Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Siseeddawaa Oosuwaan Peeshshiyaawaa
Taanaadan S’oossaa kaalliyaawanttoo, hawaa hassayite; Asay ubbay sisanaw elleello; shin haasayanawunne hank’k’ettanaw elleelloppo.
Liik’o zaaruu hank’k’uwaa zarbbissee; shin poddolla k’aalay hank’k’uwaa dentsetsee.
Danddayanchcha asaw wolk’k’aama akeekay de’ee; shin elle hank’k’ettiyaa Asay bare boozatetsaa k’onc’c’issee.
Booza Asay bare hank’k’uwaa yeddi bessee; shin aad’d’eeda era Asay bare hank’k’uwaa mittee.
Booza uraa hank’k’uu ellekka erettee; shin c’inc’c’a Asay boriyaa kad’iide aad’d’ee.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
Hank’k’ettite; shin hintte hank’k’uwaan nagaraa ootsoppite. Hintte hank’k’uwaan de’ishshin, away wulloppo. S’alahew s’oo’iyaa immoppite.
Palumiyaappe gas’an de’iyaawe aawoo bonchcho; shin booza Asay ubbay walak’ettanaw elleellee.
Otoruu walassaa yelee; shin zoriyaa akkiyaawanttu aad’d’eeda eranchcha.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Is’uu palumiyaa dentsetsee; shin siik’uu bayzzuwaa ubbaa paydenna.
Siik’uu danddayanchchaa. Siik’uu keekee. Siik’uu k’anaatenna. C’eek’ettenna; k’ay otorettenna. Siik’uu barew bessenawaa ootsenna; Uuzeetenna; Yilotenna; Siik’uu naak’etteeddawaakka paydenna.
« ‹Ne ishaa ne wozanaan is’s’oppa.
« ‹Ne shooruwaa gaasuwaan neeni nagaraa ootsenna mala, Aa seera.
« ‹Kushshiyaa c’iggoppa; k’ay ne asaappe ittoonne uluwaan k’immiyaa oyk’k’oppa. Shin ne shooruwaa ne huup’iyaadan siik’a. Taani Med’inaa Godaa.
K’aykka Yesuusi hawaadan yaageedda; «Asaa tunissiyaabay asaa wozanaa giddoppe kesiyaabaa. Ayaw gooppe, asaa wozanaa giddoppe kesiyaawe iita k’ofaa; woshummiyaawaa; wuu"iyaawaa; wod’iyaawaa; c’aaratetsaa; yoratetsaa; uuziyaa woy barena dosiyaawaa; iitatetsaa woy c’immiyaawaa; geniyaa; mac’c’awaa amottiyaawaa; k’anaatiyaawaa; boriyaawaa woy zigiriyaawaa; ayyuwaa; eeyatetsaa. Ha iitabay ubbay asaa wozanaa giddoppe kesiide, asaa tunissee» yaageedda.
Taanaadan ammaniyaawanttoo, de’uwaa S’oossaappe hinttentta shaakkiyaa iita ammanenna wozanay hinttenan oonaninne de’enna mala naagettite.
Ammanettena Israa’eelato
Med’inaa Goday hawaadan yaagee; «Itti Asay bare machchato yeddina, iza baade hara asinaa gelooppe, he bitanii laa"entso izo zaarii? Zaarooppe he biittay aad’d’eeda tunaa tunee! Shin neeni sharmus’aadan, c’ora laggetsatuwaanna de’aadda; yaanaadekka ha"i neeni taakko simmanii! Ane d’ok’k’u gaade, ayaynne bayinna deretuwaa s’eella. Neeni sharmus’aadan gisabeennasay hewan de’ii? Arabiyaa Asay bazzuwaan uttiide naagiyaawaadan, neeni laggetsatuwaa naagaadde ogiyaa gas’aan uttaadda. Yaataade ne sharmus’aaninne ne iitatetsan biittaa tunissaadda. Hewaa diraw, bad’d’eesay te"etteedda; balgguwaa iraykka bukkennaan aggeeda. Hewaa hanooppekka, new sharmus’iyaa malay de’ee; neeni yeellatennaan is’s’aadda.
«Ha"i neeni taana, ‹Ta aawoo, ta na’atetsaadeppe doommina, neeni taana siik’aasa. Neeni ubbaa gede ta bolla yilotay? Ne hank’k’uu med’inawukka aggennee?› yaagaasa. Ee, neeni hawaa yaagaasa; shin neeni ootsanaw danddayiyaa iitaa ubbaa ootsaasa» yaagee.
Kaatii Iyoosiyaasi kaateteedda laytsi, Med’inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Hanna ammanuu bayinna Israa’eelata ootseeddawaa neeni be’aaddi? Aa deriyaa ubbaa bollanne daashsha mitsatuu ubbaa garssa baade, yan sharmus’aaddu. Iza hawaa ubbaa ootsaadekka, taakko simmanaannu gaade k’oppaad, shin simmabeykku. K’ay I michchata, ammanettena Yihudaakka hewaa be’aaddu. Ammanuu bayinna Israa’eelii daro gede sharmus’eedda diraw, paramaa immaade izo yeddaad. Hewaa gidinakka Israa’eelii michchata, ammanettena Yihudaa yayyenawaa taani be’aad; akka kesaade sharmus’aaddu. Sharmus’iyaawe iw s’ii laafabaa gidiyaa diraw, mitsaananne shuchchaanna sharmus’aade biittaa tunissaaddu. Hewan ubbankka I michchata, ammanettena Yihudaa, c’oo simmeeddawaa malatawuppe attina, kumentsaa wozanaappe taakko simmabeykku. Taani Med’inaa Goday hawaa odaad» yaageedda.
Med’inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Ammanettena Yihudatippe ammanuu bayinna Israa’eelata s’illa. Ba; huup’issa baggaw hawaadan yaagaade awaaya; Med’inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hanne, ammanuu bayinna Israa’eelatee, simma! Taani maarotay kumeeddawaa gidiyaa diraw, taani neena iita ayifiyaan s’eellikke. Med’inaw hank’k’ettikke. Gidooppenne, neeni, Taani Med’inaa Godaa ta S’oossaa bolla makkalaad. Allaga s’oossatuwaanna daashsha mitsaa ubbaa garssan sharmus’aad. Ne k’aalaw azazettabeyikke› gaade ne bayzzuwaa ammananaw koshshee. Taani Med’inaa Goday hawaa odaad» yaagee yaaga yaageedda.
«K’aykka Med’inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hinttenoo, ammanettena asatoo, simmite; ayaw gooppe, taani hintte asinaa. Hinttena ittuwaa itti katamaappe, laa"uwaa itti yaraappe dooraade akkana; hinttena S’iyoone ahana. Hewaappe guyyiyaan, taani ta wozanaadan, hinttena heemmiyaa hentsanchchatuwaa hinttew immana. Unttunttu hinttena eratetsaaninne akeekan heemmana› » yaagee.
K’aykka Med’inaa Goday, «He gallassatuwaan hintte he biittan c’orattiyaa wode, asatuu, ‹Med’inaa Godaa C’aak’k’uwaa Taabootaa› giide haasayikkino. I unttunttoo karhinne geena, woy hassayettenna, woy bayinnawekka unttunttoo k’ofettenna; k’ay haray oosettenna. He wodiyaan unttunttu Yerusaalame Med’inaa Godaa Kaatetuwaa Araataa giide s’eesana. Kawutetsaa ubbaappe asay Med’inaa Godaa suntsaa bonchchanaw Yerusaalame shiik’ana. Hewaappe sintsan unttunttu is’s’eedda giide, barenttu iita k’ofaa kaallikkino. He gallassatuwaan Yihudaa asatuu Israa’eeliyaa asatuwaana ittippe gakketiide, huup’issa bagga biittaappe taani kase hintte aawotuwaa laatisseedda biittaa ittippe yaana» yaagee.
S’oossaa Asay Eek’aa Misiletoo Goyinneedda
Med’inaa Goday; «Taani hinttena attuma naanatuwaadan woota wotsanenttonne, pas’a biittaa, kawutetsaa ubbaappe aad’d’iide, lo"iyaa biittaa woota laatissanenttonne k’oppaad. K’ay taana, ‹Ta aaboo› giide s’eesananne taana kaalliyaasaappe guyye simmikkino gaade k’oppaad. Shin Israa’eeliyaa asatoo, hintte bare asinaw ammanettena machchatiidan taw ammanettibeykkita» yaagee.
Ayentto bayinna d’ok’k’a deretuwaa bollan kooshshay sisettee; hewenne, Israa’eeliyaa asaa yeekuwaanne watiwatuwaa. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu ogiyaa geellayeedinonne Med’inaa Godaa barenttu S’oossaa dogeeddino. S’oossay unttuntta, «Hinttenoo, ammanuu bayinna asatoo, taakko simmite. Hintte ammanettana mala, taani hinttena patsana» yaageedda.
Unttunttu, «Eeno, nuuni neekko simmana. Ayaw gooppe, neeni Med’inaa Godaa nu S’oossaa. Nuuni zoozetuwaa huup’iyaaninne deretuwaa huup’iyaan eek’aw goyinniyaawe tumuwaappe c’imuwaa. Tumuppe nuw, Israa’elatoo atotetsay Med’inaa Godaana, nu S’oossaanna. Nu yalagatetsaadeppe doommina, nu aawotuu daaburiide demmeeddawaa, unttunttu dorssaanne miizzaa, unttunttu mac’c’anne attuma naanatuwaa, yeellayiyaa eek’atuu mi d’ayisseeddino. Nu yalagatetsaadeppe doommiide, hachchi gakkanaw, nuunikka nu aawotuukka Med’inaa Godaa nu S’oossaa bolla nagaraa ootseeddo. Med’inaa Godaa nu S’oossaa k’aalaw azazettibeykko. Hewaa diraw, ane nuuni yeellaw duge gufanneeto; k’ay kawushshay nuuna afilaadan kammo» yaagiino.
