Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Lusímo lwa Máari ˆYaviswa
Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na máari ya kɨkomi ya mberii ˆyaviswa iwundii. Mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆakɨɨyone, maa akiivisa kei. Kʉnʉ arɨ na cheerʉ akatamanya noo vaa iyoombe viintʉ vyoosi ˆarɨ novyo, maa akawʉla rɨra iwʉnda.
Lusímo lwa Lúulu
Kei, Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na muchurúusi ˆasáakɨraa lúulu ˆɨrɨ foo ya kɨkomi. ˆAkɨɨpate ɨmwɨ ya iyoombe ikʉʉlʉ, akɨɨta koovaa iyoombe viintʉ vyoosi ˆarɨ novyo, maa akɨɨwʉla ɨra lúulu.
Lusímo lwa Mpeke ya Haradáali
Yéesu ajáa avawyɨɨra lusímo lwɨɨngɨ, yoovasea, "Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na mpeke nduudi ya haradáali ˆngʼeene mʉʉntʉ atóolaa, maa akɨtoohaanda iwundii raachwe. Ɨyo mbeyʉ ya haradáali nɨ nduudi kʉlookya mbeyʉ joosi, maa kaa, ˆɨrɨ mera, yakʉ́laa ɨkava mʉtɨ mʉkʉʉlʉ kʉlookya mɨtɨ yoosi ya mbowa, baa ndee jʉʉ́jaa jikajeenga vivururu matáampii yaachwe."
Lusímo lwa Ʉsasɨ
Yéesu ajáa avavaɨra kei lusímo lwɨɨngɨ, yoovasea, "Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na ʉsasɨ mʉʉntʉ muki ˆatoola, akasaangya na muchu wa ngáano viháárɨ vitatʉ vya saimʉ, maa muchu woosi ʉkʉʉka."
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Lusímo lwa Kɨsangaaji
Yéesu ajáa avawyɨɨra vaantʉ lusímo lwɨɨngɨ yoosea, "Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na lusímo ʉlʉ. Sikʉ ɨmwɨ, mʉʉntʉ ʉmwɨ ajáa ahaanda mbeyʉ njija iwundii kwaachwe. Maa kaa, vaantʉ ˆvakalaale nuuchikʉ, mʉvɨ akʉʉja, akahaanda kɨsangaaji katɨkatɨ ya ngáano, maa akalooka. Ngáano ˆɨkamere na ˆɨkave na maangala, kɨsangaaji nocho kɨkamera na kɨkakʉla. Vatʉmami va ʉra mweeneiwʉnda vakamʉdomera, maa vakamʉsea, ‘Mʉkʉ́lʉ, sɨ wahaanda mbeyʉ njija iwundii kwaako tʉkʉ wʉʉ? Haaha ɨkɨ kɨsangaaji hai chafúmire?’ Yeeye akavasea, ‘Nɨ mʉvɨ noo abweeyya jei.’ Aho, vatʉmami vaachwe vakamʉsea, ‘Saaka wiise tʉkakɨkʉʉle wʉʉ?’ Maa kaa, mweeneiwʉnda akavasea, ‘Tʉkʉ, mpɨɨndɨ ˆmoojiinga kɨsangaaji ifaanaa mʉkʉʉrɨre na ngáano. Reki vyoosi vikʉlanʼye, fʉʉrʉ mpɨɨndɨ yo chwa. Mpɨɨndɨ yo chwa kʉvasea ndɨrɨ vachwi, "Ta kusi kɨsangaaji mujiinge mabuundabuunda sa kɨchɨmɨkwe. Aho, maa de mujiinge ngáano na mwɨɨreete na kyoomii."’"
Ʉvariyuli wa Lusímo lwa Kɨsangaaji
Aho, Yéesu akɨɨteengʉla ɨra mpuka ya vaantʉ, maa yeeye akɨɨngɨra na nyuumbii. Vapooji vaachwe vakamʉdomera, maa vakamʉsea, "Tʉwyɨɨre lusímo lwa kɨsangaaji nɨ che lwalʉʉsa?" Yéesu akavasea, "Mʉhaandi wa mbeyʉ njija nɨ Mwaana wa Mʉʉntʉ. Iwʉnda nɨ weerʉ, mbeyʉ njija nɨ vaana va Ʉtemi. Kɨsangaaji nɨ vaana va ʉra Mʉvɨ. Mʉvɨ ʉra ˆahaanda kɨsangaaji nɨ Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ. Kuchwa nɨ sikʉ ya ʉhero wa weerʉ, na vachwi nɨ mirimʉ miija.
Ja ˆvyeene kɨsangaaji kijíingwaa, maa kɨkachɨmɨkwa, noo ˆvyeene viri kʉva sikʉ ya ʉhero wa weerʉ. Mwaana wa Mʉʉntʉ tʉma arɨ mirimʉ yaachwe miija, noyo jiinga ɨrɨ fuma Ʉtemii waachwe vaantʉ voosi ˆvaháandaa viivaavo vatʉmame nteendo mbɨ, na vara voosi ˆvawúnaa miiro. Ɨyo mirimʉ miija, vafweitɨra ɨrɨ na mootwii wa ngʼaanjo, na ʉko rɨra varɨ no sha mayeo. Aho, vawoloki lavalava varɨ ja mwaasʉ Ʉtemii wa Taáta waavo. ˆArɨ na matu, nɨ ateere!
Lusímo lwa Lwaavu
Kei, Ʉtemi wa Kurumwii wiifwɨ́ɨne na lwaavu ˆlwatéirwe irivii, lʉkakwaata soompa ja kɨra ivala. Lwaavu ˆlʉkameme soompa, vavúuvi vakaluruta na mbarɨmbarɨ ya iriva. Aho, vakiikala, vakasaawʉla soompa jira ˆjabooha, vakajivɨkɨra ntoongii, maa kaa, jira ˆjavɨɨha vakajifweita. Noo ˆvyeene viri kʉva sikʉ ya ʉhero. Mirimʉ miija kʉʉja ɨrɨ, na saawʉla ɨrɨ vavɨ na vawoloki viikale kɨra vaantʉ ivarwii raavo. Avo vaantʉ vavɨ, fweitɨrwa varɨ mootwii wa ngʼaanjo, ʉko rɨra varɨ no sha mayeo."
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
"Vatalariwa vara ˆvarɨ vakɨva mitimii,
sa Ʉtemi wa Kurumwii nɨ waavo.
Vatalariwa vara ˆvarɨ na makɨva,
sa Mʉlʉʉngʉ vatuurya arɨ mɨtɨma.
Vatalariwa vara mɨtɨma yaavo ˆyahola,
voovo heewa varɨ weerʉ.
Vatalariwa vara ˆvakalʉkwa na ˆvarɨ na njala ya ʉwoloki,
avo kiikutiwa varɨ nɨ Mʉlʉʉngʉ.
Vatalariwa vara ˆvaláangaa na riiso ra wʉʉja,
voovo laangwa varɨ na riiso ra wʉʉja.
Vatalariwa vara ˆveerya mɨtɨma,
avo moona varɨ Mʉlʉʉngʉ.
Vatalariwa vara ˆvalʉ́manʼyaa vavɨ viikalanʼye na wʉʉja,
avo kaanɨrɨrwa varɨ vaana va Mʉlʉʉngʉ.
Vatalariwa vara ˆvatúrikiriwaa sa viíkalaa mwiikalo wa ʉwoloki,
sa Ʉtemi wa Kurumwii nɨ waavo.
Mwatalariwa nyuunyu koonɨ mootʉkɨrwa, mooturikiriwa na mookoovereriwa mavɨ ˆyiísimiresimire sa nɨɨnɨ. Eryi mɨtɨma na vai siriri, sa kʉnáálo yaanyu nɨ nkʉ́ʉ́lʉ kurumwii. Nɨ kwa njɨra yɨɨyo vavaturikirya valáali na mʉtwe va aho mbere.
Ani nɨ Mʉkʉ́ʉ́lʉ Ʉtemii wa Kurumwii
Mpɨɨndɨ jira, vapooji vajáa vʉʉja na kʉrɨ Yéesu, maa vakamuurya, "Eri, nɨ ani noo mʉkʉʉlʉ kʉlookya voosi Ʉtemii wa Kurumwii?" Aho, Yéesu akamwaanɨrɨra musinga muduudi, akamwiimya katɨkatɨ yaavo, maa akavasea vapooji vaachwe, "Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, koonɨ sɨ mʉválandukire mʉve ja vasinga vaduudi, kɨkomi sɨ mʉrɨ kɨɨngɨra vii tʉkʉ Ʉtemii wa Kurumwii. Sa jeyyo, mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ kiikiimya na ɨsɨ ja ʉhʉ musinga, noo mʉkʉʉlʉ kʉlookya voosi Ʉtemii wa Kurumwii.
Yéesu akavasea, "Vareki vasinga vaduudi vʉʉje na kʉrɨ nɨɨnɨ, karɨ mʉvakɨtɨre tʉkʉ! Sa Ʉtemi wa Kurumwii nɨ sa vaantʉ ˆvarɨ ja ava vasinga."
Aho, Yéesu akavasea vapooji vaachwe, "Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, kʉva viri vyafafa maatʉkʉ vii kwa vasúngaati kwɨɨngɨra Ʉtemii wa Kurumwii. Kei nɨ kʉvawyɨɨra niise, nɨ vyaangʉ ngamɨ́a kʉtweera na ihengerii ra sinkeni kʉlookya musúngaati kwɨɨngɨra na Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ." Vapooji ˆvakateere ayo, vakatʉlʉvalatʉlʉvaala, maa vakamʉsea, "Nɨ ani de ˆarɨ daha lamuririwa?" Yéesu akavatuurirya miiso, maa akavasea, "Kwa vaantʉ sɨ vidáhɨkaa tʉkʉ, maa kaa, kwa Mʉlʉʉngʉ viintʉ vyoosi vyadáhɨkaa."
Teereri vanaviitʉ va mutimii. Eri, Mʉlʉʉngʉ sɨ avasaawʉla vakɨva va ɨhɨ weerʉ vave vasúngaati vo mwiilaangya Yéesu na vahokere Ʉtemi Mʉlʉʉngʉ ˆiichuunga kʉvaheera vara ˆvamweenda tʉkʉ wʉʉ?
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Vapooji va Kɨkomi va Yéesu
Sɨ kɨra mʉʉntʉ ˆaanyánɨrɨraa ‘Mʉkʉ́lʉ, Mʉkʉ́lʉ’ ˆarɨ kɨɨngɨra Ʉtemii wa Kurumwii tʉkʉ, maa kaa, nɨ ʉra vii ˆatʉ́mamaa ˆmeene Taáta waanɨ wa kurumwii asáakaa.
Jeyyo, mʉʉntʉ yoyoosi ˆarɨ wuna ʉmwɨ wa ʉlairiri muduudi wa ndairiri iji, na avakiindye vaantʉ vɨɨngɨ vabweeyye jeyyo, ʉwo kaanɨrɨrwa arɨ mudúúdi Ʉtemii wa Kurumwii. Maa kaa, yoyoosi ˆatʉ́mamaa na ˆakíindyaa ndairiri iji, ʉwo kaanɨrɨrwa arɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ Ʉtemii wa Kurumwii. Sa jeyyo, nɨ kʉvawyɨɨra niise, ʉwoloki waanyu koonɨ sɨ walóokeriirye wa Mafarisáayo na wa vakiindya va Miiro, kɨkomi sɨ mʉrɨ kɨɨngɨra Ʉtemii wa Kurumwii vii kaa tʉkʉ.
Haaha, ja jei noo ˆvyeene mwasaakwa mʉndoomʉloomba Mʉlʉʉngʉ,
‘Taáta wiitʉ wa kurumwii,
Irina raako rɨbweeyyiriwe nkongojima.
Ʉtemi waako wʉʉje.
ˆCheene woosaaka kɨtʉmamwe aha weerwii,
ja ˆvyeene kɨtʉ́mamwaa ʉko kurumwii.
Yooháani Mʉbatisáaji Yoomwiimirya Njɨra Yéesu
Sikʉ ˆjiri foo ˆjikalooke, Yooháani Mʉbatisáaji afʉmɨra ɨsɨ ya ibaláángwii ra Yudéea, yoovariyʉla, yoosea, "Valanduki fuma uvii waanyu, Ʉtemi wa Kurumwii waséngerɨɨre."
Kwaandɨra mpɨɨndɨ ijo, Yéesu ajáa aanda variyʉla yoosea, "Valanduki fuma uvii waanyu, Ʉtemi wa Kurumwii waséngerɨɨre!"
Na mpɨɨndɨ ˆmooyeenda ʉko, mʉndoovariyʉla moosea, ‘Ʉtemi wa Kurumwii, waséngerɨɨre.’
Nɨ kʉvawyɨɨra niise, vaantʉ ˆvarɨ foo kʉʉja varɨ fuma itʉʉmba na ʉsweero, na kiikala varɨ ngovii hamwɨ na Aburaháamu, Isaka na Yaakúupu kurya ngovi Ʉtemii wa Kurumwii.
Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, kwa vaantʉ voosi kusiina ˆarɨ mʉkʉʉlʉ kʉlookya Yooháani Mʉbatisáaji tʉkʉ. Maa kaa, ʉra ˆarɨ muduudiduudi Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ, noo mʉkʉʉlʉ kʉlookya Yooháani. Kwaandɨra sikʉ ja Yooháani Mʉbatisáaji fʉʉrʉ isikʉ, Ʉtemi wa Kurumwii wookɨɨmɨrɨrwa na ngururu, na vara ˆvarɨ na ngururu noo vookʉʉnyahɨra.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Jeyyo, tʉndoomʉdʉʉmba Mʉlʉʉngʉ sa tooheewa ʉtemi sɨ ˆʉsɨ́ngɨsɨkaa. Tʉndoomwiinamɨra Mʉlʉʉngʉ kwa njɨra ˆɨmweéryaa mʉtɨma, kʉnʉ tookiikiimya na ɨsɨ na toomʉnyemya. Sa Mʉlʉʉngʉ wiitʉ nɨ ja mooto ˆwahʉʉmba arɨ, mooto ʉwo wachɨ́mɨkaa na wamálaa kamwɨ.
Sa jeyyo vanaviitʉ, manyiki kʉbweeyya kɨra kɨɨntʉ koonekya nɨ kɨmáárɨ Mʉlʉʉngʉ avasaawʉla na avaanɨrɨra, sa koonɨ mʉbwéeyyiirye jeyyo sɨ mʉrɨ kiikunguvala uvii vii kaa tʉkʉ. Kwa njɨra ɨyo, hokerwa mʉrɨ neeja Ʉtemii wa sikʉ ˆjisiina ʉhero wa Yéesu Kirisitʉ, Mweenevyoosi na Mʉlamuriri wiitʉ.
Mweenevyoosi kʉtʉlamurirya arɨ fuma kɨra ukiimiriri mʉvɨ na kʉʉnsʉmʉla arɨ ndɨrɨ nkaasʉ fʉʉrʉ Ʉtemii waachwe kurumwii. Yeeye abweeyyiriwe nkongojima kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero. Kɨkomi.
Usúngaati wa Kurumwii
Reki kwiitweetya nyuunyu mpuka nduudi, sa Taáta waanyu oona nɨ kɨɨntʉ ˆchabooha kʉvaheera nyuunyu Ʉtemi waachwe.
Sa mwataanga kɨkomi viintʉ ivi, mʉhanguti, mʉʉntʉ ˆabwéeyyaa kosu, vaantʉ sɨ ˆviikínkimaa, noo kʉsea vaantʉ ˆviínamɨraa vidabalaíyo, vaantʉ ja avo, sɨ varɨ hokera Ʉtemi wa Kirisitʉ na wa Mʉlʉʉngʉ vii kaa tʉkʉ.