8 Wurssetsaan, taanaadan S’oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu wozanaan lo"obaanne galatissiyaawaa k’oppite; tuma gidiyaabaa ubbaa, bonchchissiyaawaa ubbaa, bayizzuwaa gidennabaa ubbaa, geeshshabaa ubbaa, siik’uwaa ubbaa, suure gidiyaabaa ubbaa k’oppite.

2 S’oossay hintte k’ofaa ubbaanna dummayiide, hinttentta laammooppe attin, ha alamiyaa asaa malatoppite. He wode hintte, S’oossaa shenii, lo"obay, Aa nashechchiyaabaynne k’ay polo gideeddabay ayentto eranita.

13 Hewaa diraw, oosuwaa ootsanaw hintte wozanaan k’ofaa giigissiidde hintte huup’iyaa naagite. Yesuusi Kiristtoosi k’onc’c’iyaa wode aad’d’o keekatetsaa hintte akkiyaa diraw, kumentsaa hidootaan naagite.

20,21 Simmi nu giddon ootsiyaa bare wolk’k’aa baggana nuuni woossiyaawaa woy k’oppiyaawaa ubbaappe loytsi darssi ootsanaw danddayiyaa S’oossaw, woosa golliyaaninne Kiristtoosi Yesuusan ubbaa wode med’inaappe med’inaa gakkanaw bonchchuu gido. Amen"i.

12 Ayaw gooppe, S’oossaa k’aalay med’inaw de’iyaawaannee ootsiyaawaa; laa"u baggana leefetteedda mashshaappekka aad’d’iide kuusee. He k’aalay shemppuunne ayyaanay, kuriinne kolzzii ittippe gakettiyaasaa shaakkana gakkanaw c’addee. K’ay asaa wozanaan de’iyaa koshaanne k’ofaa I shaakkee.

23 Ubbabaappekka ne wozanaa minisaade naaga; ayaw gooppe, de’uu aappe pulttee.

26 Ne gediyaw hamettiyaa ogiyaa suurissa; suure ogiyaa s’alalan hametta.✝

12 Asaw likke malatiyaa ogii de’ee; shin biina, Aa wurssetsay hayk’k’uwaan kessi yeggee.✝

2 Asay ootsiyaawe ubbay izaawoo likke malatee; shin Med’inaa Goday Aa wozanaa k’ofaa paac’c’ee.

8 Ayaw gooppe, Med’inaa Goday, «Ta k’ofay hintte k’ofaa mala gidenna; hintte ogiikka ta ogiyaa mala gidenna.

7 Iitay bare oosuwaa, nagaranchchaykka bare k’ofaa aggo; S’oossaakko I simmo. I Aa maarana. I nu Med’inaa Godaakko simmo. I aw c’oo atto gaana.

3 Ne ootsiyaawaa ubbaa hadaraa Med’inaa Godaw imma; yaatooppe, neeni halchcheeddawe polettana.

23 Abeet S’oossaw,

taana biddaade, ta wozanaa era;

taana paac’c’aade, ta un"etiyaa k’ofaa era.

24 Ane taanan iitabay de’ooppe s’eella;

med’inaa ogiyaan taana kaaletsa.

1 Abeet Med’inaa Godaw, neeni taana biddaade eraadda.

2 Taani awude uttinttonne

awude ek’k’intto, neeni eraasa;

neeni ta k’ofaa ubbaa haakuwaan eraasa.

20 K’aykka Yesuusi hawaadan yaageedda; «Asaa tunissiyaabay asaa wozanaa giddoppe kesiyaabaa. 21 Ayaw gooppe, asaa wozanaa giddoppe kesiyaawe iita k’ofaa; woshummiyaawaa; wuu"iyaawaa; wod’iyaawaa; c’aaratetsaa; 22 yoratetsaa; uuziyaa woy barena dosiyaawaa; iitatetsaa woy c’immiyaawaa; geniyaa; mac’c’awaa amottiyaawaa; k’anaatiyaawaa; boriyaawaa woy zigiriyaawaa; ayyuwaa; eeyatetsaa. 23 Ha iitabay ubbay asaa wozanaa giddoppe kesiide, asaa tunissee» yaageedda.

25 «Hewaa diraw, taani hinttenttoo oday; hintte de’oo maanabawunne ushanabaw, woy hintte bollaw mayyanabaw hirggoppite; shemppuu k’umaappe aad’d’ennee? K’ay bollay mayuwaappe aad’d’ennee?

7 «S’oossaa hintte woossiyaa wode, S’oossaa ammanenna asaadan, c’oo mela zaaretsuwaa darissoppite; unttunttu haasayaa daruwaan sisettee giide k’oppiino.

1 He wodiyaan c’ora sha"aan paydettiyaa Asay ittuu ittuwaa yed’d’ana gakkanaw shiik’i de’ishshin, Yesuusi barena kaalliyaawanttoo koyro odanaw doommiidde, «Parisaawatuwaa irshshuwaappe naagettite; hawekka lo"a malatiyaa unttunttu immiyaa iita timirttiyaa.✝ 2 Shin ayaaninne kameteedda yewuu k’onc’c’iyaa kesennaan attena; k’aykka geemmeedda yewuu erettennaan attena. 3 Hewaa diraw hintte d’umaan haasayowe ubbay, gallassi poo’uwaan sisettanawaa; hinttenttu Asay baynnasaan hini giso golliyaan haytsaan saasukkowe ubbay d’ok’k’u geedda sisettiyaa k’onc’c’esaan awaayetanawaa.

4 «Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hinttew yaagay; ha"i ashuwaa wod’iyaawantta, hewaappe kaala k’ay ayaanne ootsanaw danddayennawantta yayyoppite. 5 Yewuwaan k’ay hinttenttu oossi yayyanaw bessintto taani hinttentta erissana; hewekka wod’owaappe guyyiyaan gaannamiyan olanaw maatay de’iyaa S’oossaa s’alalaw yayyite; Ee, aw yayyite yaagay.

6 «Ichcheshu suunniyaa kafatuu santtimiyaan shamettikkinooyye? Hewanttuppe ittinnonne usa S’oossay dogenna. 7 Shin haray atto hinttenttu huup’iyaan de’iyaa binnaanay ubbaykka paydetteeddawaa; hawaa diraw yayyoppite; hinttenttu c’ora suunniyaa kafatuwaappe dariita.

8 «Taani hinttew oday; tabaa asaa sintsan markkattiyaawoo oossinne Taanikka Asaa Na’ay, k’ay S’oossaa kiitanchchatuwaa sintsan markkattana; 9 shin asaa sintsan taana kaddiyaawantta taanikka asaa na’ay, k’ay S’oossaa kiitanchchatuwaa sintsan kaddana.

10 «Ta bolla, asaa na’aa bolla, boriyaa k’aalaa haasayiyaawe de’ooppe Aa naak’uu atto geetettana; shin Geeshsha Ayaanaa bolla boriyaa k’aalaa haasayiyaawe de’ooppe k’ay Aa naak’uu atto geetettenna.✝

11 «Asay hinttentta Ayihude woossiyaa golliyaakko, gadiyaa ayissiyaawanttukkonne maatay de’iyaawanttu sintsa pirddaw shiishshiyaa wode, ‹Waagi zaaraneeshsha? Woy ayaa giide haasayaneeshsha?› yaagiide hirggoppite; 12 ayaw gooppe, hinttena Ayaanaa Geeshshay hinttenttu he saatiyaan haasayanaw bessiyaabaa tamaarissanawaa» yaageedda.✝

13 Asaa garssappe itti bitanii Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, nu aabbu hayk’k’ina nuuni laattana mala atteeddabaa, taw gishana mala hayya godo ta ishaw oda» yaageedda.

14 Yesuusi k’ay, «Ha bitanew, hinttenttu bollan pirddiyaawaa gidanaadanne hewaa hinttew gishanaadan taana oonee suntseeddawe?» yaageedda.

15 Gujjiidekka ubbatuwaa, «Asaa shemppoo shaluwaa duretetsay de’uwaa immenna diraw, yaaretiyaawaappenne yorattiyaawaappe naagettite; duretetsaa amuwaa ubbaappekka hinttena naagite» yaageedda.

16 Kaalliiddekka hawaadan yaagi leemisuwaa unttunttoo odeedda: «Aw de’iyaa biittay darissiide katsaa mokkeedda itti dure bitanii de’ee. 17 Ha bitanii, ‹Taw ta katsaa wotsanaw gidiyaa sa’ay banttawaa diraw ayaa ootsooshsha?› yaagiide, bare wozanaan k’oppeedda; 18 hawaadan yaagi maleedda; ‹Taani wootane gooppe, taw de’iyaa yeesiyaa kolaade, hara aakkiyaa yeesiyaa med’d’ana yaagiide maleedda; hewaan ta katsaanne taw de’iyaa miishshaa ubbaa wotsana. 19 Yaataade taana, «Ne kaac’ay daro lo"a; new daro wodiyaw gidiyaa mas’uwaa shiishshaadda; simmi shemppaade ma, usha, nashetta» gaana› yaageedda.

20 «Shin S’oossay Aa, ‹Ha boozaw, hachche k’amma neeni hayk’k’a. Yaatina ha neeni shiishsheedda mas’uu ubbay oossi gidanawee?› yaageedda.

21 «Barew biittaa bollan shaluwaa shiishshiyaawe, S’oossaa sintsan k’ay mank’k’o gideedda Asay ha bitaniyaa mala» yaageedda.

22 Hawaappe kaala Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Hawaa diraw, ta hinttew oday: hinttenttu pas’a de’anaw ayaa maanee? Hinttenttu bollaw ayaa mayyanee? yaagiide hirggoppite.

23 «Gaasuukka, shemppuu k’umaappe, k’ay asatetsay mayuwaappe aad’d’ennee? 24 Ane k’uuratuwaa s’eellite; unttunttu zerikkino; c’akkikkino; unttunttoo katsaa shiishshiyaa sa’ay woy yeesii baawa; hanoppe attin, unttuntta S’oossay mizee; hinttenttu kafatuwaappe daroppe darikkitee? 25 Hinttenttuppe darii k’oppiide daro wodiyaa de’anaw danddayiyaawe oonee?

26 «Simmi hinttenttu ha laafabaa ootsanaw danddayennawantta gidooppe ayaw harabaw hirggettiitee? 27 C’iishshatuu wooti dic’c’iinontto ane s’eellite; unttunttu kiitaan daaburikkino; puuttuwaa suk’k’ikkino; gido shin taani hinttew odiyaawe, Solomone hewaa keena bonchchetteeddawaa* gidiide, he c’iishshatuwaappe ittuwaa malaanne mayyibeenna.✝ 28 Hinttenttoo laafa ammanuu de’iyaawanttoo, yaatooppe S’oossay hachche beettiide, wontti tamaan ees’s’anaw olettiyaa, denbbaan doliyaa maataa hawaadan mayzziyaawaa gidooppe, hinttentta wootiide unttunttuppe aatsiide mayzzennee?

29 «Hawaa diraw, ‹Ayaa maanee? Ayaa ushanee?› yaagiide ubbaa wode koyyoppitenne hirggoppite. 30 Ayaw gooppe, hawaa demmanaw ha alamiyaan de’iyaa S’oossaan ammanettena Asay hirggettiino. Hinttenttoo hawe ubbay koshshiyaawaa saluwaan de’iyaa hinttenttu aawuu eree. 31 Hewaa haniyaawaa aggiide, S’oossaa kawutetsaa koyyite; I hinttentta koshshiyaawaa ubbaa immanawaa.

32 «Hinttenttu guutsa gidinttonne, saluwaa hinttenttu aawuu bare kawutetsaa hinttenttoo immanaw nashetteedda diraw yayyoppite.

33 «Hinttew de’iyaawaa zal"iide mank’k’oo immite; kayisuu shiik’ennasaan, bil"aykka meennasaan, saluwaan wurenna miishshaa dagayiidde, ec’enna k’arc’c’itatuwaa hinttenttu huup’ew wotsite. 34 Ayaw gooppe, hinttenttu wozanay hintte miishshay de’iyaa saan de’anawaa.

35 «Hintte s’eessay danc’c’ettowaa, hintte s’omppiikka poo’eeddawaa gido.✝ 36 Hinttenttukka, barenttu Goday yiide penggiyaa k’os’s’iyaa wode, ellekka dooyyanaw bullachchaappe simmana gakkanaw naagiyaa oosanchchatuwaa malatite.✝ 37 Barenttu Goday soy yeedda wode beegotti de’ishshin demmiyaa he oosanchchatuu anjjetteeddawantta. Taani tumuwaa gay; I unttuntta, ‹Uttite› giide, bare danc’c’uwaa minisiide unttunttoo k’umaa aatsiide shoobbanawaa. 38 Goday hekka bilahiyaan woy hekka bilahiyaappe kaala yeedda wode, beegottiide genc’c’i naagiidde beettiyaa k’oomatuu anjjetteeddawantta. 39 Hawaa k’ay erite; kayisuu ay saatiyaan yintto golliyaawuu erintto, gollii bookettiyaa wode c’o"u giide s’eellennashshin.✝ 40 Asaa na’ay k’oppenna saatiyaan yaanawaa; hinttenttu giigetti naagite» yaageedda.

41 P’es’iroosikka «Godaw, ha leemisuwaa neeni odiyaawe nu s’alalaassee haraa ubbawukka ittippe oday?» yaageedda.

42 Godaykka, «Simmi unttunttu bare soy asaw k’umaa immanaw bessiyaa saatiyaan immana mala, Aa goday suntsiyaa ammanetteedanne eranchcha miziyaa k’oomay oonee?» yaageedda. 43 Goday simmiyaa wode hawaadan kiitettiina demmiyaa k’oomay I anjjetteeddawaa. 44 Taani hinttew tumuwaa oday; de’iyaa mas’uwaa ubbaa bollan Aa suntsanawaa. 45 Yewuwaan k’ay he k’oomay, «Ta goday elle yeenna; gam"anawaa» yaagi bare wozanaan k’oppooppenne attumanne mac’c’a k’oomatuwaa shochchaa doommooppe, k’aykka koyyowaadan muussaanne ushshaa, matsottussaakka doommooppe, 46 he k’oomaa goday, I k’oppenna gallassinne sid’ibeenna saatiyaan yaanawaa; he wodiyaan Aa k’ans’s’ereetsiide, Aa gishuwaa kaac’aakka ammanennawanttunna ittisaa udanawaa.

47 Bare godaa sheniyaa eriide giigennawenne Aa sheniyaadan kiitettenna k’oomay, I iita d’oobaa d’oobettanawaa. 48 Eribeennawe k’ay d’oobettanaw bessiyaawaa ootseeddawe, guutsaa d’oobettee. Darobay imetteedda asaa ubbaappe, aappe darobay koyettee; wolk’k’aama hadaray imettowaappe, aappe darissiide koyettee.

49 Yesuusi, «Taani yeeddawe, ha sa’aa bolla tamaa satsanaassa; ha"ikka ees’s’eeddentto, taana ay keena nashechchanaweeshsha. 50 Taani s’ammak’ettana metuwaa s’ink’k’atay polettana gakkanaw waanaade un"ettaytaa!✝ 51 Ha sa’aa taani yeeddawe, sarotetsaa ahanaassa malatiiyee? Hinttew malatoppo. Taani yoowe, sarotaw gidennaan shaakkanaassappe attin. 52 Ayaw gooppe, ha"ippe doommina itti golliyaan de’iyaa ichcheshu asatuu shaakettanawantta; heezzatuu laa"atuwaa bolla, laa"atuukka heezzatuwaa bolla denddiide walak’ettanawantta. 53 Aawuu na’aa bolla, na’aykka aawuwaa bolla, aata naatti bolla, naattakka aatti bolla, bollotatta na’aa machchi bolla, na’aa machchakka bollotatti bolla, walassaan denddiide shaakettanawantta» yaageedda.✝

54 K’aykka Yesuusi asaw, «Away wulliyaa baggana hintte shaariyaa be’ooppe, ‹Ha"i ha saatiyaan hekko wolk’k’aama iray bukkana hanee› yaagiita; tumukka k’ay bukkee. 55 Duge baggana c’arkkuu c’arkkoode, ‹Hachche shammanawaa› yaagiita; geetettowaadankka k’ay hanee. 56 Hinttenoo lo"a malatiyaa iitatoo, sa’aanne saluwaa s’eelliide, hananawaa eriita; shin ha wodiyaabaa wooti eranaw danddaykkitee?

57 «Wode hinttenttu s’illo gideedda yewuwaa hinttenttoo ayaw pirddikkitee? 58 Ne morkkiyaanna ittippe pirddiyaa daannaa sintsan shiik’anaw boode, biro ogiyaa bolla de’ishshin sigetta digga. Hewe d’ayooppe neena goochchiide pirddiyaa daannaakko afana; daannaykka polisew aatsi immanawaa; polisii k’asho gollen yegganawaa. 59 Taani new odiyaawe, wurssetsaa ac’uwaa c’iggana gakkanaw hewaappe kesakka» yaageedda.

1 «Malanchcha mac’c’awunno s’eellaade amottennaadan, taani ta wozanaa ayifiyaana c’aak’uwaa c’aak’k’etaad.

3 S’oossay taw immeedda aad’d’o keekatetsaan taani hinttenttoo oday. Hinttenttu k’oppanaw bessiyaawaappe aatsiide, otoruwaan k’oppoppite; hewaa aggiide, wozanaama asaadan k’oppite; S’oossay hinttenttoo huup’iyaan huup’iyaan immeedda ammanuwaa keenan hintte bolla pirddite.

10 Shin taanaadan ammaniyaawanttoo, itti wozanaaninne itti k’ofaan ittippe gidanaappe attin, shaakotetsay hintte giddon de’enna mala, hintte ubbay itti haasayaa haasayanaadan, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan taani hinttentta woossay.

11 Ayaw gooppe, asaan de’iyaa asaa ayyaanaappe attin, asaabaa eriyaawe oonee? Hawaadankka, k’ay S’oossaabaa S’oossaa Ayyaanaappe attin, ooninne erenna.

18 Ooninne bare huup’iyaa c’immoppo. Hinttenttuppe ooninne barena ha alamiyaan aad’d’o eranchcha yaagiide k’oppooppe, aad’d’o eranchcha gidanaw, eeyaa gido.