Pensamentos
A Bíblia ensina que somos fruto dos nossos pensamentos. Por isso, Deus nos chama a renovar a mente, pensar em coisas nobres e guardar o coração com toda diligência.
Pensar no que é bom
Paulo nos exorta a pensar no que é verdadeiro, honesto, justo, puro, amável e de boa fama. A mente renovada é o caminho da transformação.
To mogik, jowetena, keturu pachu kuom gik moko duto madiera kendo mowinjore kaka: weche malongʼo kod weche maler, weche makare, kod weche mabeyo, weche mangʼwon kod weche mipuoyo.
Kik koro ulu kit ngima pinyni, to lokreuru ka parou doko manyien pile, eka unubed gi nyalo mar pimo kendo ngʼeyo dwach Nyasaye, ma en dwache maber, mowinjore kendo malongʼo chuth.
Emomiyo ikuru pachu ne tich. Beduru mos kendo keturu genou duto kuom ngʼwono mibiro miu ka Yesu Kristo ofwenyore.
Mad Jal maka wakwayo gimoro amora to chiwo mathoth moloyo kaka wakwaye kata kaka waparo, kuom tekone matiyo kuomwa, oyud duongʼ e kanyakla mar joma oyie kendo kuom Kristo Yesu e tienge duto manyaka chiengʼ. Amin.
Guardar a mente
A Palavra de Deus discerne os pensamentos e intenções do coração. Guardar a mente é proteger a alma das armadilhas do pecado.
Nimar wach Nyasaye ngima kendo tiyo. Obith moloyo ligangla ma dhoge ariyo, kendo opowo chuny dhano nyaka iye mogik, nyaka kuma pach dhano gi chunye jorome, kaachiel gi fuoni gi ondhudho. Kuno ema oketoe bura ne paro kod dwaro malingʼ-lingʼ manie chuny dhano.
To moloyo duto, rit chunyi,
nikech en e soko mar ngima.
Rie yore tir monego iluw
kendo luw mana yore motegno.
Nitie yo manenore ne dhano ni nikare,
to gikone otero mana ngʼato e tho.
Yore duto mag dhano nenorene ni nikare,
to Jehova Nyasaye ema pimo chuny.
Os caminhos de Deus são mais altos
Os pensamentos de Deus são infinitamente superiores aos nossos. Devemos entregar nossos pensamentos a Ele e confiar em sua sabedoria.
"Nimar parona ok e paroni
bende yorena ok e yoreni,"
Jehova Nyasaye owacho.
Ngʼama timbene achach mondo owe yorene,
kendo ngʼama parone opongʼ gi timbe richo mondo owe.
Onego oduog ir Jehova Nyasaye,
kendo enobed gi ngʼwono kuome mi enowene richone.
Ket gimoro amora mitimo e lwet Jehova Nyasaye,
to chenrogi biro dhi maber.
Nona, yaye Jehova Nyasaye, mondo ingʼe chunya;
tema, mondo ingʼe pacha.
Tim kamano mondo ineane ka nitie gimoro marach kuoma,
mondo itera e yor ngima mochwere.
Yaye Jehova Nyasaye, isenona
kendo ingʼeya.
Ingʼeya sa ma abet piny nyaka sa ma aa malo;
adier, ingʼeyo parona gi kuma bor.
Pensamento e conduta
Do coração procedem os males. A Bíblia nos adverte a não se preocupar excessivamente e a ter pensamentos sóbrios e disciplinados.
Nomedo wuoyo kowacho niya, "Gima wuok koa ei ngʼato ema miyo odoko mogak. Nikech chuny dhano ema richo duto wuokie kaka: paro maricho, chode, kuo, nek, terruok, kod wuoro; kaachiel gi timbe maricho, wuond, anjawo, ketho nying, sunga kod fuwo. Gik marichogi duto wuok e chuny dhano kendo miyo ngʼato bedo mogak."
"Emomiyo awachonu ni, kik uparru kuom ngimau, kata kuom gik ma ubiro chamo kata madho; kata kuom dendu kata gik ma ubiro rwako. Donge ngima duongʼ moloyo chiemo, koso del donge duongʼ moloyo lewni?
To kulamo to kik usik kunuoyo weche kayiem kaka jopiny, nimar giparo ni ibiro winjgi nikech wechegi mathoth.
E kindeno, kane oganda mar ji mangʼeny maromo alufe ne osechokore, makoro ginyonore giwegi, Yesu nochako wuoyo mokwongo, ni jopuonjrene kowacho niya, "Beduru motangʼ ne thowi mar jo-Farisai, ma en wuondruok. Onge gimoro mopandi ma ok nofweny, kata malingʼ-lingʼ ma ok nongʼere. Gima usewacho e mudho biro winjore e odiechiengʼ e lela, kendo gima usekwodho e itu ei ot maiye nolandi ewi tat ot.
"Awachonu osiepena, kik uluor jogo manego ringruok to bangʼe onge gima ginyalo medo timo. To abiro nyisou jalno monego uluor: Luoruru jalno ma, bangʼ nego ringruok, to en gi teko mar witou e ataro mar mach. Ee, awachonu, luoreuru. Oyundi abich donge ingʼiewo otonglo ariyo kende? To kata kamano kata achiel kuomgi wi Nyasaye ok wilgo. Chutho, kata mana yie wiu duto osekwan mongʼe kar rombgi. Kik uluor, nikech uloyo oyundi nyadi mangʼeny.
"Awachonu, ngʼato angʼata mohulo ni ongʼeya e nyim ji, Wuod Dhano biro hulo ni angʼeye e nyim malaike mag Nyasaye. To ngʼato angʼata mokweda e nyim ji en bende nokwede e nyim malaike mag Nyasaye. Kendo ngʼato angʼata mowacho wach moro marach kuom Wuod Dhano nowene, to ngʼato angʼata ma yanyo Roho Maler ok nowene richone.
"Kokelu e sinagogi, e nyim jodongo gi jotelo, to kik uparru kaka dudwok weche ma odonjnugo, kata gima duwachi, nikech Roho Maler biro puonjou e sano gima onego uwachi."
Ngʼat moro mane ni ei oganda nowachone niya, "Japuonj nyis owadwa mondo opogna mwanduna."
Yesu nodwoko niya, "Omera en ngʼa moketa jangʼad bura kata jathek e kindu?" Eka nowachonegi niya, "Ritreuru! Beduru motangʼ ne kit wuoro duto; ngima mar dhano ok bedi nikech mwandu mathoth ma en-go."
Kendo nogoyonegi ngero moro ni: "Puoth ngʼat moro ma jamoko nochiek maber. Noparo e chunye ni, ‘Angʼo monego atim? Aonge kama dakanie chamba.’
"Eka nowacho ni, ‘Ma e gima abiro timo. Abiro muko dechena kendo gero moko madongo, kendo abiro kano chamba duto gi gigena kanyo. Eka anawach gie chunya niya, "Chunya in-gi gik mangʼeny mabeyo misekano moromi kuom higni mangʼeny. Koro ywe, chiem, methi kendo bed mamor." ’
"To Nyasaye nowachone ni, ‘In ngʼat mofuwoni! Kawuono gotienoni wangʼ nokaw ngimani. En ngʼa mabiro kawo mago miseloso ne in iwuon?’
"Mano e kaka nobed gi ngʼato angʼata mokano gik moko ne en owuon to ok omew e yor Nyasaye."
Eka Yesu nowachone jopuonjrene niya, "Emomiyo awachonu ni kik uparru kuom ngimau, kata kuom gik ma ubiro chamo, kata kuom dendu, kata gik ma ubiro rwako. Ngima duongʼ moloyo chiemo, kendo del duongʼ moloyo lewni. Paruruane winy ma ok chwo cham to bende ok gikee, gionge gi kuonde keno kata dere; to Nyasaye pod pidhogi apidha. To un donge uber moloyo winy. En ngʼa kuomu ma parruok moparorego nyalo miyo omed bedo mangima kata mana kuom sa achiel kende? To kaka ok unyal timo mani matin-ni, angʼo momiyo uparoru kuom gik mamoko?
"Paruruane kaka ondanyo dongo. Ok ginyagre gi tich kata gi chwecho. To kata kamano awachonu ni kata mana Solomon e rwakruokne malich duto ne ok orwakore ka achiel kuomgi. Ka kamano e kaka Nyasaye rwako lum aluma manie pap, ma kawuono nitie to kiny iwite e mach, to koro un dorwaku, machal nade, yaye un joma yiegi tin-gi? Kendo kik uket chunyu kuom gima dicham kata madi madhi, kik uparru kuom mago. Nimar jopiny ema chandore ka dwaro gigi duto, to bende Wuonu ongʼeyo ni udwaro gigi duto. To dwaruru pinyruoth Nyasaye, eka gigi duto bende nomiu kaachiel gi mago.
"Kik uluor un kweth matin, nikech Wuonu mor mar miyou pinyruoth. Lok gigi iyudgo pesa mondo imi joma odhier. Dwaruru ofuke magu mikane pesa ma ok yiechi ma en mwandu manie polo ma ok rum kuma jakuo ok chopie kata olwenda ok kethi. Nimar kama mwanduni nitie e kama chunyi bende nobedie.
"Rwakreuru ka uikoru ne tich kendo techeu osik kaliel, ka joma rito ruodhgi maduogo koa e nyasi mar arus, mondo kobiro kendo oduongʼo to giyawone dhoot piyo. Nobed maber ni jotich ma ruodhgi noyud karito e kinde modwogo. Awachonu adiera ni norwakre gi lawe mondo omigi chiemo, nomi gibed e mesa mi nobi mopognegi chiemo. Nobed maber ne jotije ma ruodhgi noyud ka oikore kata ka obiro e arita mar ariyo kata mar adek gotieno. To ngʼeuru ma maber ni ka dine wuon ot ngʼe ni kar sa adi ma jakuo biroe to dine ok oweyo ode otur gi jakuo. Omiyo kamano e kaka un bende onego ubed moikore, nikech Wuod Dhano biro biro sa ma ok ungʼeyo."
Petro nopenje niya, "Ruoth iwacho ngeroni ni wan koso ni ji duto?"
To Ruoth nodwoko niya, "Kare jatich ma ja-adiera kendo ma jatelo mariek en ngʼa, ma ruodhe omiyo tich mar rito jotije ka miyogi chiembgi e sa mowinjore? Jatijno none ber ka ruodhe odwogo to noyude kotimo gima noweye notim. Awachonu adier ni obiro kete jarit mwandune duto. To kapo ni jatijno owacho e chunye owuon ni, ‘Ruodha, okawo ndalo mathoth kapok odwogo,’ mi ochako goyo jotich machwo gi mon kendo owere ne chiemo gi metho, kod mer. Ruodh jatijno nobi e odiechiengʼ ma ok opar ni dobie kendo e sa ma ok ongʼeyo, enongʼade matindo tindo mi okete kaachiel gi joma ok oyie.
"Jatijno mongʼeyo dwaro mar ruodhe to ok otem timo gima ruodhe dwaro nochwad mangʼeny. To mano ma ok ongʼeyo to otimo gik mowinjore gi kum, to nochwad manok. Ngʼato ka ngʼato ma osemi mangʼeny nodwar kuome gik mangʼeny, to jal ma osemi mangʼeny mondo oriti, enopenje mangʼeny moloyo.
"Asebiro mondo amok mach e piny, to mano kaka agombo ni mad ne bed ni osemoke! Nitie batiso monego ayudi. To mano kaka chunya chandore nyaka chop otimre! Uparo ni ne abiro mondo akel kwe e piny? Ooyo, to awachonu ni ne akelo mana pogruok. Chakre kawuono kadhi nyime ji abich ma joot achiel biro pogore, ji adek odok kon achiel to ji ariyo bende nodog komachielo. Gibiro pogore, wuoro nopogre gi wuode kendo wuowi bende nopogre gi wuon, miyo nopogre gi nyare to nyako bende nopogre gi min, dayo nopogre gi chi wuode, chi wuowi bende nopogre gi damare."
Nowacho ni oganda niya, "Kuneno ka boche polo chokore yo podho chiengʼ to piyo piyo uwacho ni, ‘Koth biro chue,’ to timore kamano! Kendo ka yamb milambo kudho to uwacho ni oro biro to kamano e kaka timore. Andhokegi! Ka ulony kuom rango chal mar piny gi polo to angʼo momiyo ok unyal ngʼeyo gik matimore ndalogi?
"Angʼo mamonou ngʼado bura mar gima kare? Ka idhi gi ngʼama odonjoni e nyim jangʼad bura, tem matek mondo iwuo kode kendo uwinjru kapod un e yo, nono to obiro ywayi koteri ir jangʼad bura, to jangʼad bura biro keti e lwet askari, to askari biro boli e od twech. Awachoni ni ok niwuog oko nyaka ichul faini duto monego ichul ma ok orem kata ndururu."
"Ne atimo singruok gi wangʼa
mondo kik arang nyako moro gi wangʼa mi agombi.
Nimar kuom ngʼwono mosemiya, awacho ni ngʼato ka ngʼato kuomu ni: Kik ipar ni iduongʼ moloyo kaka ichal to ket pachi kare eka ingʼad buchi kaluwore gi kar rom yie ma Nyasaye osepogoni.
Jowetena, asayou e nying Ruodhwa Yesu Kristo, mondo un duto uwinjru ngʼato gi ngʼato. Kik pogruok moro amora bedi e kindu, to beduru kuriworu maonge pogruok, ka un gi dwaro achiel kod paro achiel.
Koso nitie ngʼato manyalo ngʼeyo pach ngʼat machielo? Donge chuny ngʼato owuon ema ongʼeyo gima ni e iye? Kamano bende e kaka onge ngʼat mongʼeyo pach Nyasaye makmana Roho mar Nyasaye.
Kik uwuondru. Ka ngʼato kuomu paro ni oriek e tiengʼni gi rieko mar pinyni, to onego olokre ngʼama ofuwo eka odok mariek.