Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Maa kaa, koonɨ ʉmwɨ waanyu yoosova tooti, amʉloombe Mʉlʉʉngʉ. Yeeye asiina itɨma tʉkʉ na avahéeraa voosi ˆviri foo na kei Mʉlʉʉngʉ sɨ avɨ́ɨkaa ikuundi mutimii tʉkʉ, kʉmʉheera arɨ.
Maa kaa, koonɨ ʉmwɨ waanyu yoosova tooti, amʉloombe Mʉlʉʉngʉ. Yeeye asiina itɨma tʉkʉ na avahéeraa voosi ˆviri foo na kei Mʉlʉʉngʉ sɨ avɨ́ɨkaa ikuundi mutimii tʉkʉ, kʉmʉheera arɨ.
Maa kaa, koonɨ ʉmwɨ waanyu yoosova tooti, amʉloombe Mʉlʉʉngʉ. Yeeye asiina itɨma tʉkʉ na avahéeraa voosi ˆviri foo na kei Mʉlʉʉngʉ sɨ avɨ́ɨkaa ikuundi mutimii tʉkʉ, kʉmʉheera arɨ.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Maa kaa, tooti ˆifúmaa kurumwii nɨ ʉteréere ɨrɨ, yeenda mwiikalo mʉʉja, yahola na yaviíririkanaa vaantʉ vɨɨngɨ, yaláangaa na riiso ra wʉʉja na yatɨɨte ndɨɨwa njija. Sɨ isínanalaa vaantʉ tʉkʉ, na isiina ʉlááhɨ tʉkʉ.
Maa kaa, tooti ˆifúmaa kurumwii nɨ ʉteréere ɨrɨ, yeenda mwiikalo mʉʉja, yahola na yaviíririkanaa vaantʉ vɨɨngɨ, yaláangaa na riiso ra wʉʉja na yatɨɨte ndɨɨwa njija. Sɨ isínanalaa vaantʉ tʉkʉ, na isiina ʉlááhɨ tʉkʉ.
Maa kaa, tooti ˆifúmaa kurumwii nɨ ʉteréere ɨrɨ, yeenda mwiikalo mʉʉja, yahola na yaviíririkanaa vaantʉ vɨɨngɨ, yaláangaa na riiso ra wʉʉja na yatɨɨte ndɨɨwa njija. Sɨ isínanalaa vaantʉ tʉkʉ, na isiina ʉlááhɨ tʉkʉ.
Tooti ˆIfúmaa Kurumwii
Nɨ ani ʉmwɨ waanyu ˆarɨ na tooti na mɨryʉʉngʉ? Ʉwo oonekye ayo kwa njɨra ya mwiikalo waachwe mʉʉja na kwa mɨrɨmo yaachwe ˆmyeene atʉ́mamaa ko kiiheembererya na kwa tooti.
Tooti ya Kɨkomi Fuma kwa Mʉtɨma Mʉʉja
Haaha, talʉ́ʉsɨkaa tooti kwa vaantʉ ˆvafáfire kɨmʉtɨma, maa kaa, sɨ tooti ja ɨhɨ weerʉ tʉkʉ, baa kei sɨ tooti ya viimiriri va ɨhɨ weerʉ ava ˆvoodoma no malwa tʉkʉ. Suusu talʉ́ʉsaa tooti ya fuumbo ya Mʉlʉʉngʉ, ˆngʼeene yiivisa. Ɨhɨ tooti, Mʉlʉʉngʉ ɨɨvɨɨka baa weerʉ sɨ ɨnʉʉmbwa sa nkongojima yiitʉ.
Maa kaa, suusu toovariyʉla Kirisitʉ ˆaningʼiniwa mʉsaláabii fʉʉrʉ akakwya. Kwa Vayahúudi kɨɨntʉ ɨkɨ choobweeyya viikunguvale, na kwa vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi vookoona nɨ ʉkoókoyo. Maa kaa, kwa vaantʉ vara Mʉlʉʉngʉ ˆavaanɨrɨra, vave Vayahúudi au vaantʉ sɨ ˆvarɨ Vayahúudi, Kirisitʉ nɨ ngururu na tooti ya Mʉlʉʉngʉ. Sa ʉkoókoyo wa Mʉlʉʉngʉ, watɨɨte tooti mʉnʉmʉʉnʉ kʉlookya tooti ja vaantʉ, na teketeke ya Mʉlʉʉngʉ, yatɨɨte ngururu kʉlookya ngururu ja vaantʉ.
Kiikooveri tʉkʉ! Koonɨ mʉʉntʉ ʉmwɨ kʉrɨ nyuunyu yookiiyona atɨɨte tooti ya ɨhɨ weerʉ, yoosaakwa ave mʉhoho sa ave mʉʉntʉ ˆarɨ na tooti ya Mʉlʉʉngʉ.
Kiikooveri tʉkʉ! Koonɨ mʉʉntʉ ʉmwɨ kʉrɨ nyuunyu yookiiyona atɨɨte tooti ya ɨhɨ weerʉ, yoosaakwa ave mʉhoho sa ave mʉʉntʉ ˆarɨ na tooti ya Mʉlʉʉngʉ.
Noobweeyya jei, sa vatuuriwe mɨtɨma, na mɨtɨma yaavo ɨlʉmaniwe hamwɨ kʉrɨ kwiiyenda, na sa vave na usúngaati wa ʉmanyi ˆwakiimana wa fuumbo ya Mʉlʉʉngʉ. Fuumbo ɨyo, nɨ Kirisitʉ mweeneevyo. Isii yaachwe kwiivisa máari joosi ja kɨkomi ja mberii ja tooti na ja ʉmanyi.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Isáare ra Kirisitʉ riikale isii yaanyu kwa usúngaati waachwe woosi kʉnʉ mookiikiindya no kiilʉma kutu kwa tooti joosi, no mwɨɨmbɨra Mʉlʉʉngʉ kwa mɨtɨma yaanyu, no mʉdʉʉmba kwa sabúuri, chɨɨ́mbo na kɨlʉʉmba cha mutimii kwa Mʉlʉʉngʉ.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Sa jeyyo, haaha, mʉlaange neeja mwiikalo waanyu, karɨ mʉndookiikala ja vaantʉ ˆvasiina tooti tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, mʉndookiikala ja vaantʉ ˆvarɨ na tooti. Kɨra mpɨɨndɨ mʉndootʉmamɨra kʉreeta kʉnáálo, sa mpɨɨndɨ iji nɨ mbɨ.
Sa jeyyo, haaha, mʉlaange neeja mwiikalo waanyu, karɨ mʉndookiikala ja vaantʉ ˆvasiina tooti tʉkʉ, kɨrɨ vyoova jeyyo, mʉndookiikala ja vaantʉ ˆvarɨ na tooti. Kɨra mpɨɨndɨ mʉndootʉmamɨra kʉreeta kʉnáálo, sa mpɨɨndɨ iji nɨ mbɨ.
Mpɨɨndɨ ˆmʉrɨ na vaantʉ sɨ ˆvanamuruma Yéesu, mʉve na tooti, na ɨyo nkalo mwɨɨtʉmɨre neeja. Ndʉʉsɨka jaanyu jive ja nduwo sikʉ joosi na jindoobweeyya mʉʉntʉ amerye matɨ, sa mʉtaange kuuyirya vyabooha kɨra mʉʉntʉ.
Mpɨɨndɨ ˆmʉrɨ na vaantʉ sɨ ˆvanamuruma Yéesu, mʉve na tooti, na ɨyo nkalo mwɨɨtʉmɨre neeja. Ndʉʉsɨka jaanyu jive ja nduwo sikʉ joosi na jindoobweeyya mʉʉntʉ amerye matɨ, sa mʉtaange kuuyirya vyabooha kɨra mʉʉntʉ.
Roroosi ˆmʉrɨ tʉmama, tʉmami kwa mʉtɨma woosi sa Mweenevyoosi na sɨ sa vaantʉ tʉkʉ. Taangi hokera mʉrɨ ʉpaari waanyu fuma kwa Mweenevyoosi ja kɨlʉngʉlʉngʉ. Mʉtʉmamiri Kirisitʉ Mweenevyoosi.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Lwɨɨ́mbo lwa Dʉʉmbɨ
Hoonɨ laanga ˆvyeene usúngaati, tooti na ʉmanyi wa Mʉlʉʉngʉ ˆvyeene wakʉla!
Nɨ ani ˆatáangaa ʉlamu na njɨra jaachwe?
Mʉlʉʉngʉ yeemweene vii noo ˆarɨ na tooti joosi, adʉʉmbwe kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero ko tweera Yéesu Kirisitʉ! Kɨkomi!
Suusu tamányire Mʉlʉʉngʉ atʉ́mamaa masáare yoosi kʉreeta maaja kwa vaantʉ voosi ˆvamweenda. Na avo vaanɨrɨrwa kwa mɨryʉʉngʉ yaachwe.
Adʉʉmbwe Mʉlʉʉngʉ, yeeye ˆarɨ na ngururu jo tʉmama kʉlookya vira ˆtalóombaa au baa kwiiririkana. Yeeye abwéeyyaa jei ko tweera ngururu ˆjitʉ́mamaa isii yiiswi. Mʉlʉʉngʉ abweeyyiriwe nkongojima kʉrɨ mpuka ya vaantʉ ˆvamuruma Yéesu na kwa njɨra ya Kirisitʉ Yéesu, kwa mpɨɨndɨ joosi ˆjisiina ʉhero. Kɨkomi.
Kʉkaanʼya ko Herererya
Ʉlʉ nɨ lwa katatʉ nookʉʉja na meenyu. Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa, "Kɨra kɨloongi lamʉlwa kɨrɨ kwa vooni vavɨrɨ au vatatʉ."
Eri, mwarimirya masáare yo vaheera mʉtɨma yara Mʉlʉʉngʉ ˆavasea nyuunyu ja vaana vaachwe wʉʉ? Mʉlʉʉngʉ asea jei,
"Mwanawaanɨ, Ijʉva ˆarɨ kʉwolola mwiikalo waako,
karɨ uchwíjaa matɨ tʉkʉ.
ˆArɨ kʉdalavya,
karɨ ʉsóvaa mʉtɨma tʉkʉ.
Sa Ijʉva amʉwólolaa mwiikalo mʉʉntʉ ʉra ˆamweenda,
na amʉláɨraa chiirʉ kɨra mʉʉntʉ,
ˆamʉhókeraa akava mwaana waachwe."
Haaha vanaviitʉ, kɨɨntʉ kɨmwɨ cho kiimikirirya, mʉkwaatye masáare yoyoosi ya kɨkomi, masáare yoyoosi ˆyanyémiwaa, masáare yoyoosi ya ʉwoloki, masáare yoyoosi ˆyarɨ ʉteréere, masáare yoyoosi ˆyeendwa, masáare yoyoosi ˆyarumwa nɨ maaja, kɨɨntʉ chochoosi ˆchaboohabooha na kɨɨntʉ ˆchasaakwa kɨdʉʉmbɨrɨrwe, ivyo noo mwɨɨndookiiririkana.
Sa jeyyo, reki kwiitweetya sa lomʉtóondo, sa lomʉtóondo kwiijʉʉwɨkɨra ɨrɨ yoongʼeene. Uturikiri wa isikʉ wakiimana.
Sikʉ ya ʉlamu, mʉtemi muki wa ɨsɨ ya saame kɨɨma arɨ alʉʉse irya kwa vaantʉ va ɨhɨ mbyaala nɨ vavɨ. Yeeye avaa njɨra fuma ɨsɨ ya kʉlɨ, akʉʉja joo teerera tooti ja Solomóoni. Haaha, aha amwaarɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ kʉlookya Solomóoni.
Mʉjeengi ˆArɨ na Tooti na Mʉjeengi Mʉhoho
Sa jeyyo, mʉʉntʉ yoyoosi ˆayatéeraa masáare yaanɨ no yakwaatya, iifwɨ́ɨne na mʉʉntʉ ˆarɨ na tooti, ˆmweene ajeenga nyuumba yaachwe mwaalaliwyii.
Sa nɨɨnɨ kʉvaheera neende masáare ya tooti ˆmeene mwɨɨndoolʉʉsa. Na masáare ayo, kusiina mʉvɨ waanyu ˆarɨ daha kuyuuyirya au kʉyasiita tʉkʉ.
Reki lamʉrɨra mʉʉntʉ kwa kɨra ˆmookoona weerwii, kɨrɨ vyoova jeyyo, lamuriri kwa ʉwoloki."
Maa kaa, sɨ mʉmányire ˆcheene kɨrɨ fʉmɨra lomʉtóondo tʉkʉ! Nkaasʉ yaanyu nɨ ya mpɨɨndɨ nduudi vii. Nyuunyu nɨ ja mʉʉve, ˆwoónekanaa kwa mpɨɨndɨ kiduudi na kiduudi warɨ́mɨraa.