Reino dos céus

Nafulu luxunxina fe sandana

44 Yesu naxa, "Ariyanna Mangayaan luxi nɛn alo nafulu gbeen naxan luxunxi xɛɛn ma. Xɛmɛna nde yi na to, a mɔn yi a luxun. Nayi, a sɛwaxin yi sa a yii seene birin mati, a xɛtɛ, a fa na bɔxɔn sara."

45 Yesu naxa, "Ariyanna Mangayaan mɔn luxi nɛn alo yulan naxan bɔxɔn bun nafunla* fenma. 46 A to gɛmɛ faɲi faɲin to naxan sare gbo han, a yi xɛtɛ a konni, a yi sa a yii seene birin mati, a sa na gɛmɛn sara."

Sansi kɛsɛ xunxurina fe sandana

31 Yesu yi sanda gbɛtɛ sa e xa, a naxa, "Ariyanna Mangayaan luxi nɛn alo sansi kɛsɛ xuridina,* muxun naxan sima a xɛɛn ma. 32 Hali a to xurun sansiin birin xa, koni a na gbo waxatin naxan yi, a danguma nɛn sii seene birin na, a findi wudi binla ra, xɔline yi e tɛɛn sa a yi."

Burun nate sena fe sandana

33 Yesu yi sanda gbɛtɛ sa e xa, a naxa, "Ariyanna Mangayaan luxi nɛn alo burun nate sena* ɲaxanla naxan tongo, a yi a sa buru fuɲi bɛnbɛli keden yi, a yi a yimaxa, a birin yi te."

Maala nun xaratuna fe sandana

24 Yesu yi sanda gbɛtɛ sa e xa, a naxa, "Ariyanna Mangayaan luxi nɛn alo xɛmɛn naxan sansi faɲin woli a xɛɛn ma. 25 Koni yamaan yi xima waxatin naxan yi, a yaxun yi fa xaratu kɛsɛn woli maali, a siga. 26 E to sabati, maala yi a biyɛ ayi, xaratun fan yi a biyɛ ayi. 27 Xɛɛ kanna walikɛne yi fa a fɛma, e naxa, ‘Nxu fafe, i mi sansi faɲin xan woli i ya xɛɛn ma ba, xaratuni ito kelixi minɛn yi?’ 28 A yi e yabi, a naxa, ‘N yaxuna nde nan na ligaxi.’ Walikɛne yi a maxɔdin, e naxa, ‘I waxi a xɔn nxu xa sa e matala ba?’ 29 A yi e yabi, a naxa, ‘Ɛn-ɛn de! Ɛ nɛma xaratune talɛ waxatin naxan yi, ɛ maala nde fan talama nɛn. 30 Ɛ xa a lu na, maala nun xaratun xa gbo e bode xɔn ma han a xaba waxatina. N na a falɛ n ma walikɛne xa na waxatini, n naxa, ɛ xaratun singen malan, ɛ yi a raxidi alogo e xa sa tɛɛni. Na xanbi ra, ɛ maala fan malan, ɛ yi a sa n ma sagan kui.’ "

Yesu yi xaratu kɛsɛna feen yɛba

36 Na xanbi ra, Yesu yi keli yamaan fɛma, a so banxini. A xarandiine yi fa a fɛma, e naxa, "Xaratun naxanye xɛɛn ma, na sandan bunna fala nxu xa." 37 Yesu yi e yabi, a naxa, "Xɛmɛn naxan sansi faɲin woli, n tan Muxuna Dii Xɛmɛn nan na ra. 38 Xɛɛna, dunuɲa nan na ra. Sansi faɲina, Ariyanna Mangayaan muxune nan ne ra. Xaratu kɛsɛne, Fe Ɲaxin Kanna muxune nan ne ra. 39 Yaxun naxan xaratu kɛsɛn wolin xɛɛn ma, Yinna Mangan nan na ra, Setana. Malo xabana, waxati raɲanna nan na ra, malo xabane nan malekane ra. 40 Xaratun ba fena maali, a sa tɛɛni, a ligama na kii nin waxati raɲanni. 41 N tan Muxuna Dii Xɛmɛna, n nan n ma malekane rasigama nɛn. Naxanye birin muxune birama tantanni e nun fe ɲaxi rabane birin, malekane ne malanma nɛn, e yi e ba n ma Mangayani. 42 E yi e woli sulun tɛɛni,* wugan nun ɲin naxinna dɛnaxan yi. 43 Koni tinxin muxune yilenma nɛn alo sogena e fafe Alaa Mangayani. Xa tunla naxan xɔn, na xa a tuli mati!"

Yɛxɛ suxu yalana fe sandana

47 Yesu naxa, "Ariyanna Mangayaan luxi nɛn alo yɛxɛ suxun yalaan naxan wolin baani, a yi yɛxɛn siyane birin suxu. 48 Yalaan na rafe waxatin naxan yi, yɛxɛ suxune yi a bandun. E yi a rate xareyaan na, e dɔxɔ. E yi yɛxɛ sensenne malan debene kui, e yi a ɲaxine woli ayi. 49 A ligama na kii nin waxati raɲanni. Malekane sigama nɛn, e muxu ɲaxine malan e danna, keli tinxin muxune tagi, 50 e yi e woli sulun tɛɛni, wugan nun ɲin naxinna dɛnaxan yi."

Sɛwa gbeena fe

3 A naxa, "Sɛwan na kanne xa,

naxanye mako Ala ma

bayo ne Ariyanna Mangayaan sɔtɔma nɛn.

4 Sɛwan na kanne xa,

naxanye wugama,

bayo Ala ne madɛndɛnma nɛn.

5 Sɛwan na kanne xa,

naxanye limaniyaxi,

bayo bɔxɔn findima nɛn ne kɛɛn na.

6 Sɛwan na kanne xa,

tinxinna xɔnla naxanye suxuma

alo kamɛn nun min xɔnla, bayo ne wasama nɛn.

7 Sɛwan na kanne xa,

naxanye kininkininma,

bayo Ala kininkininma nɛn ne fan ma.

8 Sɛwan na kanne xa,

naxanye bɔɲɛn sariɲanxi,

bayo ne Ala toma nɛn.

9 Sɛwan na kanne xa,

naxanye bɔɲɛ xunbenla rasoma,

Ala ne xilima nɛn a a diine.

10 Sɛwan na kanne xa,

naxanye bɛsɛnxɔnxi e tinxinyana fe ra,

bayo ne Ariyanna Mangayaan sɔtɔma nɛn."

11 "Yamaan na ɛ konbi, e yi ɛ bɛsɛnxɔnya, e yi fala ɲaxin sifan birin ti ɛ xili ma n tan ma fe ra, sɛwana ɛ tan xa nayi. 12 Ɛ sɛwa, ɛ ɲaxan, amasɔtɔ barayi gbeen namaraxi ɛ xa ariyanna yi. Amasɔtɔ e nabine fan bɛsɛnxɔnya na kii nin xabu a fɔlɔni."

Nde gbo birin xa?

1 Xarandiine yi fa Yesu fɛma na waxatini, e yi a maxɔdin, e naxa, "Nde gbo birin xa Ariyanna Mangayani?"

2 Yesu yi diidina nde xili, a yi a ti e birin yɛtagi. 3 Yesu yi a fala, a naxa, "N xa ɲɔndin fala ɛ xa, xa ɛ mi maxɛtɛ, ɛ liga alo diidine, ɛ mi soɛ Ariyanna Mangayani mumɛ! 4 Nanara, naxan yo na a yɛtɛ magodo alo diidini ito, na gbo dangu a birin na Ariyanna Mangayani.

14 Yesu naxa, "Ɛ tin diidine xa fa n fɛma, ɛ nama e raxɛtɛ amasɔtɔ e tan sifane nan gbee Ariyanna Mangayaan na."

23 Na xanbi ra, Yesu yi a fala a xarandiine xa, a naxa, "N xa ɲɔndin fala ɛ xa, nafulu kanne so raxɔlɔ Ariyanna Mangayani! 24 N mɔn xa a fala ɛ xa, nafulu kanna so raxɔlɔ Alaa Mangayani dangu ɲɔgɔmɛn so feen na sagilaan yinla ra." 25 Xarandiine na mɛ waxatin naxan yi, e yi kabɛ kati! E yi a maxɔdin, e naxa, "Nde fa nɔɛ kisɛ nayi?" 26 Yesu yi e mato, a naxa, "Muxun mi nɔɛ na ligɛ koni Ala nɔɛ feen birin ligɛ nɛn."

5 Ngaxakeden xanuntenne, ɛ tuli mati. Ala mi yiigelitɔne xan sugandi dunuɲa yi, alogo e dɛnkɛlɛyaan xa findi e bannayaan na, e yi mangayaan sɔtɔ e kɛɛn na, Ala bata a xanu muxune tuli sa naxan na?

18 Koni Ala Matexina muxu sariɲanxine mangayaan sɔtɔma nɛn, mangayaan yi lu e yii habadan, han habadanne habadanna.’ "

Ala xuiin suxutare muxune fe

21 "Muxun naxanye a falama, e naxa, ‘Marigina, Marigina!’ ne birin mi soma Ariyanna Mangayani fɔ naxanye n Fafe Ala sagoon ligama.

19 Nanara, naxan na yamarini ito nde keden kala hali a xurun ki yo ki, a bonne xaran na ma, na kanna yatɛma muxudin nan na Ariyanna Mangayani. Koni naxan sariyani itoe suxuma, a bonne xaran ne ma, na kanna findima nɛn muxu gbeen na Ariyanna Mangayani. 20 N xa ɲɔndin fala ɛ xa, xa ɛ tinxinyaan mi dangu sariya karamɔxɔne nun Farisi muxune tinxinyaan na, ɛ mi soɛ Ariyanna Mangayani mumɛ!"

9 Awa, ɛ Ala maxandima ikiini, ɛ naxa,

‘Nxu Fafe naxan kore xɔnna ma,

i xinla xa sariɲan.

10 I ya Mangayaan xa fa,

i sagoon xa liga dunuɲa yi

alo a ligama kore xɔnna ma kii naxan yi.

Yoni Marafu Tiina kawandina

1 Yoni Marafu Tiin yi fa na waxatini a kawandin ba fɔlɔ tonbonni Yudaya yamanani. 2 A naxa, "Ɛ xun xanbi so ɛ hakɛne yi, amasɔtɔ Ariyanna Mangayaan bata maso!"

17 Na waxatini, Yesu yi kawandin ba fɔlɔ, a naxa, "Ɛ xun xanbi so ɛ hakɛne yi! Amasɔtɔ Ariyanna Mangayaan bata maso."

7 Ɛ siga, ɛ sa e kawandi, ɛ naxa, ‘Ariyanna Mangayaan bata maso.’

11 N xa a fala ɛ xa, muxu wuyaxi fama nɛn sa keli sogeteden nun sogegodode binni, e yi fa dɔxɔ Iburahima nun Isiyaga nun Yaxuba fɛma Ariyanna Mangayani.*

11 N xa ɲɔndin fala ɛ xa, muxun naxanye birin fɔlɔ bari, Yoni gbo ne birin xa. Koni naxan xurun e birin xa Ariyanna Mangayani, na gbo Yoni xa. 12 Fɔlɔ Yoni a waxatin ma han iki, e bata Ariyanna Mangayaan ɲaxankata. Gbalotɔne kataxi e xa a suxu.

28 Nanara, en to mangayaan sɔtɔma naxan mi mamaxɛ, en barikan bira Ala xa, en na Ala batu a tinna kui binyen nun gaxuni. 29 Amasɔtɔ en ma Ala mɔn luxi nɛn alo halagi ti tɛɛna.

11 E i ya mangayaan binyena fe falama nɛn.

E mɔn yi i sɛnbɛna fe yɛba

12 alogo muxun birin xa i kɛwanle kolon,

e nun i ya mangayaan binye gbeena.

13 I ya mangayaan findixi habadan mangayaan nan na.

I sɛnbɛn luma nɛn mayixɛtɛne nun mayixɛtɛne xun na.

Ala a dɛ xuine birin nakamalima,

a hinan a daala birin na.

10 Nanara, ngaxakedenne, ɛ mɔn xa ɛ yixɔdɔxɔ dangu iki ra Alaa xinla ratindeni e nun a ɛ sugandi naxan tixi, amasɔtɔ xa ɛ na liga, ɛ mi birɛ mumɛ! 11 Nayi, Yesu Alaa Muxu Sugandixin habadan mangayani so fɛrɛ gbeen fima ɛ ma nɛn en Marigin nun en nakisimana.

18 Marigina n xunbama nɛn fe ɲaxin wanle birin ma, a yi n nakisi alogo n xa so a mangayani ariyanna yi. Binyen xa fi a tan ma habadan han habadan, amina.

Ariyanna nafunla fe

32 Yesu naxa, "Yɛxɛɛ kurudina, ɛ nama gaxu amasɔtɔ a bata ɛ Fafe Ala kɛnɛn, a Mangayaan so ɛ yii.

5 Amasɔtɔ ɛ xa ito kolon yati, fa fala muxun naxan yanga suxun nun fe xɔsixine nun milɛ feene ligama, na sese mi kɛɛn sɔtɔma Ala nun a Muxu Sugandixina mangayani. Amasɔtɔ milɛn findixi se batun nan na alo suxure kiina.