Perdão e misericórdia
O perdão é o coração do evangelho. Deus nos perdoou em Cristo e nos chama a perdoar uns aos outros, assim como fomos perdoados — sem limites e sem condições.
O perdão de Deus
Deus é rico em misericórdia. Ele apaga nossas transgressões e não se lembra mais dos nossos pecados. Quem confessa, alcança perdão.
Nzambi ke lungisaka mambu yina yandi pesaka nsilulu, mpe yandi kele ya kudedama. Na yina, kana beto fungula masumu ya beto, yandi ke lemvokila beto masumu mpe ke vedisa beto na yimbi nyonso.
Nzambi ke lungisaka mambu yina yandi pesaka nsilulu, mpe yandi kele ya kudedama. Na yina, kana beto fungula masumu ya beto, yandi ke lemvokila beto masumu mpe ke vedisa beto na yimbi nyonso.
Kasi munu, ni munu mosi ke katulaka masumu ya nge, samu na munu mosi,
mpe mu ke bambukaka ve moyo na masumu ya nge.
Kasi munu, ni munu mosi ke katulaka masumu ya nge, samu na munu mosi,
mpe mu ke bambukaka ve moyo na masumu ya nge.
Mutindu mosi lweka ya esete kele ntama na lweka ya wesete,
mutindu mosi mpe yandi ke na kukatula yimbi ya beto, samu na kunata yawu ntama.
samu ti nge Yave, nge kele mbote, nge ke lemvokilaka,
kukwikama ya nge kele nene,
samu na bantu yina ke bokilaka nge.
samu ti nge Yave, nge kele mbote, nge ke lemvokilaka,
kukwikama ya nge kele nene,
samu na bantu yina ke bokilaka nge.
samu ti nge Yave, nge kele mbote, nge ke lemvokilaka,
kukwikama ya nge kele nene,
samu na bantu yina ke bokilaka nge.
Mu ke lemvokila bawu yimbi ya bawu,
mpe mu ke bambukila dyaka ve
moyo masumu ya bawu.»
Perdoar como fomos perdoados
Jesus ensinou que devemos perdoar setenta vezes sete. Se não perdoarmos aos outros, o Pai celestial também não nos perdoará.
Kingana ya kisadi yina mangaka na kulemvokila mpangi
Na yina, Pyele kwendaka pene-pene ya Yesu, mpe yufulaka: «Mfumu! Bambala yikwa mu fwana kulemvokila mpangi ya munu kana yandi ke na kusala munu yimbi? Bambala nsambwadi?»
Yesu vutulaka: «Ve! Mu ke na kutuba ve ti nge fwana kulemvokila yandi bambala nsambwadi. Kasi nge fwana kulemvokila yandi bambala makumi nsambwadi, mpe kusala yawu bambala nsambwadi.
Kingana ya kisadi yina mangaka na kulemvokila mpangi
Na yina, Pyele kwendaka pene-pene ya Yesu, mpe yufulaka: «Mfumu! Bambala yikwa mu fwana kulemvokila mpangi ya munu kana yandi ke na kusala munu yimbi? Bambala nsambwadi?»
Yesu vutulaka: «Ve! Mu ke na kutuba ve ti nge fwana kulemvokila yandi bambala nsambwadi. Kasi nge fwana kulemvokila yandi bambala makumi nsambwadi, mpe kusala yawu bambala nsambwadi.
Kingana ya kisadi yina mangaka na kulemvokila mpangi
Na yina, Pyele kwendaka pene-pene ya Yesu, mpe yufulaka: «Mfumu! Bambala yikwa mu fwana kulemvokila mpangi ya munu kana yandi ke na kusala munu yimbi? Bambala nsambwadi?»
Yesu vutulaka: «Ve! Mu ke na kutuba ve ti nge fwana kulemvokila yandi bambala nsambwadi. Kasi nge fwana kulemvokila yandi bambala makumi nsambwadi, mpe kusala yawu bambala nsambwadi.
Yesu tubaka dyaka: «Tata ya munu yina kele na mazulu ke sala mpe mutindu yina kana beno lemvokila ve bampangi ya beno na ntima mosi.»
«Ya tsyelika, kana beno ke lemvokilaka bampangi ya beno yimbi yina bawu ke salaka beno, Tata ya beno yina kele na mazulu ke lemvokila beno mpe. Kana beno ke lemvokilaka ve bampangi ya beno, Tata ya beno mpe ke lemvokila beno ve masumu ya beno.»
«Ya tsyelika, kana beno ke lemvokilaka bampangi ya beno yimbi yina bawu ke salaka beno, Tata ya beno yina kele na mazulu ke lemvokila beno mpe. Kana beno ke lemvokilaka ve bampangi ya beno, Tata ya beno mpe ke lemvokila beno ve masumu ya beno.»
«Ya tsyelika, kana beno ke lemvokilaka bampangi ya beno yimbi yina bawu ke salaka beno, Tata ya beno yina kele na mazulu ke lemvokila beno mpe.
Lemvokila beto yimbi yina beto me sala,
mutindu beto mpe ke lemvokilaka bayina ke salaka beto yimbi.
Kyese na bayina ke na kutala bampangi kyadi,
samu ti Nzambi mpe ke tala bawu kyadi!
A prática do perdão
Perdoar é um ato de obediência e liberdade. A Escritura nos exorta a suportar uns aos outros e perdoar de coração, se alguém tiver algo contra outro.
Beno fwana kuvibidila bankadulu ya bampangi. Kana mosi na kati ya beno kele na dyambu ya kufundisa mpangi, yandi lemvokila mpangi mutindu Mfumu lemvokilaka beno.
Beno fwana kuvibidila bankadulu ya bampangi. Kana mosi na kati ya beno kele na dyambu ya kufundisa mpangi, yandi lemvokila mpangi mutindu Mfumu lemvokilaka beno.
Beno fwana kuvibidila bankadulu ya bampangi. Kana mosi na kati ya beno kele na dyambu ya kufundisa mpangi, yandi lemvokila mpangi mutindu Mfumu lemvokilaka beno.
Beno vwanda mbote beno na beno, mpe beno zolasana ya kulutila. Beno lakisa bumbote na bampangi mutindu Nzambi lakisaka beno bumbote na Klisto.
Beno vwanda mbote beno na beno, mpe beno zolasana ya kulutila. Beno lakisa bumbote na bampangi mutindu Nzambi lakisaka beno bumbote na Klisto.
Beno vwanda mbote beno na beno, mpe beno zolasana ya kulutila. Beno lakisa bumbote na bampangi mutindu Nzambi lakisaka beno bumbote na Klisto.
Ni na menga ya Klisto, Nzambi kuulaka beto mpe lemvokilaka beto masumu na bunene ya bumbote ya yandi
Ni na menga ya Klisto, Nzambi kuulaka beto mpe lemvokilaka beto masumu na bunene ya bumbote ya yandi
Yandi katulaka beto na lweka ya lulendo ya kitombe, mpe kotisaka beto na Kimfumu ya Mwana ya yandi ya luzolo. Ni na yandi Nzambi kuulaka beto, mpe lemvokilaka beto masumu.
Misericórdia e graça
Deus é compassivo e tardio em irar-se. A misericórdia triunfa sobre o juízo, e quem se humilha diante de Deus encontra graça abundante.
Beno pasula ve binkuti ya beno,
kasi beno soba nkadulu ya beno,
mpe beno vutuka na Yave, Nzambi ya beno.
Yandi kele mbote, yandi kele Nzambi ya kyadi.
Yandi ke dasukaka ve na mbangu,
yandi kele ya kufuluka na luzolo.
Yandi ke sobaka mabanza ya yandi
ya kupesa kitumbu.
Wapi Nzambi yina kele mutindu nge?
Yandi yina ke katulaka yimbi,
ke lemvokilaka masumu ya bantu ya yandi yina bikanaka ya moyo.
Nkele ya yandi ke zingilaka ve bantangu nyonso,
samu ti yandi ke zolaka na kulakisa beto luzolo ya yandi ya kukwikama.
Na kyadi ya nge ya nene,
nge yekulaka ve bawu samu ti,
bawu manisa na kufwa.
Nge bikaka bawu ve samu ti,
nge kele Nzambi ya lemvo, Nzambi ya kyadi.»
Ni yawu yina, Yave me sadila munu mutindu kele kudedama ya munu,
mutindu kele kuvedila ya maboko ya munu na ntadisi ya yandi.
kana bantu ya munu yina ke bokilaka Nkumbu ya munu, bawu kukuluka, bawu kusambila mpe ti bawu kusosa munu. Kana bawu bika banzila ya bawu ya yimbi, munu, katuka na zulu, mu ke kuwa bawu. Mu ke lemvokila masumu ya bawu mpe mu ke belusa yinsi ya bawu.
Ezekyase bokilaka bantu nyonso ya Isayeli samu na mukembo ya Paki
Ezekyase fidisaka bantumwa na Isayeli nyonso mpe na Yuda. Yandi sonikaka mikanda na bantu ya Efalayime mpe na bantu ya Manase samu ti yandi kwiza na Yinzo ya Yave, na Yelusalemi, na kukembila mukembo ya Paki na nkumbu ya Yave, Nzambi ya Isayeli. Ntinu, bamfumu mpe mukangu nyonso ya Yelusalemi, vwandaka na mabanza mosi na kukembila mukembo ya Paki na ngonda ya zole. Bawu lendaka ve na kukembila mukembo ya Paki na ntangu ya yawu, samu ti ba byekaka ve banganga-Nzambi na lutangu ya mingi mpe samu ti bantu vukanaka ve na Yelusalemi. Dibanza yina pesaka kilengi na ntinu mpe na mukangu nyonso. Ba sadilaka yawu mpe ba pesaka nsangu na Isayeli nyonso kubanda na Beele-Seba tii na Dane, samu ti ba kwiza na Yelusalemi na kukembila mukembo ya Paki na Nkumbu ya Yave, Nzambi ya Isayeli samu ti bantu mingi kembilaka yawu ve mutindu ba sonikaka. Bantumwa bakaka mikanda yina ntinu na bamfumu sonikaka. Bawu kwendaka na yawu na bambanza nyonso ya Isayeli mpe na Yuda. Bawu salaka mutindu ntinu pesaka lutumu, yandi tubaka: «Beno bantu nyonso ya Isayeli, beno vutuka na Yave, Nzambi ya Abalayami, ya Isaaki mpe ya Yakobi samu ti yandi vutuka na beno, beno yina vuukaka na maboko ya ntinu ya Asili. Beno vwanda ve mutindu bankooko ya beno to bampangi ya beno yina salaka mambu ya busafu na ntadisi ya Yave, Nzambi ya bankooko ya bawu, ni yawu yina Nzambi yekulaka bawu na bambeni mutindu beno ke na kutala yawu. Ntangu yayi, beno manga ve na kutumama na Yave mutindu salaka bankooko ya beno. Kasi beno vutuka na Yinzo ya yandi ya longo yina yandi byekaka samu na bantangu nyonso. Beno sadila Yave, Nzambi ya beno. Ni kuna, nkele ya ngolo ya Yave ke manisa na beno. Kana beno vutuka na Yave, bantu yina nataka bampangi ya beno mpe bana ya beno na bunkole, ke sadila bawu mambu ya mbote mpe bawu ke vutuka na yinsi yayi. Beno fwana zaba ti Yave, Nzambi ya beno, lenda bika beno ve kana beno me vutuka na yandi, samu ti yandi kele mbote mpe ke talaka kyadi ya bantu.»
Bantumwa lutaka na konso mbanza na yinsi ya Efalayime, ya Manase tii na Zabulone, bantu vwandaka seka mpe kunyafuna bawu. Kasi bantu ya nkaka ya bifumba ya Asele, ya Manase, ya Zabulone ndimaka yimbi ya bawu mpe kwendaka na Yelusalemi. Na mbanza ya Yuda mpe lulendo ya Nzambi salaka ti bantu nyonso ya mbanza kuvwanda ntima mosi, samu na kusadila musiku ya ntinu mpe ya bamfumu mutindu vwandilaka mambu ya Yave.
Ezekyase salaka mukembo ya Paki
Bantu mingi vukanaka na Yelusalemi na ngonda ya zole ya mvula samu na kukembila mukembo ya mampa yina kele ve na levule. Ya vwandaka lukutakanu mosi ya nene. Bawu mwangisaka biyokolo nyonso ya minkayulu yina vwandaka na mbanza Yelusalemi mpe biyokolo nyonso ya maaka ya nsunga ya mbote. Ba losaka yawu na muzumba ya Sedelone. Na kilumbu ya kumi na yiya ya ngonda ya zole, bawu kufwaka bana ya mameme na mukembo ya Paki. Banganga-Nzambi na ba-Levi na nsoni yina, bawu kukivedisaka. Bawu pesaka minkayulu ya kuyoka na Yinzo ya Yave. Muntu-muntu vwandaka na kisika ya yandi ya kisalu mutindu kele Musiku ya Moyize, muntu ya Nzambi. Ba-Levi vwandaka pesa menga ya bibulu na banganga-Nzambi mpe bawu vwandaka mwanga yawu na zulu ya kiyokolo ya minkayulu. Bantu mingi na kati ya mukangu vwandaka ve ya kuvedila. Na yina, ba-Levi zengaka balaka ya bana ya mameme na mukembo ya Paki, samu na bantu nyonso yina vwandaka ya kuvedila ve, samu na kutula bantu yina na lweka samu na Yave. Bantu mingi ya bifumba ya Efalayime, ya Manase, ya Isakale mpe ya Zabulone kukivedisaka ve. Bawu kudyaka na mukembo ya Paki. Na kusala mutindu yina, bawu zitisaka ve mambu yina ba sonikaka, kasi Ezekyase sambilaka samu na bawu mutindu yayi: «Bika ti Yave yina kele Nzambi ya mbote, yandi kukatula masumu ya bantu nyonso yina ke na kusosa Yave Nzambi ya bankooko ya bawu na ntima mosi, ata ti bawu kele ve bantu ya longo to ya kuvedila!» Yave kuwaka lusambulu ya Ezekyase, yandi pesaka dyaka bawu ve kitumbu.
Ni yawu yina, bana ya Isayeli yina vwandaka na Yelusalemi, kembilaka na kilengi nyonso, bilumbu nsambwadi ya mukembo ya mampa yina kele ve na levule. Konso kilumbu, ba-Levi na banganga-Nzambi vwandaka zitisa Yave, na lulendo nyonso na bisikulu ya bawu. Ezekyase kindisaka ba-Levi nyonso yina vwandaka sadila Yave na ntima ya mbote. Na bilumbu nsambwadi, bawu vwandaka pesa minkayulu ya madya yina ba kubikaka na mukembo, na minkayulu ya kiwisa mpe ba vwandaka yimbila mikunga samu na kuzitisa Yave, Nzambi ya bankooko ya bawu. Ni yawu yina, mukangu nyonso kuzwaka mabanza ya kubwela bilumbu nsambwadi ya nkaka samu na mukembo. Bawu salaka bilumbu nsambwadi ya kyese na kyese. Bantu talaka kilengi samu ti Ezekyase, ntinu ya Yuda, pesaka na bantu nyonso funda mosi (1 000) ya bangombe, mafunda nsambwadi (7 000) ya mameme na bankombo. Bamfumu mpe pesaka funda mosi (1 000) ya bangombe ya mbakala, na mafunda kumi (10 000) ya mameme na bankombo. Banganga-Nzambi mingi kukivedisaka. Mukangu nyonso ya bantu ya Yuda, banganga-Nzambi, ba-Levi, bantu nyonso yina katukaka na Isayeli mpe bayina vwandaka zinga na Yuda, bawu nyonso talaka kilengi. Kilengi vwandaka ya mingi na Yelusalemi. Kubanda na ntangu ya Salomoni, mwana ya Davidi, ntinu ya Isayeli, dyambu ya mutindu yayi salamaka ntete ve na Yelusalemi. Banganga-Nzambi yina vwandaka ba-Levi, bawu telamaka na kusakumuna bantu. Bandinga ya bawu vwandaka wakana mpe lusambulu ya bawu kumaka tii na dizulu, na Yinzo ya longo ya Yave.
Arrependimento e perdão
O arrependimento genuíno abre as portas do perdão. Deus convida todos ao arrependimento e promete perdoar completamente quem volta a Ele.
Pyele vutulaka: «Beno soba nkadulu, mpe konso muntu na kati ya beno kubotama na Nkumbu ya Yesu-Klisto, samu ti Nzambi lemvokila masumu ya beno. Na yina, beno ke kuzwa dikabu ya Mpeve ya Longo.
Beno soba nkadulu mpe beno vutuka na sika ya Nzambi, samu ti yandi lemvokila masumu ya beno.
«Bampangi, beno fwana kuzaba ti ni na Yesu ba ke na kuzabisa beno mulemvo ya masumu. Misiku ya Moyize lendaka ve na kukumisa beno bantu ya kudedama. Kasi bayina nyonso ke na kukwikila na Yesu, ke na kuma ya kudedama.»
Nzambi ke na kutala dyaka ve bantangu yina bantu zabaka yandi ve. Kasi ntangu yayi, yandi ke na kuzabisa na bantu nyonso ya yinza na kusoba nkadulu.
Mu me zabisa nge disumu ya munu,
mu me bumba ve yimbi ya munu.
Mu me tuba: «Mu ke ndima kondwa kutumama ya munu na ntadisi ya Yave!»
Mpe nge, nge me lemvokila yimbi ya munu,
nge me fuka disumu ya munu. Kupema
Muntu yina ke bumba yimbi ya yandi ke bonga ve, kasi muntu yina ke ndima yimbi ya yandi mpe ke bika na kusadila yawu, yandi ke kuzwa mulemvo.
Bika ti muntu ya yimbi kubika mavanga ya yandi,
muntu yina ke salaka yimbi kubika mabanza ya yandi ya yimbi!
Yandi kuvutuka na Yave yina ke fwila yandi kyadi,
yandi kuvutuka na Nzambi ya beto,
yina ke lembaka ve na kulemvokila.
Bika ti muntu ya yimbi kubika mavanga ya yandi,
muntu yina ke salaka yimbi kubika mabanza ya yandi ya yimbi!
Yandi kuvutuka na Yave yina ke fwila yandi kyadi,
yandi kuvutuka na Nzambi ya beto,
yina ke lembaka ve na kulemvokila.
Perdão nos relacionamentos
Se teu irmão pecar contra ti, repreende-o; se se arrepender, perdoa-lhe. Não guarde ressentimento — liberte-se pelo perdão.
Beno sala keba!
«Kana mpangi ya nge me sala disumu semba yandi, mpe kana yandi nyonga yawu, lemvokila yandi. Kana yandi sala nge yimbi bambala nsambwadi na kilumbu mosi, mpe ti yandi kwiza kuzabisa nge bambala: "Mu me ndima yimbi yina mu me sala", lemvokila yandi.»
Muntu fwana kufundisa ve bambangi
«Beno fundisa muntu ve, mpe Nzambi ke fundisa beno ve. Beno pesa ve bitumbu na bampangi, mpe Nzambi ke pesa beno bitumbu ve. Beno lemvokila bampangi, mpe Nzambi ke lemvokila beno.
Muntu fwana kufundisa ve bambangi
«Beno fundisa muntu ve, mpe Nzambi ke fundisa beno ve. Beno pesa ve bitumbu na bampangi, mpe Nzambi ke pesa beno bitumbu ve. Beno lemvokila bampangi, mpe Nzambi ke lemvokila beno.
Muntu fwana kufundisa ve bambangi
«Beno fundisa muntu ve, mpe Nzambi ke fundisa beno ve. Beno pesa ve bitumbu na bampangi, mpe Nzambi ke pesa beno bitumbu ve. Beno lemvokila bampangi, mpe Nzambi ke lemvokila beno.
Yesu tubaka: «Tata, lemvokila bawu samu ti bawu zaba ve mambu yina bawu ke na kusala.»
Binwani kabulaka bawu na bawu binkuti ya yandi na kubula dzeke.
Ntangu beno kele ya kutelama samu na kusambila, kana beno kele na dyambu na muntu, beno lemvokila yandi samu ti Tata ya beno yina kele na mazulu lemvokila beno mpe yimbi yina beno me sala. [
Ntangu beno kele ya kutelama samu na kusambila, kana beno kele na dyambu na muntu, beno lemvokila yandi samu ti Tata ya beno yina kele na mazulu lemvokila beno mpe yimbi yina beno me sala. [
Ntangu beno kele ya kutelama samu na kusambila, kana beno kele na dyambu na muntu, beno lemvokila yandi samu ti Tata ya beno yina kele na mazulu lemvokila beno mpe yimbi yina beno me sala. [ Kana beno lemvokila ve bampangi ya beno, Tata ya beno yina kele na mazulu ke lemvokila ve beno mpe yimbi yina beno me sala.]»
Kuvutula ve yimbi na muntu yina me sala nge yimbi. Kukangila ve mpangi ya nge nkele. Zola mpangi ya nge mutindu nge mosi. Mu kele Yave.»
Lukwikulu na butsyelika kubika nge ve, kanga yawu na laka ya nge, sonika yawu na kati ya ntima ya nge. Na yina, nge ke kuma muntu ya mbote mpe ya mayela na ntadisi ya Nzambi mpe ya bantu.
Muntu yina ke sosaka bundiku ke fukaka yimbi, kasi muntu yina ke bambulaka moyo ntangu nyonso yimbi ke na kutula nkabwani na kati ya bandiku.
Beno sala keba, samu ti ata muntu kondwa bumbote ya Nzambi. Beno sala mpe keba, samu ti ata muntu vwanda mutindu myanzi ya ndudi yina ke na kukula mpe ke na kubebisa bantu mingi.
Kulemvokila muntu yina me sala yimbi
Kana muntu me talisa mpangi kyadi, ni munu ve yandi me talisa kyadi, kasi ni beno nyonso. Na kuzonza mbote ni beno nyonso ve, kasi ndambu ya bantu na kati ya beno. Na muntu ya mutindu yina, masembo yina bantu mingi me pesa yandi me lunga. Ni yawu yina ntangu yayi, beno fwana kulemvokila mpe kukindisa yandi, samu ti yandi vwanda ve na kati kyadi ya kulutila. Na yina, mu ke na kutumisa beno na kulakisa ti beno ke zolaka yandi.
Yandi ndimaka na kufwa mutindu munkayulu, samu ti Nzambi lemvokila masumu ya beto. Nzambi ke lemvokila kaka ve masumu ya beto, kasi mpe masumu ya bantu nyonso.
Kento vutulaka: «Muntu ve, Mfumu.»
Na yina, Yesu zabisaka yandi: «Munu mpe, mu ke pesa nge kitumbu ve. Kwenda ya nge, kasi kusumuka dyaka ve.»]
Kana muntu na kati ya beno ke na kubeela, yandi bokila bakuluntu ya dibuundu ya Nzambi. Bawu ke sambidila yandi, mpe ke tula yandi mafuta na nkumbu ya Mfumu. Lusambulu ya kiminu ke vuukisa mbevo. Mfumu ke pesa yandi mavimpi ya mbote, mpe kana yandi salaka masumu, Nzambi ke lemvokila yandi yawu.
Kento ya kindumba ya yintu ngolo
Kana muntu katula kento ya yandi na makwela
mpe kana kento yango kukatuka na makwela
samu na kwenda kwela bakala ya nkaka,
muntu yina lenda baka dyaka kento yango mutindu kento ya yandi?
Ve! Samu ti yinsi lenda sumuka.
Kasi nge Isayeli, nge me sala kindumba na babakala mingi.
Wapi mutindu nge zola kuvutuka dyaka na munu?
Ni Yave me tuba yawu.
Zungisa meso na myongo mpe tala:
na wapi mongo nge salaka ve kindumba?
Nge vwandaka vwanda pene-pene ya banzila na kuvingilaka babakala
mutindu mu-Alabe ke vingilaka bantu yina ke zyeta na yinsi ya kuyuma.
Nge me sumuna yinsi na kindumba ya nge
mpe na mambu ya nge ya yimbi.
Ni yawu yina, mu yiminaka nge
bamvula.
Bamvula ya ndolo nokaka ve.
Kasi nge tatamanaka kaka na kindumba ya nge.
Nge mangaka na kutala nsoni.
Kasi ntangu yayi wapi kisika beto me kuma?
Ni nge ke na kulooka na munu na kutuba: «Tata ya munu,
ndiku ya munu ya buntwenya!
Yandi ke kangila munu ntima ya mankululu?
Nkele ya yandi na munu ke manisa ve?»
Ni mutindu yina nge ke na kuzonza,
kasi nge ke na kubika ve na kusala yimbi
mpe nge ke na kulenda na kusala yawu!
Mbokolo samu na kuviluka
Na ntangu yina Yosiya vwandaka ntinu, Yave tubaka na munu: «Nge me tala mambu yina salaka Isayeli, kento ya kondwa kukwikama? Yandi vwandaka kwenda na zulu ya konso mongo ya kuzangama, na yisi ya konso yinti ya makasa ya maza samu na kusala kindumba. Ntangu Isayeli salaka mambu nyonso yina, mu yindulaka mutindu yayi: "Isayeli ke vutuka na sika ya munu". Kasi yandi vutukaka ve. Yuda, kibusi ya yandi, yina me kondwa kukwikama talaka yawu. Mu katulaka Isayeli, kiyala, na makwela, samu na mavanga ya yandi nyonso ya kindumba. Mu pesaka yandi mukanda ya kufwa makwela. Kasi mu me tala ti Yuda, kibusi ya yandi, yina me kondwa kukwikama talaka ata boma. Yandi mpe kwendaka sala kindumba mutindu mosi. Isayeli salaka kinsuza na banzambi ya matadi mpe ya bayinti. Na kindumba ya yandi ya ngolo-ngolo yina, Isayeli sumunaka yinsi. Kasi ata nyonso yina, Yuda, kibusi ya yandi yina me kondwa kukwikama, vutukaka ve na munu na ntima ya yandi nyonso. Kuvutuka ya yandi yina yandi vutukaka na sika ya munu vwandaka kaka ya luvunu. Ni Yave me tuba yawu.»
Yave tubaka dyaka na munu: «Isayeli, kiyala yina me lutila ya kudedama na Yuda yina me kondwa kukwikama», kwenda samuna mambu yayi na node:
«Nge Isayeli kiyala, vutuka!
Ni Yave ke na kutuba yawu.
Mu ke dasukila dyaka beno ve,
samu ti mu ke ya kukwikama.
Ni Yave me tuba yawu.
Mu ke bumbaka ve nkele ya munu bantangu nyonso.
Ndima kaka yimbi ya nge.
Ndima ti ni na Yave Nzambi ya nge, nge mangaka na kutumama.
Nge kukipesaka na banzambi ya nzenza,
na yisi ya konso yinti ya makasa ya maza.
Beno mangaka na kuwa munu.
Ni Yave me tuba yawu.»
Lukutakanu ya bantu kuna na Yelusalemi
«Beno vutuka, beno bana ya yintu-ngolo. Ni Yave ke na kutuba yawu. Samu ti ni munu kele Mfumu ya beno! Mu ke baka beno, mosi na mbanza yayi, zole na dikanda yayi, mu ke vutula beno na Siyone. Mu ke pesa beno mivungi yina mu zola munu mosi. Bawu ke twadisa beno na mayela nyonso mpe na mutindu ya kufwanakana.»
Yave ke na kutuba: «Na ntangu yina, beno ke butana mpe beno ke kuma mingi na yinsi. Ni Yave ke na kutuba yawu. Ba ke zonzila dyaka ve mambu ya Sanduku ya Ngwisani ya Yave. Ata muntu ke banza na yawu, ata muntu ke bambukila yawu moyo. Ba ke sosa dyaka yawu ve. Ba ke yidika dyaka ya nkaka ve. Na ntangu yina, ba ke bokila Yelusalemi "Kiti ya kintinu ya Yave". Makanda nyonso ya bantu ke kwenda yonzama, na Nkumbu ya Yave, kuna na Yelusalemi. Bawu ke landa dyaka ve banzila ya buzengi yina bantima ya bawu ya yimbi vwandaka nata bawu. Na ntangu yango, bantu ya Yuda ke vukana na bantu ya Isayeli. Bawu ke katuka kintwadi kuna na yinsi ya node samu na kukwiza na yinsi yina mu pesaka mutindu mvwilu na bankooko ya beno.»
Kuvutuka ya Isayeli na sika ya Yave
Yave
«Munu mu vwandaka yindula mutindu yayi:
"Aa! Mu vwandaka kwandi na nsatu ya kubakila nge mutindu mwana ya munu!"
Mu vwandaka kwandi na nsatu ya kupesa nge yinsi ya kyese ya kulutila,
mvwilu yina me lutila kitoko na yinza nyonso!
Mu vwandaka banza ti nge ke bokila munu "Tata ya munu",
mpe nge zolaka manga dyaka munu ve.
Kasi beno me vwanda ve ya kukwikama na munu, beno bantu ya Isayeli,
mutindu kento yina kele ve ya kukwikama na bakala ya yandi.
Ni Yave me tuba yawu.»
«Makelele ke na kuwakana na myongo
Ya kele ni bantu ya Isayeli
ke na kudila mpe ke na kuyawula
samu ti bawu me landa nzila ya yimbi.
Bawu me zimbana Yave, Nzambi ya bawu.
Beno vutuka na sika munu,
beno bana ya yintu-ngolo,
mu ke belusa kondwa kukwikama ya beno!»
Bantu ya Isayeli
«Beto bawu yayi,
beto me kwiza ya beto na sika ya nge,
samu ti ni nge Yave Nzambi ya beto.
Ee! Nyonso yina ke katukaka na myongo,
yawu ke kaka ya luvunu.
Kaka makelele ya mpamba ba ke salaka kuna na myongo.
Ya tsyelika, ni na sika ya nge Yave, Nzambi ya beto,
kele mpulusu ya Isayeli.
Katuka bumwana ya beto,
balusambulu ya nsoni ya Baale
bebisaka yina bankooko ya beto tekilaka na kuzwa,
ya vwanda mameme, bankombo, bangombe ya bawu,
ya vwanda bana ya bawu ya babakala
to bana ya bawu ya bakento.
Nsoni me kuma kwandi mutindu mfulu ya beto.
Beto ke na kufukila kaka ni nsoni ya beto.
Samu ti beto me sala yimbi
na ntadisi ya Yave Nzambi ya beto,
beto na bankooko ya beto,
katuka bumwana ya beto tii bubu yayi.
Beto me tumama ve na ndinga ya Yave, Nzambi ya beto.»
Ntete-ntete, beno zolasana mingi, samu ti luzolo ke salaka ti Nzambi lemvokila lutangu ya nene ya masumu.