Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Luoro Jehova Nyasaye e chakruok mar ngʼeyo
to joma ofuwo chayo rieko gi ritruok makare.
Luoro Jehova Nyasaye e chakruok mar rieko,
to ngʼeyo Jal Maler miyo ngʼato ngʼeyo tiend wach.
Luoro Jehova Nyasaye puonjo dhano rieko,
to bedo mamuol kelo luor.
Luoro Jehova Nyasaye e chakruok mar rieko;
ji duto moluwo buchene nigi winjo maber.
En kende ema owinjore yudo pak manyaka chiengʼ.
"To rieko to diyud kanye?
Koso ere kuma ngʼeyo wuokie?
Dhano mangima ok ongʼeyo kaka iyude;
kendo ok oyudre e piny joma ngima.
Kut wacho ni, ‘Oonge e iya;’
to nam wacho ni, ‘Oonge koda ka.’
Ok nyal ngʼiewe gi dhahabu maler mogik
kendo nengone ok nyal pim gi fedha.
Ok nyal ngʼiewe gi dhahabu mokuny Ofir,
kata gi kite ma nengogi tek kaka Oniks kata Safir.
Dhahabu kata kite mamil ma nengogi tek ok nyal pimego
bende ok nyal pime gi gima olos gi dhahabu.
Kit nam ma nengone tek kod kit ombo marieny ok di wuo kuomgi
nikech nengo rieko oyombo nengo kit rubi maratiglo.
Kata mana kit topaz mokuny Kush ok nyal pim kode;
ok nyal ngʼiewe gi dhahabu malerie mogik.
"To rieko to diyud kanye?
Koso ere kuma ngʼeyo wuokie?
Opondo ne wenge gik mangima duto,
kendo opande koda kane winy mafuyo e kor polo.
Kethruok gi tho jowacho ni,
‘Humbe kende ema osechopo e itwa!’
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Ka ngʼato kuomu ochando rieko to okwa Nyasaye, ma jachiwo maber ne ji duto kendo nomiye maonge kiawa.
Ka ngʼato kuomu ochando rieko to okwa Nyasaye, ma jachiwo maber ne ji duto kendo nomiye maonge kiawa.
Ka ngʼato kuomu ochando rieko to okwa Nyasaye, ma jachiwo maber ne ji duto kendo nomiye maonge kiawa.
Jehova Nyasaye chiwo rieko
kendo ngʼeyo gi winjo aa e dhoge.
Jehova Nyasaye chiwo rieko
kendo ngʼeyo gi winjo aa e dhoge.
to ka imanyo ngʼeyo malingʼ-lingʼ,
kendo ikwayo ngʼeyo tiend wach,
eka iniwinj malongʼo tiend luoro Jehova Nyasaye,
kendo iniyud rieko mar ngʼeyo Nyasaye.
Agoyoni erokamano, kendo apaki, yaye Nyasach kwerena:
Isemiya rieko gi teko,
isemiyo angʼeyo gima ne wakwayi,
isemiyo wangʼeyo tiend lek mar ruoth.
kowacho niya:
Nying Nyasaye mondo opaki mochwere manyaka chiengʼ;
nikech rieko kod teko gin mage.
Nyasaye nomiyo yawuowi angʼwen-go, ngʼeyo gi lony mar winjo tiend kit ndiko duto gi puonjruok. Kendo Daniel ne nigi rieko matut mar loko tiend fweny ka fweny kod lek ka lek.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
To rieko moa e polo ok chal kamano. Mokwongo oler, kendo ohero kwe, odembore, owinjo wach, opongʼ gi kech kod olembe mabeyo, ok odew wangʼ, kendo oonge miganga.
To rieko moa e polo ok chal kamano. Mokwongo oler, kendo ohero kwe, odembore, owinjo wach, opongʼ gi kech kod olembe mabeyo, ok odew wangʼ, kendo oonge miganga.
To rieko moa e polo ok chal kamano. Mokwongo oler, kendo ohero kwe, odembore, owinjo wach, opongʼ gi kech kod olembe mabeyo, ok odew wangʼ, kendo oonge miganga.
Rieko mopogore
En ngʼat mane e dieru mikwano ni riek kendo ni winjo tiend weche? Ngʼat ma kamano mondo onyis riekone kuom kit ngimane maber kendo kuom timbe motimo gi muolo mawuok kuom rieko ma en-go.
Rieko moa kuom Roho
Kata kamano, wayalo rieko ni joma otegno, to ok rieko mag tiengʼni, kata mag ruodhi mandalogi, mabiro lal nono. Ooyo, wawuoyo kuom rieko mopondo mar Nyasaye, ma en rieko mosebedo kopandi kendo mane Nyasaye oikonwa nyaka aa chakruok piny mondo wayud duongʼ.
to wan wayalo Kristo mane ogur, ma en kidi machwanyo jo-Yahudi kendo en fuwo ni joma ok jo-Yahudi. To kuom ji duto ma Nyasaye oseluongo, bed ni gin jo-Yahudi kata jo-Yunani, Kristo en teko Nyasaye kendo en rieko Nyasaye. Nikech fup Nyasaye riek moloyo rieko dhano, kendo nyawo mare otegno moloyo teko dhano.
Kik uwuondru. Ka ngʼato kuomu paro ni oriek e tiengʼni gi rieko mar pinyni, to onego olokre ngʼama ofuwo eka odok mariek.
Kik uwuondru. Ka ngʼato kuomu paro ni oriek e tiengʼni gi rieko mar pinyni, to onego olokre ngʼama ofuwo eka odok mariek.
Gima adwaro en ni mondo gibed gi chuny motegno kendo giriwre e hera, eka ginibed gi mwandu mar ngʼeyo tiend weche mar adier. Ka gitimo kamano, to giningʼe ma lingʼ-lingʼ mar Nyasaye ma en Kristo, En ema mwandu duto mag rieko kod ngʼeyo Nyasaye opando kuome.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
Gen kuom Jehova Nyasaye gi chunyi duto,
kendo kik igen kuom ngʼeyoni iwuon;
ket yoreni duto kuome
eka nomi yoregi oriere tir.
Kik ibed mariek e pachi iwuon
to luor Jehova Nyasaye eka inilo richo.
Abiro chiki kendo abiro puonji e yo monego ilu;
adier abiro ngʼadoni rieko kendo abiro rangi maber.
Otelo ni joma muol kuom gima nikare
kendo opuonjogi yore.
Nyisa yoreni, yaye Jehova Nyasaye,
puonja mondo aluwgi;
telna gi adierani, kendo puonja,
nikech in Nyasaye ma Jawarna,
kendo genona ni kuomi odiechiengʼ duto.
Ka Jehova Nyasaye mor gi yor ngʼato,
to omiyo yorene bedo mopie;
Mi mondo okinyi oromna gi herani ma ok rem,
nimar aketo genona kuomi.
Nyisa yo monego alu
nimar aketo chunya duto kuomi.
Puonja timo dwaroni,
nimar in e Nyasacha;
mi mondo Roho mari maber,
otelna e yo mopie.
Yaye Jehova Nyasaye, kony ngimana nikech nyingi iwuon;
gola oko e chandruok nikech timni maber.
Puonja yoreni, yaye Jehova Nyasaye;
telna e yo moriere tir,
nikech joma sanda.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Wachni e taya mar tienda
kendo en ler mamenyona yo.
Wachni e taya mar tienda
kendo en ler mamenyona yo.
Yaw wengena mondo eka ane
gik mabeyo miwuoro manie chikeni.
Wachni koler tiende to kelo ler,
omiyo joma riekogi tin bedo gi winjo.
Nyasaye gwedho ngʼat
ma ok lu pach joma richo,
kata luwo yor joricho
kata bedo e kom jojaro.
To chik Jehova Nyasaye ema more,
kendo osiko oparo kuom chikene odiechiengʼ gotieno.
Wach Kristo mondo odagi e chunyu gi nyak duto mokelo, kupuonjoru kendo usiemoru ngʼato gi ngʼato gi rieko duto, kendo kupako Nyasaye gi wende zaburi kwero wende kitabu kod wende chuny ka ugoyo ni Nyasaye erokamano e chunyu.
Ka iwuotho, to gibiro chiki;
to ka inindo, to giniriti;
to ka ichiewo, to giniwuo kodi.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Beduru motangʼ ahinya kaka udak, kik udag ka joma ofuwo, to daguru ka joma riek, kutiyo gi thuolo muyudo e yo maber, nikech ndalogi richo.
Beduru motangʼ ahinya kaka udak, kik udag ka joma ofuwo, to daguru ka joma riek, kutiyo gi thuolo muyudo e yo maber, nikech ndalogi richo.
Chik iti ka ingʼadoni rieko kendo rwak puonj,
to giko ni inibed mariek.
Chik iti ka ingʼadoni rieko kendo rwak puonj,
to giko ni inibed mariek.
Ngʼatno moyudo rieko ohero chunye owuon,
to ngʼat mohero winjo wach dhi maber.
Los chenro ka ikonyori gi ngʼado rieko;
ka ichako lweny to dwar ikruok maber.
nimar dhiyo e lweny dwaro ni ongʼadni rieko,
to bedo gi loch dwaro jongʼad rieko mangʼeny.
Ngʼat ma terore mos nigi winjo,
to ngʼatno ma iye wangʼ piyo nyiso fupe.
Sunga nywolo mana dhawo,
to rieko iyudo kuom jogo moyie puonj.
Ngʼatno morito dhoge orito ngimane,
to ngʼatno ma wuoyo karodho wach biro dhiyo e kethruok.
Yor ngʼat mofuwo nenorene ni nikare,
to ngʼat makare chiko ite ne puonj.
Ka sunga biro, eka wichkuot bende biro,
to muolo biro kod rieko.
Ngʼat mariek e chunye rwako chike,
to ngʼat mofuwo ma wachne ngʼeny dhi e kethruok.
Chuny ma weche donjone yudo ngʼeyo;
to it mariek dwaro mondo weche odonjne.
Ngʼat mofuwo ok mor kod winjo wach
to omor mana gi wacho paroge owuon.
Kata ngʼat mofuwo ikwano ka ngʼat mariek ka olingʼ thi;
kendo ka ngʼat mongʼeyo ka orito lewe.
Mad jomariek chik itgi mondo owinji kendo gimedgi e puonjruokgi,
to jogo mongʼeyo pogo tiend wach mad oyud gino ma chikogi,
Beduru gi rieko kuom joma odak e dieru kutiyo gi thuolo muyudo e yo maber. Neuru ni wecheu obed mangʼwon man-gi ndhandhu kinde duto, mondo ungʼe kaka dudwoki ngʼato angʼata wach e yo mowinjore.
Beduru gi rieko kuom joma odak e dieru kutiyo gi thuolo muyudo e yo maber. Neuru ni wecheu obed mangʼwon man-gi ndhandhu kinde duto, mondo ungʼe kaka dudwoki ngʼato angʼata wach e yo mowinjore.
Gimoro amora ma utimo, to timuru gi chunyu duto ka gima utimo ni Ruoth to ok ni dhano, ka ungʼeyo ni obiro miyou mich chiengʼ ma nobi mondo opog ni joge girkeni kaka pokgi mokano nigi. En Ruoth Kristo ema utiyone.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
En jahawi ngʼatno moyudo rieko,
ngʼatno man-gi winjo,
Nimar ngʼat monwangʼa oyudo ngima
kendo oyudo ngʼwono kuom Jehova Nyasaye.
To ber maromo nade yudo rieko moloyo dhahabu,
yiero ngʼeyo tiend wach moloyo fedha!
E chuny dhano ochano yore,
to Jehova Nyasaye ema telone ondamo mage.
Chuny dhano chano gik modwaro timo,
to dwoko margi aa kuom Jehova Nyasaye.
Rieko en tipo
mana kaka pesa bende en tipo,
nimar rieko kelo
ngima ni ngʼama ni kode.
Bende kik ipenjri ni angʼo momiyo ndalo machon gik
moko ne timore maber moloyo ndalogi?
Mano en penjo mar ngʼat mofuwo.
Ngʼatno ma Nyasaye morgo, omiyo rieko, ngʼeyo kod mor, to jaricho omiyo tich mar choko kendo kano mwandu mondo omi ngʼatno ma Nyasaye morgo. Ma bende ne ayudo ni onge tiende, mana ka ngʼama lawo bangʼ yamo.
Gimoro amora ma lweti oyudo mondo otim, time gi tekri duto, nimar ei bur, kama ibiro idhiyoe, onge tich kata loso chenro kata ngʼeyo kata rieko.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
"Mana kaka polo bor gi piny e kaka
bende yorena boyo maloyo mau,
kendo e kaka parona ohewo parou.
"Nimar parona ok e paroni
bende yorena ok e yoreni,"
Jehova Nyasaye owacho.
Donge ungʼeyo?
Koso pok uwinjo?
Jehova Nyasaye en Nyasaye manyaka chiengʼ
kendo Jachwech mar piny duto.
Ok nobed mool bende ok nonyosre,
kendo pache onge ngʼama nyalo ngʼeyo.
Donge ungʼeyo?
Koso pok uwinjo?
Jehova Nyasaye en Nyasaye manyaka chiengʼ
kendo Jachwech mar piny duto.
Ok nobed mool bende ok nonyosre,
kendo pache onge ngʼama nyalo ngʼeyo.
Jehova Nyasaye Manyalo Gik Moko Duto osemiyo apongʼ
kod puonj,
mondo omi angʼe wach manyalo hoyogo ngʼama ni e chandruok.
Ochiewa pile okinyi kokinyi,
kendo oyawo ita mondo abed gi winjo ka ngʼat mipuonjo.
Siem ne joma oketo genogi kuom Misri
Mano kaka unune malit,
jogo madhi dwaro kony Misri,
moketo genogi kuom farese,
kendo moketo genogi kuom geche mag lweny mangʼeny magiywayo,
kendo kuom teko maduongʼ ma joidh faresegi nigo,
to ok uketo genou kuom Jal Maler mar Israel,
kata dwaro kony kuom Jehova Nyasaye.
Kata kamano en bende en gi rieko
kendo onyalo kelo chandruok;
bende ok olok pache e gima osewacho.
Obiro kumo joma timbegi mono,
kaachiel gi joricho makonyogi.
Magi duto bende oa kuom Jehova Nyasaye Maratego,
ma jangʼad rieko mowinjore,
kendo ma parone ber ahinya.
Roho mar Jehova Nyasaye nobi kuome,
en Roho makelo rieko gingʼeyo,
kendo mangʼadone ji rieko kendo miyogi teko,
bende en Roho mapuonjo ji luoro Jehova Nyasaye,
kendo enobed mamor gi joma oluoro Jehova Nyasaye.
Ok nongʼad bura kuom gima oneno giwangʼe,
kata chiwo parone kod gima owinjo gi ite;
Jehova Nyasaye notelnu ndalo duto,
obiro chopo dwarou e piny motwo,
kendo motimo ongoro mi enomi dendu bed mojingʼ.
Unuchal mana ka puodho mayudo pi maber,
kendo ka soko ma pige ok rum.
Wend pak
Yaye mano kaka mwandu kendo rieko gi ngʼeyo mar Nyasaye tut miwuoro!
Mano kaka buchene oyombo parowa,
kendo yorene fwenyo tek!
Duongʼ obed ni Nyasaye kuom Yesu Kristo nyaka chiengʼ nimar en kende ema oriek! Amin.
Jaloch moloyo joloch
Bende wangʼeyo ni Nyasaye tiyo maber ne jogo mohere, jogo moseluongi kaluwore gi dwarone.
Mano kaka gik michweyo ngʼeny, yaye Jehova Nyasaye!
Ne ichweyogi duto gi rieko miwuoro;
piny opongʼ gi gik michweyo.
Ruodhwa duongʼ kendo en gi teko kendo nyalo;
ngʼeyone onge gikone.
Itaya gi rieko mingʼadona
kendo bangʼe ibiro tera kar duongʼ.
Omiyo puonjwa kwano ndalowa kare,
mondo wabed gi chuny mariek.
Dho ngʼat makare hulo rieko
kendo lewe wacho gima ratiro.
Bed mamor kuom Jehova Nyasaye
eka obiro miyi gik moko duto ma chunyi dwaro.
Telna, yaye Jehova Nyasaye, kuom adiera mari,
nikech wasigu molwora,
yie iriena yori tir e nyima.
Isenyisa yor ngima;
inipongʼa gi mor mogundho ka an e nyimi,
kendo gi mor mosiko e badi korachwich.
Giniduogi ka giywak;
gini lem sa ma aduogogi.
Anatelnegi e bath aore man-gi pi,
e kuonde mopie ma ok ginichwanyre,
nikech an wuon Israel,
kendo Efraim e wuoda makayo.
Lemo mar Jeremia
Angʼeyo, yaye Jehova Nyasaye,
ni ngima dhano ok en mare owuon;
ok en mar dhano mondo ochik yorene.
To Nyasaye nochweyo piny gi tekone;
ne ochako piny gi riekone,
kendo oyaro polo gi ngʼeyo mare.
Kik isungri kuom kiny,
nikech ok ingʼeyo gima odiechiengʼ nyalo kelo.
Jomaricho ok ongʼeyo adiera,
to jogo madwaro Jehova Nyasaye ongʼeyo adiera chutho.
Mad Jal maka wakwayo gimoro amora to chiwo mathoth moloyo kaka wakwaye kata kaka waparo, kuom tekone matiyo kuomwa, oyud duongʼ e kanyakla mar joma oyie kendo kuom Kristo Yesu e tienge duto manyaka chiengʼ. Amin.
Siem mogik
Ma koro dhi bedo limbena mar adek malimo-ugo. Muma wacho niya, "Wach moro mantie e kind ji nyaka ngʼere malongʼo ka nitiere joneno ariyo kata adek."
Koso wiu osewil gi weche mag jip ma Nyasaye wuoyogo kodu kaka nyithinde niya,
"Wuoda kik ikaw kum ma Ruoth kumigo ka gima nono,
kendo kik chunyi jogi ka okweri,
nimar Jehova Nyasaye kumo ngʼama ohero,
kendo nyathine mohero ema ochwado."
To mogik, jowetena, keturu pachu kuom gik moko duto madiera kendo mowinjore kaka: weche malongʼo kod weche maler, weche makare, kod weche mabeyo, weche mangʼwon kod weche mipuoyo.
Kuom mano, kik uparru kuom kiny, nikech kiny noparre kuome owuon. Odiechiengʼ kodiechiengʼ nigi chandruokne morome.
Ruoth ma dhako mar piny ma milambo nochungʼ chiengʼ bura kaachiel gi tiengʼni kendo nongʼadne bura kaka jaketho, nimar nobiro koa e tungʼ piny kuma bor mondo owinj rieko Solomon, to sani koro nitie ngʼato ka maduongʼ moloyo Solomon.
Jogedo mariek gi jogedo mofuwo
"Emomiyo ngʼato angʼata mawinjo wechenagi kendo otimogi chalo gi ngʼama riek mane ogero ode e lwanda.
Nimar abiro miyou weche gi rieko maonge wasiku kata achiel ma biro tamore kata kwero wachuno.
Weuru ngʼado bura kuom gik muneno gioko, to ngʼaduru bura makare."
Kuom rieko Jehova Nyasaye nochweyo mise mar piny
kendo noketo polo kama entie kuom lony mare;
Rieko donge yudore e dier joma osedak amingʼa?
Koso dak amingʼa donge kelo winjo tiend weche maber?
"Nyasaye e wuon rieko gi teko;
ngʼado rieko gi winjo tiend weche gin mage.
Ayub odwoko Bildad
Eka ayub nodwoko kama:
"Ee, angʼeyo ni gima iwachono en adier.
To ere kaka dhano mangima nyalo bedo kare e nyim Nyasaye?
Kata dabed ni ngʼato dwaro mino kode wach,
to bende dhano diduok penjo achiel kuom penjoge alufu achiel.
Riekone tut kendo tekre ngʼeny.
En ngʼa mosepiem kode miloye?
Osenyisi gima ber yaye dhano.
To angʼo ma Jehova Nyasaye dwaro ni itim?
Odwaro ni iti gadiera kendo iher kecho ji
kendo iwuoth mobolore e nyim Nyasachi.
Nonyisogi niya, "Paruru malongʼo gima utimo, nikech ok ungʼad bura gi nying dhano to ungʼado e nying Jehova Nyasaye man kodu e seche mungʼadoe bura.
Ere kaka uwuoyo kamano to ukia gima kiny notimre. Uparo ni ngimau en angʼo? Ngimau chalo mana ka ongʼwengʼo mineno sa matin kende to bangʼe lal nono.