Reino dos céus

Nanfulu dokonnin na ko kuma kɔrɔlama

44 Isa kumara ikɔ tuun ko: «Harijeene mansaya ye ikomin nanfulu mɛn doonnin duukolo kɔrɔ sɛnɛ do rɔ. Lon do rɔ, cɛɛ do ka wo yen. A ka a ta ka a dokon duukolo kɔrɔ kokura. A sɛwanin ba wara a bolofenilu bɛɛ mayira, ka na sɛnɛ wo san.

45 «Harijeene mansaya ye ikomin julacɛ mɛn ye koron kisɛ ɲumailu ɲininna. 46 Lon do rɔ, a ka koron kisɛ ɲuma do yen, mɛn ka ɲin ka tamin. A wara a bolofenilu bɛɛ mayira, ka na koron kisɛ wo san.

Sɛbɛni fira kisɛ kuma kɔrɔlama

31 Isa ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ mɔɔilu yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene mansaya ye ikomin bɔrɔn fira kisɛ. Cɛɛ do ka bɔrɔn fira kisɛ lan a la sɛnɛ rɔ. 32 Bɔrɔn fira kisɛ wo dɔɔman ka tamin fen kisɛilu bɛɛ kan. Kɔni a wa fɛrɛn ka wuli, a ri bonya ka tamin nakɔfen bɛɛ kan. A ri kɛ ikomin jiri, ka bolon bailu labɔ, fɔɔ waa rɔ kɔnɔilu ri se ii ɲaanilu lala a bolonilu la.»

33 A ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ ii yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene mansaya ye ikomin lɛbɛn, muso ka mɛn doonin kɛ farinin muun kilo muwan ni kelen (21) dɔ ka wo kɛ dɛɛba ri. Lɛbɛn wo ka dɛɛba bɛɛ lawuli ka a funun.»

Kɔmɔɔ la maalo kuma kɔrɔlama

24 Isa ka kuma kɔrɔlama gbɛrɛ fɔ ii yɛ. A ka a fɔ ko: «Harijeene mansaya ye ikomin cɛɛ do la ko. A ka suman si ɲuma foyi a la sɛnɛ rɔ. 25 Kɔni, ka mɔɔilu bɛɛ to sunɔɔ rɔ su rɔ, a juu nara kɔmɔɔ la maalo kisɛ foyi a la sɛnɛ rɔ. 26 Nba, maalo* fɛrɛnda ka wuli, ka a kisɛ. Wo tuma, mɔɔilu ka kɔmɔɔ la maalo fanan yen. 27 Sɛnɛtii la jɔnilu wara a fɔ a yɛ ko: ‹An tii, i ma maalo si ɲuma le foyi i la sɛnɛ rɔ wa? Kɔmɔɔ la maalo woilu bɔnin min ten?› 28 Sɛnɛtii ka a fɔ ko: ‹N juu do nɔ le.› Ii ka a maɲininka ko: ‹I ye a fɛ an ye wa kɔmɔɔ la maalo mabɔ sɛnɛ rɔ wa?› 29 A ka a fɔ ko: ‹Ɛɛn, ai ye a to ye. Ni wo tɛ, ni ai ka kɔmɔɔ la maalo mabɔ, ai ri maalo doilu fanan mabɔ a fɛ. 30 Ai ye ii bɛɛ to ye. Ii ye wuli ii ɲɔɔn fɛ fɔɔ sumanka waati wa se. Ni sumanka waati sera, n di a fɔ sumankalailu yɛ ko ii ye kɔmɔɔ la maalo fɔlɔ ka, ka a lasidi, ka a janin. Wo wa kɛ, ii ri maalo ka ka a ladon n na bondon kɔndɔ.›»*

Isa ka kɔmɔɔ la maalo kuma kɔrɔlama kɔrɔ fɔ

36 Wo kɔ rɔ, Isa bɔra jama rɔ ka wa don bon na. A la karandenilu ka ii madon a la, ka a fɔ a yɛ ko: «Kuma kɔrɔlama mɛn ye bin juu wuli la ko fɔla sɛnɛ rɔ, i ye wo kɔrɔ fɔ an yɛ.» 37 Isa ka ii jabi: «Mɛn ye suman si ɲuma foyila, wo ye Mɔɔ Dencɛ le ri. 38 Sɛnɛ wo ye dunuɲa le ri. Suman si ɲuma, wo ye mansaya denilu le ri. Kɔmɔɔ la maalo ye Kojuu Tii la mɔɔilu le ri. 39 Juu mɛn ka kɔmɔɔ la maalo kisɛilu foyi sɛnɛ rɔ, wo ye Ibulusa jɛrɛ le ri. Sumanka waati, wo ye dunuɲa laban de ri. Sumankalailu ye mɛlɛkailu le ri. 40 Kɔmɔɔ la maalo juuilu ye ladɛnna ɲa mɛn ma ka janin ta la, wo ɲɔɔn di kɛ dunuɲa laban waati. 41 Mɔɔ Dencɛ ri a la mɛlɛkailu kelaya ka na. Mɛnilu ye mɔɔilu bilala kojuu kɛ rɔ, a ni mɛnilu ye kojuu kɛla, a la mɛlɛkailu ri woilu bɛɛ ladɛn ka ii bɔ Mɔɔ Dencɛ la mansaya rɔ. 42 Mɛlɛkailu ri woilu lafili ta ba rɔ, kasi ni ɲin macin ye yɔrɔ mɛn dɔ. 43 Kɔni mɔɔ telenninilu ri bonya sɔrɔn ka mɛlɛnmɛlɛn ikomin tele ii Fa la mansaya rɔ. Tolo ye mɛn ma, wo tii ye a tolo malɔ kuma wo la.»

Jɛɛmira jɔɔ kuma kɔrɔlama

47 «Harijeene mansaya ye ikomin jɔɔ fanan, mɔɔilu ka mɛn nafili kɔɔji rɔ, ka jɛɛ su bɛɛ mira. 48 A wa fa jɛɛ la, sɔmɔnɔilu ri a sɔmɔn ka a labɔ gbele ma. Ii ri ii sii ka jɛɛilu rawoloma. Mɛnilu ka ɲin, ii ri woilu bila muranilu kɔndɔ. Mɛnilu ma ɲin, ii ri woilu lafili. 49 A ye kɛla wo ɲa le dunuɲa laban waati. Mɛlɛkailu ri mɔɔ juuilu rawoloma ka ii bɔ mɔɔ telenninilu rɔ, 50 ka ii lafili ta ba rɔ, kasi ni ɲin macin ye yɔrɔ mɛn dɔ.»

3 «Mɔɔ mɛnilu ka a lɔn ko ii mako ye Alla la, woilu ye barakaden de ri, baa harijeene mansaya ye ii ta le ri.

4 Mɔɔ mɛnilu jusumakasani, woilu ye barakaden de ri, baa Alla ri ii jususuma.

5 Mɔɔ mɛnilu sabarinin, woilu ye barakaden de ri, baa Alla ri duukolo di ii ma ka a kɛ ii ta ri.

6 Mɔɔ mɛnilu ye a fɛ ka kɛ telenbailu ri, ni wo lɔɔ ye gbala ii la ikomin dɔɔnnin lɔɔ ni minnin lɔɔ ye gbala mɔɔilu la ɲa mɛn ma, woilu ye barakaden de ri, baa ii ye mɛn ɲininna, Alla ri wo di ii ma.

7 Mɔɔ mɛnilu ye hinala ii mɔɔɲɔɔilu la, woilu ye barakaden de ri, baa Alla ri hina ii la fanan.

8 Mɔɔ mɛnilu kɔndɔ gbɛnin, woilu ye barakaden de ri, baa ii ri Alla yen.

9 Mɔɔ mɛnilu ye hɛrɛ donna ii ni ii mɔɔɲɔɔilu tɛma, woilu ye barakaden de ri, baa Alla ri ii jate a denilu ri.

10 Mɔɔ mɛnilu ye tɔrɔla mɔɔilu bolo ka a masɔrɔn ii ye Alla diyanan koilu kɛla, woilu ye barakaden de ri, baa harijeene mansaya ye ii ta le ri.

11 Mɔɔilu wa ai nanin, ka ai tɔrɔ, ka wuya la ai la, ka kuma juu su bɛɛ fɔ ai ma nde la ko kosɔn, ai ye barakaden de ri. 12 Ai ye sɛwa ka ɲaalen, baa ai ri baraji ba sɔrɔn harijeene rɔ, baa keladen fisamante mɛnilu taminda ai ɲɛfɛ, ii ka woilu fanan tɔrɔ ten de.

Mɔɔ mɛn ye ɲɛmɔɔ ri harijeene mansaya rɔ

1 Nba, waati wo rɔ, karandenilu ka ii madon Isa la, ka a maɲininka ko: «Yon ye ɲɛmɔɔ ri harijeene mansaya rɔ?» 2 Isa ka den do kili, ka wo lalɔ ii tɛma, 3 ka a fɔ ii yɛ ko: «N di tuɲa fɔ ai yɛ: na ai ma ai sɔn yɛlɛman ka kɛ ikomin denninilu, ai tɛna donna harijeene mansaya rɔ. 4 Mɔɔ mɛn wa a jɛrɛ fanmajii ka kɛ ikomin denni ɲin, wo tii le ye ɲɛmɔɔ ri harijeene mansaya rɔ.

14 Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye a to denninilu ye na n ma. Ai kana ii bali, baa harijeene mansaya ye ii ɲɔɔn su ta le ri.»

23 Wo kɛni, Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «N di tuɲa fɔ ai yɛ: nanfulutii don harijeene mansaya rɔ, wo gbɛlɛnman de! 24 Ɔɔn, n di a fɔ ai yɛ ikɔ tuun ko ɲɔɔmɛ don duman sɛlan woo la ka tamin nanfulutii don kan Alla la mansaya rɔ.» 25 Karandenilu ka wo mɛn ka kabannakoya kosɛbɛ. Ii ka a fɔ ko: «Yon di se kisila wo rɔ sa?» 26 Isa ka ii ragbɛ ka a fɔ ii yɛ ko: «Mɔɔ ti se wo kɛla, kɔni Alla ri se ko bɛɛ kɛla.»

5 N badenma kaninbailu, ai tolo malɔ. Dunuɲa mɔɔilu ye mɛnilu jatela fantanilu ri, Alla le ka woilu suwandi sa ii ri lemɛniya kosɛbɛ. Alla ka ii suwandi fanan, sa ii ri se donna a la mansaya rɔ, a ka mɛn lahidi ta a kanintemailu yɛ.

Mɛnilu ye Maari tɔɔ fɔla ii da rɔ gbansan

21 «Mɔɔ mɛnilu ye a fɔla ko: ‹Maari, Maari,› woilu bɛɛ tɛ donna harijeene mansaya rɔ fɔɔ mɛnilu ye n Fa Alla sawo kɛla.

19 Wo rɔ, mɔɔ mɛn wa jamarili ɲinilu do tiɲan, hali jamarili mɛn ma bon a tɔilu bɛɛ ko, ka mɔɔilu fanan karan jamarili wo tiɲanna, wo tii ri jate bɛɛ rɔ dɔɔmannin di harijeene mansaya rɔ. Kɔni mɔɔ mɛn wa jamarili ɲinilu labato, ka mɔɔilu fanan karan woilu labatola, wo tii ri jate mɔɔba ri harijeene mansaya rɔ. 20 N di tuɲa fɔ ai yɛ ko na ai la telenbaya ma tamin Farisiilu ni sariya karanmɔɔilu ta la, ai ti nala donna harijeene mansaya rɔ fewu.

9 «Ai ka kan ka Alla tara ɲa mɛn ma, wo le ɲin di:

An Fa mɛn ye sankolo rɔ,

i tɔɔ sɛniman ye bonya.

10 I la mansaya ye na.

I sawo ye kɛ duukolo kan

ikomin a ye kɛla sankolo rɔ ɲa mɛn ma.

Yaya ka kawandili kɛ

1 Nba, wo waati rɔ, Yuhana* mɛn ye mɔɔ sunna ji rɔ, a sera Jude wula kɔndɔ. A tɛrɛ mɔɔilu kawandila ko: 2 «Ai ye tubi, baa harijeene mansaya waati ra se.»

17 Awa, kɛbi waati wo rɔ, Isa ka kawandili damira ka a fɔ ko: «Ai ye tubi, baa harijeene mansaya ra madon ai la.»

7 Ai wa taa fan fan, ai ye mɔɔilu kawandi ko harijeene mansaya waati ra se.

11 N di a fɔ ai yɛ ko lon do rɔ, mɔɔ siyaman di bɔ telebɔ ni telebe rɔ ka na i sii dɔɔnnin diya Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba dafɛ harijeene mansaya rɔ.

11 «N di tuɲa fɔ ai yɛ: muso si ma den sɔrɔn fɔlɔ mɛn ka bon Yaya ri. Wo bɛɛ ni a ta, mɛn ka dɔɔ a tɔ bɛɛ ri harijeene mansaya rɔ, wo tii ka bon Yaya ri. 12 Ka bɔ Yaya la kawandili kɛ waati ma haan ka na se bi ma, *mɔɔilu ye harijeene mansaya kɛlɛla fanka la. Mɔɔ fadinmailu ye a ɲininna ka a mira,

10 Wo le rɔ, badenmailu, ai ye ai raja ka tamin sisɛn na Alla la kilili lamɛnna diya a ni ai suwandinin ko, ka a masɔrɔn ni ai ka wo kɛ, ai ti be muumɛ. 11 Wo rɔ, an Maari ni an Nakisila Isa Ɲenematɔmɔnin di habadan mansaya ladon fɛrɛ ba di ai ma.

18 Maari ri n kunka kojuu baarailu bɛɛ ma, ka n nakisi kosa n ye don a la mansaya rɔ harijeene. Gbiliya ye di ale ma habadan haan habadan, amina.

Nanfulu banbali

32 Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «N na dɛkuru ɲin, ai kana silan. A diyara ai Fa Alla yɛ ka a la mansaya di ai ma.

5 Ai ye ɲin lɔn fewu, ko mɔɔ mɛn ye kaninkɛ ni ko kɔsɔniilu ni nata koilu kɛla, ka a masɔrɔn nata kɛnin fen bato le ri ikomin joo sɔ, wo foyi tɛ cɛ sɔrɔnna Alla ni Ɲenematɔmɔnin na mansaya rɔ.