Sabedoria: o que é e como adquiri-la segundo a Bíblia

7 Kumcha Bwana ndicho chanzo cha maarifa,

lakini wapumbavu hudharau hekima na adabu.(Mithali 1:7)

10 "Kumcha Bwana ndicho chanzo cha hekima,

na kumjua Aliye Mtakatifu ni ufahamu.(Mithali 9:10)

33 Kumcha Bwana humfundisha mtu hekima,

nao unyenyekevu huja kabla ya heshima.(Mithali 15:33)

10 Kumcha Bwana ndicho chanzo cha hekima,

wote wanaozifuata amri zake wana busara.

Sifa zake zadumu milele.(Zaburi 111:10)

12 "Lakini hekima inaweza kupatikana wapi?

Ufahamu unakaa wapi?

13 Mwanadamu hatambui thamani yake;

haiwezi kupatikana katika nchi ya walio hai.

14 Kilindi husema, ‘Haiko ndani yangu’;

bahari nayo husema, ‘Haiko pamoja nami.’

15 Haiwezi kununuliwa kwa dhahabu safi kuliko zote,

wala thamani yake haiwezi kupimwa kwa fedha.

16 Haiwezi kununuliwa kwa dhahabu ya Ofiri,

kwa shohamu ya thamani kubwa au yakuti samawi ya thamani kubwa.

17 Dhahabu wala mawe maangavu haviwezi kulinganishwa nayo,

wala haiwezi hubadilishwa na vito vya dhahabu.

18 Marijani na yaspi hazistahili kutajwa;

thamani ya hekima ni zaidi ya akiki nyekundu.

19 Yakuti manjano ipatikanayo Kushi haiwezi kulinganishwa nayo,

wala haiwezi kununuliwa kwa dhahabu safi.

20 "Ni wapi basi hekima itokako?

Ufahamu hukaa wapi?

21 Imefichika machoni pa kila kitu kilicho hai,

imesitiriwa hata kwa ndege wa angani.

22 Uharibifu na Mauti husema,

‘Ni uvumi wake tu uliotufikia masikioni mwetu.’(Ayubu 28:12-22)

5 Kama mtu yeyote miongoni mwenu amepungukiwa na hekima na amwombe Mungu, yeye awapaye watu wote kwa ukarimu wala hana kinyongo, naye atapewa.(Yakobo 1:5)

3 na kama ukiita busara

na kuita kwa sauti ufahamu,

5 ndipo utakapoelewa kumcha Bwana

na kupata maarifa ya Mungu.(Mithali 2:3,5)

6 Kwa maana Bwana hutoa hekima,

na kinywani mwake hutoka maarifa na ufahamu.(Mithali 2:6)

17 Mungu akawapa hawa vijana wanne maarifa na ufahamu wa kila aina ya maandiko na elimu. Naye Danieli aliweza kufahamu maono na aina zote za ndoto.(Danieli 1:17)

20 na akasema:

"Lihimidiwe jina la Mungu milele na milele;

hekima na uweza ni vyake.(Danieli 2:20)

23 Ninakushukuru na kukuhimidi,

Ee Mungu wa baba zangu:

Umenipa hekima na uwezo,

umenijulisha kile tulichokuomba,

umetujulisha ndoto ya mfalme."(Danieli 2:23)

13 Ni nani aliye na hekima na ufahamu miongoni mwenu? Basi na aionyeshe hiyo kwa maisha yake mema na kwa matendo yake yaliyotendwa kwa unyenyekevu utokanao na hekima.(Yakobo 3:13)

17 Lakini hekima itokayo mbinguni kwanza ni safi, kisha inapenda amani, tena ni ya upole, iliyo tayari kusikiliza wengine kwa unyenyekevu, iliyojaa huruma na matunda mema, isiyopendelea mtu, tena isiyokuwa na unafiki.(Yakobo 3:17)

23 Lakini sisi tunamhubiri Kristo aliyesulubiwa: yeye kwa Wayahudi ni kikwazo na kwa Wayunani ni upuzi. 24 Lakini kwa wale ambao Mungu amewaita, Wayahudi na pia Wayunani, Kristo ndiye nguvu ya Mungu na pia hekima ya Mungu. 25 Kwa maana upumbavu wa Mungu una hekima zaidi kuliko hekima ya wanadamu, nao udhaifu wa Mungu una nguvu kuliko nguvu ya wanadamu.(1 Wakorintho 1:23-25)

6 Lakini miongoni mwa watu waliokomaa twanena hekima, wala si hekima ya ulimwengu huu au ya watawala wa dunia hii wanaobatilika. 7 Sisi tunanena hekima ya Mungu ambayo ni siri, tena iliyofichika, ambayo Mungu aliikusudia kabla ya ulimwengu kuwepo, kwa ajili ya utukufu wetu.(1 Wakorintho 2:6,7)

18 Msijidanganye. Kama mtu yeyote miongoni mwenu akidhani kuwa ana hekima kwa viwango vya dunia hii, inampasa awe mjinga ili apate kuwa na hekima.(1 Wakorintho 3:18)

2 Kusudi langu ni watiwe moyo na kuunganishwa katika upendo, ili wapate ule utajiri wa ufahamu mkamilifu, ili waijue siri ya Mungu, yaani, Kristo mwenyewe, 3 ambaye ndani yake kumefichwa hazina zote za hekima na maarifa.(Wakolosai 2:2,3)

5 Mtumaini Bwana kwa moyo wako wote

wala usizitegemee akili zako mwenyewe;

6 katika njia zako zote mkiri yeye,

naye atayanyoosha mapito yako.(Mithali 3:5,6)

7 Usiwe mwenye hekima machoni pako mwenyewe;

mche Bwana ukajiepushe na uovu.(Mithali 3:7)

4 Nionyeshe njia zako, Ee Bwana,

nifundishe mapito yako,

5 niongoze katika kweli yako na kunifundisha,

kwa maana wewe ni Mungu Mwokozi wangu,

nalo tumaini langu liko kwako wakati wote.(Zaburi 25:4,5)

9 Huwaongoza wanyenyekevu katika haki,

naye huwafundisha njia yake.(Zaburi 25:9)

11 Nifundishe njia yako, Ee Bwana,

niongoze katika njia iliyonyooka

kwa sababu ya watesi wangu.(Zaburi 27:11)

8 Nitakufundisha na kukuonyesha njia utakayoiendea;

nitakushauri na kukuangalia.(Zaburi 32:8)

23 Kama Bwana akipendezwa na njia ya mtu,

yeye huimarisha hatua zake,(Zaburi 37:23)

8 Asubuhi uniletee neno la upendo wako usiokoma,

kwa kuwa nimeweka tumaini langu kwako.

Nionyeshe njia nitakayoiendea,

kwa kuwa kwako nainua nafsi yangu.(Zaburi 143:8)

10 Nifundishe kufanya mapenzi yako,

kwa maana wewe ndiwe Mungu wangu,

Roho wako mwema na aniongoze

katika nchi tambarare.

11 Ee Bwana, kwa ajili ya jina lako, hifadhi maisha yangu,

kwa haki yako nitoe katika taabu.(Zaburi 143:10,11)

105 Neno lako ni taa ya miguu yangu

na mwanga katika njia yangu.(Zaburi 119:105)

18 Yafungue macho yangu nipate kuona

mambo ya ajabu katika sheria yako.(Zaburi 119:18)

130 Kuingia kwa maneno yako kunaleta nuru,

kunampa mjinga ufahamu.(Zaburi 119:130)

1 Heri mtu yule ambaye

haendi katika shauri la watu waovu,

wala hasimami katika njia ya wenye dhambi,

au kuketi katika baraza la wenye mizaha.

2 Bali huifurahia sheria ya Bwana,

naye huitafakari hiyo sheria usiku na mchana.(Zaburi 1:1,2)

22 Wakati utembeapo, yatakuongoza;

wakati ulalapo, yatakulinda;

wakati uamkapo, yatazungumza nawe.(Mithali 6:22)

16 Neno la Kristo na likae kwa wingi ndani yenu, mkifundishana na kuonyana katika hekima yote, mkimwimbia Mungu zaburi, nyimbo na tenzi za rohoni, huku mkiwa na shukrani mioyoni mwenu.(Wakolosai 3:16)

15 Kwa hiyo angalieni sana jinsi mnavyoenenda, si kama watu wasio na hekima, bali kama wenye hekima, 16 mkiukomboa wakati, kwa sababu nyakati hizi ni za uovu.(Waefeso 5:15,16)

5 wenye hekima na wasikilize nao waongeze elimu yao,

wenye kupambanua na wapate mwongozo;(Mithali 1:5)

8 Mwenye hekima moyoni hupokea maagizo,

lakini mpumbavu apayukaye huangamia.(Mithali 10:8)

2 Kiburi kinapokuja, ndipo huja aibu,

bali unyenyekevu huja na hekima.(Mithali 11:2)

15 Njia ya mpumbavu huonekana sawa

machoni pake mwenyewe,

bali mtu mwenye hekima husikiliza ushauri.(Mithali 12:15)

3 Yeye alindaye midomo yake hulinda nafsi yake,

bali yeye asemaye kwa haraka ataangamia.(Mithali 13:3)

10 Kiburi huzalisha magomvi tu,

bali hekima hupatikana kwa wale wanaozingatia ushauri.(Mithali 13:10)

29 Mtu mwenye subira ana ufahamu mwingi,

bali anayekasirika haraka huonyesha upumbavu.(Mithali 14:29)

28 Hata mtu mpumbavu hudhaniwa kuwa na hekima kama akinyamaza,

na mwenye ufahamu kama akiuzuia ulimi wake.(Mithali 17:28)

2 Mpumbavu hafurahii ufahamu,

bali hufurahia kutangaza

maoni yake mwenyewe.(Mithali 18:2)

15 Moyo wa mwenye ufahamu hujipatia maarifa,

masikio ya mwenye hekima huyatafuta maarifa.(Mithali 18:15)

8 Yeye apataye hekima huipenda nafsi yake mwenyewe,

yeye ahifadhiye ufahamu hustawi.(Mithali 19:8)

20 Sikiliza mashauri na ukubali mafundisho,

nawe mwishoni utakuwa na hekima.(Mithali 19:20)

18 Fanya mipango kwa kutafuta mashauri,

ukipigana vita, tafuta maelekezo.(Mithali 20:18)

6 kwa kufanya vita unahitaji uongozi

na kwa ushindi washauri wengi.(Mithali 24:6)

23 Lolote mfanyalo, fanyeni kwa moyo kama watu wanaomtumikia Bwana, na si wanadamu, 24 kwa kuwa mnajua kwamba mtapokea urithi wenu kutoka kwa Bwana ukiwa thawabu yenu. Ni Bwana Yesu Kristo mnayemtumikia.(Wakolosai 3:23,24)

5 Enendeni kwa hekima mbele yao walio nje, mkiukomboa wakati. 6 Maneno yenu yawe yamejaa neema siku zote, yanayofaa, ili mjue jinsi iwapasavyo na inavyofaa kumjibu kila mtu.(Wakolosai 4:5,6)

13 Heri mtu yule aonaye hekima,

mtu yule apataye ufahamu,(Mithali 3:13)

35 Kwa maana yeyote anipataye mimi amepata uzima

na kujipatia kibali kutoka kwa Bwana.(Mithali 8:35)

1 Mipango ya moyoni ni ya mwanadamu,

bali jibu la ulimi hutoka kwa Bwana.(Mithali 16:1)

9 Moyo wa mtu huifikiri njia yake,

bali Bwana huelekeza hatua zake.(Mithali 16:9)

16 Ni bora kiasi gani kupata hekima kuliko dhahabu,

kuchagua ufahamu kuliko fedha!(Mithali 16:16)

26 Kwa yule mtu anayempendeza Mungu, Mungu humpa hekima, maarifa na furaha, bali kwa mwenye dhambi Mungu humpa kazi ya kukusanya na kuhifadhi utajiri ili Mungu ampe yule anayempenda. Hili nalo pia ni ubatili, ni kukimbiza upepo.(Mhubiri 2:26)

12 Hekima ni ulinzi kama fedha ilivyo ulinzi,

lakini faida ya maarifa ni hii:

kwamba hekima huhifadhi maisha ya aliye nayo.(Mhubiri 7:12)

10 Lolote mkono wako upatalo kufanya, fanya kwa nguvu zako zote, kwa kuwa huko kuzimu, unakokwenda, hakuna kufanya kazi wala mipango wala maarifa wala hekima.(Mhubiri 9:10)

28 Je wewe, hufahamu?

Je wewe, hujasikia?

Bwana ni Mungu wa milele,

Muumba wa miisho ya dunia.

Hatachoka wala kulegea,

wala hakuna hata mmoja

awezaye kuupima ufahamu wake.(Isaya 40:28)

8 "Kwa kuwa mawazo yangu si mawazo yenu,

wala njia zenu si njia zangu,"

asema Bwana.(Isaya 55:8)

9 "Kama vile mbingu zilivyo juu kuliko dunia,

ndivyo njia zangu zilivyo juu kuliko njia zenu

na mawazo yangu kuliko mawazo yenu.(Isaya 55:9)

33 Tazama jinsi kilivyo kina cha utajiri

wa hekima na maarifa ya Mungu!

Tazama jinsi ambavyo hukumu zake hazichunguziki,

na ambavyo njia zake zisivyotafutikana!(Warumi 11:33)

27 Mungu aliye pekee, mwenye hekima, ambaye kwa njia ya Yesu Kristo utukufu ni wake milele na milele! Amen.(Warumi 16:27)

12 Tufundishe kuzihesabu siku zetu vizuri,

ili tujipatie moyo wa hekima.(Zaburi 90:12)

8 Amekuonyesha yaliyo mema, ee mwanadamu.

Bwana anataka nini kwako?

Ila kutenda kwa haki na kupenda rehema,

na kwenda kwa unyenyekevu na Mungu wako.(Mika 6:8)

24 "Kwa hiyo kila mtu ayasikiaye haya maneno yangu na kuyatenda, ni kama mtu mwenye busara aliyejenga nyumba yake kwenye mwamba.(Mathayo 7:24)