ dza nɛ ŋɛŋ ɛ wi wunɛ wumu we li bibifi-i, beŋ bɛ tsiiŋ si Fiana yi Nyɔ doonchi gwenɛ le nɛ tifi wu bo li bibifi-i linti. Se nuuŋ le, ɛ wi tuu tiifɔɔ, tiifi dzeti mfi kii ni lɛ li mɔnchɛ-ɛ we. Nɛ fii yɛɛŋ bɛŋwaana bɛnɛ li bɛŋgɛ bɛ bee. Ɛ nɛ feti lɛ, kɛ nɛ kichi baa bɛnchi bɛ Krai.
Ɛ ŋwaana fɛ fiee fi bifi li wɛ-ɛ, ɔ gɛɛŋ ɔ ŋɛŋ wu ɔ doonchɛ bubiɛɛ bwee li wuu nɛɛ wu beŋ bɛfɛ. Ɛ wu woo fiee fiɔ tee, kɛ ɔ kaarɔɔ ɔ tuu ŋwaana li wɛ-ɛ bwiŋ.
Ɛ ŋwaana fɛ fiee fi bifi li wɛ-ɛ, ɔ gɛɛŋ ɔ ŋɛŋ wu ɔ doonchɛ bubiɛɛ bwee li wuu nɛɛ wu beŋ bɛfɛ. Ɛ wu woo fiee fiɔ tee, kɛ ɔ kaarɔɔ ɔ tuu ŋwaana li wɛ-ɛ bwiŋ.
"Se nuuŋ le ɛ wi fɛ ŋwaŋ mumkpaŋ li kintutu ki bɔɔŋ bɛ bwi bɛ gɛɛ shéŋ li mi-i bani we li bibifi-i, kɛ fi dzɔɔŋ fiɛɛ le wɛɛ wi, bɛ shiiŋɛ jeni chi nɔŋa wu lɛwe, bɛ lɔŋ wu shee seri fɛ kindundu fɛkwiiŋ.
Fi geeŋ fiɔɔ ŋiŋgi sheeŋ yi kwiŋ yi nuuŋ ŋwaana lɛ lii, ɔ se tɛ ŋɛŋ kiŋkɔsi ki kwi-iŋ ki nuuŋ lɛ lii ya kɛ?
Nɛ kɛɛ le ɛ nɛ fekisi bibifi bi bɛniiŋ bamu feti li be-eŋ, Baa wunɛ wu nuuŋ liboo se ni fekisi binɛ tɛ.
Nɛɛlɛ, fi se fiɛɛ le, ɛ wi fɛ fiee fi bifi, tee li ŋwaani, be lɛkɛ li Nyɔ-ɔ li wi bee wi, Nyɔ se wɔnchɛ be. Nlɛkɛ li Nyɔ-ɔ wu wi wu tsaaŋ kɛmi buŋga ŋge feti tɛ biee ŋge.
Bɛdɛɛni, ɛ wi kii fiee fi dzeeŋ fi kɛmi le fɛ, wu se ba mfɛru nsiŋ, kɛ wu fɛɔ bibifi.
Bɛ yɛɛŋ li Nyɔ-ɔ lichiŋ, yi se bɛ tɛ li be-eŋ lichiŋ. Beŋ bɛniiŋ bɛ bifi, buushɛ yɛɛŋ tsaŋ fɛ biee bibifi, nɛ tsootsɛ shéŋ yinɛ beŋ bɛ lemi bɛ shéŋ fiɛɛtu li Nyɔ-ɔ.
Nɛ gbɛŋgi baa nɛ nuuŋ si bɛniiŋ bɛ chinɛ bukɛɛŋ kɛ buniŋ bɛ bee be jii nuuŋ bukwɛɛ. Nɛ kii yɛ le ɛ wi shi nsaŋ bɛ nshɛ yini, kɛ wu toɔ wi wu mbani li Nyɔ-ɔ kɛ ni? Nɛɛ lɛ, nɛ kɛɛ le mɔɔ nuuŋ noo wu tsaa nuuŋ le kɔɔ nsaŋ bɛ nshɛ yini le, kɛ mwɛ toɔ wi wu mbani li Nyɔ-ɔ kituŋ.
Kimfimɛ kimumkpaŋ se busi yɔɔnchɛ ki tuu ki leti kpɛ. Bɛŋwaanɛŋ, fi kɛmi yɛ le fi nuuŋ lɛ kɛ.
Fiee fi yɛki biee bichu nuuŋ nɛɛ le wi ni kɔŋgisi ŋwaani bɛ shéŋ yee chi kifɛ kiŋkɔŋgisɛ ti baanyi bibifi ŋge.
Fuga do pecado
Bem-aventurado o que não anda no conselho dos ímpios. O caminho do justo é guardado pelo Senhor, e sua Palavra nos protege da queda.
Wi wu dzeeŋ lɛ fikoo fiee fi shaaŋ li ti busi biee bi dzeeŋ le. Wi wu fikoo fiee nuuŋ biee bifi li shéŋ yee li, ti busi nɛɛ nuuŋ biee bibifi. Fi fiɛɛ nɛɛ lɛ kifɛ fiee fi yisɛ li shéŋ yi wi-i ɛ fi fi ti buti lɛ kimfimɛ kee li."
Nɛ kii yɛ le bɛniiŋ bɛ feti biee bibifi bini nuuŋ tɛ̀ naa kɛmɛ kintsii lɛ bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ lɛnti kɛ ni? Kiiŋ nɛ ni nɛ yɛŋgi bɛ yi yinɛ kɛ. Bɛniiŋ bɛ lɛti bukwɛɛ, kɛ bɛ lɛki li bɛnyɔ-ɔ, kɛ bɛ lɛti bukɛɛŋ bɛ bɛniiŋ bamu-u, kɛ buniŋ bɛ gimi bɛ buniŋ bamu, kɛ bukɛɛŋ bɛ gimi bɛ bukɛɛŋ bamu, kɛ bɛyi, kɛ bɛniiŋ bɛ yɛrisi lii li biee li, kɛ bɛniiŋ bɛ wundi mbiiŋ mɛ keeti be, kɛ bɛniiŋ bɛ gaashi bɛniiŋ bamu, kɛ bɛ bonyi bintsii be kwachi biee bi bɛniiŋ lɛ, be nuuŋ tɛ̀ naa kɛmɛ kintsii lɛ bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ lɛnti kɛ.
Pailɛt se tuu bo lɛkuuŋ tee li bee le, "Bichɛ yɛɛŋ, ŋgii mbuu wi wuni nyɛ li be-eŋ, nɛ se kɛɛ le mmɛɛŋɔ ki ŋɛŋ fiee fi wu chɔ kɛ." Jiso se bo bɛɛ bɛ kifɔ ki bíaŋ lifa mɔɔ ndu yi bumfɔŋ yɛ li wu-u bwiŋ. Pailɛt se tee li bee le, "Bichɛ yɛɛŋ nɛ ŋɛŋ wuuŋ wi wulu!" Bɛte muntofi bɛ nɔŋa bɛ nɔŋa bɛ bɛniiŋ bɛ tɛ̀ kiichi yih yi muntofi ŋɛŋ wu lɛ, be se wɛndi le, "Ta wu li kintaaŋ li, ta wu li kintaaŋ li!" Pailɛt tee li bee le, "Dzɔɔ yɛɛŋ wu bɛ tsaŋ yinɛ nɛ taaŋ wu li kintaaŋ li, kifɛ mɛɛŋɔ ki ŋɛŋ chɔ ye kɛ."
Ɛ nɛ feeki bibifi bi wi-i, kɛ Nyɔ feeki yɛ tɛ kituŋ. Ɛ nɛ ba mfekisɛ nsiŋ, kɛ bi gii bi ba lɛ."