Santa ceia
A Santa Ceia é uma das ordenanças mais sagradas da igreja cristã. Instituída por Jesus na última noite antes da crucificação, ela celebra seu sacrifício e proclama sua morte até que Ele volte.
A instituição por Jesus
Na noite em que foi traído, Jesus tomou o pão e o cálice, deu graças e os compartilhou com os discípulos, dizendo: 'Fazei isto em memória de mim.'
Si be tɛ̀ jii biee lɛ, Jiso dza dzɔ kibele, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tee le, "Kɔ yɛɛŋ nɛ ji, yini nuuŋ yi yɛŋ." Tuu dzɔ tɛ fika, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ nyɛ fika filu li bee tee le, "Wonɛ yɛɛŋ nɛ tasɛ beŋ bɛchu. Mani nuuŋ ŋgɔŋ meŋ mɛ Nyɔ ji leh lu mɛ bo kii bɛniiŋ ŋgee, le se feeki bibifi bi bee.
Si be tɛ̀ jii biee lɛ, Jiso dza dzɔ kibele, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ, nyɛ li bɔɔŋ bee bɛ kintutu-u tee le, "Kɔ yɛɛŋ, yiiŋ yi yɛŋ." Tuu dzɔ tɛ fika, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, se nyɛ fika filu li bee, be woŋ be bɛchu. Tee li bee le, "Mani nuuŋ ŋgɔŋ meŋ mɛ Nyɔ ji leh lu me bo kii bɛniiŋ ŋge. Ntee beŋ chɛɛŋ le mɛɛŋ yɛ naa ntuu ŋ’woŋ mbiiŋ mɛ gwɛɛŋ wu kiti ki lɛɛndi mani-i kɛ nsiiŋ gɛɛŋ bo jobɛ chi ŋgii naa ŋ’woŋ mɛfɛŋ bɛ beŋ lɛnti lɛ bumfɔŋ bu Nyɔ-ɔ."
Dzɔ kibele, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bee tee le, "Yiiŋ yi yɛŋ yi mi nyɛ kii beŋ. Nɛ feti yɛɛŋ ni, nɛ se ni nɛ kiimi mi." Se nuuŋ le, si be tɛ̀ mɛɛshi njɛ, dzɔ fika kweeŋ le, "Fika fini nuuŋ leh wu fwɛŋ wu Nyɔ ji bɛ ŋgɔŋ meŋ mɛ bo kii beŋ.
O significado espiritual
A Ceia é participação no corpo e no sangue de Cristo. Jesus ensinou que quem come de sua carne e bebe de seu sangue tem a vida eterna.
Ɛ mi wu nuuŋ bijinɛ bi dzɛti liboo bi nyɛɛ ntsɛ li bɛniiŋ li. Ɛ wi ji bijinɛ bini, mwɛ ba ni nuuŋ lu mfi kwikwi. Se bijinɛ bi ŋgii nyɛ li bɛniiŋ bɛ li nshɛ-ɛ le be kɛmɛ ntsɛ bini nuuŋ yi yɛŋ."
Jiso se kweeŋ li bee le, "Ntee beŋ chɛɛŋ chɛɛŋ le ɛ nɛ mɛɛŋ ki ji yi yi Ŋwanɛwi kɛ, ŋ’wonu mɔɔ ŋgɔŋ mee nsiŋ, nɛ tɛ kɛmɛ ntsɛ li yi yi nɛɛ kɛ. Wi wu jii nyaŋ yɛɛŋ wu tuu wu woŋ ŋgɔŋ meŋ kɛmɔɔ ntsɛ wu kimakɛ. Ŋgii naa mbuu wu li kwe-e jobɛ chi kimɛrisɛ, kifɛ nyaŋ yɛɛŋ gbɛŋgi yi nuuŋ nɛɛ bijinɛ, se ŋgɔŋ meŋ gbɛŋgi me nuuŋ fiee fi wonɛ. Wi wu ji nyaŋ yɛɛŋ tuu wundi ŋgɔŋ meŋ tsiiŋɔ li yi yɛɛŋ ntsiiŋ tɛ li yi yee li. Baa wɛŋ wu toŋ mi kɛmi ntsɛ, nse ŋkɛmi ntsɛ kii Baa wɛŋ. Bɛdɛɛni wi wu jii nyaŋ yɛɛŋ gii kɛmɛ tɛ ntsɛ kii mi. Bijinɛ bini nuuŋ bi dza liboo bi bɛ. Bi nuuŋ yɛ si bi bɛchaa tɛ̀ ji be tuu be kwiyɛ biɛɛ kɛ. Wi wu jii bijinɛ bini gii ba ni nuuŋ lu mfi kwi."
nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, bootɛ tee le, "Yiiŋ yi yɛŋ yi mi nyɛ kii beŋ. Nɛ feti fini nɛ se ni nɛ kiimi mi." Le be ji be mɛɛshi, tuu dzɔ fika fɛ nɛɛ si bee fɛ ŋkosi lɛ, tee le, "Fika fini nuuŋ fi leh wu fwɛŋ wu Nyɔ ji bɛ ŋgɔŋ meŋ. Nɛ feti fini mfi kwi nɛ wundi nɛ se ni nɛ kiimi mi." Fi se fiɛɛ le, mfi kwi wu nɛ jii kibele kini, nɛ wundi mɔɔ fika fini nɛ fenjisi nuuŋ kii kwe yi Taa nsiiŋ mfi wu wu naa wu kaari wu bɛ. Bɛdɛɛni, mɔɔ nuuŋ nɛɛ noo wu ji kibele kilu kɛ wu woŋ fika fi Taa lɛ filu lɛ dze yi bifi-i, kɛ mwɛ fɛɔ tɛ nuuŋ bubiɛɛ kifɛ mɛɛŋɔ ki guuŋ kɛ yi bɛ ŋgɔŋ mɛ Taa lɛ kɛ. Fɛ wi nuuŋ le gii ji kibele kini woŋ mɔɔ fika fini, saa bichɛ yi yee bujɔŋ kwɛ se ji,
Fi se fiɛɛ le, mfi kwi wu nɛ jii kibele kini, nɛ wundi mɔɔ fika fini nɛ fenjisi nuuŋ kii kwe yi Taa nsiiŋ mfi wu wu naa wu kaari wu bɛ.
A prática da Igreja
Desde os primeiros cristãos, a Ceia do Senhor é parte fundamental da vida comunitária da Igreja, celebrada com reverência e exame de consciência.
Be se biee be nyɛ yi yi bee, be wuki biee nuuŋ bi bɔɔŋ bɛ nto-oŋ bɛ Jiso tɛ̀ tiifi. Bee be nuuŋ li kintutu-u, be bootini kibele, be lɛki li Nyɔ-ɔ li kintutu-u.
Le ni nuuŋ jobɛ chi ŋkosi chi li fuu li, tɛɛ kintutu kilu tɛ̀ banchɛ yih yisɛŋ lɛ fɛmfo-o le tɛ boyɛ kibele. Si Pɔɔ tɛ̀ nuuŋ le gii bo dza fɛ buwoo, se bɛchi yeti li bee, dɛɛmi tefɛ chee chi gɛɛŋ chi bo butuu kintikinti.
Be se gɛɛŋ, le be ni be jii biee, dzɔ tsee yi kibele, nyɛ kiyɔɔni li Nyɔ-ɔ, booyɛ nyɛ li bee.
Bɛdɛɛni, mɔɔ nuuŋ nɛɛ noo wu ji kibele kilu kɛ wu woŋ fika fi Taa lɛ filu lɛ dze yi bifi-i, kɛ mwɛ fɛɔ tɛ nuuŋ bubiɛɛ kifɛ mɛɛŋɔ ki guuŋ kɛ yi bɛ ŋgɔŋ mɛ Taa lɛ kɛ. Fɛ wi nuuŋ le gii ji kibele kini woŋ mɔɔ fika fini, saa bichɛ yi yee bujɔŋ kwɛ se ji, kifɛ ɛ wi jii kibele kini, wundi fika fini, mbeechɛ fiee fi nuuŋ yi yi Taa nsiŋ, kɛ mwɛ jiiɔ wundi dzeti nuuŋ nsa fɛ yi yee li.