Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Sangeng sin LEUM GOD pa mutaweyen etauk. Mwet lalfon uh pilesru lalmwetmet, ac srunga suk etauk.
Sangeng sin LEUM GOD pa mutaweyen lalmwetmet. Ac eteyen El su Mutal pa etauk.
Sangeng sin LEUM GOD pa inkanek nu ke etauk. Kom enenu in pusisel, na fah akfulatyeyuk kom.
Sangeng sin LEUM GOD pa mutaweyen lalmwetmet.
Nu selos nukewa su akos ma sap lal, El sang elos in etu in oru sulela wo.
Fal in kaksakinyuk El ma pahtpat.
Tusruktu, pia acn ma lalmwetmet uh ku in koneyukyak we?
Kut ac luti ya kut in etala?
"Lalmwetmet uh tia ma ac ku in koneyukyak yurin mwet uh;
Wangin mwet etu lupan saokiya.
Yen loal in meoa uh, ku inkof uh
Fahk mu lalmwetmet uh tia koneyukyak we.
Silver ac gold tia ku in sang moli.
Gold ma wo oemeet, ku wek ma arulana saok,
Tia ku in saok oana lalmwetmet uh.
Lalmwetmet uh saok liki gold,
Ac saok liki sufa orekla ke gold, ku glass ma wo emeet uh.
Saok lun lalmwetmet uh yohk liki
Ma saok inkof uh, ku wek crystal ac ruby.
Wek topaz ac gold ma wo oemeet uh
Tia ku in lumweyuk nu ke saok lun lalmwetmet uh.
"Fin angan, na pia mutaweyen lalmwetmet?
Kut ac luti ya kut in etala?
Wangin ma oasr moul la ku in liye,
Finne won ke pacl el sohksok uh el tia pac liye.
Finne misa, ku mwe kunausla,
Eltal fahk mu eltal lohng mukena ke srumunyuk.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Tusruktu kutena suwos fin enenu in akyokye lalmwetmet lal, enenu elan pre nu sin God, su ac fah sang nu sel; mweyen God El tia srowohsr a El insewowo in sang yohk nu sin mwet nukewa.
Tusruktu kutena suwos fin enenu in akyokye lalmwetmet lal, enenu elan pre nu sin God, su ac fah sang nu sel; mweyen God El tia srowohsr a El insewowo in sang yohk nu sin mwet nukewa.
Tusruktu kutena suwos fin enenu in akyokye lalmwetmet lal, enenu elan pre nu sin God, su ac fah sang nu sel; mweyen God El tia srowohsr a El insewowo in sang yohk nu sin mwet nukewa.
LEUM GOD pa ase lalmwetmet; etauk ac kalem tuku sel me.
LEUM GOD pa ase lalmwetmet; etauk ac kalem tuku sel me.
Aok, ngisre in oasr etauk lom, ac kwafe tuh kom in liyaten. Kom fin oru ouinge na kom fah etu lah mea kalmen sangeng sin LEUM GOD, ac konauk in etu ke God.
Nga kaksakin kom ac akfulatye kom, God lun mwet matu luk.
Kom ase ku nu sik ac etauk luk;
Kom topokma pre luk,
Ac akkalemye nu sesr ma kut in fahk nu sin tokosra."
"God El lalmwetmet ac kulana!
Kaksakunul nwe tok ma pahtpat.
God El sang nu sin mwet fusr akosr ah etauk yohk, ac sasla in riti sramsram matu ac lalmwetmet. Sayen ma inge, El sang pac nu sel Daniel in ku in akkalemye kalmen aruruma ac mweme.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Ma se meet ke lalmwetmet lucng me uh pa nasnas; el oayapa misla, okak, ac kulang; sessesla ke pakoten ac fahko wo puspis; wangin srisri ac kutasrik.
Ma se meet ke lalmwetmet lucng me uh pa nasnas; el oayapa misla, okak, ac kulang; sessesla ke pakoten ac fahko wo puspis; wangin srisri ac kutasrik.
Ma se meet ke lalmwetmet lucng me uh pa nasnas; el oayapa misla, okak, ac kulang; sessesla ke pakoten ac fahko wo puspis; wangin srisri ac kutasrik.
Ya oasr sie inmasrlowos su oasr etauk ac lalmwetmet yoro? Elan akpwayei ke moul wo lal, ac ke orekma wo el orala ke inse pusisel ac lalmwetmet.
Ne ouinge, nga sulkakin pweng lalmwetmet nu selos su matu tari ke moul in ngun. Tusruktu lalmwetmet se inge tia ma lun faclu, ac tia pac ma lun ku su leumi faclu — ku sac fahfahla in wanginla. Lalmwetmet se su nga sulkakin inge pa lalmwetmet lukma lun God, su wikla liki mwet uh, ac su El nuna sulela nu ke wolana lasr meet liki orekla faclu.
A funu kut, kut fahkak Christ su sripsripyak fin sakseng, sie pweng su mwe srungayuk nu sin mwet Jew, ac kas lalfon nu sin mwet sayen mwet Jew. Tusruktu nu selos su pangonyuk tari sin God — mwet Jew oayapa mwet sayen mwet Jew — pweng se inge pa Christ, su fahkak ku lun God ac lalmwetmet lun God. Tuh ma su oana mwe lalfon lun God, lalmwetmet liki lalmwetmet lun mwet uh; ac ma su oana munas lun God, ku liki ku lun mwet uh.
Kowos in tia sifacna kiapwekowosla. Kutena mwet inmasrlowos fin nunku mu el lalmwetmet ke lalmwetmet lun faclu, el enenu in ekla sie mwet lalfon, elan mau ku in lalmwetmet na pwaye.
Kowos in tia sifacna kiapwekowosla. Kutena mwet inmasrlowos fin nunku mu el lalmwetmet ke lalmwetmet lun faclu, el enenu in ekla sie mwet lalfon, elan mau ku in lalmwetmet na pwaye.
Nga oru ma inge in akkeye insialos, ac in akfototoyalos nu sin sie sin sie ke lungse, tuh elos fah ku in arulana lulalfongi ke sripen etauk lalos ke ma pwaye. In ouiya se inge elos fah etu ma lukma lun God ma tia eteyuk meet, su pa kacl Christ sifacna. El na pa ku in ikasla kalmen etauk ac lalmwetmet nukewa lun God, su oana sie ma saok wikinyukla meet.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
Lulalfongi LEUM GOD ke insiom kewa. Nimet lulalfongi etu lom sifacna. Esam LEUM GOD in ma nukewa kom oru, ac El ac fah akkalemye inkanek suwohs nu sum.
Nimet sifacna nunku mu kom arulana fas in lalmwetmet lom; akos LEUM GOD ac fahsr liki ma koluk.
LEUM GOD El fahk, "Nga fah lun kom inkanek kom in fahsr kac;
Nga fah aketeya nu sum ac kasrekom.
El kol mwet inse pusisel nu ke inkanek pwaye
Ac lotelos ke ma lungse lal.
Fahkak inkanek lom nu sik, O LEUM GOD,
Luti nu sik innek lom.
Lutiyu in moul fal nu ke ma pwaye lom,
Tu kom God luk su moliyula.
Nga lulalfongi kom pacl e nukewa.
LEUM GOD El kol mwet uh ke inkanek fal elos in fahsr kac,
Ac El karinganulos su akinsewowoyal.
Akesmakinyeyu ke lungkulang lom ke lututang nukewa,
Tuh nga filiya lulalfongi luk in kom.
Pre luk sowak nu yurum.
Akkalemye nu sik inkanek nga in fahsr kac.
Lutiyu nga in oru ma lungse lom,
Tuh kom God luk.
Oru wo nu sik, ac kolyu ke inkanek wo.
LEUM GOD, moliyula oana kom tuh wulela.
Ke wolana lom, moliyula liki mwe ongoiya nu sik.
LEUM GOD, luti nu sik ma kom lungsum tuh nga in oru,
Ac kolyu ke inkanek wo lom,
Mweyen pus mwet lokoalok luk.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Kas lom lam nu ke niuk
Ac kalem nu ke inkanek luk.
Kas lom lam nu ke niuk
Ac kalem nu ke inkanek luk.
Ikasla mutuk tuh nga fah ku in akilen
Wolana lun mwe luti pwaye lom.
Aketeyen mwe luti lom ase kalem,
Ac sang etauk nu sin mwet nikin.
Insewowo mwet se su
Tia fufahsryesr in pwapa lun mwet koluk,
Ku ukwe inkanek lun mwet sutuu,
Ku muta inmasrlon mwet su aksruksrukye God.
A el engankin ma sap lun LEUM GOD,
Ac el nunku kac ke len ac fong.
Lela kas wolana ke Christ in oan in kowos pacl nukewa. Kowos in arulana lalmwetmet in luti ac sensenkakin sie sin sie. Kowos in onkakin psalm, on in kaksak, ac on mutal; alullul nu sin God ke inse kulo.
Mwe luti lalos uh ac kol kom ke pacl kom fufahsryesr, ac karingin kom ke fong, ac akkalemye ma kom in oru ke len.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Ke ma inge kowos in liyaung ouiyen moul lowos. Nikmet moul oana mwet nikin, a kowos in moul oana mwet lalmwetmet. Molela pacl, mweyen len inge len koluk.
Ke ma inge kowos in liyaung ouiyen moul lowos. Nikmet moul oana mwet nikin, a kowos in moul oana mwet lalmwetmet. Molela pacl, mweyen len inge len koluk.
Kom fin porongo kas in kasru nu sum ac engan in eis kas in luti, na sie len kom ac fah lalmwetmet.
Kom fin porongo kas in kasru nu sum ac engan in eis kas in luti, na sie len kom ac fah lalmwetmet.
Kom oru sie ma wo nu sum sifacna ke kom lotela ma nukewa ma kom ku. Esamya ma kom lotela uh, na kom ac fah kapkapak.
Suk kas in kasru wo, na ma kom oru ac fah fahla wo. Nimet sroang nu ke mweun fin soenna oasr pwapa.
Kom enenu na in akola akwoya meet liki kom srola ke sie mweun, ac kom fin eis kas in kasru wo puspis na kom ac fah ku in kutangla.
Kom fin mongfisrasr, kom lalmwetmet; a kom fin mongsa, kom akkalemye lupan lalfon lom.
Inse fulat uh mwe sramtauk akukuin mukena. Elos su suk kas in kasru pa lalmwetmet.
El su karinganang kas lal el karingin moul lal; a el su kaskas pusla, el sifacna kunausulla.
Mwet lalfon uh nunku mu pwaye selos in ma nukewa, a mwet lalmwetmet uh engan in porongo kas in kasru.
Mwet filang ac sa na in sifacna mwekinla. Mwet moul efal pa lalmwetmet.
Mwet etu nunak elos engan in eis kas in kasru. Mwet kaskas lalfon fah kunausyukla.
Sie mwet lalmwetmet el suk in akyokye etauk lal pacl nukewa.
Sie mwet lalfon el lungse fahk nunak lal sifacna. El tia suk elan kalem ke nunak lun mwet ngia.
Sie mwet lalfon fin muta misla ac tia sramsram, ku in nunkeyuk mu el lalmwetmet.
Soakas inge ku pac in akyokyelik etauk lun mwet lalmwetmet, ac sang inkanek pwaye nu sin mwet etauk
Kowos in aklalmwetmetye ke ma kowos oru nu sin mwet su tia lulalfongi uh, ac nwakla in wo pacl lowos yorolos. Pacl nukewa kowos in oru sramsram lowos nu selos in akinsewowoyalos ac mwe pirakak nunak lalos, ac kowos in akola in topuk kutena mwe siyuk lalos ke top fal ac suwohs.
Kowos in aklalmwetmetye ke ma kowos oru nu sin mwet su tia lulalfongi uh, ac nwakla in wo pacl lowos yorolos. Pacl nukewa kowos in oru sramsram lowos nu selos in akinsewowoyalos ac mwe pirakak nunak lalos, ac kowos in akola in topuk kutena mwe siyuk lalos ke top fal ac suwohs.
Kutena ma kowos oru, kowos in oru ke inse pwaye, oana kowos in orekma nu sin Leum ac tia nu sin mwet. Esam lah Leum el ac fah asot sie mwe moul nu sum, ma se su el akola nu sin mwet lal. Tuh Christ pa mwet Leum na pwaye lom su kom kulansupu.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
Insewowo mwet se su konauk lalmwetmet, ac su sun etauk.
Mwet se su koneyuyak el konauk moul,
Ac LEUM GOD El ac fah insewowo sel.
Arulana wo in oasr lalmwetmet ac etauk, liki in oasr gold ac silver.
Kom ku in lumahla ma kom ac oru, a God pa ac oakiya inkanek lom.
Kut ku in oru pwapa lasr, tusruktu kas safla kac uh ma lun God.
Lalmwetmet ac fah asot nu sum inse misla oana mani uh. Lalmwetmet uh karingin moul lom, na pa inge ma wo ke etauk uh.
Nikmet siyuk, "Efu ku ma meet ah wo liki na ma pacl inge uh?" Tiana kusen siyuk lalmwetmet se.
God El sang lalmwetmet, etauk, ac insewowo nu selos su oru lungse lal, a El oru tuh mwet koluk uh in orekma, kosrani, ac karinganang, tuh ma elos eis in ku in itukyang nu selos su oru ma lungse lal. Ma inge nukewa ma lusrongten. Oana ukweyen eng uh.
Kutena ma kom oru, oru ke kuiyom mweyen ac fah wangin mukuikui, wangin nunak, wangin etauk, wangin lalmwetmet in facl sin mwet misa, tuh pa ingan acn se kom ac som nu we uh.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Oana ke kusrao arulana fulat liki faclu,
Ouinge inkanek luk fulat liki inkanek lowos,
Ac nunak luk liki nunak lowos.
LEUM GOD El fahk, "Nunak luk, tia oana nunak lowos,
Ac inkanek luk siena liki inkanek lowos.
Ya kom tia etu? Kom tiana lohng?
LEUM GOD El God ma pahtpat.
El orala faclu nufon.
El tiana totola ku mulalla.
Wangin mwet kalem ke nunak lal.
Ya kom tia etu? Kom tiana lohng?
LEUM GOD El God ma pahtpat.
El orala faclu nufon.
El tiana totola ku mulalla.
Wangin mwet kalem ke nunak lal.
LEUM GOD Fulatlana El lutiyu ma nga in fahk,
Tuh nga in ku in akkeye mwet munas.
Lotutang nukewa El oru nga in kena
Tari lohng ma El ac lutiyu kac.
We nu selos su som nu Egypt in suk kasru! Elos lulalfongi ke ku lulap lun Egypt — ke horse ac chariot puspis, ac un mwet mweun lalos. Elos tia lulalfongi LEUM GOD mutal lun Israel, ku siyuk kasru sel. El lalmwetmet in ma El oru! El supu mwe ongoiya. El ac akfalye kas lal in kalyei mwet koluk oayapa elos su loangelos.
Lalmwetmet inge nukewa tuku sin LEUM GOD Kulana. Lemlem ma God El oru uh lalmwetmet, ac pacl nukewa safla tuh na wo.
Ngunin LEUM GOD ac fah oan facl —
Ngunin lalmwetmet ac etauk in leumi mwet lal.
El ac fah etu ma lungse lun LEUM GOD ac arulana akfulatyal,
Ac El ac fah insewowo in aksol.
Nununku lal fah tia wiwimwet ku wiwikas;
Na nga fah kol kowos pacl nukewa, ac akfalye mwe enenu lowos ke kowos fahsr yen mwesis. Nga fah akkeye kowos ac oru kowos in ku na. Kowos ac fah oana sie ima yohk kof we, oana sie unon in kof ma tiana mihnla.
Fuka lupan kasrpen lungkulang lun God! Fuka loaliyen lalmwetmet ac etauk lal! Su ku in aketeya oakwuk lal? Su ku in kalem ke inkanek lal?
Ke sripen ma Jesus Christ el oru, lela kut in kaksakin God sefanna, su mukena pa lalmwetmet, nwe tok ma pahtpat! Amen.
Kut etu tuh in ma nukewa, God El oru tuh in oasr wo tuku kac nu selos su lungse El, aok elos su El pangon fal nu ke sripa lal.
LEUM GOD, puslana ma kom orala!
Ke lalmwetmet lom kom orala ma inge nukewa!
Faclu sessesla ke ma kom orala.
Leum lasr El fulat ac ku;
Lalmwetmet lal tia ku in srikeyuki.
Kom kolyu ke oakwuk lom,
Ac tok kom fah eisyu nu yurum ke sunak.
Luti nu sesr in etu fototoiyen moul lasr
Tu kut fah ku in lalmwetmet.
Kas lun sie mwet wo, kas lalmwetmet,
Ac ma el oru uh suwohs pacl nukewa.
Suk engan lom in LEUM GOD,
Ac El ac fah asot ma lungse lun insiom.
LEUM GOD, arulana pukanten mwet lokoalok luk!
Kolyu tuh nga in oru ma lungse lom.
Oru tuh in kalem sik inkanek lom nga in fahsr kac.
Kom ac fah akkalemye nu sik inkanek in moul;
Ke kom apkuran nu sik, insiuk arulana engan —
Ac mwe insewowo nu sik nwe tok ma pahtpat.
Mwet luk fah tung ke elos foloko,
Elos ac pre ke nga pwanulosme.
Nga ac kololos nu ke infacl srisrik
Fin soko inkanek fwel, yen elos fah tia tukulkul we.
Nga oana sie papa nu sin Israel,
Ac Ephraim pa wen se ma matu oemeet nutik."
LEUM GOD, nga etu lah wangin sie mwet sifacna kol inkanek lal,
Wangin mwet sifacna nununku moul lal.
LEUM GOD El orala faclu ke ku lal;
El oakiya faclu ke lalmwetmet lal,
Ac El asroelik kusrao ke etu lal.
Nimet konkin ke ma kom ako in oru lutu, mweyen kom tia etu lah mea ac sikyak ingela.
Mwet koluk tia etu lah mea suwohs ac nununku suwohs, a elos su suk ma lungse lun LEUM GOD elos kalem kac.
Nu sel, su ku in oru arulana yohk liki ma nukewa kut siyuk ku nunku kac, ke sripen ku lal ma orekma in kut: wolana nu sin God, in church ac in Christ Jesus, inge ac nwe tok ma pahtpat! Amen.
Pa inge pacl se aktolu nga ac fahsrot nu yuruwos. "Kas in alein nukewa enenu in oasr akpwayeye sin mwet loh luo yak," oana ke Ma Simusla uh fahk.
Ya kowos mulkunla kas in akku su God El fahk nu suwos ke kowos ma natul?
"Wen nutik, kom in arulana loang ke pacl Leum El aksuwosye kom,
Ac kom in tia inse toasr ke El kai kom.
Tuh Leum El aksuwosye mwet nukewa su El lungse,
Ac sang kai nu selos nukewa su El eis tuh in ma natul."
In aksafye kas luk, mwet lili, pacl nukewa kowos in nunku ke ma su wo ac su fal in kaksakinyuk: ma su pwaye, ma su yohk sripa, ma su suwohs, ma su nasnas, ma su ohi, ac ma su pwengpeng wo.
Ke ma inge, nimet fosrnga ke ma ac fah sikyak lutu; tuh ma sikyak lutu fal in fosrngakinyuk lutu. Tia enenu in laesyuk mwe fosrnga lun kais sie len.
Ke Len in Nununku uh, Kasra lun Sheba el ac mau tuyak ac orek loh lain kowos, mweyen el tuh tuku liki acn sel su oan yen loeslana, in tuh porongo kas lalmwetmet lal Solomon. Ac nga fahk nu suwos lah oasr sie inge su arulana yohk lukel Solomon!
"Ke ma inge, kutena mwet su lohng kas luk inge ac akos, el oana sie mwet lalmwetmet su musai lohm sel fin eot ku.
mweyen nga ac fah asot nu suwos kain in kas ac lalmwetmet ma mwet lokoalok lowos uh ac tia ku in lain ku iluhs ke kas kowos ac fahk uh.
Nimet nununku ke ma motowos liye, a nununku fal nu ke ma su suwohs."
LEUM GOD El orala faclu ke lalmwetmet lal,
Ke etu lal El oakiya ma oan inkusrao.
"Lalmwetmet oasr sin mwet matu uh,
Ke elos matuoh, yohk etauk lalos.
Tusruktu God El sisani kewa lalmwetmet ac ku;
El liyaten ac sessesla ke lalmwetmet.
Na Job el topuk ac fahk,
Aok, nga lohng nufon ma ingan tari.
Tusruktu ma ya mwet se ac ku in eis kutangla el fin lain God in pacl in nununku?
Kut ac alein fuka nu sel?
El ku in siyuk tausin mwe siyuk
Ma mwet uh tiana ku in topokla.
God El arulana lalmwetmet ac kulana;
Wangin mwet ku in alein nu sel.
Mo, LEUM GOD El fahk tari nu sesr lah mea wo uh. Ma El enenu sesr uh inge: in oru ma suwohs, in moulkin lungse pacl e nukewa, ac in moul in inse pusisel yurin God lasr.
ac fahk nu selos, "Karinganang ma kowos wotela ke pacl in nununku lowos uh. Kowos tia orekma ke ku lun mwet, a ke ku lun LEUM GOD. El ac wi kowos in orala nununku suwohs.
A kowos tia ku in etu lah moul lowos ac fuka lutu! Kowos oana sie kulasr, su sikyak ke kitin pacl na wanginla.