Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Ɓǝ̀ kǝɓwa aɓalǝ wun ɗwanyi sǝlǝe ace pak mǝɓoarne ka, ɓǝ̀ zǝmba a ban Ɓakuli mǝnana kǝ pa nǝ ɓabumi kat nggwani pà kàm raka. Sǝ à nǝ̀ pè wi.
Ɓǝ̀ kǝɓwa aɓalǝ wun ɗwanyi sǝlǝe ace pak mǝɓoarne ka, ɓǝ̀ zǝmba a ban Ɓakuli mǝnana kǝ pa nǝ ɓabumi kat nggwani pà kàm raka. Sǝ à nǝ̀ pè wi.
Ɓǝ̀ kǝɓwa aɓalǝ wun ɗwanyi sǝlǝe ace pak mǝɓoarne ka, ɓǝ̀ zǝmba a ban Ɓakuli mǝnana kǝ pa nǝ ɓabumi kat nggwani pà kàm raka. Sǝ à nǝ̀ pè wi.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Sǝ sǝlǝe mǝnana pur nǝ kuli ka mǝɓoarnsari na, sǝ ndanǝ earce dotarǝu, nda ɓukɓuk aɓa pa male, kǝ ɗenyi nǝ aɓwana, lùmsǝ nǝ mǝsǝswatǝr andǝ atúró mǝɓoarne, kǝ lǝmdǝ tàrban ɗang sǝ kǝ pak gìr aɓa mǝsǝcau.
Sǝ sǝlǝe mǝnana pur nǝ kuli ka mǝɓoarnsari na, sǝ ndanǝ earce dotarǝu, nda ɓukɓuk aɓa pa male, kǝ ɗenyi nǝ aɓwana, lùmsǝ nǝ mǝsǝswatǝr andǝ atúró mǝɓoarne, kǝ lǝmdǝ tàrban ɗang sǝ kǝ pak gìr aɓa mǝsǝcau.
Sǝ sǝlǝe mǝnana pur nǝ kuli ka mǝɓoarnsari na, sǝ ndanǝ earce dotarǝu, nda ɓukɓuk aɓa pa male, kǝ ɗenyi nǝ aɓwana, lùmsǝ nǝ mǝsǝswatǝr andǝ atúró mǝɓoarne, kǝ lǝmdǝ tàrban ɗang sǝ kǝ pak gìr aɓa mǝsǝcau.
Ɓǝ̀ wu ndanǝ sǝlǝe sǝ wu sùrǝ́nà rǝ anjargula mala Ɓakuli ka, wu lǝmdǝí aɓa do mǝɓoarne, wu kǝ pak atúró mǝɓoarne nǝ nyesǝɓamuru mǝnana kǝ pur aɓa sǝlǝe ka.
Sǝm ngga, sǝm nggǝ hamnǝ cau mala sǝlǝe aban aɓwana mǝnana à kārǝ́na ɓwa aɓa Bangŋo ka. Sǝ mǝnia ka sǝlǝe mala ɓanza man na ɗang, ko sǝlǝe mala aɓwana mǝnana amurǝma na a ɓanza man, amǝnana rǝcandǝa malea nda ban mal ka ɗàng. Sǝlǝe mǝnana sǝm nggǝ hamnǝi ka, sǝlǝe mala Ɓakuli na, mǝnana sǝmbǝrǝi ɗiɗyal sǝ aɓwana sǝlǝce raka. Sǝ mǝnia yì sǝlǝe ka, Ɓakuli ak tadǝmba kùrrì, nda nê male twal a share ta ɓanza ace gulo ma’sǝm.
Sǝ ma’sǝm ngga, sǝm nggǝ hamnǝ Bǝsa Cau Amsǝban mala Kǝrǝsti mǝnana à gbàllì a nggun-gangndǝi ka. Mǝnia yì bǝsa cau ka tali annda na aban amǝ Yahudi, sǝ cau mǝɓange na aban aɓwana mala acili anzali. Sǝ aban aɓwana mǝnana Ɓakuli tunǝia, kǝm amǝ Yahudi andǝ aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka, mǝnia yì cau yilǝmu ka Kǝrǝsti na, yì mǝnana nda rǝcandǝa andǝ sǝlǝe mala Ɓakuli ka. Sǝ gìr mǝnana aɓwana sǝni kǝla ɗwanyi sǝlǝe mala Ɓakuli na ka, nda mǝnana kútì sǝlǝe mala ɓwapǝndǝa ka. Sǝ gìr mǝnana ɗǝm aɓwana sǝni rǝwukya mala Ɓakuli na ka, nda rǝcandǝa mǝnana kútì mala ɓwapǝndǝa ka.
Ɓǝ̀ kǝɓwa ɓǝkǝa swarki ɓamúrì ɗàng. Sǝ ɓǝ̀ ɓe kǝɓwa aɓalǝ wun kǝ sǝni kǝla ndanǝ sǝlǝe mala ɓanza man ngga, yì ka, ɓǝ̀ kpata njar mǝnana amǝɓanza twali ɓanggea na ka, sǝ yì ka, nǝ̀ duk mǝsǝle aɓa mǝsǝcau.
Ɓǝ̀ kǝɓwa ɓǝkǝa swarki ɓamúrì ɗàng. Sǝ ɓǝ̀ ɓe kǝɓwa aɓalǝ wun kǝ sǝni kǝla ndanǝ sǝlǝe mala ɓanza man ngga, yì ka, ɓǝ̀ kpata njar mǝnana amǝɓanza twali ɓanggea na ka, sǝ yì ka, nǝ̀ duk mǝsǝle aɓa mǝsǝcau.
Ən nggǝ pak mǝnia ace mǝnana ɓǝà kum ɓakɓabum, sǝ ɓǝà duk mwashat aɓa earcearǝu. Ən nggǝ earce nǝma ɓǝà kum lùmsǝo mala ɓabumcandǝa ama à bwalǝnata kàné mala Ɓakuli mana sǝmbǝrǝce ɗiɗyal ka, yì Kǝrǝsti nǝ ɓamúrì. Aɓa Kǝrǝsti sǝ gǝna mala sǝlǝe andǝ súrǝè mala Ɓakuli kat sǝmbǝrǝa.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Ɓǝ̀ cau mala Kǝrǝsti, nǝ ɓoaro male kat ka, lùmsǝ ɗenyicau ma’wun. Wu kǝ kania rǝ wun gir sǝ wu kwarkir rǝarǝ wun, nǝ sǝlǝe mǝnana kat Kǝrǝsti pa sǝm ngga. Wu kǝ tuka anggyal ɓwangsǝ Ɓakuli, andǝ anggyal gusǝlǝ Ɓakuli, andǝ anggyal ɓak aɓwana aɓa bangŋo, nǝ ɓabum pak yàwá aban Ɓakuli.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Acemani ka, wu tsǝkir wun arǝ do ma’wun, wu kǝa dukdo mala agǝmɓwa ɗàng, wu dukdo mala amǝkwaro. Wu pak túró nǝ koya dǝmbu mǝnana wu ndanǝi ado ka pepè ace pak gìr mǝɓoarne, acemǝnana apwari mana sǝm nda aɓalǝia ka amǝɓike na.
Acemani ka, wu tsǝkir wun arǝ do ma’wun, wu kǝa dukdo mala agǝmɓwa ɗàng, wu dukdo mala amǝkwaro. Wu pak túró nǝ koya dǝmbu mǝnana wu ndanǝi ado ka pepè ace pak gìr mǝɓoarne, acemǝnana apwari mana sǝm nda aɓalǝia ka amǝɓike na.
Wu dum nǝ kwaro a do ma’wun aɓalǝ aɓwana mǝnana à ak Cau Amsǝban raka, sǝ koya dǝmbǝu mǝnana wu kum ngga, wu kǝa kiɗiki ce ɓà ɗang. Cau mǝnana nǝ̀ puro a kun wun ngga, ɓǝ̀ pa aɓa ɓuɓɓuka mala ɗenyi nǝ ɓwa, sǝ ɓǝ̀ ɓoari ɓwapǝndǝa o, ace mǝnana anggo sǝ wu nǝ̀ súrǝ̀ lang sǝ wu nǝ̀ pǝlǝi koyan ngga cau, mana ɓǝa ɗì wun ngga.
Wu dum nǝ kwaro a do ma’wun aɓalǝ aɓwana mǝnana à ak Cau Amsǝban raka, sǝ koya dǝmbǝu mǝnana wu kum ngga, wu kǝa kiɗiki ce ɓà ɗang. Cau mǝnana nǝ̀ puro a kun wun ngga, ɓǝ̀ pa aɓa ɓuɓɓuka mala ɗenyi nǝ ɓwa, sǝ ɓǝ̀ ɓoari ɓwapǝndǝa o, ace mǝnana anggo sǝ wu nǝ̀ súrǝ̀ lang sǝ wu nǝ̀ pǝlǝi koyan ngga cau, mana ɓǝa ɗì wun ngga.
Ɓǝ̀ mana wu pakkiyi ka, wu pak túrè nǝ ɓabum wun kat kǝla Mǝtalabangŋo na wu pakkiyi wi ka, ɓwapǝndǝa na ɗang. Wu kǝ ɗenyi ama tangnakusǝu mǝnana Mǝtalabangŋo nǝ̀ pa wun ngga nda liɓala, sǝ mǝtala-ɓala mǝnana wu pakkiyi wi túró ka, Kǝrǝsti na.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
E, gulo mala kume mala
Ɓakuli, andǝ sǝlǝe,
andǝ súrǝè male ka,
kǝgìr pà kàm à nǝ̀ kànì arǝì ɗàng!
Yana nǝ̀ gandǝ mǝngi ɓalǝ
anê male!
Yana ɓwe nǝ̀ gandǝ súrǝ̀
anjar male!
Aban kǝ Ɓakuli nǝmurǝì, mǝnana kǝ yì mwashat nda mǝsǝle kat ka, ɓǝ̀ gulo pa, nǝ bu Yesu Kǝrǝsti, málá male pà kàm ɗàng! Ɓǝ̀ do anggo.
Sǝ sǝm sǝlǝna ama Ɓakuli kǝ tsǝk agir kat ɓǝà pang nǝ ɓoaro, ace lidǝmba mala aɓwana mǝnana à kǝ earce ka, aɓwana male mǝnana tunǝia ace kpata kàne male ka.
Adyan ngga, gulo kat ka, ɓǝà pè Ɓakuli, mǝnana nǝ̀ gandǝ pak gìr mǝnana kútì azǝmba andǝ aɗenyicau ma’sǝm ngga, nǝ rǝcandǝa male mǝnana kǝ pak túró aɓalǝ sǝm ngga. Gulo ka male na aɓa ikǝlisiya, yia amǝkpata Kǝrǝsti Yesu, sǝ aɓa kpapi malea andǝi, aban ká arǝ anza kat, masǝlǝatea pà kàm ɗàng. Ɓǝ̀ do anggo.
Mǝnia nǝ duk tàruià ká mem aban wun. Sǝ kǝla mǝnana Malǝmce na ka: <<À nǝ̀ bwalta mǝsǝcau mala koya gìr ka, a kún amǝ’nakún ɓari ko tàrú.>>
Ɗǝm ngga, ɓalǝ wun lorǝna cau ɓakɓabum mala Ɓakuli aban wun mǝnana kǝ tunǝ wun ama amuni ka le? Mǝnana kǝ na ama:
<<Munem, kǝa būrǝce
kwarkiru mala
Mǝtalabangŋo ɗàng,
sǝ rǝo ɓǝ̀ kǝa wuki ɗang,
mǝnana ɓǝ̀ cio a njar ka.
Acemǝnana Mǝtalabangŋo kǝ
kwarkir aɓwana mǝnana
kǝ earcea ka,
sǝ kǝ nunkir koya ɓwa
mana kǝ e ama
muni na ka.>>
A masǝlǝate ka, wun amǝ’eamrǝarǝu, ɓǝ̀ ɗenyicau ma’wun ɓǝ̀ do amur gìr mǝnana kat mǝsǝcau na, nǝ̀ yinǝ gulo, à nǝ̀ pè aɓa kpate a njarì, mǝɓoarnsari na, mǝɓoarne na, andǝ mǝnana à nǝ̀ earce ka. Gìr mǝnana kat karban nǝ̀ ɓoaro, sǝ gìr mǝnana kat kàrmúr ɓoaro ko nǝ̀ yinǝ ɓwangsǝban ngga, wu tsǝk ɗenyicau ma’wun amúrià.
Ɓalǝ wun ɓǝ̀ kǝa kasǝkya amur cau mala lí ɗàng, acemǝnana pwari mala lí ka ndanǝ amale yì tanni. Koya pwari ka ndanǝ atanni male mǝnana à kārǝa rǝì ka.
A pwari ɓashi ka Mā-murǝm mala amǝ Sheba nǝ̀ lo nǝ̀ mak amǝ nza man; acemǝnana pur a nzali male kuko a njar-kunmur sǝ yiu ace ok sǝlǝe mala Solomon; sǝ ɓwa mǝnana kútì Solomon ngga ndakani.
Ace mani ka, ɓwa mana kat kǝ ok amǝnia yì acau mem sǝ kǝ kpatea kǝ pea ka, à nǝ̀ kànì rǝì arǝ ɓwa mǝsǝle mǝnana ɓak ɓala male amur tali ka.
Acemǝnana mǝ nǝ pà wun acau andǝ sǝlǝe mǝnana kǝɓwa pà kàm atà amǝ ɓinǝmúr wun mǝnana nǝ̀ gandǝ cam a kún wun, ko nǝ̀ makgìr cau ma’wun ngga ɗàng.
Wu kǝa wu pak ɓashi ace sǝn ɓamǝsǝu ɗang. Wu pak ɓashi amur gìr mǝnana mǝsǝcau na ka.>>
Mana gir nì na a súrǝì mǝnana nǝ̀ kumban li ka? Mana nda yilǝmio, mǝnana à nǝ̀ na ama nda a ɓabuo ka? Nda kǝla burambulo mǝnana à nǝ̀ sǝni ado sǝ zuku ka ndǝrmina ka.