Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
7 Timor Domini principium scientiae.Sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt.
10 Principium sapientiae timor Domini,et scientia Sancti est prudentia.
33 Timor Domini disciplina sapientiae,et gloriam praecedit humilitas.
10 RES. Initium sapientiae timor Domini,SIN. intellectus bonus omnibus facientibus ea;TAU. laudatio eius manet in saeculum saeculi.
12 Sapientia vero ubi invenitur?Et quis est locus intellegentiae?13 Nescit homo structuram eius,nec invenitur in terra viventium.14 Abyssus dicit: "Non est in me";et mare loquitur: "Non est mecum".15 Non dabitur aurum obryzum pro ea,nec appendetur argentum in commutatione eius.16 Non appendetur auro Ophirnec lapidi sardonycho pretiosissimo vel sapphiro.17 Non adaequabitur ei aurum vel vitrum,nec commutabuntur pro ea vasa auri.18 Corallia et crystallum non memorabuntur comparatione eius;et possessio sapientiae potior margaritis.19 Non adaequabitur ei topazius de Aethiopianec auro mundissimo componetur.20 Unde ergo sapientia venit,et quis est locus intellegentiae?21 Abscondita est ab oculis omnium viventium,volucres quoque caeli latet.22 Perditio et mors dixerunt:Auribus nostris audivimus famam eius".
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
5 Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non improperat, et dabitur ei.
5 Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non improperat, et dabitur ei.
5 Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non improperat, et dabitur ei.
6 Quia Dominus dat sapientiam,et ex ore eius scientia et prudentia.
6 Quia Dominus dat sapientiam,et ex ore eius scientia et prudentia.
3 si enim sapientiam invocaveriset dederis vocem tuam prudentiae,5 tunc intelleges timorem Dominiet scientiam Dei invenies.
23 Tibi, Deus patrum meorum, confiteor teque laudo,quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihiet nunc ostendisti mihi, quae rogavimus te,quia sermonem regis aperuisti nobis ".
20 et locutus Daniel ait: Sit nomen Dei benedictuma saeculo et usque in saeculum,quia sapientia et fortitudo eius sunt;
17 Quattuor autem pueris his dedit Deus scientiam et disciplinam in omni scriptura et sapientia, Danieli autem intellegentiam omnium visionum et somniorum.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
17 Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, non iudicans, sine simulatione;
17 Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, non iudicans, sine simulatione;
17 Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, non iudicans, sine simulatione;
13 Quis sapiens et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sapientiae.
6 Sapientiam autem loquimur inter perfectos, sapientiam vero non huius saeculi neque principum huius saeculi, qui destruuntur,7 sed loquimur Dei sapientiam in mysterio, quae abscondita est, quam praedestinavit Deus ante saecula in gloriam nostram,
23 nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam;24 ipsis autem vocatis, Iudaeis atque Graecis, Christum Dei virtutem et Dei sapientiam;25 quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus, et, quod infirmum est Dei, fortius est hominibus.
18 Nemo se seducat; si quis videtur sapiens esse inter vos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens.
18 Nemo se seducat; si quis videtur sapiens esse inter vos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens.
2 ut consolentur corda ipsorum instructi in caritate et in omnes divitias plenitudinis intellectus, in agnitionem mysterii Dei, Christi,3 in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
5 Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuoet ne innitaris prudentiae tuae.6 In omnibus viis tuis cogita illum,et ipse diriget gressus tuos.
7 Ne sis sapiens apud temetipsum;time Dominum et recede a malo.
8 Intellectum tibi dabo et instruam te in via, qua gradieris;firmabo super te oculos meos.
9 IOD. diriget mansuetos in iudicio,docebit mites vias suas.
4 DALETH. Vias tuas, Domine, demonstra mihiet semitas tuas edoce me.5 HE. Dirige me in veritate tua et doce me,quia tu es Deus salutis meae,VAU. et te sustinui tota die.
23 MEM. A Domino gressus hominis confirmantur,et viam eius volet.
8 Auditam fac mihi mane misericordiam tuam,quia in te speravi.Notam fac mihi viam, in qua ambulem,quia ad te levavi animam meam.
10 Doce me facere voluntatem tuam,quia Deus meus es tu.Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam;11 propter nomen tuum, Domine, vivificabis me.In iustitia tua educes de tribulatione animam meam
11 Ostende mihi, Domine, viam tuamet dirige me in semitam rectam propter inimicos meos.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
105 NUN. Lucerna pedibus meis verbum tuumet lumen semitis meis.
105 NUN. Lucerna pedibus meis verbum tuumet lumen semitis meis.
18 Revela oculos meos,et considerabo mirabilia de lege tua.
130 Declaratio sermonum tuorum illuminatet intellectum dat parvulis.
1 Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorumet in via peccatorum non stetitet in conventu derisorum non sedit,2 sed in lege Domini voluntas eius,et in lege eius meditatur die ac nocte.
16 Verbum Christi habitet in vobis abundanter, in omni sapientia docentes et commonentes vosmetipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus, in gratia cantantes in cordibus vestris Deo;
22 Cum ambulaveris, dirigent te,cum dormieris, custodient teet, cum evigilaveris, colloquentur tecum.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
15 Videte itaque caute quomodo ambuletis, non quasi insipientes sed ut sapientes,16 redimentes tempus, quoniam dies mali sunt.
15 Videte itaque caute quomodo ambuletis, non quasi insipientes sed ut sapientes,16 redimentes tempus, quoniam dies mali sunt.
20 Audi consilium et suscipe disciplinam,ut sis sapiens in novissimis tuis.
20 Audi consilium et suscipe disciplinam,ut sis sapiens in novissimis tuis.
8 Qui autem possessor est mentis, diligit animam suam,et custos prudentiae inveniet bona.
18 Cogitationes consiliis firmantur,et dispensationibus tractanda sunt bella.
6 Quia cum dispositione parabis tibi bellum,et erit salus, ubi multa consilia sunt.
29 Qui patiens est, multa gubernatur prudentia;qui autem impatiens est, exaltat stultitiam.
10 Inter superbos tantum iurgia sunt,et apud humiles sapientia.
3 Qui custodit os suum, custodit animam suam;qui autem incautus est eloquio, ruina est ei.
15 Via stulti recta in oculis eius;qui autem sapiens est, audit consilia.
2 Venit superbia, veniet et contumelia;apud humiles autem sapientia.
8 Sapiens corde praecepta suscipit,et stultus labiis corruet.
15 Cor prudens possidebit scientiam,et auris sapientium quaerit doctrinam.
2 Non delectatur stultus prudentiased in revelatione cordis sui.
28 Stultus quoque, si tacuerit, sapiens reputabituret, si compresserit labia sua, intellegens.
5 Audiat sapiens et addet doctrinam,et intellegens dispositiones possidebit:
5 In sapientia ambulate ad eos, qui foris sunt, tempus redimentes.6 Sermo vester semper sit in gratia, sale conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere.
5 In sapientia ambulate ad eos, qui foris sunt, tempus redimentes.6 Sermo vester semper sit in gratia, sale conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere.
23 Quodcumque facitis, ex animo operamini sicut Domino et non hominibus,24 scientes quod a Domino accipietis retributionem hereditatis. Domino Christo servite;
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
13 Beatus homo, qui invenit sapientiamet qui affluit prudentia:
35 Qui me invenerit, inveniet vitamet hauriet delicias a Domino.
16 Possidere sapientiam quanto melius est auro;et acquirere prudentiam pretiosius est argento.
9 Cor hominis disponit viam suam,sed Domini est dirigere gressus eius.
1 Hominis est animum praeparare,et Domini est responsio linguae.
12 Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia; hoc autem plus habet eruditio, quod sapientia vitam tribuit possessori suo.
10 Ne dicas: "Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? ". Non enim ex sapientia interrogas de hoc.
26 Quia homini bono in conspectu suo dedit sapientiam et scientiam et laetitiam; peccatori autem dedit afflictionem colligendi et congregandi, ut tradat ei, qui placuit Deo; sed et hoc vanitas est et afflictio spiritus.
10 Quodcumque facere potest manus tua, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec sapientia nec scientia erunt apud inferos, quo tu properas.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
9 Quia sicut exaltantur caeli a terra,sic exaltatae sunt viae meae a viis vestris,et cogitationes meae a cogitationibus vestris.
8 Non enim cogitationes meae cogitationes vestrae,neque viae vestrae viae meae, dicit Dominus.
28 Numquid nescis? Aut non audisti?Deus sempiternus Dominus,qui creavit terminos terrae;non deficiet neque laborabit,nec est investigatio sapientiae eius.
28 Numquid nescis? Aut non audisti?Deus sempiternus Dominus,qui creavit terminos terrae;non deficiet neque laborabit,nec est investigatio sapientiae eius.
4 Dominus Deus dedit mihi linguam eruditam,ut sciam sustentare eum, qui lassus est, verbo;excitat mane, mane excitat mihi aurem,ut audiam quasi discipulus.
1 Vae, qui descendunt in Aegyptum ad auxilium,in equis speranteset habentes fiduciam super quadrigis, quia multae sunt,et super equitibus, quia praevalidi nimis,et non intendunt in Sanctum Israelet Dominum non requirunt!2 Tamen et ipse sapiens adducit malumet verba sua non retractat;et consurget contra domum pessimorumet contra auxilium operantium iniquitatem.
29 Et hoc a Domino, Deo exercituum, exivit;mirabile fecit consilium,magnificavit sapientiam.
2 et requiescet super eum spiritus Domini:spiritus sapientiae et intellectus,spiritus consilii et fortitudinis,spiritus scientiae et timoris Domini;3 et deliciae eius in timore Domini.Non secundum visionem oculorum iudicabitneque secundum auditum aurium decernet;
11 Et te ducet Dominus semper,et satiabit in locis aridis animam tuamet ossa tua firmabit;et eris quasi hortus irriguuset sicut fons aquarum,cuius non deficient aquae.
33 O altitudo divitiarum et sapientiae et scientiae Dei! Quam incomprehensibilia sunt iudicia eius, et investigabiles viae eius!
27 soli sapienti Deo per Iesum Christum, cui gloria in saecula. Amen.
28 Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his, qui secundum propositum vocati sunt.
24 Quam multiplicata sunt opera tua, Domine!Omnia in sapientia fecisti,impleta est terra creatura tua.
5 Magnus Dominus noster et magnus virtute,sapientiae eius non est numerus.
24 In consilio tuo deduces meet postea cum gloria suscipies me.
12 Dinumerare dies nostros sic doce nos, ut inducamus cor ad sapientiam.
30 PHE. Os iusti meditabitur sapientiam,et lingua eius loquetur iudicium;
4 Delectare in Domino,et dabit tibi petitiones cordis tui.
8 Ego autem in multitudine misericordiae tuaeintroibo in domum tuam;adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.
11 Notas mihi facies vias vitae,plenitudinem laetitiae cum vultu tuo,delectationes in dextera tua usque in finem.
9 In fletu venient,et in deprecatione reducam eoset adducam eos per torrentes aquarumin via recta, et non impingent in ea, quia factus sum Israeli pater,et Ephraim primogenitus meus est ".
23 " Scio, Domine, quia non est hominis via eius,nec viri est, ut ambulet et dirigat gressus suos.
12 Qui fecit terram in fortitudine sua,firmavit orbem in sapientia suaet prudentia sua extendit caelos.
1 Ne glorieris in crastinumignorans, quid superventura pariat dies.
5 Viri mali non intellegunt iudicium;qui autem requirunt Dominum, animadvertunt omnia.
20 Ei autem, qui potens est supra omnia facere superabundanter quam petimus aut intellegimus, secundum virtutem, quae operatur in nobis,21 ipsi gloria in ecclesia et in Christo Iesu in omnes generationes saeculi saeculorum. Amen.
1 Ecce tertio hoc venio ad vos; in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum.
5 et obliti estis exhortationis, quae vobis tamquam filiis loquitur: Fili mi, noli neglegere disciplinam Dominineque deficias, dum ab eo argueris:6 quem enim diligit, Dominus castigat,flagellat autem omnem filium, quem recipit ".
8 De cetero, fratres, quaecumque sunt vera, quaecumque pudica, quaecumque iusta, quaecumque casta, quaecumque amabilia, quaecumque bonae famae, si qua virtus et si qua laus, haec cogitate;
34 Nolite ergo esse solliciti in crastinum; crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse. Sufficit diei malitia sua.
42 Regina austri surget in iudicio cum generatione ista et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis; et ecce plus quam Salomon hic!
24 Omnis ergo, qui audit verba mea haec et facit ea, assimilabitur viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram.
15 ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere vel contradicere omnes adversarii vestri.
24 Nolite iudicare secundum faciem, sed iustum iudicium iudicate ".
19 Dominus sapientia fundavit terram,stabilivit caelos prudentia;
12 In senibus est sapientia,et in longaevis prudentia.13 Apud ipsum est sapientia et fortitudo;ipse habet consilium et intellegentiam.
1 Et respondens Iob ait:2 " Vere scio quod ita sit,et quomodo iustificabitur homo compositus Deo?3 Si voluerit contendere cum eo,non poterit ei respondere unum pro mille.4 Sapiens corde est et fortis robore;quis restitit ei, et pacem habuit?
8 Indicatum est tibi, o homo, quid sit bonum,et quid Dominus quaerat a te:utique facere iudicium et diligere caritatemet sollicitum ambulare cum Deo tuo.
6 Et praecipiens iudicibus: " Videte, ait, quid faciatis. Non enim homini exercetis iudicium sed Domino, qui vobiscum est, quando iudicaveritis.
14 qui ignoratis, quae erit in crastinum vita vestra! Vapor enim estis ad modicum parens, deinceps exterminatur;