Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Busini bu básweghe
«Emfumu ki Mayulu efaana ti busini bu básweghe kunsa nseghe, buulu mbwuru ámono bo, áfirisweghe bo. Mu emiini kyehene, nde sa ayityeghe bilogho bi nde byehene ya ayaswumu nseghe oyo.»
Nkumu yi nsia
«Emfumu ki Mayulu efirifaana ti munta-nkaala wu li mu okabulusagha nsia a bolo yi mbwe. Bu amono lisia limõ lili ntala yi alagha, nde yityeghe bye byehene bi ali a bye, ya yaswumu lisia lilo.»
Nkumu yi a nsia a muti a mutaade
Yiisu áfirita bo nkumu nkimi ti: «Emfumu ki Mayulu efaana ti nsia a muti wu a nkwumu mutaade yi ogwolo mbwuru ya akunu mu nseghe a nde. Yo yibvulu busala mu nsia yo yohono. Lo ŋa yiikapala yo, yo yiikabvulu miswoho myehene mimi mu ebwa mutele. Yo yiikakala muti wuulu baŋmini ba yulu baakayatwu manzo ma bo mu mampala ma nde.»
Nkumu yi a pfini
Yiisu áfirita bo nkumu nkimi ti: «Emfumu ki Mayulu efaana a pfini li oogwolo mukaha ya atwulu mu mankpaã matere ma farine, tee ku oofuulu mankpaã ma farine mwohono.»
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Nkumu yi a esagha ki ebi
Yiisu áfirita bo nkumu nkimi. Nde ti: «Emfumu ki Mayulu efaana ya mbwuru wu aakunu nsia yimbwe mu nseghe a nde. Mu matala maala baara baagyoŋomo ensama, mutaara a nde gyi, kunu nsia a esagha ki ebi ŋa kara li bele ya gyene. Bele limene ya liburu binsia, esagha ki ebi si epala. Basala ba mfumu nga-a-nzo bagyi ya balyele kundaa nde ndiri: "Mfumu, bunu, we ka oli nsia yimbwe aakanu mu nseghe a we o? Bu esagha ki ebi ki kunu-ako eefi?" Nde bvuhulu kundaa bo ti: "Me mutaara aasi obo." Basala balyele kundaa nde ti: "Bunu, we dzyi ti bihi liyitumunu esagha ekye?" Nde lyele kundaa bo ti: "Pele! Mara bu litolo esagha ki ebi, be litumunu si bele nzili mõ ya kye. Linyaã bye binsa byele bikulu tee ku baatolo bimburu. Ya mu matala ma baatolo, me sa ndyele kundaa ba baatolo ti: Limatswama otolo bisagha bi bibi, likuru bye mu biko ya litsughu bye mbaa. Ŋa nseele be likwu bele kunsa etaghala e me."»
Yiisu baala nkumu yi a esagha ki ebi
Yiisu bu abulusihi mampwumu ma baara, áyisomo mu nzo, ya binduono bi nde bíyasele kundaa nde, ya bílyele kundaa nde ti: «Gwa bihi mbaala a nkumu yi a esagha ki ebi mu nseghe.» Nde ábvuhulu kundaa bo ti: «Munde wu aakanyahala nsia yi mbwe me Mwana a Mbwuru. Nseghe me nsie, nsia yi mbwe me baana ba Emfumu ki Mayulu, esagha ki ebi me baana ba Nga-a-bubi. Mutaara wu aakanyahala nsia a esagha ki ebi me dyabulu, otolo bimburu me masini ma nsie, ba baakatolo bimburu me bangye-yulu. Mu obo, bwunu a bu baakatumunu esagha ki ebi ya otsughu kye kyehene ku mbaa, me obo si akala ookala ku etsughu kii masini ma nsie. Mwana a mbwuru sa agweghe bangye-yulu ba nde. Bo sa bapaha mu Emfumu e nde, byehene bi biikabwihi baara mu masumu, ya ba baakagyighili bubi. Ya sa batsili bo kunsa mungele a mbaa, oko ku ookala bilili ya odza myini. Oŋo banga-a-bunsumu sa basehene ti anga tala mu Emfumu e Taara a bo. Nyaã nga-a-matswi, agyughu!»
Nkumu yi likoho
«Emfumu ki Mayulu efaana ti likoho li batubu mu mubu li likogho banswi baba mawa-mawa. Bu lilwulu, bilebe-banswi bidzuru lo mu mukogho a madza, ya baara bu babwi nsini mu mukogho, babwi osuolo banswi ba babwe ba baalo mu mankuru ya batsili ba bagwene a mupfunu. Bwunu obo si ookala mu etsughu ki masini ma nsie. Bangye-yulu sa bagya, sa bakabala ba babi ya ba banga-a-bunsumu, ya sa batsili ba babi ku mungele a mbaa. Oko ku ookala bilili ya odza myini.»
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
Esee kii ngaŋma
«Esee kundaa bawele mu Mufulu,
mu kuulu Emfumu ki Mayulu eli kii ndaa bo!
Esee kundaa ba bali mu okalili,
mu kuulu Nzaami sa abuono bo!
Esee kundaa babo ba bali badzuunu,
mu kuulu bo sa babagha pfa li nsie yi ósiini a bo Nzaami!
Esee kundaa babo ba bali a nzala ya nyoro a bunsumu,
mu kuulu bo sa bagyughuru!
Esee kundaa babo ba baakamono bana nyiĩ,
mu kuulu sa bamono bo si nyiĩ!
Esee kundaa babo ba bali a mikolo mimi tse-tsee,
mu kuulu bo sa bamono Nzaami!
Esee kundaa babo ba baakasa ti edzuunu ekala,
mu kuulu sa bata bo baana ba Nzaami!
Esee kundaa babo baala bali mu okamwehẽ bo kimini mu nkooro a bunsumu,
mu kuulu Emfumu ki Mayulu eli kii ndaa bo!
Esee kundaa be kala ti baara batughu be, bamwehẽ be kimini, ya babili mandagha mwohono ma mabi mama mpya mu be, mu nkooro a me. Likala a emiini ya likala kunsa muyayaã! Mu kuulu mufuru a be mu mayulu li munene. Me obo si bákamwehẽ mibighili mi mítswama nsomo ya be kimini.»
Wu bvulu bukwuru mu Emfumu ki mayulu
Mu matala mamo, binduono bi Yiisu bíyasehe kundaa nde ya bifwulu nde ti: «Nande bvulu bukwuru mu Emfumu ki mayulu?» Nde bu ati mwana wu asala mbili, átwulu nde ŋa kara-a-kara li bo ya ályele ti: «Mu engaŋma me ndyele kundaa be ti, kala ti be ka ligyiŋi mayele ya likala ti anga baana ba basala o, lo be ka lisomo mu Emfumu ki mayulu o. Mu obo, nswe munde wu akughulu ti anga mana mwana wu, me munde wu bvulu bukwuru mu Emfumu ki mayulu.
Mu obo, Yiisu ályele ti: «Linyaã bike-bike bigya, ka likahaba bye mu ogya kundaa me o, mu kuulu Emfumu ki mayulu eli kii ba bali ti anga bye.»
Yiisu ályele kundaa binduono bi nde ti: «Mu engaŋma me ndyele yo kundaa be, oli mpara kundaa esini mu osomo mu Emfumu ki mayulu. Me firindyele kundaa be ti, ka oli a mpara o kundaa nyama wu baakata Syamo mu oluru mu kuhu li nyoõ, lo obvulu a mpara kundaa esini mu osomo mu Emfumu e Nzaami.» Binduono bi Yiisu bu bigyughu ndagha oyo, bíkiŋimi ku olagha ya bílyele ti: «Lo nande kughu obvwughu?» Yiisu bu atala kundaa bo, ályele ti: «Kundaa baara, ka okughu okala o, lo kundaa Nzaami myehene mikughu okala.»
Bandughu ba me mu kana baba mukolo, ligyughu! Ka oli Nzaami aasuolo babo ba bali bawele ŋa mihi mi baara ba nsie mu osa bo bisini mu kana ya ba bagwolo pfa li Emfumu ki ásiini a nde babo ba baakadzyi nde o?
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Binduono bibi ngaŋma
«Ka oli nswe munde wu aakalyele kundaa me ti: "Mfumu, Mfumu!" Aasomo mu Emfumu ki Mayulu o, lo munde wu aakagyighili waa li Taara a me wu li mu mayulu.
Mu obo, nswe munde wu aatsala mukyene si mumõ mu mi mibvulu busala mi, ya luo baara mu osa bumõ, sa bata nde wu bvulu busala mu Emfumu ki Mayulu. Lo munde wu aasalala mye ya aaluo mye, sa balyele ti nde mbwuru wu munene mu Emfumu ki Mayulu. Me ndyele kundaa be ti, kala ti bunsumu bu be ka bubvulu bubu ndaa baluo-mikyene ya bubu ndaa ba-Faridzyẽ o, lo be akala ka lisomo mu Emfumu ki Mayulu o.»
Mu obo, be lifaana okasamana bu:
"Taara a bihi wu li mu mayulu!
Nyaã nkwumu a we yikala yi a ngili.
Nyaã emfumu e we egya,
nyaã dzyi li we likala ŋa nsie ti bu oli ku yulu.
Maluo ma Dzã Muboghoro
Mu bitsughu bibye, Dzã Muboghoro ámoŋono ku syehe lili Yude, ákabuluta mukwughu wu: «Ligyiŋi mayele, mu kuulu Emfumu ki Mayulu eebehene!»
Obaana matala mamo, Yiisu ábaana oluo ya ákabululyele ti: «Ligyiŋi mayele mu kuulu Emfumu ki Mayulu eeyabehene!»
Bu lili mu okabulugye, likabululuo ya okabululyele ti: "Emfumu ki Mayulu eeyabehene!"
Me ndyele be yo, balagha sa bamara ku ookapala ya ku ookadzyama tala mu oyadza kyiri ebini emõ ya Abarahame, Idzake ya Dzakobe mu Emfumu ki Mayulu.
Mu engaŋma, me ndyele be yo: Ŋa kara li ba báburu mu mukaha, ka oli a mbwuru wu áli wu bvulu Dzã Muboghoro o. Lo wu bvulu bugye mu Emfumu ki Mayulu bvulu nde mu bukwuru. Obaana mu matala ma Dzã Muboghoro tee mu matala ma, bali mu odzwana a Emfumu ki Mayulu mu mpini. Me banga-a-ngirini bali mu okagwohono kye.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Mu obo, buulu bihi-a-be lili mu ogyagha empu kiili ka bakughu onyihi o, litswe likabvurulu Nzaami matuono, likasamana nde mu osamana ku ookagwa nde esee, budziri ya enzaami. Mu kuulu Nzaami a bihi li si mbaa yi aakatsughu.
Mu obo bandughu ba me mu kana, lifirigwama mu mbaa mpaala be lisuo ti Nzaami aati mbili ya aasuolo be. Kala be lisi obo, ngu okala ka bunu, be kalibwa munsa bubi o. Me mu obo be liibagha kuu bwunu nzili yi osomo munsa Empu kii mibvu ya mibvu, empu e Mfumu ya Mubvwuhu a bihi Yiisu-Kriste.
Mfumu sa akwulu me mu mandagha mwohono ma mabi ya nde sa abvwuhu me mu nkooro a Emfumu e nde kii mayulu. Nyaã nsia yikala kundaa nde mu mibvu ya mibvu! Aamene!
«Mukaã a bindoomo wu asala, ka kala a nzalamweẽ o, mu kuulu Taara a be aamono ti oli bubwe nde agwa be Emfumu e nde.
Mu kuulu, ligyighili osoolo ti: Mbwuru si mumõ mu banga-a-enkwunu, baba suŋumu, banga a ntono a nzi (ekye me efaana kii osamana ba nzaami baba mpya), ka babagha pfa mu Emfumu e Kriste ya kii Nzaami o.