Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Iŋgorocrina kitukndukna kam roor
Karica Iesusa kam roor ian mac makeat, na ma aindopatna, "Tamuŋna auŋna bubuoca ma gaind tocna kirar, kitukndukca mina warɨŋna inikca au iaca aŋgɨca iŋgorocrina kirar. Na ramoot ianna anna watri, aintik ma an kituknduk aŋgɨna toŋtoŋ ŋgoinna moca, ma an kitukndukmo aŋgɨca an warɨŋmo kabena taup mac taŋga kabena au iaca aŋgɨca iŋgorocatna. Na ma ndona reikmo muruŋa mbik tɨkca mina oikatke, ma an kitukndukmo aŋgɨa ma taŋga an warɨŋmo maoikat."
Kituknduk aniac mbuŋa logotta wiracrena karoretloor ianna kam roor
Karica Iesusa gaind mac mbopatna, "Kabena kam roor ianna aku gaind mac kenandet, tamuŋna auŋna bubuoca ma kituknduk aniac mbuŋa mina logotta wiracrena karorelour laiŋ, laiŋga oikrena ramoot ianna kirar. Na ma orea watta taŋga ma logotta wiracrena karoretloor laŋ ian ŋgoinna wat te, ma taŋca ndona reikmo mbik tɨkca mina oik te, ma kituknduk aŋgɨca taŋca an kituknduk aniac mbuŋa logotta wiracrena karoretloor kabe an oiknande."
Ik mastetna loorna kam roor
Karica Iesusa mimo kabena kam roor ian mac makeat, na ma aindopatna, "Tamuŋna auŋna bubuoca ma ik mastetna loorna kirar. Na ramoot ianna an ikna loormo ndona warɨŋa mutocatna. Na ik mastetna loura ma an kabena ikirta lourta kirara wanaiŋ. Mana loura tekirnoik koind, na ma ŋgepi acnai te, ma an warɨŋna ambrena ikirta uprirmo ma gaci kunda ikca monande. Te, raŋna ŋgocraikca mana ŋaikmo kaikca moraŋnande."
Isna kam roor
Karica Iesusa mimo kabena kam roor ian mac makeri, na ma mimo aindopatna, "Tamuŋna auŋna bubuoca ma isna kirar. Na meac ianna an is teker emtem aŋgɨca witna kapɨrta kɨndɨb mbonkacmo aŋgɨ tuoŋ aniaca tɨki kuri te, iŋmbaia ma uri gaca bagaraniaca monande."
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Katgɨn ŋgoreaca witap kurica warɨŋ nagarina kam roor
Karica Iesusa mimo kabena kam roor ian mac makeat, na ma aindopatna, "Tamuŋna auŋna bubuoca, ma ramootta witna lour laiŋmo ndona warɨŋ nakerina kirar. Na mouŋa meikramtaɨra ŋgori, mana puŋnaŋgepta ianna kɨpca mana warɨŋmo katgɨn ŋgorikmo mana witna lourta warɨŋ inikca keca mataŋri, na an maica ma mataŋgat. Ainda moca iŋmbaia an witta gaca amta reik makootri, mina wattatnanna ma katgɨn ŋgorikap kurica eacri. Aintik mana mbaiŋna aiŋa morena ramtaɨra taŋga manmo watca aindopatna, ‘Kacoot, aia lamŋirena, u ndona warɨŋmo u witna lour laiŋ tiŋgikna kerinan. Na titoca moca katgar ŋgorikca anap gacre?’
"Ri, ma mimo aindopatna, ‘Aukna puŋnaŋgepta ianna ndo ainda morina.’ Karica mana mbaiŋna aiŋa morena ramtaɨra aindopatna, ‘Aia taŋca an katgar ŋgorikmo wɨŋi aŋgɨca tumbunna tɨkna, na u toŋgori ki, wanaiŋ?’ Karica ma mina kamb rutica aindopatna, ‘Kari, moca ne katgar ŋgorik tarki te, ne witna lourap tarkinande. Aintik ne watcarica, maniŋa tumbunniŋa ga taŋca amna mɨnna tɨk te, an mɨn mbuŋa aku an aiŋa mona ramtaɨrmo mbopnande, "Ne outta ne an katgar ŋgorikmo tarkica tumbunna tɨkca, kaipa leaca taca rotac. Te, ne witna lourmo aŋgɨ punica aukna amta reik tɨkrena kaca tɨkna."’"
Katgɨn ŋgoreacna kam roorna mɨnɨŋ
Karica Iesusa meikramtaɨrmo tɨkcarica ma kaca mbukri, mana iŋa raŋgairena ramtaɨra kɨpca mamo aindopatna, "U aimo an katgɨn ŋgoreaca warɨŋ inikca garina kam roorna mɨnɨŋa aimo mbopna toc ki?"
Ri, ma mina kammo gainda rutica aindoprina, "Ramootta witna lour laiŋmo warɨŋna inik nakerinan, anna ande, Ramootna Nuoc. Na warɨŋa ma gade gan tiacarpaik. Na an witna lour laiŋga, anna tamuŋna auŋna bubuocna meikramtaɨr. Na an katgɨn ŋgoreaca anna Ramoot Ŋgoreacna meikramtaɨr. Aintik an puŋndamootta, katgar lourmo warɨŋa kerinan, anna Paparuna Ramoot. Na amna reac aŋgɨna ra, anna Raraŋ Aetaniacna ritri waparacna ra. Na aiŋa morena ramtaɨr, anna Raraŋ Aetaniacna mbaiŋna aiŋa morena ŋerŋgaur. Na ramtaɨra katgɨn ŋgoreac aŋgɨca kapca tɨkca, tac nake mbukca wɨrrenan, an kirar kabea mina gan tiacarpaikna mamai mbuŋa monande. Ainda moca Ramootna Nuoca ma ndona mbaiŋna aiŋa morena ŋerŋgaurmo mbagɨrinandet, mina an tamuŋna auŋna bubuocna reik ŋgorikmo mo kecarina, an reikca ramootna rɨtɨpaca mo ŋgocrairena, na tɨp wandɨkmo nda ipuŋrena meikramtaɨr toco, mina mimo mo kecarinandet. Te, mbaiŋna aiŋa morena ŋerŋgaura minmo tac aniac nake mbuknandet, na an tacna inikca mina ndorita ndaɨrmo iriki ikca aeraŋnandet. Na an mɨnna meikramtaɨr wandoikca mina wapatta rana memetac toc watnande, an mina Aetna bubuocna inikmo metacnande. Na u ramootta koarap, u gan kam mbarac."
Weaŋna kam roor
Karica Iesusa gaind mac mbopatna, "Kabena kam roora gaind nakerena, tamuŋna auŋna bubuoca, ma an weaŋa mina mɨar nakerena kirar, na ma ainta ŋgoaebap aŋgɨrena. Na weaŋa ŋgoaebca mbukca mɨnna tɨk te, mina wɨŋ gaca, mina mbiraca mimo riacnande. Na ŋgoaeb laiŋmo mina aŋgɨca taumma tɨk te, ŋgoaeb ŋgorikmo mina aŋgɨ kecarinandet. Na ritri waparacna ra, gan tiacarpaikca ma aind ndarunande. Raraŋ Aetaniacna mbaiŋna aiŋa morena ŋerŋgaura mina kɨpca ramtaɨr ŋgorikmo an ramtaɨr wandoikta rɨkca tɨkca riac aŋgɨnandet. Te, ramtaɨr ŋgorikmo aŋgɨca tac aniac nake mbuknande. Na an tacna inikca mina ndorita ndaɨrmo iriki ikca aeraŋnandet."
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
"Na meikramtaɨra lamŋirena mina Raraŋ Aetaniacna reik kocortanpembca, mina toŋtoŋgarap eacnande. Tamuŋna auŋna bubuoca anna minan.
"Na meikramtaɨra mandeaca aerenanna, mina toŋtoŋgarap eac, Raraŋ Aetaniaca mina kakadmaica wandoŋainande.
"Na meikramtaɨra ndorita irembca aŋgɨ ŋgep ŋgocortan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Raraŋ Aetaniaca minmo gan tiacarpaikca muruŋa neaŋnande.
"Na meikramtaɨra tɨp kirar wandoŋa mona toŋtoŋ aniacapnan, mina Raraŋ Aetaniacmo mataua raŋgairenan. Raraŋ Aetaniaca minmo toŋgorina reikca neaŋi mɨnna tɨknande.
"Na meikramtaɨra kabena meikramtaɨrmo kadmaica otacrenan, mitoco toŋgonande, Raraŋ Aetaniaca minmo kadmaica otacnande.
"Na meikramtaɨra nikinik iroar ratarapnan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Mina Raraŋ Aetaniacmo watnande.
"Na meikramtaɨra kagrembca moa irikrenan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Te, mina minmo Raraŋ Aetaniacna mombonik ndopnandet.
"Na meikramtaɨra tɨpemb kirarir wandoikca raŋgaica anna gɨgɨrar aŋgɨrenanna, mitoco toŋtoŋgarap eac. Tamuŋna auŋna bubuoca, anna minan.
"Na mina watrenanna, ne aukna tumbunna eac te, mina nenmo paparuna tɨpembca monandet, na mina nemo kam ŋgoreac ndop te, na mina nemo tɨp ŋgoreaca mo te. Ne toco toŋtoŋgarap eac. Na ne toŋtoŋgar anikca moca werei. An opoik bagaraniaca Raraŋ Aetaniacna tamuŋna auŋ malambireke. Na an tɨpna kirara mina atua rambca morina ramtaɨrmo ainda morina."
Mandaia ndo tamuŋna auŋna bubuocmo i aniacap
Karica an mɨnna Iesusna iŋa raŋgairena ramtaɨra man ndambuŋa kɨpca mamo aindopatna, "Mandai ŋgoinna tamuŋna auŋna bubuocmo i aniacap?"
Ainda moca ma mooŋnuoc teker ianmo aca kɨpca, mina rɨkca aŋgɨa wɨtɨkri. Na ma minmo aindopatna, "Aku nemo gidik ŋgoinna aindopnandet, ne iroar ŋgetrikica, mombonik tekir toc ndaru ŋgocor te, ne tamuŋna auŋna bubuoca mba mbukitndai. Na ramootta ndomo aŋgɨ irikca pɨkɨnna tɨk te, gan mooŋnuoc teker toc, an ramoot, ma tamuŋna auŋna bubuocmo i aniacap.
Ri, ma ndona iŋa raŋgairena ramtaɨrmo aindopatna, "Ne an mombonikmo watcarica mina auk ndambuŋ nakɨp, na ne minmo kai kɨrac teac, aintocna meikramtaɨra mina mombonik tekir toc taru te, tamuŋna auŋna bubuoca anna minan."
Karica ma ndona iŋa raŋgairena ramtaɨrmo aindopatna, "Aku nemo gidik ŋgoinna aindopnandet, an laimnembta ramtaɨra mina tamuŋna auŋna bubuoca mbumbukca owai ŋgoin. Na aku nemo mac mambopek, kamela reik iukrena lacna urupa mbumbukca anna wetwet ŋgoin, na laimnembta ramootta Raraŋ Aetaniacna bubuocna kaŋgaukca mbukna owai ŋgoin."
Ri, mana iŋa raŋgairena ramtaɨra an kamma waraca mina ŋgep ŋgoreac naŋgepri. Na mina aindopatna, "Na aintan te, mandaia ndo iarwar ndeteacna wat aŋgɨit?"
Ainda moatke, ma minmo watta gagraca, gaindopatna, "Meikramtaɨr toca toawanaiŋ, Raraŋ Aetaniac, ma ndo niŋgikca reikca mona mɨn."
Ainda moca aukna matŋirena Iesusa rɨpacrena laiplacar koind, ne warac, reik kocorta meikramtaɨr ndaekpembca, gan tiacarpaikna meikramtaɨrta lamnikca mina reik kocor teacrenan, an meikramtaɨr tiŋgikca Raraŋ Aetaniaca minmo larapacrina, na rɨtɨpacna tɨp kirarmo mina laŋ ŋgoin ndeacnandet. Na ŋgaua ma gainda babuatna, meikramtaɨra manmo matŋirenan ŋgoinna, ma minmo ndona bubuocna inikca tɨknandet. Ainda moca ma an reik kocorta meikramtaɨr ndaekpembmo larapacatna, te, mina an bubuocna inikca eacnandet.
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Karica ma minmo gaind mac mbopatna, "Ne gainda kai lamŋi teac, meikramtaɨra aukmo, ‘Kacoot, Kacoot,’ ŋgacrenanna, tamuŋna auŋna bubuocmo mbukit, co wanaiŋ. Na ramootta aukna tamuŋna auŋna Aetna toŋtoŋa raŋgairenan, ma ndo tamuŋna auŋna bubuoca mbuknande.
Ainda moca ramoot ianna an Raraŋ Aetaniaca Mosesmo neaŋrina Tɨp Wandɨkna kam teker emtemma, watca anmo reac kamaind ndopca ma raŋgai ŋgocor, na ma kabena meikramtaɨr motocmo mbopca mina ainda raŋgai te, an ramootta mana ia tamuŋna auŋna bubuocmo ma teker ŋgoin ndeacnande. Na ramootta ma an Raraŋ Aetaniac Mosesmo neaŋrina Tɨp Wandɨkca matau raŋgairaŋ te, kabena meikramtaɨrmo an kirara ripti te, an ramootta tamuŋna auŋna bubuocmo, ma i aniac aŋgɨnande. Na aku nemo gaindopnande, ne Raraŋ Aetaniacna toŋtoŋa raŋgai ŋgocor, na nena tɨpemb kirarir wandoikca Parisiarapa tɨpemb wandik tamŋirena ramtaɨrta kirarirmo kun ŋgocor, ne tamuŋna auŋna bubuoca mba mac mbukitndai."
"Na ne mbendeina mo te, ne gainda mbendei,
‘Aina Raraŋ Aetaniac, u tamuŋna auŋ ndeacrena,
na i unanna memetmbaca wandoŋ rat ndeacrena.
Na aia toŋgorinanna, una bubuocmo watcaria ma kɨp.
Na aia memetmbaca una toŋtoŋa raŋgaica gan tiacarpaikca tɨkca,
an mina tamuŋna auŋa tɨkca raŋgairina kirara, aia ainda morena.
Kɨtac puk neaŋrena ramoot Ionna kam laŋ wiwitiatna
Karica an mɨnna kɨtac puk neaŋrena ramoot Ion, ma an Iudiana ramtaɨr kocorta taupca tɨkca kam laŋ mawiwitiri. Na ma gaindoprina, "Ne ndorita iroar inkar ŋgetriki, tamuŋna auŋna bubuoca kɨpca marambuŋairi!"
Iesusa ramtaɨr paurmo aca mina manmo maraŋgaiat
Ainda moca an mɨnna Iesusa meikramtaɨrmo ndona aiŋna kam wembaŋ wiwitica mo ŋgepri. Na ma gaindopatna, "Ne ndorita iroar inkarmo ŋgetriki, tamuŋna auŋna bubuoca kɨpca marambuŋairi."
Na ne taŋ te, minmo gan kammo wiwiti, ‘Tamuŋna auŋna bubuoca kɨpca marambuŋairi.’
"Aintik aku nemo aindopek, meikramtaɨr wɨt aniaca an ra gagambaiapa ra itirikmbaina pitrik waŋ ndiŋ nakɨpca tamuŋna auŋna bubuoca mbukca, mina Abraamapa Aisakapa Iakopap mbiraca amnande.
Na aku nemo gidik ŋgoinna aindopnandet, kɨtac puk neaŋrena ramoot Ion, ma gan tiacarpaikna meikramtaɨrmo tamuŋmbai ŋgoin. Na ramootta tamuŋna auŋna bubuocna kaŋgaukca mooŋnuoc teker toc ndeacrenan, ma Ionmo tamuŋmbai ŋgoin ndeacrena.
"An mɨnna kɨtac puk neaŋrena ramoot Ionna ŋgepca ndona aiŋa moca kɨpca gan mɨn, na runduikta ramtaɨr anikca, aiŋir anikca moca tamuŋna auŋna bubuoc aŋgɨna morena, na mina runduik anikca moca rɨtɨpaikta meikramtaɨrmo makukar anik neaŋrena.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Ainda moca aia aŋgɨatna bubuoca, ma mba numaitndai. Aintik aia Raraŋ Aetaniacmo kam laŋ neaŋ, ma aimo an bubuocmo neaŋgatnan. Na ma ndo toŋgorena kirarmo, aia manmo tutpemb rɨmbɨtca manmo mbendeiraŋ. Te, mana imo aŋgɨ ŋgepraŋ, na manmo torica mana moa nanambiraŋ, na mana kaŋgaukca eacraŋ. Na aina Raraŋ Aetaniac, anna ma tac aniacna kirar toc, na ma reikmo muruŋa kocnaia rotaca wɨri topnandet.
Na ne Iesusa rɨpacrena laiplacar, Raraŋ Aetaniaca nemo acrinan, na ma nenmo larapaca ne mana meikramtaɨr teacnandet. Aintik ne gagraca mana meikramtaɨr koind taruna aiŋa moraŋ. Na ne ainda mo te, ne mba irikitndai, na mamo mba tɨkcariitndai. Te, ma nena taupmo kocnai gootca, ne mana iarwara eacrena bubuocmo mbuknandet. Na an bubuoca anna Iesus Karaisnan, na ma aina Kacoot, na ma ai mac nda aŋgɨna Ramoot.
An kirar mbuŋa mina aukmo tɨpemb ŋgorikca moeknanna, Kacootta aukmo mac nda aŋgɨnandet. Te, ma aukmo laŋa mona moca, aukmo ndona bubuocrena tamuŋna auŋ naaŋgɨ taŋnandet. Na aia mana i aniacmo memetmbaca iarwar naaŋgɨ ŋgepraŋnandet. Na anna gidik.
Reik laiŋ ŋaŋaria raupŋirena kirarir
Karica ma gaindap mac mbopatna, "Ne wɨtta wanaiŋ, ne kai nanambi teac. Nena Aet, ma atuna aindopatna, ma nemo toŋgoca mana bubuoca ma nemo neaŋnande.
Na ne gainda matau lamŋirena, meacramootna kaŋtertaapna tɨpemb kirarirapa, kaina tɨpemb ŋgadudukar ŋgorikcapa, reik laiŋ, laiŋga aŋgɨca wɨtta mona iroarmo kai aŋgɨ teac, ainta meikramtaɨrta tɨpemb kirarira anna mina mɨrpembraraiŋta dawara mbendeirena kirar, na ainta meikramtaɨra mina Karaisapa Raraŋ Aetaniacna bubuoca mba mbukitndai.