Reino dos céus

'Ade-'ade mangale harata toma tana’a ma dara

44 "Wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo, gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade nena-ne: Wakutu ngowa’a matengo 'o sanga harata toma tana’a ma dara, unanga dadunu 'a otomo toma tana’a gena-ge ma dara. Sababu unanga 'o maroanga siḏi woḏi, unanga 'o tagi 'a wu’unu 'ai 'ori i’a rana mo-moini, kara 'o ḏibo ino 'a tibo tana’a gena-ge ga’a rema harata."✝

'Ade-'ade mangale mutiara ma ijana lai hali

45 "Wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade nena-ne: Ngowa’a rema-enanga matengo 'o disa mutiara-mutiara ga’a lai rousu i’a. 46 Wakutu unanga ra sanga mutiara ma ijana lai hali, unanga 'o tagi re 'a wu’unu 'ori i’a rana mo-moini kara rema pipisi 'a sitibo mutiara gena-ge."

'Ade-'ade mangale gisisi ma moi’i ngai moi lai 'alusu madutu

31 Yesus 'o carita 'ade-'ade ma lelegu rimoi ḏi’i toma ngowa’a repe. Unanga 'o kanau, "Wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo, gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade so’o ne: Ngowa’a matengo 'o 'oro gisisi ma moi’i ngai moi lai 'alusu madutu re ya so’ana tai guḏa. 32 Kalaha gisisi ma moi’i gena-ge 'i 'alusu madutu, mada’a na’o ri konyo enanga ḏuanga i’a 'i dadi joro lai lamo’o masala. Enanga 'i dadi ate ḏu moi singadolo namo diwanga matai 'a’a ma ngi’i toma uma-umanga."

'Ade-'ade mangale ragi

33 Yesus 'o carita moju 'ade-'ade lelegu rimoi ḏi’i toma ngowa’a repe. Unanga 'o kanau, "Wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo, gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade so’o ne: We-were’a matengo mo 'oro ragi kara masicapuru reo tarigu litere nyagi rata singadolo enanga mo-moini 'i ramasa."

'Ade-'ade mangale 'usumu 'i konyo toma gandum ma sigolona

24 Yesus 'o carita 'ade-'ade ma lelegu rimoi toma ngowa’a repe. Unanga 'o kanau, "Wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo, gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade so’o ne: Ngowa’a guḏa matengo 'o siare 'ai gisisi ma la-la tai guḏa. 25 Mada’a wakutu lobi’i rimoi re ngowa’a raḏi matara otu mo-moini, ngowa’a guḏa 'ai lawana 'o sapolo siare gisisi 'usumu toma gandum ma sigolona. Gena ḏua, unanga ro tagi. 26 Toma 'orasa gisisi-gisisi gandum gena-ge 'i konyo re ma gutingana mai ri supu, gisisi 'usumu mai 'i konyo ma’u mete’e reo gandum ḏi’i. 27 Ḏua guḏa ma dutu 'ai budaka-budaka, 'aḏi sapolo, re 'aḏi kanau, ‘Tuanga, mode’e bolo ua, tuanga no siare tani guḏa gisisi ma la-la?! 'Oru ma sababu singadolo 'usumu ḏi’i mai ri konyo ma’u mete’e gandum.’ 28 Guḏa ma dutu gena-ge 'o sangoro, ‘Gena-ge 'o lawana ma munara.’

Mada’a 'ai budaka-budaka 'aḏi sano moju, ‘Tuanga no nyengara ngomi tagi ma wuru’u 'usumu gena-ge?’

29 Unanga 'a sangoro, ‘Awa, sababu na’o ni wuru’u 'usumu gena-ge, marai ma gandum mai mete’e wuru’u ḏi’i. 30 Sieanga ḇato 'usumu gena-ge 'i konyo singadolo 'orasa 'utu’u gandum. Maha ngoi to kanau toma ngowa’a gu-gutu’u: ni lomu siḏa ma 'usumu, piri’u re na tau’u. Gena ḏua, ngini ni 'utu’u re lomu gandum re ni singati’i toma titila.’ "

Yesus 'a sitarangi 'ade-'ade mangale 'usumu 'i konyo toma gandum ma sigolona

36 Gena togumu i’a, Yesus 'o sisoi’i tala ngowa’a repe re 'o osama toma wala ma dara. Re 'Ai me-mete’e 'aḏi sapolo re 'aḏi kanau ra Unanga, "Tai’i Jou na sitarangi mangale 'ade-'ade 'usumu toma gandum ma sigolona."

37 Yesus 'a sangoro, "Ngowa’a matengo ga’a siare gisisi ma la-la gena-ge Ngoi, Manusia ma Ngowa’a Nau’u. 38 Guḏa gena-ge dungia nena-ne. Gisisi ma la-la gena-ge Ma Jou’ongu Madutu 'ai ngowa-ngowa’a. 'Usumu gena-ge 'Iblisi ma ngowa-ngowa’a. 39 Re lawana ga’a siare gisisi 'usumu gena-ge 'Iblisi. 'Orasa 'utu’u gena-ge Kiamata ma Wangere, re ngowa’a gu-gutu’u gena-ge mala’ekata-mala’ekata. 40 Dadi 'usumu ya lomu kara ya tau’u toma u’u. So’o gena ḏi’i toma Kiamata ma Wangere enanga ḏua 'i dadi so’o gena. 41 Ngoi, Manusia ma Ngowa’a Nau’u ḏuanga i’a To soma’a 'Ari mala’ekata-mala’ekata 'aḏi tagi re 'aḏi lomu Tari 'umata ma sigolona ngowa’a mo-moini ga’a sigasa ngowa’a 'aḏi eta’a toma ḏosa re ma lelegu ga’a 'aḏi 'a’a kajahatana. 42 Ananga mo-moini ḏuanga i’a sanga upa’a toma ḏiḏiana u’u ga’a leja-lejanga. Toma ngi’i gena-ge ananga ḏuanga i’a ya rerese ma gaḏi re ya doiti ma sangisara. 43 Mada’a ngowa-ngowa’a loasa re banari, ananga remanga cahaya ma tero sa’olo wangere ma la’o ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai dungia su-sungi. Na’o reninga ngau’u ni 'isene la-la!"

'Ade-'ade mangale j̱ala

47 "Soi moi moju, wakutu Soroga ma Pareta 'i ngadolo gena-ge ma tero sa’olo 'ade-'ade nena-ne: Ngowa’a ngau-ngau 'aḏi upa’a j̱ala toma talaga re 'aḏi sanga nyao’o fara muḏuo i’a. 48 Ngowa’a ngau-ngau ya totoma singadolo ma j̱ala 'i romanga reo nyao’o, kara ananga ya iḏala sibere j̱ala gena-ge toma tana’a du-dudungu. Gena ḏua, ananga ya siwo-wola nyao’o ma la-la sigae toma karajanga, re nyao’o ma la-la ua, ananga ya upa’a. 49 Toma Kiamata ma Wangere enanga 'i dadi so’o gena-ge ḏi’i: Ma Jou’ongu Madutu 'ai mala’ekata-mala’ekata 'aḏi siwo-wola ngowa’a loasa re banari reo ngowa’a ma jira. 50 Ngowa’a ma jira gena-ge, ananga ḏuanga i’a sanga upa’a toma ḏiḏiana u’u ga’a leja-lejanga. Toma ngi’i gena-ge, ananga ḏuanga i’a ya rerese ma gaḏi re ya doiti ma sangisara."

Ngowa’a ga’a bara’utungu

3 "Bara’utungu ngowa’a ga’a 'aḏi basono tala ananga ngowa’a ya’u sipake-pake ua ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai momina,

mada’a ananga manga ngo-nganono pa’i ra Ma Jou’ongu Madutu ḇato;

sababu ananga gena-ge 'aḏi osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta.*

4 Bara’utungu ngowa’a ga’a nange-ne 'aḏi rerese ma gaḏi,

sababu Ma Jou’ongu Madutu masiretene ḏuanga i’a 'O sihiburu ananga gena-ge.✝

5 Bara’utungu ngowa’a ga’a 'aḏi maholo tamanga 'akala re sinyingara,

sababu Ma Jou’ongu Madutu ḏuanga i’a 'O sitotomo 'Ai jaji ra ananga gena-ge.✝

6 Bara’utungu ngowa’a ga’a 'aḏi nyafusu madutu dadi ngowa’a loasa re banari ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai momina,

sababu Ma Jou’ongu Madutu masiretene ḏuanga i’a 'o sitotomo manga mau.✝

7 Bara’utungu ngowa’a ga’a 'aḏi sijumu manga 'akala re sinyingara la-la toma ngowa’a lelegu,

sababu Ma Jou’ongu Madutu ḏuanga i’a 'O sijumu 'Ai 'akala re sinyingara la-la ra ananga gena-ge ḏi’i.

8 Bara’utungu ngowa’a ga’a manga 'akala re sinyingara 'i 'ofi-'ofi,

sababu ananga gena-ge 'aḏi 'ahu mamete’e ra Ma Jou’ongu Madutu.✝

9 Bara’utungu ngowa’a 'aḏi riono ngowa’a 'aḏi dadi ma’u dame moju,

sababu ananga gena-ge 'aḏi osama nyo-nyoimi ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai ngowa-ngowa’a nau’u.

10 Bara’utungu ngowa’a 'aḏi sanga sikisa sababu 'aḏi siḏagi Ma Jou’ongu Madutu 'ai 'akala ma mau,

sababu ananga gena-ge 'aḏi osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta.*✝

11 Bara’utungu ngini, na’o ngowa’a nu’u je-jengere re nu’u sikisa re nu’u jajaha demo pa’i sababu ni mete’e Ngoi ḇato.✝ 12 Nabi-nabi ma siḏa ḏi’i ya sanga sikisa ma tero so’o gena-ge. Dadi ngini ni maroanga re ni sanangi, sababu ngini ni sanga ngogele lai lamo’o toma soroga."✝

'A guna lebe la-lamo’o toma Soroga ma Pareta

1 Toma 'orasa gena-ge Yesus 'ai me-mete’e 'aḏi sapolo sano ra Unanga, " 'A guna lebe la-lamo’o toma Soroga ma Pareta?"*✝

2 Yesus 'o 'aro’o ngowa 'olo matengo re 'O side-de’oso tamanga biono. 3 Ḏua Unanga 'o kanau, "Ni ngaku mode-mode’e 'Ari demo-demo nena-ne: Na’o ngini ni dadi ua ma tero sa’olo ngowa 'olo nena-ne, ngini ni osama nyo-nyoimi yoḏu’u toma Soroga ma Pareta.✝ 4 Sababu gena-ge, 'a guna ḇato 'o maholo 'ai diri ma tero sa’olo ngowa 'olo nena-ne, unanga gena-ge lebe la-lamo’o i’a toma Soroga ma Pareta.

14 Ḏua Yesus 'o kanau Tai me-mete’e, "Sieanga i’a ḇato ngowa 'olo nena-ne 'aḏi sapolo ra Ngoi. Awa ni dola’aku ananga, sababu ngowa’a ga’a 'aḏi dadi ma tero sa’olo ngowa 'olo-ngowa 'olo nena-ne pa’i ananga gena-ge nyengara 'aḏi osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta."*

23 Ḏua Yesus 'o kanau Tai me-mete’e, "Ni ngaku mode-mode’e 'Ari demo-demo nena-ne: Kangela masala di’a ngowa’a rema-enanga 'aḏi osama nyo-nyoimi ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta.* 24 Re Ngoi to siajele ra ngini nena-ne ḏi’i: Lebe gapanga 'o 'unta rimoi 'i osama toma j̱aiti ma duso’o reo ngowa’a rema-enanga 'aḏi osama nyo-nyoimi ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta."

25 Wakutu 'ai me-mete’e ya 'isene Yesus 'o kanau so’o gena, ananga 'aḏi heranga masala re 'aḏi kanau, "Na’o so’o gena, 'a guna nga’unu sanga salamata?!"

26 Yesus 'o tatamo ananga re 'o kanau, "Toma manusia 'i osama 'akala ua, mada’a ra Ma Jou’ongu Madutu mo-moini 'i osama 'akala."

5 'Ari ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi ga’a ngoi tini dadalara. 'Elingi, ngowa’a ma dinga’unu ua toma dungia, Ma Jou’ongu Madutu ya’u cumutu dadi ngowa’a rema-enanga toma ngo-ngaku ma dara. Ngowa’a gena-ge, ḏuanga i’a 'aḏi sanga bara’utungu ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta ma tero sa’olo 'O sijaji pasala ḏua ra guna ḇato 'aḏi dadalara Unanga.

Si’a’a, awa pa’i kanau ḇato

21 "Toma Kiamata ma Wangere, ngowa’a manga repe ḏuanga i’a 'aḏi 'aro’o Ngoi, ‘Ma Jou! Ma Jou!’ Mada’a ananga mo-moini ua 'aḏi osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta!* Pa’i ngowa’a ga’a mete’e 'Ari Ḇaḇa 'ai mau, ananga gena-ge ḏuanga i’a 'aḏi sanga osama.

19 Sababu gena-ge, kalaha pa’i parenta ceka’a i’a ḇato, 'a guna ḇato 'o mete’e ua parenta mo-moini ra Musa 'ai hukumu gena-ge, re sidoto’o ngowa-ngowa’a lelegu ya si’a’a so’o gena ḏi’i, ananga gena-ge sanga ḏe-ḏegoro lai ceka’a toma Soroga ma Pareta.* Siḏibo ḏi’i, 'a guna ḇato ya mete’e Musa 'ai hukumu mo-moini gena-ge, re sidoto’o toma ngowa-ngowa’a lelegu ya si’a’a so’o gena ḏi’i, ananga gena-ge 'aḏi sanga ḏe-ḏegoro lai kau’u toma Soroga ma Pareta. 20 Dadi, Ngoi to siajele ra ngini nena-ne: Ngini balasu ni mete’e "Musa 'ai hukumu lebe cufala i’a reo guru-guru 'agama re ngowa’a Farisi. Na’o so’o gena-ge ua, ngini ni osama nyo-nyoimi yoḏu’u toma Soroga ma Pareta."

9 Dadi ni manyiata so’o ne:

‘Minga Baba da’u toma soroga,

'Ani lomanga ngowa’a ya silamo’o re siḏubuso,

10 'Ani pareta 'i sapolo ino,

'Ani 'akala ma mau 'i dadi toma dungia nena-ne,

ma tero toma soroga.

Bobita ra Yohanes tukanga baptis

1 Palisi’i musungu muḏuo i’a Yohanes tukanga baptis 'o sapolo toma daeraha Yudea toma daeraha baulaco re 'o mulaingi singadolo habari 2 ma betongo so’o ne: "Ni maḏibo toma ngo’omo boloto sababu ti’ara riwara Soroga ma Pareta* 'i ngadolo."✝

17 Mulaingi toma 'orasa gena-ge, Yesus 'o singadolo ma habari nena-ne: "Ni maḏibo toma ngo’omo boloto, sababu ti’ara riwara Soroga ma Pareta* 'i ngadolo."✝

7 Siajele ra ananga: ‘Ti’ara riwara, Soroga ma Pareta* 'i ngadolo toma dungia nena-ne.’

11 Mode’e! Ngowa’a Yahudi ua manga repe ḏuanga i’a 'aḏi sapolo da’a wangere ma la’o ino re toma wangere ma soḏu isa di’a oromo mamete’e rea Abraham, Ishak re Yakub toma Soroga ma Pareta.*✝

11 Ni ngaku mode-mode’e 'Ari demo-demo nena-ne: Toma dungia nena-ne matengo i’a mai ua ga’a sibuoro lebe la-lamo’o i’a rea Yohanes tukanga baptis. Mada’a mulaingi nange-ne, ngowa’a ma pake ua ga’a 'o osama nyo-nyoimi toma Soroga ma Pareta,* unanga gena-ge 'o dadi ngowa’a lebe la-lamo’o i’a rea Yohanes. 12 Toma wakutu 'a Yohanes mulaingi 'o siḏagi Ma Jou’ongu Madutu 'ai munara singadolo nange-ne, Ma Jou’ongu Madutu 'ai 'umata 'aḏi sanga dola’aku toma ngowa-ngowa’a ga’a 'aḏi makutale mau 'aḏi kuasa ya siḏagi manga de’e.

28 Sababu gena-ge, ino ngene wo sibere ie nanga murasa ma la ra Ma Jou’ongu Madutu sababu ngene rewo osama nyo-nyoimi ra Unanga 'ai Pareta toma soroga ga’a 'i elala yoḏu’u. Dadi ino ngene wo silamo’o re siḏubuso Ma Jou’ongu Madutu renanga duhu ga’a sisanangi Unanga: Ngene balasu wo silamo’o re ḏi’i wo mojongo Unanga, 29 sababu nanga Jou’ongu Madutu ma tero sa’olo u’u ga’a nyengara siro’u 'oru ḇato.✝

10 Sababu gena-ge 'ari ioronongoḏu ngo-ngaku rimoi, ngini balasu ni makutale lebe siḏi i’a, la ninga de’oso re ḏegoro la-la gena-ge 'i dadi lebe te’e taninga 'ahu. Na’o so’o gena-ge 'i dadi didina’o rimoi ga’a sijumu mode-mode’e Ma Jou’ongu Madutu nu’u 'aro’o re Nu’u cumutu di’a ngini ni mete’e re ni dadi 'Ai ngowa-ngowa’a. Na’o ngini na si’a’a so’o gena, ninga ngo-ngaku kama elala ua. 11 Ḏua Ma Jou’ongu Madutu ḏuanga i’a 'o dawongo ngini rai hormati wakutu ni osama ra Ma Jou Yesus Kristus 'ai Pareta kasingado-ngadolo i’a, Unanga ga’a nanga Salamata ma Cimi.

18 Tantu ḏua, Ma Jou’ongu Madutu ḏuanga i’a 'o silalo’o ngoi toma ngowa’a manga 'ulungu ma jira re Unanga ḏuanga i’a 'o gasa ngoi toma salamata Tai pareta ma dara toma soroga. Ino ngene wo silamo’o re siḏubuso Unanga re wo puji re silamo’o 'Ai lomanga kasingado-ngadolo i’a. 'Amin.

'Ori i’a rana toma soroga

32 Ngini mojongo awa kalaha ni repe ua re ni te’e ua! Sababu Ma Jou’ongu Madutu 'o sanangi sidadi ngini Unanga 'ai ngowa-ngowa’a.

5 Ni tailako la-la ino: Ngowa’a ga’a su-sudala, 'a’a tinikai bolo da-danata ma tero sa’olo ngowa’a ga’a 'aḏi silamo’o re siḏubuso jou’ongu ma somoara. Sababu gena-ge, ngowa’a so’o gena-ge 'aḏi sanga warisi ua ra Kristus re ra Ma Jou’ongu Madutu 'ai Pareta ma dara.