Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Winjo wach kendo timo
Jowetena mageno, winjuru wachni malongʼo ni: Ji duto onego bed mapiyo e winjo wach, kik urikni e wuoyo kendo kik ubed joma igi wangʼ piyo,
Dwoko wach mamuol kweyo mirima,
to wach makwiny jimbo ich wangʼ.
Ngʼat ma terore mos nigi winjo,
to ngʼatno ma iye wangʼ piyo nyiso fupe.
Ngʼat mofuwo chiwore duto komwomore amwoma e mirimbe,
to ngʼat mariek ritore ka ogare.
Ngʼat mofuwo nyiso mirimbe mapiyo,
to ngʼat mariek mwonyo ayany.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
"Kaponi iu owangʼ, to kik utim richo." Kik uwe chiengʼ podhi ka pod un gi ich wangʼ kendo kik imi jachien thuolo mar loyi.
Enobed luor maduongʼ ne ngʼatno ma dagi dhawo,
to joma ofuwo duto ohero dhawo.
Sunga nywolo mana dhawo,
to rieko iyudo kuom jogo moyie puonj.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Sigu kelo miero,
to hera umo maricho duto.
Hera timo kinda, kendo ongʼwon, oonge nyiego, ok osungre, bende ok opakre. Wiye ok tek, ok odwar mare kende, iye ok wangʼ piyo kendo ok omak sadha.
" ‘Kik ibwon owadu gi chunyi. Nyis wadu kethone e wangʼe, mondo kik iriwri kode e richone.
" ‘Kik idwar chulo kuor, kendo kik ibed ngʼama mon gi jowadgi, to her wadu kaka iherori iwuon. An e Jehova Nyasaye.
Nomedo wuoyo kowacho niya, "Gima wuok koa ei ngʼato ema miyo odoko mogak. Nikech chuny dhano ema richo duto wuokie kaka: paro maricho, chode, kuo, nek, terruok, kod wuoro; kaachiel gi timbe maricho, wuond, anjawo, ketho nying, sunga kod fuwo. Gik marichogi duto wuok e chuny dhano kendo miyo ngʼato bedo mogak."
Owetena neuru ni ubedo motangʼ mondo kik ngʼato kuomu bed gi chuny marach motamore yie mamiyo oweyo Nyasaye mangima.
Jehova Nyasaye wacho niya,
"Ka dichwo oriembo chiege
kendo chiege odhi moweye mi okende gi dichwo machielo,
bende dodog ir dhakoni kendo?
Donge pinyni dibed mochido chuth?
To isedak kaka ochot man-gi johera mangʼeny
bende koro diduog ira?
Tingʼ wangʼi malo mondo ingʼiane
kuonde motimo ongoro motingʼore mondo ine.
Bende nitiere kamoro amora modongʼ
e piny mapok iterorigo?
E dir yo ne ibet piny ka irito johera magi,
ibet piny ka jakwath mamanyo pi ne dhoge e piny motwo.
Isedwanyo piny gi chode mari,
kod timbegi mamono.
Emomiyo osetuonu koth,
kendo kodh chwiri pod ok ochwe.
Kata kamano in gi neno
machalo gi mar ochot;
wiyi bende ok kuodi nikech ionge gi wichkuot.
Donge koro eka iwachona kama:
Wuonwa, osiepna chakre tin-na,
inisik ka iyi owangʼ?
Bende mirimbi biro bedo manyaka chiengʼ?
Ma e kaka iwuoyo,
to itimo timbe mamono duto minyalo."
Israel ok ja-ratiro
E kinde mar loch Ruoth Josia, Jehova Nyasaye nowachona niya, "Bende iseneno gima Israel ma ok ja-ratiro otimo? Osedhi ewi gode duto matindo maboyo kendo e bwo yiende duto motimo otiep mi osechodo kanyo. Ne aparo ni kane osetimo magi duto to ne odhi duogo ira makmana ne ok odwogo, kendo kata mana nyamin mare ma Juda ma ok ja-ratiro noneno mano. Ne amiyo Israel maonge gi yie baruwa mar weruok kendo mi ariembe nikech timbene duto mag chode. Kata kamano ne aneno ka nyamin-gi ma Juda maonge ratiro ne ok oluor; en bende nodhi kendo ochodo. Nikech anjawo mar Israel nonenore gima tin, ne gidwanyo piny ka gilamo kite kod bepe. To kuom magi duto, nyamin mare ma Juda ma ok ja-adiera ka en ne ok odwogo ira gi chunye duto, to mana kuom wuondruok," Jehova Nyasaye ema owacho.
Jehova Nyasaye nowachona niya, "Israel maonge gi yie ler moloyo Juda ma ok ja-adiera. Dhi mondo iland wachni yo nyandwat ni:
"Jehova Nyasaye wacho niya,
‘Duogi in Israel maonge gi yie,
ok anabed gi mirima kodi kendo,
nimar an jangʼwono,
iya ok bi wangʼ kodi nyaka chiengʼ.
Yie kethoni kende nikech isengʼanyone
Jehova Nyasaye ma Nyasachi,
isekayo timbegi mag ngʼwono mana ne nyiseche manono
e bwo yiende motimo otiep,
kendo pod ok iluora,’ "
Jehova Nyasaye ema owacho.
Jehova Nyasaye wacho niya, "Dwoguru ira, un joga maonge yie, nimar an e chworu. Abiro yierou ka ngʼato achiel oa e dala to ji ariyo koa e anywola mi akelu Sayun. Eka anamiu jokwath ma chunygi chal koda, mabiro telonu gi rieko kod winjo." Jehova Nyasaye wacho niya, "E ndalogo, kakwanu osemedore mangʼeny e piny, ji ok nochak owuo kawacho ni, ‘Sandug Muma mar singruok mar Jehova Nyasaye.’ Ok enodonji e parogi bende ok ginipare; ok nodware, kata moro ok nolosi kendo. E kindeno gibiro luongo Jerusalem ni Kom Loch mar Jehova Nyasaye, kendo ogendini duto nochokre ei Jerusalem mondo omi nying Jehova Nyasaye duongʼ. Ok ginichak gitim tim wich teko, bende ok ginibed gi chuny mar timo richo. E ndalogo od Juda biro riwore gi od Israel, kendo giduto ginibi ka gia e piny ma yo nyandwat nyaka e piny mane amiyo kwereu kaka girkeni.
"An awuon ne awacho niya,
" ‘Mano kaka dabed mamor ka akawou kaka yawuota
kendo amiu piny mowinjore,
girkeni maber mogik mar piny moro amora.’
Ne aparo ni unyalo luonga ni ‘Wuonwa,’
kendo ni ok unuwe luwa.
To mana ka dhako ma ok ja-ratiro ne chwore,
omiyo usebedo maonge gadieri kuoma, yaye od Israel,"
Jehova Nyasaye ema owacho.
Ywak iwinjo e kuonde motingʼore motimo ongoro,
en kuyo gi secho mar jo-Israel,
nikech gisejwangʼo yoregi,
kendo wigi osewil gi Jehova Nyasaye ma Nyasachgi.
"Dwoguru, un joma onge yie;
abiro thiedhou kuom baro weyo yo."
"Ee, wabiro biro iri,
nimar in Jehova Nyasaye ma Nyasachwa.
Adiera lamo nyiseche mopa ewi gode matindo,
kod gode madongo en wuond;
adier kuom Jehova Nyasaye, ma Nyasachwa,
ema warruok mar Israel yudore.
Chakre tinwa nyiseche manono mag wichkuot
osechamo olemb tije wuonewa,
ma gin kweth mar jamni,
kod kweth mag dhok, yawuotgi kod nyigi.
We wanind piny e wichkuot marwa,
kendo we timbewa maricho oumwa.
Wasetimo richo ne Jehova Nyasaye ma Nyasachwa,
wan kaachiel gi wuonewa;
chakre ndalo mane wan rowere nyaka odiechiengni
pod ok waluoro Jehova Nyasaye ma Nyasachwa."