Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Ŋgaŋgaa kii bulofu mɔɔ shaŋ yi finchi
Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ si bulofu bu wi tɛ̀ dzɔ gɛɛŋ nyikɛ liwɛ. Le wumu bɛ buŋɛ, kaari baanyɛ, koo fɛkuuŋ bɛ kinɛɛtinɛ. Gɛɛŋ kabɛ biee bichu bi tɛ̀ kɛmi, gɛɛŋ go wɛ wulu.
Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ nɛɛ si wi wu waŋ wumu wu tɛ̀ deŋgi wɛki sháŋ yi munchi mu dzeeŋ ŋge. Le ni geendi, gɛɛŋ buŋɛ fimu nuuŋ fi tɛɛmi. Gɛɛŋ kabɛ biee bichu bi tɛ̀ kɛmi le gɛɛŋ go shaŋ yi finchi filu.
Ŋgaŋgaa kii ŋgɔ yi fintaaŋ fimu fi niiŋ
Jiso se tuu wa ŋgaŋgaa chimu li bee le, "Bumfɔŋ bu liboo nuuŋ si lisi chi ŋgɔ yi fintaaŋ fimu fi wi tɛ̀ tɔyɛ li wuu wɛ, Ŋgɔ yini nuuŋ yi sendɛ yi yaa ŋgɔ́ yimi chichi. Se nuuŋ le, mfi wu yi bo, yi gii yi ko yi yaa biee bichu, yi tuu yi dza yi to kiti ki muniiŋ mu jiindi liwe gii mu bɛ mu gwanyɛ yíh li yɛŋɛ yilu-u."
Ŋgaŋgaa kii kishee
Se tuu wa ŋgaŋgaa chimu li bee le, "Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ si kishee ki kwɛɛŋ tɛ̀ fichɛ musu bɛke bɛ nɔŋa bɛ nɔŋa bitɛɛtu, dzɔ finsɛ lu, tɔ gɛɛ, ki se tuu ki fɛ musu mɛlu mɛnchu dooki ŋge."
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Ŋgaŋgaa kii ŋgɔ yi giiŋ bɛ yi kitɔɔ
Jiso tuu wa ŋgaŋgaa chimu li bee le, "Bumfɔŋ bu liboo nuuŋ bɛ maa bɛ wi wumu wu tɛ̀ gɛɛŋ tuŋ ŋgɔ yi giiŋ yi dzeeŋ li wuu wɛ. Le bɛniiŋ ni be liiti, wi we wu mbani gɛɛŋ tuŋ ŋgɔ yi kitɔɔ ki bosini giiŋ lu linti dza. Le giiŋ yilu maŋ yi bɛchi ŋko, ŋgɔ yi kitɔɔ yɛ biee yi yenɛ tɛ. Bɛniiŋ bɛ nimɛ-ɛ bɛ wi wɛ wulu bɛ be bii li wi wulu laa, ‘Te Kikoo, ɔ tɛ̀ tuŋ nuuŋ ŋgɔ yi giiŋ, yi kitɔɔ yini tuu yi bo fɛŋ lu linti?’ Tuu li bee le, ‘Ɛ wi wɛŋ wu mbani wu fɛ fiee fini.’ Bɛniiŋ bee bɛ nimɛ bɛlu bii li wuu laa, ‘ɔ wɛki le tɛ gɛɛŋ tɛ chɔɔchɛ ni?’ Te Kikoo wube faaŋ tee li bee le, ‘Ɛ nɛ gɛɛŋ le nɛ chɔɔchi baa kitɔɔ, nɛ dza nɛ chɔɔchɛ mɔɔ giiŋ lu linti. Gɛɛ yɛɛŋ lɛ bi ni bi kuu nsiiŋ bi gɛɛŋ bi bo mfi wu ŋ’wechɛ. Ke mfi wu ŋ’wechɛ nse ntee li bɛniiŋ bɛ ŋ’wechɛ le be saa be chɔɔchɛ kitɔɔ kilu be banchɛ be gɛɛ li bintutu-u li bintutu-u, be tɔŋ, be se banchɛ giiŋ be gɛɛ li gwɛɛ wɛ-ɛŋ.’"
Fiee fi ŋgaŋgaa chi kii ŋgɔ yi giiŋ bɛ yi kitɔɔ chini doonchi
Jiso dza shɛ kintutu ki bɛniiŋ lɛ, gɛɛŋ lɛ li yih. Bɔɔŋ bee bɛ kintutu biee wu, be tee li wuu le, "Tee bee fiee fi ŋgaŋgaa chi kitɔɔ ki liwɛ chɛɛ doonchi." Se tee le, "Wi wu tumi ŋgɔ yi dzeeŋ yilu ɛ Ŋwanɛwi. Wɛ wulu ɛ nshɛ yini. Ŋgɔ yi dzeeŋ yɛ doonchi bɔɔŋ bɛ nuuŋ bɛ bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ. Kitɔɔ kɛɛ nuuŋ bɔɔŋ bɛ wi wu bifi wɛ-ɛ. Wi wu mbani wu tɛ̀ tuŋ kitɔɔ kilu ɛ kiŋkundi. Mfi wu ŋ’wechɛ wɛ nuuŋ mfi wu ntsɛ wu li nshɛ yini-i gii naa wu ma. Bɛniiŋ bɛ ŋ’wechɛ nuuŋ bɛnchindaa bɛ Nyɔ-ɔ. Si bɛ tɛ̀ banchɛ kitɔɔ kilu bɛ tɔŋ fɛ wi lɛ, ɛ nɛɛ lɛ si fi gii fi nuuŋ mfi wu nshɛ mɛɛ. Ŋwanɛwi gii naa tuumi bɛnchindaa bee, be dɛndɛ li bumfɔŋ bwee li buchu be banchɛ biee bichu mɔɔ bɛniiŋ bɛ kichi yɛ bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ kɛ bɛchu be buu, be lɔŋ be fɛ mbwɛɛŋ wu wi-i. Ɛ fe fɛ bɛniiŋ gii be ni be dii be jii ŋgesi. Bɛdɛɛni bɛniiŋ bɛ tsaaŋ gii be ni bɛndi si jobɛ, lɛ bumfɔŋ bu Tee wube-e. Wi wu kɛmi bintooŋ mwɛ woo.
Ŋgaŋgaa kii gwii wu nsúuŋ
Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ si gwii wu bɛ tɛ̀ lɔŋ li dzɔɔ, bini bi nsúuŋ lɛ bichu bɛ bi lɛ lu, wu yisɛ. Le bɛniiŋ chee be buu lɛ bukaka, be shee fɛkwiiŋ, be tsaa nsúuŋ yi dzeeŋ be gɛɛ lɛ bɛŋkaa li, be too yi bifi yɛɛ. Ɛ nɛɛ lɛ si fi gii fi nuuŋ li mfi wu nshɛ naa mɛɛ. Bɛnchindaa bɛ Nyɔ-ɔ gii naa be bo be bɛ be gatɛ bɛniiŋ bɛ bifi li bɛ dzeeŋ li linti, be lɔŋ be fɛ mbwɛɛŋ wu wi-i, fɛ bɛniiŋ gii be ni be jii ŋgesi."
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
"Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ kii le be baa bɛ kifoo lɛ kimbɛ ki Nyɔ-ɔ,
kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ bu bee
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ dii kwe-e,
kifɛ Nyɔ gii yi chiiŋgi be.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ shiiki yi yibe fɛkwiiŋ
kifɛ be gii be ji kikoo ki nshɛ-ɛ.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ dzeeŋ wuu bee, kii ntsɛ wu tsaaŋ, nshɔɔŋ se tɛti be bɛ ntsɛ wulu,
kifɛ Nyɔ gii yi nyɛkɛ be.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ keeti nshiiŋ li bamu-u,
kifɛ Nyɔ gii yi kɔɔ tɛ nshiiŋ bɛ be.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ shéŋ wuuti be
kifɛ be gii naa be ŋɛŋ Nyɔ.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ bɛɛ bɛ mbɛɛŋgii
kifɛ bɛ gii bɛ teeŋ be le bɔɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ ki bɛniiŋ bɛ bɛniiŋ biindi bikaa lɛ be jiŋ, kii ntsɛ wu be wu tsaaŋ,
kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ bubee.
Kinɛɛtinɛ kinɔŋa kɛɛ kinɛ, mfi wu bɛniiŋ gaashi beŋ, be biindi bikaa lɛ benɛ jiŋ, be tiiti ŋwaani biee bi bibifi bichu kii beŋ li yee li kifɛ nɛ baa bɛniiŋ beŋ. Ɛ fi kɛti lɛ nɛ nɛki yɛɛŋ nɛ kiiti, kifɛ kinsomfu kinɔŋa kɛɛ kinɛ liboo. Nɛ kɛɛ le, ɛ lɛ si bɛ gii bɛ biindi bikaa lɛ bɛntomfɔŋ bɛ Nyɔ-ɔ bɛ ŋkosi lɛ.
Wi wu ko lɛ bumfɔŋ bu liboo li
Le ni nuuŋ li mfi wulu-u, bɔɔŋ bɛ Jiso-o bɛ kintutu bɛ be bii li wuu laa, "Ɛ ŋwaani wi wu la wu ko ŋge lɛ bumfɔŋ bu liboo li?" Jiso teeŋ ŋwaŋ wu bwi leeki lɛ bee lɛnti, tee le, "Ntee beŋ chɛɛŋ le, ɛ nɛ mɛɛŋ ki fiiki kɛ le nɛ to si bɔɔŋ bɛ bwi kɛ, nɛ tɛ naa le nɛ lɛ lɛ bumfɔŋ bu liboo li kɛ. Wi wu shiiki yi yee si ŋwaŋ wuni, ɛ wu wu gii naa nuuŋ wi wu ko lɛ bumfɔŋ bu liboo li.
Jiso se tee fiee le, "Gɛɛ yɛɛŋ bɔɔŋ bɛlu ni be bɛɛ lɛ mi-i. Nɛ loosɛ kɛ be kɛ, kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ li bɛniiŋ si bani-i."
Jiso se tuu tee li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u le, "Ntee beŋ chɛɛŋ le, fi tɛɛmi fɛ wi wu kwa nuuŋ lɛ li bumfɔŋ bu liboo li. Ntuu ntee beŋ tɛ le, fi nuuŋ tsɛkɛ fɛ kamɛɛ nuuŋ lɛ lɛ fiooŋ yi nsara, yɛki fɛ wi wu kwa nuuŋ lɛ li bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ." Le bɔɔŋ bɛ Jiso bɛ kintutu-u woo fini, wa tɛ be ŋge. Be bii laa, "Ɛ fi nuuŋ lɛ, ɛ noo wu se gii bo lu?" Jiso bichɛ be ni, tee li bee le, "Fi tɛɛmi nuuŋ bɛ wiwoŋ, bɛ Nyɔ fiee nuuŋ yɛ lu fi nuuŋ fi yaa yi kɛ."
Bɛŋwaanɛŋ bɛ nuuŋ shéŋ yɛŋ, yikɛ yɛŋ nɛ woo, ɛ nɛɛ bɛniiŋ bɛ kifoo lɛ bɛ laaŋkwiiŋ bɛ Nyɔ tsaa le be gbɛɛŋ be kɛmɛ kimbeenchɛ ki yisɛ ni? Ɛ nɛɛ be bɛ Nyɔ gii yi nyɛ be kintsii lɛ bumfɔŋ bwee li lɛnti bu tɛ̀ kaachɛ wi kwikwi wu kɔŋgisi wu ni?
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
"Ɛ wi kwikwi wu teenyi mi le, ‘Taa, Taa’, wu gii lɛ li bumfɔŋ bu liboo li kɛ. Ɛ nɛɛ wi wu feti fiee fi Taa wu nuuŋ liboo kɔŋgisi.
Fi fiɛɛ le, wi kwikwi wu bondɛ nchi wumu lɛ bɛnchi bani-i, mɔɔ wɛɛ nchi sendɛ si la le, tiifi tɛ bɛniiŋ le be ni be bondini, kɛ mwɛ gii naa ni nuuŋ wi wu ŋkweŋ lɛ bumfɔŋ bu liboo li. Se nuuŋ le, ɛ wi wu kichi bɛnchi bani, tuu tiifi tɛ bɛniiŋ le be ni be kichi be, kɛ mwɛ gii naa ni nuuŋ wi wu nyɔŋa lɛ bumfɔŋ bu liboo li lɛnti. Ntuu ntee beŋ le, ɛ nɛ feti yɛ kiŋge kinɛ tsaaŋ le ki ni ki yɛki ki bɛniiŋ bɛ tiifi bɛnchi bɛ Nyɔ-ɔ mɔɔ ki Bɛfarasii lɛ kɛ, nɛ tɛ naa mɔɔ lɛ lɛ bumfɔŋ bu liboo li kɛ.
Nɛ kɛmi le nɛ ni nɛ lɛki li Nyɔ-ɔ ni:
‘Baa wusɛŋ wu nuuŋ liboo,
fɛrɛ bɛniiŋ ni be guundi bukooŋ bwo,
ɔ fɛ le bumfɔŋ bwo bɛ,
ɔ fɛ le fiee fi ɔ kɔŋgisi ni fi nuuŋ laaŋkwiiŋ si fi nuuŋ liboo.
Ntiifɛ wu Jɔɔŋ Nlisulidzɔɔ
Tɛ nuuŋ li jo yɛɛ, Jɔɔŋ Nlisulidzɔɔ dza bo gɛɛŋ libuka lɛ kimbɛ ki Judiya fenjisi jɛ yi Nyɔ li bɛniiŋ li le, "Fiiki yɛɛŋ shéŋ yinɛ, kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ tsɛkɛtsɛkɛ."
Mbɛɛchɛ li mfi wulu-u, Jiso tuu bɛchi fenjisi li bɛniiŋ li tiiti le, "Fiiki yɛɛŋ shéŋ yinɛ, kifɛ bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ tsɛkɛtsɛkɛ".
Ɛ nɛ gɛɛŋ nɛ tiifi be nɛ tiiti le, ‘Bumfɔŋ bu liboo bwɛɛ tsɛkɛtsɛkɛ.’
Ntee beŋ le, bɛniiŋ ŋge gii naa be dza bimbe bichu mbɛɛchɛ lɛ jobɛ tɛti ŋgɛnu mbochu lɛ chi sechi, be ni be bɛɛ be shiiti be jii biee bɛ bɛ chaa bɛnɛ, Abrahaŋ, Adzi mɔɔ Yakɔ li kwɛɛŋ wu Nyɔ-ɔ wu liboo li,
Ntee beŋ chɛɛŋ le, lɛnti lɛ bɛniiŋ bɛ bukɛɛŋ biɛ-ɛ, wi nuuŋ yɛ lu wu ko wu yaa Jɔɔŋ Nlisulidzɔɔ kɛ. Se nuuŋ le, wi wu nuuŋ wi wu ŋkwɛŋ li bumfɔŋ bu liboo li wɛ, ɛ wu wu ko wu yaa wu. Mbɛɛchɛ li mfi wu Jɔɔŋ Nlisulidzɔɔ tɛ̀ bɛchi nimɛ chee mbɛ mbochu dɛɛni, bɛniiŋ nukini baa bumfɔŋ bu liboo, bɛniiŋ bɛ buŋga lɔchi bɛ buŋga.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Fi se nuuŋ le tɛ ni tɛ nyɛɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ le bumfɔŋ bu tɛ fi-i nuuŋ bu tɛ sɛɛsɛ kɛ. Bɛdɛɛni tɛ tuu tɛ ni tɛ guundi Nyɔ-ɔ lɛ dze yi wu be-eŋ, tɛ nyɛɛ ŋguŋu li yi-i, tɛ chɛndi yi. Tɛ nyɛɛ lɛ kifɛ,
"Nyɔ yisɛŋ nuuŋ si wi wu nuuŋ wu duuri fiee bu durisɛ."
Bɛŋwaanɛŋ, fi se tuu fi nuuŋ le nɛ ni nɛ gwenini ŋge le nɛ ni nɛ feti biee nuuŋ bi doonchi le nteenyɛ wu Nyɔ teeŋ beŋ, bɛ ntsawu wu yi tsaa beŋ fiee nuuŋ tɛ sɛɛsɛ beŋ kɛ. Ɛ nɛ feti lɛ, nɛ tɛ̀ naa le nɛ we li kimbeenchɛ kinɛ-ɛ kɛ. Bɛdɛɛni bɛ gii bɛ gwiyɛ dze li be-eŋ yi mgbɛŋɛ ni mgbooŋ, nɛ se lɛ lɛ bumfɔŋ bu kimakɛ bu Taa wusɛ-ɛŋ wu Jiso Krai wu nuuŋ Kinsofu.
Taa gii ni suuti nɛɛ mi li tsaŋ yi fiee fi bifi-i fichu, nsiiŋ gɛɛŋ bo bɛ mi li bumfɔŋ bwee bu liboo li nyɛɛkii. Tɛ ni tɛ yɔɔnchi yi mfi kwi ma nsiŋ. Gɛɛ fi nuuŋ lɛ.
Kintutu keŋ si nɛ sendɛ ni, nɛ chɛŋ kɛ yɛɛŋ fiee kɛ, kifɛ Nyɔ yi nuuŋ Baa wunɛ tsaa yɛ le yi nyɛ bumfɔŋ bwee li be-eŋ.
Nɛ kɛɛ chɛɛŋ le wi wu lɛti bukwɛɛ, kɛ wi wu feti nyɛŋ, mɔɔ nuuŋ wi wu yɛrisi lii, kɛmi yɛ kintsii lɛ bumfɔŋ bu Krai bee Nyɔ-ɔ lɛnti kɛ. Wi wu kin’yɛrisɛ lii ti dzeti biee si nyɔ yi ye.