Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Gimed e pi walageg ni girdi’en Kristus ni gimed ba t’uf rog, dab mpaged talin ni gubin e girdi’ ma thingar ra gurgad ko motoyil, machane dab ra gurgad ngar welthingad, ma dab ra gurgad ngar damumuwgad.
Fulweg ku be’ nib sumunguy e ma chuweg e damumuw, ma fulweg u fithik’ e thin nib gel e ma k’aring e damumuw.
Fa’an ga ra par ni gab filmungyan’, ma ga ba gonop, machane fa’anra ba papey e damumuw ngom, ma kemus ni ga be dag fanam manan’.
Girdi’ nib manan’ e der ma mithag e damumuw rok, ma girdi’ nib sul lanyan’ ngak e yad ma kadan’ ngar pired nga daken e damumuw rorad.
Nap’an nra puwan’ be’ nib balyang, ma rib gagyel u daken. Ma pi’in nib tamilangan’ e ma sabalbalyang ko thin ni kireb.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
Fa’anra mu damumuwgad, ma dab mpaged e damumuw romed nge fekmed nga fithik’ e denen; ma dab mpired ni gimed ba damumuw nge polo’ reb e rran. Dab mu binged e kanawo’ ngak mo’onyan’.
Demturug be’ nib balyang mrayag ni nge sunumeg reb e tugthin; machane bin nib ga’fan e ngan par u orel riy.
Tolngan’ e go’ oloboch e ma fek i yib. Kab gonop e en ma fith e fnow.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Fananikan e ma k’aring e kireb, machane t’ufeg e ma n’agfan urngin e kireb.
En nib t’uf Got rok nge girdi’ e ba gumaen’ ma ba gol; ma en nib t’uf Got rok nge girdi’ e der ma awan’, ma de uf, ma de tolngan’; en nib t’uf Got rok nge girdi’ e de kireb daken, ara kemus ni ir e ma leamnag ir, ara ba papey e damumuw ngak; ma en nib t’uf Got rok nge girdi’ e der ma aw nga laniyan’ e n’en nib kireb ni kan rin’ ngak;
"Dabi par be’ ni be fanenikay be’, ya nge yan nge non ngak, nge dabi denen ni bochan fa’anem. Dabi guy be’ rogon ni nge fulweg taban e kireb ngak be’, ara i par ni be fanenikay fa’anem, ya nge par nib t’uf yugu boch e girdi’ rok ni bod ir nib t’uf rok. I Gag e SOMOL.
Miki ul ul Jesus ngay nge ga’ar, "N’en nma yib u laniyan’ be’ e ir e ma alitnag facha’. Yu fithik’ i laniyan’ be’ e ir e ma yib e leam nib kireb riy ni ir e ma pingeg fa’anem nge darngal, me moro’ro’ u fithik’ e yargel, me thang e fan ko girdi’, miyow par be’ ni gathi mabgol rok, me chogow, me rin’ urngin mit e kireb; me sabanban, me puwlag, me awan’, me t’ar e thin nga daken be’, me tolngan’, me balbalyang — urngin e pi kireb ney e ma yib u laniyan’ be’ nge alitnag fa’anem."
Pi walageg ni girdi’en Kristus: mu ayuwgad nge par ndariy be’ u fithik’med nib kireb e leam rok ma der michan’, ya ri pi’ keru’ ngak Got ni be par nib fos.
Be ga’ar SOMOL, "Fa’anra n’ag be’ nib mo’on le’engin, me yan fare pin nge yan i mang le’engin yug reb e pumo’on, ma dabki fulweg fare pin ngak bayay. Biney e rib muduwgil nra ta’aynag e binaw. Israel, machane gur e bo’or pi ilingem, ma ke chiney ma ka mu finey ni ngam sul ngog! Mu changar ngalang nga p’ebgul e burey. Kabay bang ni dawor mu ngongol riy ni bod be’ nma chuway’ ngak? U mu sonnag pi ilingem u charen e kanawo’ ni bod ba Arab ni be son u daken e ted ni nge og ngak be’. Karim ta’aynag e binaw ko chuway’ ni ga be tay ngom. Arfan nike tal e n’uw ko nap’an e n’uw. Ka mu bod ya’an be’ nma chuway’ ngak ni damur tamra’.
"Ma chiney ma ga be ga’ar ngog, ‘I gur e chitamag gur, ni ug moy ni gub t’uf rom ni kanpan e kugub bitir. Gathi urngin ngiyal’ ma ga ma par ni ga ba damumuw; ma dab mu par ni ga ba damumuw ngog ni manemus.’ Israel, arrogon ni ga be yog, machane u mu rin’ gubin e kireb nrayag ni mu rin’."
Nap’an nib pilung Josiah, me ga’ar SOMOL ngog, "Kam guy e n’en ke rin’ Israel ni fare pin ni de yul’yul’? Ke cheal rog nga orel, ma gubin pe’bugul e yochi burey nge gubin tanggin e yuke gek’iy nib galunglung ma be ngongol riy ni bod be’ nma chuway’ ngak. Ug leamnag ni tomuren nike rin’ urngin e pin’ey, ma bayi sul ngog. Machane, de sul, ma walagen ni bpin ni Judah ni ku de yul’yul’ e guy urngin e pin’ey. I Judah e ki guy ni gu chuweg Israel nggu l’oeg nge chuw ni bochan e ke pi’ keru’ ngog ke mang be’ nma chuway’ ngak. Machane i Judah, ni be’ ni bpin nde yul’yul’ ni walagen Israel e de rus. Ku ir ma ke mang be’ nma chuway’ ngak ni dariy bochi tamra’ rok. Ke ta’aynag e binaw, ma be pigpig ma be tayfan bogi malang nge yuke gek’iy. Ma tomuren e pin’ey ni gubin, ma Judah ni walagen Israel ni bpin, e i dake be’ nike sul ngog; ma gathi aram rogon u lanyan’. I Gag SOMOL e gu be non."
Ma aram me yog SOMOL ngog, ni yug aram rogon nike pi’ Israel keru’ ngak, ma ke gagyel ni ka ba manigil boch ngak Judah nde yul’yul’. I yog ngog ni nggu wan gga’ar ngak Israel, "Israel, ni dariy e yul’yul rom, mu sul ngog. Ya gag e gub marnguy ma dab gu par ni gub damumuw; dabi par e damumuw rog ngom ndariy n’umngin nap’an. Kemus ni ngamog ni rriyul’ ni gur e ba kireb e rom ma rriyul’ ni ku’um togopluw ngak SOMOL ni Got rom. Mog nga tamilang ni tanggin urngin e gik’iy nib galunglung ma um t’ufeg yug boch e got nu bang riy ni da kum fol ko tin gog. I Gag SOMOL e gu be non.
"Mu sulod ngog, gimed e girdi’ ni dam yul’yul’gad; yab mil famed ngog. Bay gu mel’eg ta’ab gimed u ra reb fa yochi binaw nge lalag’ruw i gimed u ba kan e girdi’, nggu fulwegmed ko burey nu Zion. Bay gu pi’ boch e tayugang’ ngomed nma fol rog, ni bay ra gagiyeg niged gimed ko gonop nge tamilngan’. Ma nap’an ni gimed ra yo’or u daken e binaw, ma girdi’ e bay dab kur weliyed murung’agen fare Kahol Ko M’ag rog. Bay dab ku ra leam niged fa yib wuran ngan’rad; ku dabki t’uf rorad, ma dab ku ra ngongliyed reb. Nap’an nra taw ko ngiyal’nem, ma bay nog ni yu Jerusalem e ‘Gil’ilungun SOMOL,’ ma urngin e nam e bayi mokun ngaram ni ngar liyorgad ngog. Ni bay dab ku ra ngongliyed e n’en ni be yog lanin’rad ni gelan’ nge gumircha’rad ni kireb ngorad. Bayi un Israel ngak Judah, ngar ta’reb gow, ngarbow ko lel’och ngar sulow ko fare binaw ni gu pi’ ngak e pi chitamangimed kakrom ni nge par ni tafara."
Be ga’ar SOMOL,
"Israel, gu ba’adag ni nggu tem u lanin’ug ni fakag gur
mu gu pi’ e binaw ngom nib manigil,
ni aram e gin th’abi fel’ ya’an u ga’ngin yang u fayleng.
Gu ba’adag ni ngam pining e matam ngog
ma dab ku mu pi’ keru’um ngog bi’id.
Machane ri bod be’ ni bpin ni de yul’yul’ ko mabgol rok,
aram rogon gur ni dam yul’yul’ ngog.
I Gag, SOMOL, e gu be non."
Ba lam ni yibe rung’ag nga daken p’ebugul e burey:
ni laman e girdi’ nu Israel ni yad be yor ma yad be wenig
ni bochan e ku’ur pired u fithik’ e denen
ni ka ra paged talin SOMOL ni Got rorad.
Msulod, gimed urngin e pi’in ka mu pi’ed keru’med ku SOMOL;
ra gol nagmed me gagiyeg nagmed ngam yul’yul’gad ngak.
Gimed be ga’ar, "Arogon, ngu sulod ngak SOMOL ni bochan e ir e Got romad. De yib e ayuw ngomad ko pigpig ni ug ted nga yug boch e got u daken p’ebugul e burey. Ayuw ni fen yu Israel e kemus ni SOMOL ni Got romad e ma yib rok. Machane pigpig ngak Baal, ni fare got ko tamra’ e aram tapgin ma ke malog e yuran’ i gamanman rodad nge pifakdad ni pumo’on nge ppin, nge gubin e tin i thagnag e pi chitamangidad kakrom ko maruwel ni ur ted. Thingar da thiggad nga but’ u fithik’ e tamra’ nge mang m’ayfan rodad e upnguydad. Gadad nge pi chitamangidad kakrom e gubin ngiyal’ ni u da denengad nib togopluw ngak SOMOL ni Got rodad, ni da ud folgad ko tin ni yog."
